فرخنده: همزمان با افزایش نگرانیها از وضعیت حقوق زنان در افغانستان، گزارشها از هرات و شماری از ولایتها حاکی از تشدید فشارهای طالبان بر زنان و دختران است؛ فشارهایی که به گفته باشندگان، زندگی روزمره را به ترس، محدودیت و اضطراب دایمی بدل کرده است.
شماری از باشندگان هرات میگویند که در روزهای اخیر فضای شهر بهگونه کمسابقهای امنیتی و پرتنش شده و زنان و دختران بیش از همه هدف برخوردها و محدودیتهای طالبان قرار دارند. به گفته آنان، نیروهای استخبارات و محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان، زنان را به بهانههای مختلف متوقف و بازجویی میکنند و همین وضعیت باعث شده بسیاری از خانوادهها رفتوآمد دخترانشان را بهشدت محدود کنند.
روزنامه هشت صبح به نقل از منابع محلی گزارش داده است که طالبان حتا به مراکز آموزشی دینی در هرات رفته و اطلاعات دختران و آموزگاران زن را ثبت کردهاند؛ اقدامی که نگرانیها از افزایش نظارت و سرکوب را بیشتر کرده است.
به گفته رسانهها، طالبان به زنان هشدار دادهاند که بدون چادرنماز و ماسک از خانه بیرون نشوند و رانندهگی نیز برای آنان ممنوع است. این محدودیتها در کنار ممنوعیت فعالیت سهچرخهها، سبب شده است که تکسیداران نیز از ترس برخورد محتسبان، از انتقال زنان خودداری کنند و شماری از زنان ساعتها در ایستگاهها سرگردان بمانند.
برخی منابع محلی میگویند که پس از اعتراضات گسترده در ایران، طالبان فشارها را بر مردم افزایش دادهاند و نگران شکلگیری اعتراضهای مشابه در افغانستان هستند. به گفته آنان، بازداشت افراد به اتهامهای مبهم، از جمله «ضد طالبان بودن» یا «فعالیت رسانهای»، افزایش یافته و مردم به پاککردن محتوای تلفنهای همراهشان توصیه میشوند.
در همین حال، گزارشهایی از کابل نیز منتشر شده که نشان میدهد طالبان بار دیگر فورمهای موسوم به «پاسپورت ساحوی» را در مناطق غرب این شهر توزیع کردهاند. رسانهها به نقل از منابع مینویسند که این اقدام بیشتر جنبه کنترلی و ایجاد فشار روانی دارد و پرسشهای مطرحشده در این فورمها، از جمله درباره مذهب، سابقه حزبی و حتا شماره میتر برق، ارتباط روشنی با تأمین امنیت ندارد.
همزمان، منابع محلی از ولایتهای زابل و تخار نیز از تشدید برخوردهای طالبان خبر دادهاند. به گفته رسانهها، در زابل شماری از کارمندان دولتی به اتهام رعایتنکردن ظواهر مورد نظر طالبان بازداشت شدهاند و در تخار نیز دستورهایی برای برخورد سختگیرانهتر با زنان صادر شده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که نهادهای حقوق بشری بارها هشدار دادهاند تداوم چنین سیاستهایی، بهویژه علیه زنان، جامعه افغانستان را با بحران عمیق اجتماعی و روانی روبهرو خواهد کرد و فضای زندگی عادی را بیش از پیش محدود میسازد.