طالبان در هرات: زنان با چهره نمایان بازداشت میشوند
فرخنده: اداره امر به معروف طالبان در هرات با نشر یک اطلاعیه هشدار داده است که زنانی که بدون رعایت حجاب مورد نظر این گروه و با چهره نمایان یا آرایش در اماکن عمومی حضور یابند، بازداشت و به زندان منتقل خواهند شد. براساس این اطلاعیه که به ریاست امر به معروف طالبان در هرات نسبت داده میشود، ماموران این اداره موظف شدهاند با زنانی که از دستور حجاب اجباری سرپیچی میکنند برخورد کرده و آنان را بازداشت کنند. در این متن، با استناد به آیات قرآن و احادیث، بر رعایت پوشش مورد نظر طالبان تأکید شده و همچنین به مسئولیت مردان در نظارت بر پوشش زنان خانواده اشاره شده است. همزمان، یک فایل صوتی در هرات منتشر شده که در آن فردی میگوید این تصمیم پس از نشست والی طالبان با مسئولان امر به معروف این ولایت اتخاذ شده است. بر بنیاد این فایل، اجرای این دستور از روز شنبه، ۱۶ جوزا، آغاز خواهد شد و وکلای گذر و امامان مساجد نیز موظفاند آن را به مردم ابلاغ کنند. این فایل صوتی به یکی از کارمندان اداره حج و اوقاف طالبان در هرات نسبت داده شده است. با این حال، مقامهای طالبان تاکنون بهصورت رسمی درباره صحت این اطلاعیه و فایل صوتی اظهارنظر نکردهاند. این اقدام در حالی صورت میگیرد که شماری از باشندگان هرات پیشتر گفته بودند مأموران امر به معروف طالبان بازرسیهای سختگیرانه و گاه خشونتآمیز پوشش زنان را در سطح شهر از سر گرفتهاند. طالبان پس از بازگشت به قدرت، محدودیتهای گستردهای بر زندگی زنان و دختران وضع کردهاند؛ محدودیتهایی که شامل ممنوعیت آموزش، اشتغال در بسیاری از بخشها، محدودیت سفر و نظارت بر پوشش و حضور اجتماعی زنان میشود. اقدام تازه در هرات نیز نگرانیها درباره تشدید فشارها بر زنان در این ولایت را افزایش داده است.
گزارش دانشگاه تافتس: زنان افغانستان قربانی یک نظام سازمانیافته تبعیض جنسیتیاند
فرخنده: گزارش تازهای که از سوی مرکز بینالمللی فاینشتاین در دانشگاه تافتس منتشر شده، میگوید محدودیتهای طالبان علیه زنان و دختران افغانستان بخشی از یک سیاست سیستماتیک و هماهنگ برای حذف آنان از زندگی عمومی است و با تعهدات بینالمللی افغانستان در تضاد مستقیم قرار دارد. این گزارش با عنوان تعهدات حقوقی، نقضهای سیستماتیک نخستین ارزیابی جامع از عملکرد طالبان در مقایسه با کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان (CEDAW) به شمار میرود. پژوهشگران تأکید کردهاند که وضعیت کنونی افغانستان تنها یک بحران انسانی نیست، بلکه نمونهای از نقض مداوم و گسترده قوانین بینالمللی مرتبط با حقوق زنان است. براساس این گزارش، طالبان از زمان بازگشت به قدرت با صدور بیش از ۱۰۰ فرمان، دسترسی زنان و دختران به آموزش، اشتغال، خدمات صحی، آزادی رفتوآمد و مشارکت اجتماعی را محدود کردهاند. پژوهشگران میگویند این محدودیتها بهصورت پراکنده اعمال نشده، بلکه بخشی از یک چارچوب منسجم تبعیض جنسیتی است که زنان را از عرصههای مختلف زندگی حذف میکند. در این تحقیق که بر پایه ۳۷۹ منبع، از جمله اسناد سازمان ملل و روایتهای تأییدشده تهیه شده، آمده است که طالبان نهادهای کلیدی حامی حقوق زنان، از جمله وزارت امور زنان و کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان را منحل کرده و ساختارهایی را جایگزین آنها ساختهاند که محدودیتها را نهادینه میکند. گزارش همچنین هشدار میدهد که محرومیت زنان از آموزش و کار، پیامدهای گسترده اجتماعی و اقتصادی به همراه داشته و به افزایش فقر، ازدواجهای اجباری و کودکهمسری دامن زده است. به باور نویسندگان، ادامه این روند میتواند تبعیض علیه زنان را در داخل افغانستان و حتی در سطح بینالمللی عادیسازی کند. دیان مزورانا، مسئول این پژوهش، گفته است هدف از این مطالعه بررسی میزان پایبندی طالبان به تعهدات بینالمللی افغانستان بوده است. یافتههای گزارش نشان میدهد که سیاستهای طالبان با اصول بنیادین کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان ناسازگار است. در بخش دیگری از گزارش، بر ضرورت پاسخگویی حقوقی تأکید شده و آمده است که تمرکز جامعه جهانی باید از صرف مستندسازی نقضها به سمت اجرای پیامدهای حقوقی و استفاده از سازوکارهای بینالمللی تغییر کند. پژوهشگران همچنین به روندهای جاری در دادگاه کیفری بینالمللی و دیوان بینالمللی دادگستری اشاره کرده و گفتهاند که این پروندهها میتوانند به تقویت تلاشها برای بهرسمیتشناختن آپارتاید جنسیتی بهعنوان جنایت علیه بشریت کمک کنند. در پایان گزارش تأکید شده است که وضعیت زنان افغانستان به آزمونی برای جامعه جهانی تبدیل شده و نحوه واکنش به آن، میزان پایبندی نظام بینالملل به اصول حقوق بشر و برابری جنسیتی را مشخص خواهد کرد.
معترضان در مادرید: تعامل با طالبان به معنای نادیدهگرفتن سرکوب زنان افغانستان است
فرخنده: شماری از شهروندان افغانستان مقیم اسپانیا با برگزاری تجمعی اعتراضی در مادرید، نسبت به هرگونه تعامل رسمی نهادهای اروپایی با طالبان هشدار داده و تأکید کردند که چنین رویکردی به معنای نادیدهگرفتن وضعیت زنان و دختران افغانستان خواهد بود. این تجمع روز پنجشنبه، ۱۴ جوزا، در برابر دفتر پارلمان اروپا در مادرید برگزار شد. شرکتکنندگان که شامل شهروندان افغانستان، فعالان حقوق بشر و شماری از شهروندان اسپانیایی بودند، با حمل بنرها و سر دادن شعارهایی، همبستگی خود را با زنان افغانستان اعلام کردند. معترضان در قطعنامهای اعلام کردند که زنان و دختران افغانستان طی سالهای اخیر از آموزش، کار، آزادیهای مدنی و حضور در جامعه محروم شدهاند و هرگونه گفتوگوی رسمی با طالبان میتواند به عادیسازی این وضعیت منجر شود. در این قطعنامه آمده است: طالبان شریک صلح نیستند؛ آنان عاملان آپارتاید جنسیتی، سرکوب سازمانیافته زنان و نقض گسترده حقوق بشر هستند. اشتراککنندگان همچنین نسبت به افزایش ازدواجهای اجباری و کودکهمسری در افغانستان ابراز نگرانی کرده و هشدار دادند که ادامه این وضعیت، آینده هزاران دختر افغان را با تهدیدهای جدی روبهرو میکند. معترضان از پارلمان اروپا خواستند در تعاملات خود با افغانستان، حقوق زنان و دختران را در اولویت قرار دهد و از هرگونه مشروعیتبخشی به طالبان خودداری کند. آنان تأکید کردند که جامعه جهانی باید در کنار زنان افغانستان بایستد و برای دفاع از حقوق و آزادیهای اساسی آنان حمایت عملی و مؤثر ارائه دهد.
ریچارد بنت: حضور سمیرا نوا در کابینه دنمارک الهامبخش است
فرخنده: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان، انتصاب سمیرا نوا امینی در کابینه دنمارک را الهامبخش توصیف کرده و آن را نمونهای از اهمیت مشارکت برابر زنان در عرصههای عمومی دانسته است. بنت در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که راهیافتن سمیرا نوا به سمت وزارت اقلیم، انرژی و خدمات عامه دنمارک، نشاندهنده ارزش حضور زنان در سطوح تصمیمگیری و نقش رهبری فراگیر در جوامع است. او تأکید کرده است که این موفقیت بیانگر دستاوردهایی است که از مشارکت برابر زنان در ساختارهای سیاسی و حکومتی به دست میآید و میتواند برای بسیاری از زنان و دختران الهامبخش باشد. اظهارات بنت پس از آن مطرح میشود که گزارشهایی درباره پیوستن سمیرا نوا امینی، زن افغانتبار دنمارکی، به کابینه دولت دنمارک منتشر شد. این در حالی است که زنان و دختران در افغانستان تحت حاکمیت طالبان با محدودیتهای گسترده در زمینه آموزش، تحصیل، اشتغال، سفر و مشارکت اجتماعی روبهرو هستند و از بسیاری از حقوق اساسی خود محروم شدهاند.
فوربس: محرومیت دختران از آموزش، اقتصاد افغانستان را تضعیف میکند
فرخنده: مجله فوربس به نقل از تحلیل تازه یونیسف هشدار داده است که ادامه محدودیتهای طالبان بر آموزش دختران و اشتغال زنان، پیامدهای عمیق اقتصادی و اجتماعی برای افغانستان به همراه خواهد داشت و روند توسعه کشور را بیش از پیش با چالش روبهرو میکند. در گزارشی که، منتشر شده، آمده است که ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم و محدودیتهای گسترده بر کار زنان، تاکنون حدود ۰.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی افغانستان را کاهش داده است. یونیسف تأکید کرده است که تداوم این محدودیتها به کاهش سرمایه انسانی، افت نیروی کار ماهر و تضعیف بنیانهای اقتصادی کشور منجر میشود. این نهاد هشدار داده که در سالهای آینده بخشهایی مانند صحت و آموزش با کمبود جدی نیروی متخصص، بهویژه زنان، مواجه خواهند شد. براساس این تحلیل، میلیونها دختر افغان همچنان از حق آموزش محروماند؛ وضعیتی که میتواند پیامدهایی چون افزایش ازدواجهای زودهنگام، سوءتغذیه کودکان و کاهش دسترسی خانوادهها به خدمات صحی را در پی داشته باشد. یونیسف همچنین هشدار داده است که اگر این روند ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ میلیونها دختر دیگر نیز از آموزش متوسطه باز خواهند ماند و دهها هزار زن متخصص از بازار کار حذف خواهند شد. در این گزارش از طالبان خواسته شده است محدودیتهای آموزشی و شغلی علیه زنان و دختران را لغو کنند تا از تشدید بحران اقتصادی و اجتماعی در افغانستان جلوگیری شود.
ملل متحد: ۵۰ هزار زن و دختر در افغانستان با خطر خشونت جنسیتی روبهرو هستند
فرخنده: بخش زنان سازمان ملل متحد هشدار داده است که حدود ۵۰ هزار زن و دختر در مناطق آسیبدیده افغانستان در معرض خشونت مبتنی بر جنسیت قرار دارند و برای دسترسی به خدمات اساسی با چالشهای جدی مواجهاند. این نهاد روز دوشنبه، ۱۱ جوزا، در گزارشی اعلام کرد که زنان و دختران در مناطق متاثر از درگیریهای مرزی و رویدادهای طبیعی، بیش از دیگران از پیامدهای بحرانهای جاری آسیب دیدهاند. براساس این گزارش، زنانی که پیش از این نیز زیر حاکمیت طالبان با محدودیتهای گسترده در رفتوآمد و دسترسی به خدمات روبهرو بودند، اکنون با مشکلات مضاعف مواجه شدهاند. زنان و دختران آسیبدیده از زلزله سال گذشته در شرق افغانستان نیز از جمله گروههای در معرض خطر عنوان شدهاند. بخش زنان سازمان ملل تأکید کرده است که دسترسی محدود به خدمات صحی، حمایتی و ضروری، وضعیت زنان را در این مناطق دشوارتر ساخته و بسیاری از آنان برای دریافت مراقبتهای مورد نیاز با موانع جدی روبهرو هستند. در این گزارش همچنین نسبت به وضعیت زنان باردار هشدار داده شده است. به گفته این نهاد، کمبود مواد غذایی، گرسنگی و دسترسی محدود به خدمات درمانی، سلامت مادران و نوزادان را با خطرهای جدی مواجه کرده است. سازمان ملل خواستار توجه فوری به نیازهای زنان و دختران آسیبپذیر و تقویت خدمات حمایتی و صحی در مناطق بحرانزده افغانستان شده است.
کنفرانس سیاست خارجی فمینیستی بر حمایت از زنان افغانستان و محکومیت سیاستهای طالبان تأکید کرد
فرخنده: شرکتکنندگان پنجمین کنفرانس وزیران درباره سیاست خارجی فمینیستی با محکومکردن سیاستهای محدودکننده طالبان علیه زنان، بر تداوم حمایت جهانی از زنان و دختران افغانستان تأکید کردند. این کنفرانس روز سهشنبه، ۱۲ جوزا، در وزارت امور خارجه اسپانیا آغاز شد و مقامهای دولتی، نمایندگان نهادهای بینالمللی، فعالان حقوق زنان و اعضای جامعه مدنی در آن حضور داشتند. محور اصلی نشست، بررسی نقش سیاست خارجی فمینیستی در دفاع از حقوق زنان، برابری جنسیتی، صلح و ارزشهای دموکراتیک عنوان شده است. سخنرانان این نشست از ادامه محدودیتها علیه زنان افغانستان، حذف آنان از عرصه عمومی و تلاش طالبان برای خاموشکردن صدای زنان انتقاد کردند و خواستار حمایت پایدار جامعه جهانی از زنان افغانستان شدند. خوزه مانوئل آلبارس، وزیر امور خارجه اسپانیا، گفت وزارت خارجه این کشور هر سال میزبان نشستهایی با حضور زنان افغانستان در تبعید است و از آزادی و عدالت جنسیتی برای آنان حمایت میکند. او خطاب به زنان افغانستان افزود: اینجا همیشه خانه شما خواهد بود و تأکید کرد که صدای زنان افغان در اسپانیا شنیده خواهد شد. در این نشست، الیونور کاروا نیز بر ضرورت دفاع از حقوق زنان در سراسر جهان تأکید کرد و وضعیت زنان و دختران افغانستان را یکی از برجستهترین نمونههای نقض حقوق زنان در شرایط بحران دانست. همچنین فوزیه کوفی، معاون پیشین مجلس نمایندگان افغانستان، گفت که سیاست مماشات برخی کشورها در برابر طالبان به این گروه فرصت داده است تا فشار بر زنان را افزایش دهد. او از کشورهای اروپایی خواست به بهانه مدیریت مهاجرت، به سیاستهای طالبان مشروعیت نبخشند. بر اساس گزارش برگزارکنندگان، موضوعاتی چون آپارتاید جنسیتی، نقش زنان در روند صلح و آینده دموکراسی افغانستان، از محورهای اصلی این کنفرانس بوده است. این نشست در حالی برگزار میشود که زنان و دختران افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت، با محدودیتهای گسترده در زمینه آموزش، تحصیل، اشتغال و مشارکت اجتماعی روبهرو هستند.
نخستوزیر فنلند: طالبان به سرکوب زنان و نقض حقوق بشر در افغانستان ادامه میدهند
فرخنده: پتری اورپو، نخستوزیر فنلند، با ابراز نگرانی از وضعیت افغانستان گفته است که طالبان همچنان به نقض حقوق بشر، محدودسازی شهروندان و سرکوب زنان و دختران ادامه میدهند. او این اظهارات را، در جشنواره روز فرهنگ هزارهگی در شهر یاروینپه مطرح کرد. اورپو تأکید کرد که افغانستان با یکی از شدیدترین بحرانهای انسانی جهان روبهرو است و حقوق زنان و دختران در این کشور بهطور پیوسته در حال تضعیف شدن است. نخستوزیر فنلند گفت که خشونت و تبعیض علیه زنان و دختران قابل پذیرش نیست و کشورش در همکاری با جامعه جهانی و اتحادیه اروپا به تلاشهای خود برای بهبود وضعیت افغانستان ادامه خواهد داد. او همچنین از هزارههای مقیم فنلند خواست که در کنار ادغام در جامعه میزبان، زبان، فرهنگ، هنر و هویت فرهنگی خود را حفظ کنند. به گفته او، ارزشهایی چون زبان، موسیقی، ادبیات، پوشش و هنر بخش مهمی از هویت جوامع را تشکیل میدهند و برای مهاجران اهمیت ویژهای دارند. اورپو در بخش دیگری از سخنانش از نقش جامعه هزاره در گسترش آموزش و برابری در افغانستان یاد کرد و گفت هزارهها از نخستین گروههایی بودند که برای دسترسی دختران به آموزش مبارزه کردند. در همین مراسم، لطیف فیاض نیز با اشاره به پیشینه تاریخی هزارهها گفت که این جامعه با وجود تجربه تبعیض، سرکوب و خشونت، همواره بر آموزش، کار، همزیستی مسالمتآمیز و مشارکت اجتماعی تأکید داشته است. جشنواره روز فرهنگ هزارهگی با حضور اعضای جامعه هزاره و شهروندان فنلندی برگزار شد و شامل برنامههای فرهنگی، موسیقی محلی، نمایش آثار هنری، لباسهای سنتی و غذاهای محلی بود.
اگلند: کودکان افغان در ایران پس از حملات اخیر با آسیبهای روانی روبهرو شدهاند
فرخنده: یان اگلند، دبیرکل شورای پناهندگان ناروی، میگوید کودکان افغانستانی و ایرانی در پی درگیریها و حملات نظامی اخیر، با مشکلات روحی و روانی مواجه شدهاند و نیاز فوری به حمایتهای روانی و اجتماعی دارند. اگلند روز یکشنبه، ۱۰ جوزا، پس از بازدید از مراکز اجتماعی تحت حمایت شورای پناهندگان ناروی در ایران، اعلام کرد که این مراکز علاوه بر آموزشهای ابتدایی، خدمات مشاوره روانی و حمایت از کودکان آسیبدیده از جنگ و بحران را نیز ارائه میکنند. به گفته او، بسیاری از خانوادههای مهاجر افغانستانی در ایران از پیامدهای اقتصادی ناشی از بحرانهای اخیر آسیب دیدهاند. والدین به این نهاد گفتهاند که درآمد اندک خود را نیز در نتیجه بیثباتی و شرایط دشوار اقتصادی از دست دادهاند. دبیرکل شورای پناهندگان ناروی تأکید کرد که بیش از چهار میلیون شهروند افغانستان در ایران زندگی میکنند و به کمکهای بشردوستانه گستردهتری نیاز دارند. او همچنین هشدار داد که از زمان آغاز درگیریها، بیش از ۳۵ هزار مهاجر به افغانستان بازگشتهاند و بیش از یک میلیون نفر دیگر همچنان در معرض خطر اخراج قرار دارند. اگلند افزود که این نهاد در تلاش است تا از حدود ۵۰ هزار شهروند ایرانی و افغانستانی که از پیامدهای درگیریهای اخیر آسیب دیدهاند، حمایت کند. اظهارات او در حالی مطرح میشود که نهادهای امدادرسان بینالمللی بارها نسبت به وضعیت مهاجران افغانستانی در کشورهای میزبان، بهویژه در شرایط بحرانهای امنیتی و اقتصادی، هشدار دادهاند.
معترضان افغانستان در ناروی: قانون جدید طالبان راه را برای کودکهمسری هموار میکند
فرخنده: شماری از شهروندان افغانستان مقیم ناروی با برگزاری یک گردهمایی اعتراضی، توشیح اصولنامه تفریق زوجین از سوی طالبان را محکوم کرده و هشدار دادهاند که این سند میتواند به گسترش ازدواج دختران زیر سن قانونی و تشدید نقض حقوق کودکان در افغانستان منجر شود. این تجمع روز یکشنبه، ۱۰ جوزا، با حضور زنان معترض، فعالان مدنی و مدافعان حقوق بشر برگزار شد. اشتراککنندگان اعلام کردند که قانون تازه طالبان زمینه قانونی و اجتماعی برای افزایش کودکهمسری را فراهم میکند و حقوق اساسی دختران را بیش از پیش تهدید خواهد کرد. معترضان تأکید کردند که ازدواج اجباری و زودهنگام، دختران را از آموزش، رشد فردی و فرصتهای برابر محروم میکند و چرخه خشونت و تبعیض علیه زنان را تداوم میبخشد. آنان هشدار دادند که محدودیتهای روزافزون طالبان آینده هزاران دختر افغان را با خطرهای جدی روبهرو کرده است. اشتراککنندگان این گردهمایی همچنین محرومکردن دختران از آموزش و سوقدادن آنان به ازدواج در سنین پایین را نمونهای از تبعیض ساختاری و نقض آشکار حقوق بشر دانستند. آنان خواستار بهرسمیتشناختهشدن سیاستهای طالبان علیه زنان و دختران بهعنوان آپارتاید جنسیتی در نهادها و محاکم بینالمللی شدند. معترضان از دولت ناروی و جامعه جهانی خواستند در برابر آنچه نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان میخوانند، سکوت نکنند و از ابزارهای سیاسی و حقوقی برای افزایش فشار بر طالبان استفاده کنند. آنان همچنین بر ادامه فعالیتهای دادخواهانه برای دفاع از حقوق زنان و دختران افغانستان تأکید کردند. این اعتراض در حالی برگزار میشود که رهبر طالبان اخیراً اصولنامه تفریق زوجین را توشیح کرده است؛ سندی که از زمان انتشار با انتقاد گسترده فعالان حقوق زنان، نهادهای مدافع حقوق بشر و شماری از سازمانهای بینالمللی روبهرو شده و نگرانیهایی را درباره پیامدهای آن بر حقوق زنان و کودکان در افغانستان برانگیخته است.