فرخنده: در حالی که جهان نظارهگر تحولات افغانستان است، موارد رو به افزایش محاکمههای صحرایی از سوی طالبان، نگرانیهای عمیقی را در میان نهادهای بینالمللی حقوق بشر برانگیخته است. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، روز دوشنبه، ۱۲ جوزا، در پیامی هشدارآمیز اعلام کرد که طالبان طی تنها یک هفته، ۶۷ نفر از جمله چهار زن را در محضر عام شلاق زدهاند.
به گفته بنت، این روند نه تنها مغایر با اصول حقوق بشر و قوانین بینالمللی است، بلکه به یک الگوی نگرانکننده در سال ۲۰۲۵ بدل شده که نشانهای از نهادینهشدن خشونت بهعنوان ابزار تطبیق عدالت است. او تأکید کرد که جامعه جهانی نباید به عادیسازی رفتارهای طالبان اجازه دهد و خواهان توقف فوری این گونه مجازاتهای غیرانسانی شد.
طبق گزارش منابع خبری مستقل، تنها از آغاز سال جاری تا هشتم جوزا، دستکم ۲۰۴ نفر – شامل مردان و زنان – به اتهاماتی چون روابط خارج از ازدواج، سرقت، تماس تلفنی با زنان، و حتی مصرف مواد مخدر، در مکانهای عمومی شلاق خوردهاند. این مجازاتها بدون طی مراحل شفاف قضایی و بدون دسترسی متهمان به وکیل صورت گرفتهاند؛ شرایطی که بر غیرقانونی بودن آنها از منظر بینالمللی تأکید میکند.
نگرانیها زمانی دوچندان میشود که بدانیم زنان نیز در میان قربانیان این محاکمههای صحرایی قرار دارند. تحلیلگران میگویند که حضور زنان در فهرست مجازاتشدگان، پیامد فشارهای فزایندهای است که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، زندگی اجتماعی و شخصی زنان را در افغانستان محدود کرده است.
کارشناسان حقوق بشر هشدار میدهند که این اعمال نه تنها موجب ترس و سرکوب در سطح جامعه میشود، بلکه ساختار عدالت را از مسیر قانون به سمت خشونت و ارعاب منحرف میکند. در همین حال، سکوت بخش بزرگی از جامعه جهانی در برابر این اقدامات، به طالبان فضای بیشتری برای ادامه چنین رویههایی داده است.
گزارشگر ویژه سازمان ملل از کشورها و نهادهای بینالمللی خواسته است که با اتخاذ مواضع روشن، طالبان را وادار به رعایت اصول انسانی و توقف این روند ظالمانه کنند. به باور بسیاری از مدافعان حقوق بشر، حفظ سکوت در برابر چنین نقضهای آشکار، تنها به تکرار و گسترش آنها منجر خواهد شد.