ادامه بازداشت زنان در هرات؛ منابع از بازداشت دستکم ۱۲ زن در یک روز خبر میدهند
فرخنده: منابع محلی در هرات میگویند که طالبان روز پنجشنبه دستکم ۱۲ زن و یک مرد را از نقاط مختلف این شهر بازداشت کردهاند؛ بازداشتهایی که به گفته منابع، در پی تشدید محدودیتها بر پوشش و حضور زنان در اماکن عمومی صورت گرفته است. به گفته شاهدان، شماری از این زنان در مناطق بکرآباد، جاده ۶۴ متره و چهارراه امام فخر رازی بازداشت شدهاند و احتمال میرود شمار بازداشتشدگان بیشتر از آمار موجود باشد. منابع محلی میگویند برخی از زنان بازداشتشده به دلیل آنچه «رعایت نکردن پوشش مورد نظر طالبان» عنوان شده، توسط نیروهای این گروه بازداشت شدهاند. در یکی از موارد نیز راننده یک موتر سهچرخه به دلیل انتقال یکی از زنان بازداشتشده، همراه با او بازداشت شده است. این بازداشتها در حالی صورت میگیرد که طالبان در هفتههای اخیر فشارها و محدودیتها بر زنان در هرات را افزایش دادهاند و گزارشها حاکی از آن است که این گروه با برخی انواع پوشش زنان، از جمله مانتو، مخالفت کرده است. همزمان، بازداشت زنان در هرات موجی از واکنشها را در داخل و خارج از افغانستان به دنبال داشته است. شهروندان افغانستان و فعالان حقوق بشر در حدود ۳۰ کشور جهان در حمایت از زنان هرات و در اعتراض به این بازداشتها تجمعهایی برگزار کردهاند. در داخل افغانستان نیز شماری از شهروندان در هرات علیه این اقدامات اعتراض کردهاند؛ اعتراضاتی که به گفته منابع با مداخله و سرکوب نیروهای طالبان روبهرو شده است. فعالان حقوق زن میگویند ادامه بازداشت زنان به دلیل نوع پوشش یا حضور آنان در فضای عمومی، نگرانیها درباره تشدید محدودیتها علیه زنان و دختران افغانستان را بیش از پیش افزایش داده است.
در سایه محرومیت زنان افغانستان، یک زن افغانستانتبار برای ورود به کانگرس امریکا نامزد شد
فرخنده: در حالی که زنان و دختران در افغانستان همچنان از حق آموزش، کار و حضور در زندگی عمومی محروماند، الهه احرار بهطور رسمی نامزدی خود را برای انتخابات مجلس نمایندگان ایالات متحده امریکا از حوزه هفتم انتخاباتی ایالت ویرجینیا اعلام کرده است. احرار گفته است که با هدف گسترش عدالت، ایجاد فرصتهای اقتصادی، بهبود نظام آموزشی و تقویت همبستگی اجتماعی وارد رقابتهای انتخاباتی شده است. نامزدی این زن افغانستانتبار توجه بخشی از افکار عمومی و جامعه افغانستانیهای مقیم امریکا را به خود جلب کرده است؛ بهویژه در شرایطی که زنان در داخل افغانستان تحت حاکمیت طالبان از بسیاری از حقوق و فرصتهای اجتماعی و سیاسی محروم شدهاند. الهه احرار که در عرصههای حقوق بشر، ادبیات و فعالیتهای اجتماعی نیز شناخته میشود، دفاع از عدالت، کرامت انسانی، برابری، حق آموزش و گسترش فرصتهای اقتصادی را از اولویتهای اصلی برنامه انتخاباتی خود عنوان کرده است. حوزه هفتم انتخاباتی ویرجینیا از حوزههای مهم و تأثیرگذار در انتخابات مجلس نمایندگان امریکا به شمار میرود و انتخابات بعدی کانگرس امریکا قرار است در ماه نوامبر سال ۲۰۲۶ برگزار شود. نامزدی یک زن افغانستانتبار برای حضور در یکی از نهادهای مهم قانونگذاری امریکا، در حالی صورت میگیرد که زنان افغانستان در داخل کشور از مشارکت سیاسی و حضور در ساختارهای رسمی تصمیمگیری کنار گذاشته شدهاند؛ موضوعی که از نگاه بسیاری از فعالان حقوق زن، شکاف میان وضعیت زنان افغانستان و زنان افغانستانی در جوامع آزاد را بهخوبی نمایان میکند.
کودکی در نیمروز پس از تجاوز جنسی در مدرسه جان باخت
فرخنده: منابع محلی در ولایت نیمروز میگویند که یک کودک در شهر زرنج پس از آنکه مورد آزار جنسی قرار گرفت، جان خود را از دست داده است. به گفته منابع، این رویداد حدود یک هفته پیش در یکی از مدارس دینی شهر زرنج رخ داده است. منابع افزودهاند که این کودک پس از وقوع رویداد به مرکز درمانی منتقل شد، اما جان باخت. براساس اطلاعات منابع، قربانی این رویداد کودکی حدود هشت ساله بوده است. منابع همچنین میگویند که تاکنون هیچ فردی در پیوند به این رویداد بازداشت نشده است و جزئیات بیشتری از روند بررسی این پرونده در دست نیست. این رویداد در حالی گزارش میشود که در سالهای گذشته نیز گزارشهایی از آزار و خشونت علیه کودکان در برخی مراکز آموزشی و دینی در افغانستان منتشر شده و نهادهای مدافع حقوق کودک بارها بر ضرورت تأمین امنیت و حفاظت بیشتر از کودکان تأکید کردهاند.
افغانستان از فهرست جهانی مشارکت سیاسی زنان حذف شد
فرخنده: گزارش زنان در سیاست ۲۰۲۶ نشان میدهد که افغانستان به دلیل نبود پارلمان فعال و حذف زنان از ساختارهای رسمی قدرت، در میان کشورهایی قرار گرفته که هیچ آمار قابل ارائهای درباره حضور زنان در نهادهای سیاسی آن وجود ندارد. این گزارش با عنوان زنان در سیاست ۲۰۲۶ که وضعیت مشارکت سیاسی زنان در ۱۹۰ کشور جهان را بررسی کرده، افغانستان را در کنار گینه و میانمار در بخش شرایط استثنایی یا نبود دادههای در دسترس قرار داده است. بر اساس یافتههای این گزارش، در حالی که میانگین جهانی حضور زنان در پارلمانها به ۲۷.۴ درصد رسیده است، افغانستان به دلیل نبود پارلمان فعال و فقدان اطلاعات رسمی، در رتبهبندی جهانی مشارکت زنان در مجالس قانونگذاری جایگاهی ندارد. در بخش حضور زنان در کابینههای دولتی نیز نام افغانستان در فهرست کشورها دیده نمیشود. این گزارش افغانستان را در کنار کوریای شمالی و میانمار در زمره کشورهایی قرار داده است که اطلاعات قابل دسترس درباره حضور زنان در ساختار کابینه آنها وجود ندارد. این در حالی است که پیش از سال ۲۰۲۱، زنان افغانستان حدود ۲۷ درصد کرسیهای پارلمان را در اختیار داشتند و ۶۸ کرسی مجلس نمایندگان بر اساس قانون اساسی به زنان اختصاص یافته بود. اما پس از تسلط طالبان و انحلال پارلمان، زنان از تمامی نهادهای رسمی تصمیمگیری و رهبری سیاسی کنار گذاشته شدند. گزارش نهاد زنان سازمان ملل همچنین نشان میدهد که حضور زنان در بالاترین سطوح قدرت سیاسی در جهان همچنان محدود است؛ بهگونهای که تنها ۱۰.۶ درصد کشورهای جهان دارای رئیس دولت زن و ۱۰.۹ درصد دارای نخستوزیر زن هستند. کارشناسان حقوق زنان میگویند حذف کامل زنان افغانستان از ساختارهای سیاسی، این کشور را به یکی از معدود نقاط جهان تبدیل کرده است که زنان در آن هیچ سهم رسمی در روندهای تصمیمگیری سیاسی، قانونگذاری و نمایندگی عمومی ندارند. به باور آنان، تداوم این وضعیت نه تنها حقوق سیاسی زنان را نقض میکند، بلکه افغانستان را بیش از پیش از روند جهانی افزایش مشارکت زنان در قدرت و حکمرانی دور میسازد.
محدودیتهای طالبان علیه زنان و دختران، آینده افغانستان را با چالش روبهرو کرده است
فرخنده: محرومیت زنان و دختران از آموزش و مشارکت اجتماعی، نه تنها حقوق اساسی نیمی از جمعیت افغانستان را محدود کرده، بلکه آینده توسعه و ثبات این کشور را نیز با تهدیدهای جدی مواجه ساخته است. لوری بریستو با بیان این موضوع تأکید کرده است که جامعه جهانی باید طالبان را نسبت به پیامدهای این سیاستها آگاه سازد، هرچند به گفته او، تعامل با این گروه به معنای بهرسمیتشناختن آن نیست. بریستو در گفتوگویی درباره سیاست بریتانیا در قبال طالبان گفته است که لندن نباید این گروه را به رسمیت بشناسد، اما برای درک بهتر مواضع و تصمیمهای طالبان، حفظ کانالهای ارتباطی ضروری است. او تصریح کرده است که گفتوگو و تعامل با طالبان به معنای تأیید سیاستهای این گروه نیست و بریتانیا با بسیاری از اقدامات طالبان، بهویژه محدودیتهای وضعشده علیه زنان و دختران، موافق نیست. سفیر پیشین بریتانیا در افغانستان هشدار داده است که محرومکردن دختران از آموزش و کنارگذاشتن زنان از عرصههای اجتماعی و اقتصادی، افغانستان را از بخش بزرگی از ظرفیت انسانی و نیروی متخصص خود محروم میکند. به گفته او، اداره و توسعه یک کشور بدون مشارکت نیمی از جمعیت آن امکانپذیر نیست و طالبان برای مدیریت افغانستان ناگزیر خواهند بود زمینه حضور و فعالیت زنان را در جامعه فراهم کنند. بریستو همچنین تأکید کرده است که محدودیتهای جنسیتی نه تنها بر زندگی زنان و دختران تأثیر میگذارد، بلکه بر اقتصاد، توسعه و جایگاه بینالمللی افغانستان نیز پیامدهای منفی خواهد داشت. او در عین حال خواستار ادامه فشارهای دیپلماتیک و تلاشهای بینالمللی برای لغو محدودیتهای اعمالشده بر زنان و دختران افغانستان شده است.
شاه بریتانیا میزبان تیم ملی کریکت زنان افغانستان در تبعید شد
فرخنده: شاه چارلز سوم روز سهشنبه در اقامتگاه کلارنس هاوس میزبان اعضای تیم ملی کریکت زنان افغانستان شد؛ ورزشکارانی که پس از ممنوعیت ورزش زنان از سوی طالبان، افغانستان را ترک کردهاند و اکنون در تبعید برای حفظ هویت ورزشی و ادامه فعالیت حرفهای خود تلاش میکنند. بر اساس اعلام کاخ سلطنتی بریتانیا، پادشاه بریتانیا در این دیدار با شماری از بازیکنان تیم ملی کریکت زنان افغانستان گفتوگو کرده و روایتهای آنان از مهاجرت اجباری و ادامه زندگی ورزشی در خارج از کشور را شنیده است. تیم ملی کریکت زنان افغانستان در سال ۲۰۱۰ و در دوران جمهوری تشکیل شد، اما پس از بازگشت طالبان به قدرت و اعمال محدودیتهای گسترده علیه زنان، جایگاه رسمی خود را از دست داد. طالبان در سالهای اخیر زنان و دختران را از ورزش، آموزش، کار و بسیاری از عرصههای عمومی محروم کردهاند؛ محدودیتهایی که شماری از نهادهای حقوق بشری از آن به عنوان «آپارتاید جنسیتی» یاد میکنند. اعضای این تیم که اکنون در کشورهای مختلف به عنوان پناهنده زندگی میکنند، بهصورت غیررسمی در باشگاههای محلی فعالیت دارند و همزمان برای بهرسمیت شناختهشدن دوباره تیم ملی زنان افغانستان تلاش میکنند. این دیدار در حالی برگزار شده است که زنان و دختران در افغانستان همچنان با محدودیتهای گسترده در زمینه آموزش، اشتغال و فعالیتهای ورزشی روبهرو هستند. تیمهای ملی کریکت و فوتبال زنان افغانستان در سالهای اخیر به نمادی از مقاومت زنان افغانستان در برابر محدودیتها تبدیل شدهاند؛ زنانی که حتی در تبعید نیز برای حق بازی، حضور و دیدهشدن به تلاش خود ادامه میدهند. در همین حال، تیم کریکت زنان پناهجوی افغانستان روز دوشنبه رقابتهای بیستآوره خود را در بریتانیا آغاز کرده است. این برنامه به دعوت هیئت کریکت انگلستان و ولز و با هدف حمایت از بازیکنان این تیم برگزار میشود.
بازداشت مسئول یک مکتب دخترانه در دایکندی بخاطر داشتن تلفن همراه
فرخنده: منابع محلی در ولایت دایکندی میگویند که نیروهای طالبان یک مسئول آموزشی را در ولسوالی سنگتخت و بندر پس از امتناع از تحویل تلفن همراهش بازداشت کردهاند. به گفته منابع، این رویداد روز دوشنبه، اول سرطان، زمانی رخ داد که نیروهای طالبان برای جمعآوری تلفنهای هوشمند به یک مکتب دخترانه مراجعه کردند. منابع میگویند این مسئول آموزشی پس از مخالفت با سپردن تلفن همراه خود برای چند ساعت بازداشت و سپس آزاد شد. برخی منابع محلی همچنین گفتهاند که در جریان این اقدام، از دانشآموزان خواسته شده بود محل نگهداری تلفنهای همراه آموزگاران را مشخص کنند. به گفته آنان، این درخواست در فضایی همراه با فشار و تهدید صورت گرفته است. منابع محلی میافزایند که طالبان پیش از این نیز استفاده از تلفنهای هوشمند را برای کارکنان شماری از ادارات دولتی، مراکز آموزشی و دانشگاهها محدود کرده بودند؛ محدودیتی که در سالهای اخیر به تدریج در ولایتهای مختلف گسترش یافته است. این رویداد در حالی گزارش میشود که محدودیتها بر فعالیتهای آموزشی و اداری در افغانستان، بهویژه در بخش آموزش دختران و زنان، همچنان ادامه دارد.
افغانستان برای دومین سال پیاپی در قعر شاخص جهانی حقوق کودکان قرار گرفت
فرخنده: بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶ بنیاد هالندی بنیاد حقوق کودکان، افغانستان در میان ۱۹۴ کشور جهان بدترین وضعیت را از نظر رعایت حقوق کودکان دارد و برای دومین سال پیاپی در آخرین جایگاه شاخص جهانی حقوق کودکان قرار گرفته است. در این گزارش که با همکاری دانشگاه اراسموس روتردام تهیه شده، افغانستان با کسب امتیاز ۰.۲۱۴ در رتبه آخر این شاخص قرار گرفته است. این در حالی است که گزارش سال ۲۰۲۵ این نهاد نیز افغانستان را در پایینترین جایگاه جهان از نظر رعایت حقوق کودکان قرار داده بود. بنیاد حقوق کودکان اعلام کرده است که این شاخص هر سال میزان رعایت حقوق کودکان را در کشورهای عضو پیمان حقوق کودک سازمان ملل متحد ارزیابی میکند. این ارزیابی بر پایه معیارهایی چون حق زندگی، سلامت، آموزش، حفاظت و فراهمبودن محیط مساعد برای تحقق حقوق کودکان انجام میشود. بر اساس نتایج شاخص سال ۲۰۲۶، پس از افغانستان، کشورهای چاد و گینه در پایینترین رتبهها قرار گرفتهاند. در مقابل، لوکزامبورگ، ایسلند و موناکو بهترین عملکرد را در زمینه حمایت از حقوق کودکان به ثبت رساندهاند. این بنیاد در گزارش خود هشدار داده است که کودکان در سراسر جهان با تهدیدهای فزایندهای روبهرو هستند و جنگ، سوءاستفاده و محیطهای ناامن، سلامت، رفاه و آینده میلیونها کودک را در معرض خطر قرار داده است. در همین حال، یونیسف در برنامه کمکهای بشردوستانه افغانستان برای سال ۲۰۲۶ اعلام کرده است که ۲۱.۹ میلیون نفر در افغانستان، از جمله ۱۱.۶ میلیون کودک، به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. یونیسف میگوید بحران حفاظت از کودکان و سایر گروههای آسیبپذیر در افغانستان عمیقتر شده و زنان، کودکان و جوانان با خطرهای فزایندهای مواجه هستند. بر اساس گزارش وضعیت بشردوستانه این نهاد که در ماه جنوری سال جاری منتشر شده، حدود ۹۴۲ هزار کودک زیر پنج سال در سال ۲۰۲۶ به درمان سوءتغذیه شدید حاد نیاز خواهند داشت. تنها در ماه جنوری، نزدیک به ۴۷ هزار کودک برای درمان این نوع سوءتغذیه در مراکز درمانی پذیرش شدهاند. یونیسف همچنین تأکید کرده است که افغانستان تنها کشور جهان است که دختران در آن از آموزش متوسطه و عالی محروم هستند. این نهاد برآورد کرده است که ۷.۱ میلیون کودک در افغانستان به کمکهای اضطراری آموزشی نیاز دارند که حدود ۹۰۰ هزار نفر از آنان را کودکانی تشکیل میدهند که از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشتهاند. به گفته یونیسف، بحران تغییرات اقلیمی نیز زندگی کودکان افغانستان را بیش از پیش تهدید میکند. بیش از ۷۵ درصد کودکان در معرض خشکسالی قرار دارند، بیش از نیمی از آنان با موجهای طولانی گرما روبهرو هستند و بیش از ۱.۷ میلیون کودک نیز در معرض خطر سیلابهای رودخانهای قرار دارند. یونیسف هشدار داده است که تداوم این بحرانها دسترسی کودکان به خدمات اساسی، از جمله آموزش، مراقبتهای صحی و سایر خدمات حیاتی را با اختلال جدی مواجه کرده است.
روز جهانی زنان در دیپلماسی؛ از حضور در سیاست خارجی تا حذف از ساختار رسمی افغانستان
فرخنده: همزمان با روز جهانی زنان در دیپلماسی، در حالی که جهان بر نقش زنان در سیاست خارجی، صلحسازی و تصمیمگیریهای بینالمللی تأکید میکند، زنان افغانستان در سالهای اخیر و در پی تحولات سیاسی و سیاستهای طالبان، از حضور در جایگاههای دیپلماتیک و نمایندگیهای رسمی کشور به حذف تقریباً کامل از ساختار دیپلماسی افغانستان رسیدهاند. شماری از فعالان حقوق زن و آگاهان روابط بینالملل میگویند که حذف زنان از دستگاه دیپلماسی افغانستان تنها یک تغییر ساختاری نیست، بلکه به معنای از دست رفتن بخشی از ظرفیت انسانی، تخصص و تنوع دیدگاهها در سیاست خارجی این کشور نیز است. فعالان حقوق زن میگویند که روز جهانی زنان در دیپلماسی برای زنان و دختران افغانستان تنها یک مناسبت جهانی نیست، بلکه یادآور حق مشارکت برابر زنان در تصمیمگیریهای سیاسی و ساختن تصویر یک کشور در سطح بینالمللی است؛ حقی که به گفته آنان، امروز زنان افغانستان از آن محروم شدهاند. به باور آنان، زنان افغانستان در سالهای گذشته در وزارت امور خارجه، سفارتخانهها و نهادهای سیاسی و بینالمللی حضور فعال داشتند، اما اکنون این حضور تقریباً از میان رفته و ساختارهای سیاسی و دیپلماتیک کشور به نهادی کاملاً مردانه تبدیل شده است. این فعالان تأکید میکنند که حذف زنان از عرصه دیپلماسی تنها یک موضوع داخلی نیست، بلکه بر اعتبار و جایگاه بینالمللی افغانستان نیز تأثیر منفی میگذارد. آنان میگویند حضور زنان در سیاست خارجی به بازتاب بهتر موضوعاتی چون آموزش، خانواده و مسائل اجتماعی کمک میکند و حذف آنان، روایت افغانستان را محدود و تکبعدی میسازد. در همین حال، آگاهان روابط بینالملل معتقدند که کاهش حضور زنان در دستگاه دیپلماسی نه تنها فرصتهای حرفهای زنان را از میان برده، بلکه افغانستان را از بخشی از ظرفیت انسانی، تخصص و تنوع دیدگاهها محروم کرده است. به گفته آنان، حضور زنان در دیپلماسی به جهان امکان میدهد تصویر کاملتر و واقعیتری از یک جامعه را مشاهده کند و حذف آنان به معنای خاموش شدن بخشی از این روایت است. در کنار این نگرانیها، شماری از دختران و زنان جوان افغانستان میگویند که دیپلماسی برای آنان تنها یک حرفه نبوده، بلکه فرصتی برای نمایندگی از مردم افغانستان، رساندن صدای زنان به جهان و تلاش برای صلح، عدالت و تفاهم به شمار میرفته است. آنان میافزایند که با وجود محدودیتهای کنونی، همچنان امیدوارند روزی بتوانند در عرصههای سیاسی و دیپلماتیک کشور نقش ایفا کنند و از جامعه جهانی میخواهند که صدای زنان افغانستان را فراموش نکند و برای تحقق حق آموزش، کار و مشارکت اجتماعی آنان در کنارشان بایستد. در همین حال، دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) به مناسبت روز جهانی زنان در دیپلماسی تأکید کرده است که زنان دیپلمات تنها مشارکتکننده نیستند، بلکه رهبران، میانجیگران صلح و مدافعان برابری نیز به شمار میروند. یوناما افزوده است که مشارکت زنان در تصمیمگیریهای سیاسی برای دستیابی به صلح پایدار و توسعه فراگیر ضروری است و باید فرصتهای برابر برای زنان و دختران افغانستان فراهم شود تا بتوانند در تمامی عرصهها، از جمله دیپلماسی، نقش فعال داشته باشند. روز جهانی زنان در دیپلماسی برای نخستین بار در سال ۲۰۲۲ از سوی سازمان ملل متحد نامگذاری شد؛ روزی که هدف آن برجستهسازی نقش زنان در سیاست خارجی، صلحسازی و همکاریهای بینالمللی و تأکید بر مشارکت برابر و معنادار آنان در فرآیندهای دیپلماتیک عنوان شده است. در حالی که جهان این روز را به عنوان نمادی از نقش زنان در سیاست خارجی گرامی میدارد، تجربه افغانستان از نگاه بسیاری از فعالان حقوق زن و کارشناسان، روایت گذار از حضور فعال زنان در عرصه دیپلماسی به حذف تقریباً کامل آنان از این حوزه است؛ تغییری که به باور آنان نه تنها بر زندگی زنان، بلکه بر تصویر و جایگاه بینالمللی افغانستان نیز تأثیر گذاشته است.
فعالان افغانستان در رم در حمایت از زنان افغانستان و در اعتراض به سیاستهای طالبان تجمع کردند
فرخنده: شماری از فعالان افغان روز سهشنبه، دوم سرطان، در شهر رم در اعتراض به سیاستهای طالبان گردهم آمدند و با سر دادن شعار ( کار، نان، آزادی) همبستگی خود را با زنان و دختران افغانستان اعلام کردند. در این تجمع، چندین نمایش نیز اجرا شد که به وضعیت زنان افغانستان و محرومیت آنان از آموزش، کار و حضور در عرصههای عمومی میپرداخت. شرکتکنندگان در این گردهمایی وضعیت حقوق زنان در افغانستان را مورد انتقاد قرار دادند و نسبت به هرگونه تلاش برای عادیسازی روابط یا مشروعیتبخشیدن به طالبان ابراز نگرانی کردند. سخنرانان این برنامه از کشورهای جهان خواستند که وضعیت زنان افغانستان را فراموش نکنند و به حمایت از حق آموزش، کار و سایر حقوق اساسی زنان و دختران افغان ادامه دهند. همزمان، موج اعتراضات افغانهای مقیم خارج و فعالان حقوق بشر در حمایت از زنان افغانستان و در محکومیت سرکوب اعتراضات هرات به حدود ۳۰ شهر در کشورهای مختلف جهان گسترش یافته است. در روزهای اخیر، شهروندان افغانستان و حامیان حقوق زنان در شهرهای مختلف اروپا، کانادا، امریکا، استرالیا و شماری دیگر از کشورها تجمعهایی برگزار کردهاند. این اعتراضات پس از بازداشت زنان و دختران در هرات و سرکوب تظاهرات ۱۹ جوزا از سوی طالبان شکل گرفته است.