برخورد طالبان با زنان؛ لیلا بسیم: زنان افغانستان مرحله به مرحله از تمامی عرصه‌ها حذف می‌‌شوند
بیش از یک سال از عمر حکومت گروه طالبان در افغانستان می‌گذرد. در این مدت زنان جامعه شاهد بیشترین محدودیت‌ها و فشارهای این گروه بوده است. زنان در این مدت از حقوق سیاسی و اجتماعی‌شان محروم بوده و حتی حق آموزش و کار نیز از آنان گرفته شده است. برخی فعالان حقوق زن با انتقاد از وضعیت موجود، طالبان را متهم به حذف زنان از تمام ساختارهای جامعه می‌کنند. لیلا بسیم، فعال حقوق زن در خصوص برخورد طالبان با زنان افغانستان می‌گوید: «طالبان یک گروه ایدئولوژیک است. فکر و عقیده این گروه در مورد زنان طوری است که نمی‌خواهند زنان در اجتماع و مسایل کشور حضور داشته باشند. به این اساس مرحله به مرحه زنان را از تمام عرصه‌ها حذف می‌کند. از بستن مکاتب گرفته تا محدودیت‌های تحصیلی و کاری؛ تا حدی که حالا ما شاهد هستیم که درهای دانشگاه و تمام مراکز آموزشی به روی زنان بسته است و همچنین تمام درهای کاری از نهادهای دولتی گرفته تا شرکت‌های خصوصی و انجوهای ملی و بین‌المللی.» بسیم با اشاره به چالش‌های فراراه زنان در شرایط موجود، گفت: «طالبان حق زندگی را اکنون از زنان گرفته است و تمام راه‌های زندگی را بر روی آنان بسته‌اند. تنها بخش آموزشی را که طالبان برای زنان اجازه داده بودند بخش‌های طبی بود اما دیدیم که طالبان آن هم محدود شد و در آموزن طبابت بازهم زنان را اجازه ورود ندادند. این مشخص می‌سازد که تمام حرف‌های‌شان دروغ و نیرنگ است.» به گفته وی، «طالبان هیچ برنامه‌ای برای تحصیل و کار زنان ندارد و ذهنیت عقب مانده طالب هم این اجازه را به زنان نمی‌دهد که به مشارکت بانوان در ساختارهای سیاسی و اجتماعی باور داشته باشند» بسیم در خصوص ادعای طالبان مبنی بر تامین حقوق زنان براساس «شریعت اسلامی»، تصریح کرد: « دیدگاه طالبان در شریعت اسلام هم جایی ندارد. اکنون طالبان زنان را از تمام عرصه‌های اجتماعی حذف کرده است. در صورتی که ما می‌دانیم در دوران حضرت عمر (رض) یک زن شهردار یک شهر بود و حضرت عمر به مردمش فهماند که این زن حق دارد نرخ تعیین کند و حق دارد دستور بدهند، اما دیدگاه طالبانی هیچ وقتی اجازه نمی‌دهد که یک زن این موقف را داشته باشند. پس به این لحاظ معلوم می‌شود که طالبان کلا خلاف شریعت عمل می‌کند. آنچه را که طالبان از مدارس پاکستانی فرا گرفته‌اند، خلاف بشریت و مخالف کنوانسیون‌های حقوق بشری است که همه در راستای ترویج افراط گرایی از سوی طالبان است.» وی ابراز امیدواری می‌کند که ذهنیت طالبانی تغییر کند و در آن سوی دیگر هم جامعه جهانی و سازمان‌های حقوق بشری در این عرصه با مردم افغانستان مخصوصا با زنان افغانستان همصدا باشند. این فعال حقوق زن در اخیر تاکید کرد: «توقع داریم فشارهای سیاسی بر طالبان عملا وارد شود و جهان از ادامه تعامل با این گروه دست بردارد تا برخورد طالبان با زنان افغانستان اصلاح شود و ما شاهد پایان این همه محرومیت و محدودیت باشیم.»
مونسه مبارز: طالبان، زنان را ابزار مقاصد سیاسی‌شان قرار می‌دهند/ باید مردم افغانستان در برابر طالبان متحد شوند
طالبان طی بیشتر از یک سال محدودیت‌های زیادی بر زنان در افغانستان وضع کرده است. این گروه به محض رسیدن به قدرت، دروازه‌های مکاتب را به دختران بالاتر از صنف ششم مسدود کرد و به تدریج زنان را از حضور در ساختارهای حکومتی نیز حذف کرد. رهبری این گروه حدود دو ماه پیش دستور‌های سختگیرانه‌تری مبنی ممنوعیت حق کار و تحصیل زنان افغانستان صادر کرد که با موجی از واکنش‌های ملی و بین‌المللی هم روبرو شد. این درحالی است که طالبان محرومیت‌های زنان از کار، آموزش و سایر آزادی فرادی را یک امر شرعی و اسلامی می‌دانند و مدعی‌اند حقوق زنان را براساس «شریعت اسلامی» در جامعه تأمین خواهند کرد. برخی فعالان حقوق زن این دیدگاه طالبان را نمی‌پذیرند و می‌گویند استدلال‌های مقامات طالبان در خصوص زنان پایه و اساس شرعی و اسلامی ندارند. مونسه مبارز، فعال حقوق زن و آگاه مسایل سیاسی با اشاره به وضعیت زنان در حکومت طالبان به خبرنگار «فرخنده نیوز» گفت: «وضع محدودیت‌ها از سوی طالبان بر زنان کشور کدام دلیل شرعی و اسلامی ندارد. بلکه یک عملکرد سیاسی برای تأمین منافع این گروه است که به این روش زنان به گروگان گرفته شده‌اند.» خانم مبارز با بیان این که «محدودیت طالبان بر زنان در تاریخ و فرهنگ مردم افغانستان جای ندارد»، افزود: «طالبان با تغییر روایت‌های دینی زنان را ابزار مقاصد سیاسی‌شان قرار می‌دهند و این هیچ ارتباطی به دین و فرهنگ مردم افغانستان ندارد، بلکه ارتباط به آجندای سیاسی طالبان دارد. » وی همچین گفت: «این گروه هرگاه از آدرس کشور‌ها و سازمان‌های بین‌المللی تحت فشار قرار بگیرد در صدد وضع محدودیت و آزار و اذیت زنان بر می‌آیند، چون می‌دانند که بحث زن یک بحث مهم و ارزشمند برای جهانیان است. طالبان هم می‌خواهند از همین طریق جهانیان را تحت فشار قرار دهند تا به رسمیت شناخته شوند و کمک دونر‌های خارجی را هم جلب کنند.» به گفته این فعال حقوق زن، «دنیا اما این گروه را با چنین ساختار و حکومتداری هرگز به رسمیت نخواهند شناخت. زیرا بحث زنان افغانستان بحث یک نفر و چند نفر نیست، بلکه بحث ۱۹ میلیون نفوس یک کشور است که طی ۲۰ سال اخیر در تمام روند توسعه‌ای و انکشافی سهیم بودند.» مبارز در خصوص ادعای طالبان مبنی بر تأمین حقوق زنان براساس “شریعت اسلامی”، تصریح کرد: «ادعای طالبان مبنی بر این که در چارچوب شریعت اسلام برای زنان حقوقی قائل‌اند یک ادعای دروغ و واهی است، به خاطر این که چارچوب‌های شریعت کاملاً واضح و مشخص است که براساس آن آموختن علم بر مرد و زن فرض است و همه انسان‌ها را به آموختن علم و دانش توصیه کرده است. بنابر این، می‌توان گفت که دیدگاه طالبان خلاف شریعت است، چون در هیچ جای شریعت گفته نشده که مرد‌ها درس بخواهند اما زنان نه. » وی با بیان این که دیدگاه طالبان در خصوص وضع محدودیت‌ها بر زنان «شرعی و اسلامی» نیست، می‌افزاید: طالبان با این روش می‌خواهند حمایت نیرو‌های خشن‌شان را که بر اساس همین روایت‌ها آدم می‌کشند و جنایت می‌کشند با خود داشته باشند. این آگاه مسائل سیای در اخیر گفت: «تا زمانی که مردم افغانستان به شمول رهبران سیاسی در برابر گروه طالبان متحد و منجسم نشوند و همچنین جهان حمایت‌شان را از طالبان قطع نکنند راه حلی هم وجود نخواهد داشت و بحران فعلی افغانستان همچنان غیرقابل حل خواهد بود.»