فرخنده: بر اساس تازهترین گزارش «شاخص جهانی زنان، صلح و امنیت» که از سوی انستیتوت جورجتاون برای زنان، صلح و امنیت منتشر شده، افغانستان بار دیگر در میان ۱۸۱ کشور مورد بررسی، پایینترین رتبه را کسب کرده و در جایگاه ۱۸۱ قرار گرفته است. در مقابل، دنمارک بهعنوان بهترین کشور از نظر وضعیت زنان در صدر این فهرست ایستاده است.
این شاخص با بررسی ۱۳ معیار کلیدی از جمله امنیت فردی، دسترسی به عدالت، مشارکت سیاسی و وضعیت اقتصادی، شرایط زنان در کشورهای مختلف را ارزیابی میکند. یافتهها نشان میدهد که در ۱۰ کشوری که در پایینترین سطوح این رتبهبندی قرار دارند — از جمله افغانستان — از هر پنج زن، یک نفر خشونت از سوی شریک زندگی خود را تجربه کرده است.
در این ردهبندی، کشورهایی مانند سودان جنوبی، جمهوری دموکراتیک کنگو، سوریه، جمهوری آفریقای مرکزی و یمن نیز در میان پایینترینها قرار دارند، اما همچنان جایگاهی بالاتر از افغانستان دارند.
گزارش همچنین نشان میدهد که در این کشورها بیش از نیمی از زنان گفتهاند در جوامع خود احساس امنیت نمیکنند. افزون بر آن، نزدیک به سه زن از هر چهار زن در فاصلهای نزدیک به درگیریهای مسلحانه زندگی میکنند؛ وضعیتی که پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم بر سلامت، معیشت و امنیت آنان دارد.
بر پایه دادههای تازه، حدود یک نفر از هر شش نفر در جهان در معرض نوعی از درگیری قرار دارد. در سال ۲۰۲۴، بیش از ۶۷۶ میلیون زن در نزدیکی مناطق درگیر زندگی کردهاند؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۱۰ افزایش ۷۴ درصدی را نشان میدهد و بالاترین میزان ثبتشده تاکنون به شمار میرود.
گزارش تأکید میکند که افزایش درگیریهای مسلحانه همزمان با عقبگرد در حقوق زنان رخ داده و این روند تأثیر نامتناسبی بر زنان و گروههای آسیبپذیر گذاشته است. کشورهایی که در این شاخص پایینترین عملکرد را دارند، در معیارهای دیگر نیز وضعیت نگرانکنندهای نشان میدهند.
در بخش دسترسی به عدالت، این کشورها — بهشمول افغانستان — پایینترین امتیازها را کسب کردهاند. همچنین میزان مرگومیر مادران در این کشورها بهطور میانگین ۲۲۶ مورد در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده گزارش شده که بدتر از میانگین جهانی است.
افزون بر این، میزان خشونت سیاسی هدفمند علیه زنان در این کشورها سه برابر میانگین جهانی برآورد شده است؛ موضوعی که نگرانیها درباره امنیت و مشارکت اجتماعی و سیاسی زنان را دوچندان کرده است.
این گزارش بار دیگر نشان میدهد که پیوند میان جنگ، بیثباتی و تضعیف حقوق زنان عمیقتر شده و بدون تغییرات اساسی در سیاستگذاری و تأمین امنیت، چشمانداز بهبود وضعیت زنان در کشورهای درگیر، از جمله افغانستان، همچنان تیره باقی خواهد ماند.