
فرخنده: روایت تازه یک زوج بریتانیاییِ آزادشده از پلچرخی نشان میدهد که در زندان تحت اداره طالبان، شمار قابلتوجهی از زنان نه بهخاطر جرم واقعی، بلکه بهدلیل رانندگی، کار کردن یا رفتارهایی که طالبان «تخلف» میداند، زندانی شدهاند؛ بسیاری از آنها حتی از مدت حکم خود بیخبر ماندهاند.
پیتر رینولدز، ۸۰ ساله، و همسرش باربی رینولدز، ۷۶ ساله، در ماه دلو سال گذشته هنگام بازگشت به خانهشان در بامیان بازداشت و پس از حدود هفت ماه آزاد شدند. آنها در گفتوگو با دیلیمیل گفتهاند که سه ماه از این مدت را در سلولهایی «نمناک، آلوده به موش و سوسک» در زندان پلچرخی سپری کردهاند.
آقای رینولدز وضعیت این زندان را تحت اداره طالبان «نزدیکترین چیز به جهنم» توصیف کرده است.
زندان پلچرخی که در دهه ۱۹۷۰ برای نگهداری حدود پنج هزار زندانی طراحی شده بود، اکنون بنا بر گفتههای این زوج، تا ۱۵ هزار زندانی را در خود جای داده است؛ وضعیتی که به ازدحام شدید و فروپاشی خدمات اولیه انجامیده است.
باربی رینولدز روایت کرده که او همراه با ۱۵ زن دیگر و دو کودک در یک سلول کوچک با تنها پنج تخت دوطبقه نگهداری میشد. به گفته او، در آن بخش چهار حمام وجود داشت، اما هیچکدام کار نمیکرد و زندانیان مجبور بودند از شیرهای آب استفاده کنند؛ آبی که در نهایت به مجرایی پر از زباله در وسط دهلیز سرازیر میشد.
او افزود که در بخشی که حدود ۲۳۰ زن و ۴۰ کودک حضور داشتند، تنها هفت تشناب وجود داشت و به دلیل شرایط نامناسب، کودکان گاهی قادر به استفاده درست از آنها نبودند؛ وضعیتی که به گفته او فضای زندان را «بسیار غیرقابل تحمل» کرده بود.
خانم رینولدز چند نمونه از سرنوشت زنان همبند خود را نیز نقل کرده است. به گفته او، دختری ۱۹ ساله که بالای تخت او میخوابید، صرفاً به دلیل رانندگی زندانی شده بود؛ عملی که تحت حاکمیت طالبان برای زنان ممنوع است. افزون بر آن، چون موتر متعلق به دوستپسرش بوده، این امر نیز به عنوان تخلف جداگانه محسوب و به شش ماه زندان برای او منجر شده است.
او همچنین از زنی سخن گفته که پس از حسادت شوهرش و قتل یک مرد توسط همسرش، به پنج سال زندان محکوم شده بود؛ در حالی که اجازه دیدار با چهار فرزندش را نداشت.
به روایت باربی، زن دیگری تنها به این دلیل که پس از بیکار شدن شوهر و پسرانش به کار روی آورده بود، بازداشت شده است.
خانم رینولدز گفته است: «تقریباً ۹۰ درصد زنانی که با من بودند مجرم نبودند. بسیاری از آنها حتی نمیدانستند تا چه زمانی زندانی خواهند بود. بعضیها ماهها و حتی سالها فقط در انتظار مانده بودند.»
این زوج بریتانیایی در ادامه دوره بازداشتشان برای پنج هفته به یک زیرزمین بدون پنجره، پر از موش و سوسک و تحت مدیریت استخبارات طالبان منتقل شدند و سرانجام در میانه ماه سنبله آزاد شدند.
روایت تازه آنها بار دیگر پرسشهای جدی درباره شرایط زندانها، روند دادرسی و رفتار طالبان با زندانیان بهویژه زنان را مطرح کرده است.