فرخنده: منابع محلی در کابل به رسانهها تأیید کردهاند که وزارت صحت عامه طالبان دستکم ۱۱ انستیتوت علوم صحی را بهدلیل آموزش کمکهای اولیه به دختران و زنان، تعطیل کرده است. این تصمیم تازه طالبان، موجی از نگرانی و واکنش گسترده در میان فعالان حقوق بشر، جامعه پزشکی و خانوادههای دانشجویان بهدنبال داشته است.
براساس اطلاعات موجود، این انستیتوتها در کابل فعالیت میکردند و دروس ابتدایی و تخصصی در زمینه کمکهای اولیه، نرسنگ، قابلهگی و آموزشهای صحی عمومی را به دانشآموزان – بهویژه دختران – ارائه میدادند. با این حال، طالبان بهدلیل آنچه “نقض دستور رهبری” عنوان شده، آنها را بسته کردهاند.
در اعلامیهای که از سوی شماری از انستیتوتهای صحی خصوصی منتشر شده، آمده است:
«دانش، نیاز هر جامعه است و دانش طبی، از جمله نیازمندیهای اساسی مردم افغانستان بهشمار میرود.»
این نهادها از حکومت تحت رهبری طالبان خواستهاند که در تصمیم خود تجدید نظر کرده و مانع تحصیل دختران در رشتههای حیاتی و خدماتی مانند طبابت و نرسنگ نشوند.
هرچند وزارت صحت عامه طالبان تا لحظه تنظیم این گزارش، واکنشی رسمی به بستهشدن این مراکز نداده، اما سوابق گذشته نشان میدهد که این اقدام بر پایه دستوری از سوی نورجلال جلالی، وزیر صحت عامه طالبان، صورت گرفته است. او سال گذشته در نشستی با مسئولان انستیتوتهای صحی در کابل، به نقل از رهبر طالبان اعلام کرده بود که هیچ نهاد طبیای اجازه جذب یا آموزش دختران را ندارد.
فعالان حقوق بشر این اقدام طالبان را گام دیگری در راستای اعمال سیاستهای «آپارتاید جنسیتی» دانستهاند. شماری از زنان افغان میگویند طالبان با محدود کردن پیوسته دسترسی زنان به آموزش، کار و حضور اجتماعی، زندگی را به «جهنم سازمانیافته» برای نیمی از جمعیت کشور تبدیل کردهاند.
یکی از فعالان حقوق زن در کابل که به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، گفت:
«وقتی دختران حتی اجازه ندارند دوره کمکهای اولیه را ببینند، دیگر چه امیدی به آینده نظام صحی افغانستان باقی میماند؟ طالبان میخواهند زنان نه زنده بمانند و نه نجات دهند.»
در واکنش به این تصمیم، شماری از فعالان زن با صدور بیانیههایی از سازمان ملل، یونیسف، سازمان جهانی صحت (WHO) و دیگر نهادهای بینالمللی خواستهاند که اقدامات طالبان را بهعنوان «نقض صریح حقوق بشر و مصداق آپارتاید جنسیتی» به رسمیت بشناسند و فشار سیاسی و دیپلماتیک بیشتری بر این گروه وارد کنند.
کارشناسان هشدار میدهند که ادامه این روند، نه تنها زنان، بلکه کل نظام صحی کشور را فلج خواهد کرد؛ زیرا در بسیاری از ولایات، مراقبتهای زنان و زایمان تنها از سوی قابلهها و نرسهای زن انجام میشود.
بدون حضور زنان در صفوف آموزش طبی، افغانستان بهسوی یک بحران صحی انسانی عمیقتر حرکت میکند؛ بحرانی که قربانیان اصلی آن، همان مردمی هستند که طالبان ادعای خدمت به آنان را دارند.