فرخنده: بر اساس یک گزارش تازه، اداره طالبان بدون صدور فرمان رسمی، دسترسی زنان به وسایل پیشگیری از بارداری را عملاً متوقف کرده است؛ تصمیمی که به گفته پزشکان و قابلهها، مستقیماً سلامت و جان هزاران زن را تهدید میکند.
این گزارش که روز پنجشنبه بهطور مشترک از سوی روزنامه گاردین و زنتایمز منتشر شد، نشان میدهد که در چندین ولایت کشور، قرصها، آمپولها و سایر وسایل پیشگیری ابتدا کمیاب و سپس بهکلی ناپدید شدهاند. همزمان، دهها کلینیکی که خدمات درمانی برای عوارض زایمان و سقط غیرعمدی جنین ارائه میکردند، یا بسته شدهاند یا فعالیتشان بهشدت کاهش یافته است.
پزشکان و قابلهها به این رسانهها گفتهاند که طالبان به کارکنان مراکز صحی هشدار دادهاند در صورت ارائه وسایل پیشگیری به زنان، با بستهشدن کلینیکها روبهرو خواهند شد. هرچند این دستور بهصورت مکتوب صادر نشده، اما فضای ترس، اجرای آن را قطعی کرده است.
پیامد این سیاست، برای بسیاری از زنان «فاجعهبار» توصیف میشود.
شکیبا، زن ۴۲ سالهای که در قندهار زندگی میکند و مادر ۱۲ فرزند است، میگوید با وجود ضعف شدید جسمی، ریزش مو، سرگیجه و درد استخوانها، بار دیگر باردار شده است. او میگوید هیچ کلینیکی حاضر به دادن داروی ضدبارداری به او نیست و شوهرش نیز اجازه نمیدهد این دارو را از جای دیگری تهیه کند.
در جوزجان، زرغونه ۲۹ ساله پس از از دست دادن خانهاش در زلزله، در خیمه زندگی میکرد. نبود دسترسی به تشناب باعث انسداد شدید رودهاش شد و پزشکان پس از عمل جراحی هشدار دادند که بارداری بعدی میتواند جانش را بگیرد. با این حال، بهدلیل فشار خانواده و نبود وسایل پیشگیری، باردار شد.
زرغونه که از کمخونی، کمبود ویتامین و فشار خون پایین رنج میبرد، تلاش کرد با داروهای گیاهی جنین را سقط کند، اما موفق نشد. او زنده ماند، اما هفتهها پس از زایمان همچنان دچار خونریزی و درد مداوم است. پزشکان تأکید کردهاند که بارداری دوباره میتواند مرگبار باشد، اما در منطقهاش هیچ آمپول یا وسیله پیشگیری در دسترس نیست.
در همین حال، سازمان بهداشت جهانی گزارش داده است که در یک سال گذشته، بیش از ۴۴۰ شفاخانه و کلینیک در افغانستان بهدلیل قطع کمکهای بینالمللی بسته شده یا خدمات خود را کاهش دادهاند؛ وضعیتی که برای زنان مناطق دورافتاده، به معنای زایمان در خانه یا ساعتها پیادهروی برای رسیدن به یک مرکز درمانی است.
این گزارش همچنین به افزایش سقط جنین ناشی از خشونت خانگی اشاره میکند. حمیده، قابلهای در قندهار، میگوید خشونت یکی از دلایل اصلی سقطهای غیرعمدی است؛ در حالی که ابزارهای پیشگیری و برنامههای آگاهیدهی که پیشتر در روستاها اجرا میشد، اکنون کاملاً متوقف شدهاند.
یک پزشک در گفتوگو با این رسانهها گفته است: «وقتی دارو وجود نداشته باشد، آموزش هم بیمعنا میشود. طالبان چیزی را روی کاغذ ممنوع نکردهاند، اما همه میدانند اگر در این مورد صحبت کنیم، مرکز ما بسته میشود.»
این ممنوعیت خاموش، حالا به بحرانی آشکار بدل شده است؛ بحرانی که هزینه آن را زنان با بدن و جان خود میپردازند.