فرخنده: یونما همزمان با روز جهانی عدالت اجتماعی بر حق برابر آموزش و مشارکت فراگیر شهروندان در تصمیمگیریهای کلان تأکید کرده و گفته است کشوری که نیمی از جمعیتش از آموزش ثانوی محروم باشند، نمیتواند به عدالت اجتماعی دست یابد.
یوناما در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت عدالت اجتماعی در افغانستان به معنای دسترسی بدون تبعیض به کار، تأمین معیشت خانوادهها از مسیر کمکهای بشردوستانه و حضور معنادار همه اقشار در فرآیندهای تصمیمسازی است. این نهاد تأکید کرد صلح پایدار زمانی شکل میگیرد که زنان، جوانان، اقوام مختلف و افراد دارای معلولیت در تعیین سرنوشت سیاسی و اجتماعی کشور سهم داشته باشند.
در همین حال، همزمان با این مناسبت، شماری از فعالان افغان کارزاری با عنوان «کمپین ملی آموزش دختران» راهاندازی کردهاند و خواستار بازگشایی فوری مکاتب متوسطه و لیسه به روی دختران شدهاند. برگزارکنندگان این کارزار میگویند جامعهای که حق آموزش برابر را تضمین نکند، نمیتواند مدعی عدالت اجتماعی باشد. آنان در بیانیهای هشدار دادهاند حکومتی که نیمی از جامعه را از آموزش، انتخاب و کرامت انسانی محروم کند، با بحران مشروعیت و بیاعتمادی عمومی روبهرو خواهد شد.
روز جهانی عدالت اجتماعی نخستینبار در سال ۱۹۹۵ در نشست سران جهان در کوپنهاگ پایهگذاری شد و بیستم فبروری بهعنوان نماد تلاش برای کاهش تبعیض و نابرابری تعیین گردید. این روز بر برابری فرصتها، حمایت اجتماعی و مشارکت همگانی تأکید دارد.
با گذشت بیش از چهار سال از بازگشت طالبان به قدرت، محدودیتهای گسترده در حوزه آموزش، کار و حضور اجتماعی زنان و دختران ادامه یافته است. طی این مدت دهها فرمان و دستورالعمل صادر شده که به گفته کارشناسان حقوق بشر، به حذف سیستماتیک زنان از عرصه عمومی انجامیده است. شماری از نهادهای حقوق بشری این سیاستها را مصداق «آپارتاید جنسیتی» دانسته و خواستار جرمانگاری آن در سطح بینالمللی شدهاند.
جامعه جهانی نیز بارها از طالبان خواسته است حکومتی فراگیر تشکیل دهند و زمینه مشارکت همه اقشار را فراهم کنند؛ خواستی که تاکنون با تغییر محسوسی در سیاستهای حاکمیت فعلی همراه نبوده است. در چنین فضایی، فعالان مدنی از خانوادهها و نهادهای اجتماعی خواستهاند با پیوستن به کارزار حمایت از آموزش دختران، مانع عادیسازی محرومیت آموزشی شوند و از حق برابر زنان برای یادگیری و پیشرفت دفاع کنند.