فرخنده: در قلب خانههایی که نان کمتر از اشک در آن یافت میشود، صدای گریه کودکانی شنیده میشود که نه از درد بازی محرومند، بلکه از گرسنگی. نهادهای وابسته به سازمان ملل در فراخوانی مشترک، از وضعیت فاجعهبار تغذیه در افغانستان پرده برداشتهاند؛ کشوری که امروز یکی از بدترین مکانها برای زن بودن، مادر بودن و کودک بودن شده است.
طبق این گزارش تکاندهنده، از هر ۱۰ کودک خردسال در افغانستان، ۹ نفر در فقر غذایی بهسر میبرند؛ کودکانی که از تغذیه متنوع، مقوی و حیاتی برای رشد مغزی و جسمیشان محروماند. استخوانهایی که زیر پوستشان برجسته شده، به وضوح میگویند که کودکی در این سرزمین، دیگر فصل بازی نیست، فصل بقاست.
زنان اما سهم مضاعف از این بحران دارند. چهار زن از هر ده زن افغان با سوءتغذیه روبهرو هستند؛ زنانی که با بدنهای ناتوان باردار میشوند، زایمان میکنند و شیر میدهند، اما چیزی برای خوردن ندارند. مادری که خودش چیزی نخورده، چگونه میتواند نوزادش را زنده نگه دارد؟
سازمانهای یونیسف، سازمان جهانی بهداشت، برنامه جهانی غذا، صندوق جمعیت ملل متحد و سازمان غذا و کشاورزی با انتشار این فراخوان، افغانستان را در آستانهی یک فاجعه انسانی توصیف کردهاند؛ فاجعهای که در آن، گرسنگی دشمن پنهان کودکان است و فقر، مادر همه زخمها.
کوابنا آسانته، نماینده صندوق جمعیت سازمان ملل متحد در افغانستان گفته است که تغذیه سالم برای مادران حیاتی است، اما این نیاز ساده، در بسیاری از نقاط کشور، به آرزویی دستنیافتنی بدل شده است. کودکان بسیاری در همان هفتههای اول زندگی، پیش از آنکه نامی بگیرند، جان میبازند.
خشکسالی، اقتصاد فروپاشیده و زیرساختهای نابودشده به گفته این نهادها، ۹.۸ میلیون افغان را در معرض ناامنی غذایی شدید قرار داده است. جان آیلیف، مدیر برنامه جهانی غذا هشدار داده است که بدون کمک فوری، زنان و کودکان افغان بار اصلی این بحران را بر دوش خواهند کشید.
در گوشهای از این کشور، شاید مادری در سکوت به نان خشکشدهای نگاه میکند که باید میان سه فرزند تقسیمش کند. شاید کودکی با شکم خالی به مکتب میرود، بیخبر از اینکه مغز خستهاش نمیتواند یاد بگیرد، چون تغذیهاش ناکافیست.
سازمانهای بینالمللی میگویند که تنها پنج سال تا رسیدن به اهداف توسعه پایدار باقی مانده است، اما اگر گرسنگی امروز مهار نشود، شاید فردایی برای بسیاری از کودکان افغان باقی نماند. اکنون زمان عمل است؛ نه برای آمار، بلکه برای نجات جانهای کوچک و خاموشی که صدای گرسنگیشان در سکوت فراموش میشود.