
عکس: فرخنده نیوز
فرخنده: هنوز هم صدای بازشدن دروازه برایم با ترس همراه است. هر بار که دروازه باز میشد، نمیدانستم چه چیزی در انتظارم است؛ بازجویی، شکنجه، توهین و تهدید و یاهم ازار جنسی. در تمام روزهایی که در زندان طالبان بودم، این ترس با من زندگی میکرد. نمیدانستم قرار است چه بلایی بر سرم بیاید و آیا روزی میتوانم دوباره آزادانه زندگی کنم یا هم زنده از زندان بیرون برایم؟.
من منیژه صدیقی، ۲۸ ساله، متولد خیرخانه کابل و اصالتاً از روستای گلبهار ولسوالی جبلالسراج ولایت پروان هستم. پیش از بازداشت، شبها بهعنوان نرس در بخش عاجل یکی از شفاخانههای خصوصی کابل کار میکردم و روزها در فعالیتهای مدنی و اعتراضات علیه طالبان حضور داشتم. برای من، اعتراض و فعالیت مدنی راهی بود برای دفاع از حقوق مردم، بهویژه زنانی که از ابتداییترین حقوق خود محروم شده بودند..هشتم اکتوبر ۲۰۲۳ بود. برای دیدار با یکی از همکارانم به چهارراهی حاجی یعقوب کابل رفته بودم. قرار بود درباره برنامهریزی یک اعتراض در حمایت از همکارانی صحبت کنیم که پیش از آن بازداشت شده بودند. در بازار پیاده میرفتم و همزمان با همکارانم پیام ردوبدل میکردم تا بدانم چه کسانی به کجا رسیدهاند و وضعیت برنامه چگونه است.ناگهان یکی از اعضای طالبان تلفن همراهم را گرفت. تلاش کردم تلفنم را پس بگیرم، اما در همان لحظه افراد دیگری از طالبان دوروبرم را گرفتند. دستهایم را از پشت دستبند زدند، سرم را با یک پلاستیک یا خریطه سیاه پوشاندند و مرا داخل موتر انداختند.در مسیر راه، از طریق مخابره با یکدیگر صحبت میکردند. یکی از آنان گفت: «منیژه موفقانه دستگیر شد. من داخل موتر گریه میکردم و میگفتم: «من که گناهی نکردهام. من فقط برای بازگشایی مکاتب و دانشگاهها تظاهرات کردهام؛ چرا مرا دستگیر کردهاید؟در پاسخ به من گفتند که همکارم، مرا به آنان معرفی کرده است. نمیدانستم چه اتفاقی افتاده و چرا بازداشت شدهام. تنها چیزی که میدانستم این بود که دستبند به دستهایم زدهاند، سرم را پوشاندهاند و مرا به جایی میبرند که از آن هیچ اطلاعی ندارم. از من خواستند تلفنم را باز کنم، اما مقاومت کردم. نمیخواستم رمز تلفنم را بدهم، زیرا تمام واتساپ گروههای اعتراضی ما و مشخصات اعضای خانوادهام در تلفنم وجود داشت و میترسیدم طالبان از طریق آن بتوانند خانوادهام را شناسایی کنند و آنان را نیز بازداشت کننددر برابر مقاومتم، با کنداق تفنگ و لگد مرا به شدت لت وکوپ کردند و تهدید کردند که اگر رمز تلفنم را ندهم، اعضای خانوادهام را هم بازداشت خواهند کرد. در آن لحظه، میان ترس از آنچه ممکن بود بر سر خودم بیاید و نگرانی از امنیت خانوادهام گرفتار شده بودم. و در عین حال نمیخواستم اطلاعات همکارانم به دست طالبان بیفتد، اما میدانستم که مقاومتکردن نیز میتواند عواقب سنگینی داشته باشد.وقتی به زندان رسیدیم، مدیر زندان نیز رمز تلفنم را از من خواست. باز هم مقاومت کردم. مرا به اتاق دیگری بردند؛ اتاقی که وسایل شوک برقی در آن وجود داشت. به من شوک برقی دادند. بعد از آن، دیگر چیزی به یاد ندارم. وقتی به هوش آمدم، تقریباً یک ساعت گذشته بود. با وجود آن شکنجه، هنوز حاضر نبودم رمز تلفنم را بدهم. سپس مرا نزد ژولیا پارسی بردند که پیش از من بازداشت شده بود. طالبان از او خواستند مرا قانع کند که تلفنم را باز کنم. ابتدا نمیدانستم زنی که مقابلم قرار دارد ژولیا است، زیرا صورتش را پوشانده بود. از روی صدایش او را شناختم و به او گفتم: ژولیا، تو مرا به طالبان معرفی کردی؟او صورتش را باز کرد و گفت: من تو را به طالبان معرفی نکردم. پشت این گپ ها نگرد؛ همان شخصی که مرا معرفی کرده، تو را هم معرفی کرده است. ژولیا گفت رمز تلفن ات بیدی وگرنه خانواده ات را هم بازداشت میکند. من فقط گریه میکردم و نمیدانستم چه کاری باید انجام دهم. اما در همان وضعیت، از طالبان پرسیدم: چرا دروازههای دانشگاهها و مکاتب را باز نمیکنید؟»آنان به شکل تحقیر آمیز به من خندیدند و گفتند: «غم خود را بخور، به فکر این چیزها نباش. پس از حدود دو ساعت فشار، سرانجام رمز تلفنم را در اختیارشان گذاشتم. دیگر نمیتوانستم فشار آن وضعیت را تحمل کنم. با این حال، بازکردن تلفن به معنای پایان شکنجه و بازجویی نبود؛ تازه وارد مرحله دیگری از زندان شده بودم.بیست روز در تاریکی و بازجوییهای بیپایانپس از آن، مرا به یک اتاق تاریک و انفرادی بردند. بیست روز در آنجا تحت بازجویی قرار داشتم. دقیقاً نمی دانستم در کجا نگهداری میشوم و خانوادهام نیز هیچ اطلاعی از وضعیت من نداشتند. نه میتوانستم با خانوادهام تماس بگیرم. در آن لحظات فقط گریه میکردم. از یک طرف نمیدانستم چه سرنوشتی در انتظارم است و از طرف دیگر، دائماً میترسیدم که چه وقت طالبان برای شکنجه یا آزار جنسی سراغم میایند.فشارهای بازجویی تنها به شکنجه جسمی محدود نمیشد. تهدیدهای جنسی و تهدید به ازدواج اجباری نیز بخشی از آن بود. بازجویان مرتب میگفتند: تو را چه به سیاست؟ عروسی بکو. میخواهی با یکی از ماها عروسی کنی؟ سپس بین شان میخندیدن و به پشتو حرف میزدند که من نمیدانیستم چه میگفتاین حرفها برایم بسیار تحقیرآمیز و ازار دهنده بود. من به دلیل فعالیتهای مدنی و اعتراض برای حقوق زنان بازداشت شده بودم، اما آنان میخواستند به من بفهمانند که جای یک زن در سیاست و اعتراض نیست، بلکه وظیفه اش ازدواج کردن و در خانه ماندن است. هر روز ساعت نه صبح، وقتی کارمند زندان میآمد و میگفت: آماده باش، به تحقیقت میآیند، تمام بدنم از ترس میلرزید. نمیدانستم این بار چه چیزی در انتظارم است و بازجویان قرار است چه خواستهای از من داشته باشند. صدای بازشدن دروازه زندان به عاملی دائمی برای ترس من تبدیل شده بود. هر بار که صدای بازشدن دروازه اتاق را میشنیدم، ترس و وحشت تمام وجودم را فرا میگرفت. با خود میگفتم: آیا دوباره برای شکنجه میآیند یا قرار است مورد آزار جنسی نیز قرار بگیرم؟.طالبان مرا متهم میکردند که با جبهه مقاومت ارتباط دارم، عکس رهبر طالبان را آتش زدهام و اعتراضات علیه این گروه را سازماندهی میکنم. برای گرفتن اعتراف، دستهایم را به وسیلهای که برای قطعکردن استفاده میشد نزدیک میکردند و تهدید میکردند که اگر اعتراف نکنم، پنجههایم را قطع خواهند کرد. وقتی عکس احمدشاه مسعود را در تلفنم پیدا کردند، شکنجهها و فشارها بیشتر شد. آنان از من میخواستند نام رهبران و افراد مهم جنبشهای اعتراضی را به آنان بدهم. تهدید به بازداشت خانوادهام نیز همیشه وجود داشت. میگفتند اگر همکاری نکنم، ممکن است به بیست سال زندان یا حتی سنگسار محکوم شوم..انتقال به پلچرخی؛ ترس از سرنوشتی نامعلومحدود دو ماه پس از بازداشتم، مرا به زندان پلچرخی منتقل کردند. اتهامهای طالبان این بود که من رئیس جنبش اعتراضی هستم، عکس رهبرشان را آتش زدهام و با جبهه مقاومت ارتباط دارم. هیچیک از این ادعاها علیه من ثابت نشده بود و آنان مدرکی جز ویدیوهای اعتراضات در اختیار نداشتند. با این حال، پیدا شدن عکس احمدشاه مسعود در تلفنم باعث شد مرا به پلچرخی انتقال دهند.هنگام انتقال، به من نگفتند که قرار است به پلچرخی بروم. فقط گفتند خودت را آماده کن. من فکر میکردم قرار است آزادم کنند. اما پس از گذشت چند ساعت، خودم را در زندان پلچرخی یافتم. وقتی فهمیدم کجا هستم، خیلی ترسیدم. میدانستم که پلچرخی زندانی است که معمولاً افرادی با اتهامهای سنگین را در آن نگهداری میکنند. گریه کردم و برای بیگناهی خود فریاد زدم، اما هیچکس به حرفهایم گوش نمیداد. پاسخی که دریافت کردم، لتوکوب بیشتر بود.در آن لحظه نه کسی صدایم را میشنوید و نه فرصتی داشتم تا بیگناهیام را ثابت کنم. اتهامهایی که علیه من مطرح میشدند، میتوانستند سالهای زیادی از زندگیام را بگیرند، در حالی که من تنها به دلیل فعالیتهای مدنی و اعتراض برای بازگشایی مکاتب و دانشگاهها بازداشت شده بودم. در انجا ،یک فرماندهای از طالبان موظف شده بود که هر روز مرا تحت فشار قرار دهد تا نام افراد و رهبران جنبشهای اعتراضی را افشا کنم و اعتراف کنم که با حبهه مقاومت ارتباط دارم. به من وعده میدادند که اگر این کار را انجام دهم آزادم خواهند کرد. اما من هیچ نامی به آنان ندادم..دادگاهی که در آن فرصت دفاع نداشتمسه بار محاکمه شدم و در نهایت به یکونیم سال زندان محکوم شدم، بدون آنکه جرمی علیه من ثابت شود. در محکمه نخست از من پرسیدند که آیا با یوناما و دیگر نهادهای خارجی ارتباط دارم یا خیر، آیا با رسانههای خارجی کار میکنم یا هم در ارتباط هستم، آیا هنگام سفر ریچارد بنت به افغانستان با او ملاقات کردهام و آیا از نهادهای خارجی پول دریافت میکنم یا نه؟. پاسخ من به تمام این پرسشها منفی بود. گفتم: من یک شهروند عادی این مملکت هستم. من فقط به خاطر بازگشایی مکاتب و دانشگاهها به روی دختران اعتراض کردهام.اما این پاسخها چیزی را تغییر نداد. در محکمه دوم، مرا به یکونیم سال زندان محکوم کردند، بدون آنکه جرمی علیه من ثابت شود.وقتی به حکم دادگاه اعتراض کردم، اعضای طالبان در داخل همان دادگاه شروع به لتوکوب من کردند. قاضی فقط نگاه میکرد و مانع آنان نمیشد گویا قاضی هم از لت و کوپ من لذت میبرد. پروندهام سپس به محکمه استیناف ولایت کابل فرستاده شد.یکی از سختترین تجربههای من همان جلسات محکمه بود. حق نداشتم از خود دفاع کنم، اجازه گرفتن وکیل نداشتم و اعضای خانوادهام نیز اجازه حضور در محکمه را نداشتند. قاضی خودش ادعا میکرد و خودش درباره آن قضاوت میکرد و حکم صادر میکرد. وقتی به حکم اعتراض میکردم، به جای آنکه به حرفهایم گوش داده شود، لتوکوب میشدم. برای من، آن دادگاه فقط یک محکمه نبود؛ تصویری از بیعدالتی و محرومیت از حق دفاع بود. وقتی حکم یکونیم سال زندان را صادر کردند، من و خانوادهام را مجبور ساختند که آن را امضا و تایید کنیم.پس از محکومیت، امیدم تا حد زیادی از بین رفت. برخی زندانیان میگفتند اگر پروندهام به استیناف برود، ممکن است مدت حبسم بیشتر شود. در آن وضعیت، دیگر نمیدانستم چه انتظاری باید داشته باشم. از یک طرف با حکم زندان روبهرو بودم و از طرف دیگر، میترسیدم که اعتراض به حکم، وضعیت مرا بدتر کند. با این حال، چیزی که در آن روزها مرا سرپا نگه میداشت، خانوادهام بودند. آنان با وجود اینکه هنگام رفتوآمد به زندان و محکمه با توهین، تحقیر و خشونت روبهرو میشدند، پیگیری وضعیت مرا متوقف نکردند. میدانستم که آنان نیز رنج میکشند، اما همچنان برای من تلاش میکنند.شرایط زندگی در زندان غیر قابل تعریف است. غذا کافی و مناسب نبود و آب آشامیدنی صحی در اختیار ما قرار نمیگرفت. امکانات بهداشتی مناسب، محل خواب مناسب و بسیاری از نیازهای ابتدایی وجود نداشت. در کنار ترس و فشار روانی، باید با همین محرومیتها نیز زندگی میکردیم. اما در میان تمام این سختیها، زنان زندانی برای یکدیگر به نوعی خانواده تبدیل شده بودند. دوری از خانواده، حبس، ترس، فشار و شکنجه را با هم تجربه میکردیم. وقتی یکی از ما وضعیت ما وخیم تر میشد یا امیدش را از دست میداد، دیگران کنارش میماندند و دلداریاش میدادند.خودم نیز زنانی را دیدم که در روزهای سخت، مانند مادر با من رفتار میکردند. وقتی پس از محکومیت یکونیم ساله امیدم را از دست داده بودم، آنان به من دلگرمی میدادند و تلاش میکردند مرا آرام کنند. همین همدلی کمک میکرد فشار زندان را تحمل کنیم. با این حال، اعتمادکردن به یکدیگر آسان نبود. طالبان از برخی زندانیان بهعنوان جاسوس استفاده میکردند. در اتاق ما نیز یکی از زندانیان بهعنوان جاسوس فعالیت میکرد و تلاش داشت بفهمد من درباره طالبان چه میگویم و چه فعالیتهایی داشتهام بر علیه انان. بنابراین، حتی در میان کسانی که رنج مشترکی را تحمل میکردیم، نمیتوانستیم همیشه با اطمینان حرف بزنیم.زنانی که دیگر از زندان بیرون نیامدنددر زندان، فقط شاهد شکنجه خودم نبودم. وضعیت زنان دیگر نیز رنج و فشار روانی مرا چند برابر میکرد. زنانی را دیدم که بر اثر شکنجه، تجاوز از سوی افراد طالبان، رئیس و مدیر زندان و حبس طولانیمدت، آسیبهای شدید روانی دیده بودند. بعضی از آنان دیگر توانایی کنترل وضعیت روحی خود را نداشتند، اما به داکتر رواندرمان یا روانشناس دسترسی نداشتند و حتی نمیتوانستند داروی اولیه مورد نیازشان را دریافت کنند.من شاهد خودکشی زنان نیز بودم. زنانی را دیدم که در زندان باردار شده بودند در نتیجه تجاوز طالبان. همچنین زنانی را میدیدم که پس از نیمهشب از زندان بیرون برده میشدند و پس از آن دیگر نمیدانستیم چه بر سرشان آمده است.وقتی تازه به زندان رفته بودم، زندانیان دیگر برایم روایت میکردند که پیش از آن، دو دختر در همان زندان خود را در تشناب حلقآویز کرده و به زندگیشان پایان داده بودند؛ به گفته آنان، دلیل این کار، تجاوز گروهی طالبان به آن دو دختر در شبهای متوالی بود. شنیدن این روایتها برایم بسیار سنگین بود. من خودم نیز در زندان با تهدید و شکنجه روبهرو بودم و وقتی از رنج دیگر زنان باخبر میشدم، ترسم از آنچه ممکن بود در انتظارم باشد بیشتر میشد.از تجاوز در زندان تا ناپدیدشدن؛ سرنوشت نامعلوم دو خواهر جواندر زندان، دو خواهر جوان را دیدم که احتمالاً بین بیست تا بیستوپنج سال سن داشتند. نزدیک به دو سال میشد که در زندان شکنجه میشدند، در حالی که به گفته انان، هیچ جرمی مرتکب نشده بودند. طاالبان ادعا میکردند که دو برادر این خواهران مرتکب سرقت مسلحانه شدهاند و قرار بوده است بازداشت شوند، اما آنان به ایران فرار کرده بودند و طالبان نتوانسته بودند دستگیرشان کنند. به همین دلیل، این دو خواهر را بهجای برادرانشان بازداشت کرده بودند.وضعیت روحی و روانی این دو خواهر بسیار وخیم بود. هر شب، پس از ساعت دوازده، آنان را از زندان بیرون میبردند و به گفته انان، مدیر زندان و همکارانش بر آنان تجاوز گروهی میکردند. این دو خواهر همیشه یکدیگر را در آغوش میگرفتند و گریه میکردند، اما کمتر با کسی حرف میزد..در نتیجه تجاوز مکرر طالبان، نان باردار شده بودند و شکمشان هر روز بزرگتر میشد. وقتی صحبت درباره وضعیت این دو خواهر در میان زندانیان شدت گرفت، طالبان آنان را از زندان بیرون بردند. به ما گفتند که قرار است آن دو را به زندان ولایت خودشان منتقل کنند، اما آن خواهران فقط گریه میکردند و چیزی نمیگفتند. من به این توضیح باور نداشتم، زیرا آن دو را میشناختم که از کجا است. بعداً تلاش کردم از طریق خانوادههایشان از سرنوشت آنان باخبر شوم، اما خانوادههایشان هنوز هیچ اطلاعی نداشتند.تا امروز نمیدانم چه بر سر آن دو خواهر آمده است. نمیدانم آنان را کشتهاند یا به خانههای خود شان برده است تا همچنان مورد سوءاستفاده جنسی قرار بگیرند. سرنوشتشان نامعلوم ماند و من هیچگاه نتوانستم بفهمم که پس از بیرونبردنشان از زندان، چه اتفاقی برای آنان افتاده است.این یکی از دردناکترین خاطرات دوران زندانم است؛ دو زن جوان که بهجای برادرانشان زندانی شده بودند، بارها مورد شکنجه و تجاوز قرار گرفتند و در نهایت، بدون آنکه بدانیم چه بر سرشان آمده است، از زندان ناپدید شدند.سمیرا؛ دختری که زندان او را تغییر داددختر جوان و زیبا روی به نام سمیرا نیز در زندان بود. موهایش تا زانوهایش میرسید. زیبایی او خیره کننده بود. گفته میشد که در دوران جمهوریت، یکی از کارمندان تلویزیون خورشید بوده است. طالبان او را به اتهام بدحجابی بازداشت کرده بودند. ابتدا او را به قوماندانی امنیه کابل برده و سپس به پلچرخی منتقل کرده بودند.در روزهای نخست، هیچ نشانه آشکاری از آسیب روانی در او نمیدیدم. دختری مهربان و شاد و خندان بود. اما پس از مدتی، وضعیتش تغییر کرد. طالبان او را در نیمههای شب از زندان بیرون میبردند و این عمل مشخص بود که طالبان برای تجاوز او را بیرون میبردند. پس از مدتی، او دیگر توانایی کنترل وضعیت روانی خود را نداشت. شب تا صبح یا زیر اتاق راه میرفت و با خودش صحبت میکرد، یا هم به تشناب میرفت و همان یک جوره لباسی را که در تن داشت تا صبح میشست. در نتیجه این رفتار های او، طالبان او را بهشدت شکنجه میکردند. یک بار یکی از اعضای طالبان چنان او را لتوکوب کرده بود که تمام بدنش سیاه شده و پشت سرش ورم کرده بود. طالبان خانوادهاش را از بازداشت او باخبر نکرده بودند. من گمان میکردم شاید میخواستند او را به همین شکل در زندان نگه دارند و به سوءاستفاده جنسی از او ادامه دهند.ما، زندانیان دیگر، تلاش کردیم خانواده سمیرا را پیدا کنیم و از وضعیت او باخبر سازیم. نام پدر و مادرش و محل کاری را که در آن بهعنوان صفاکار کار میکرد، پیدا کردیم و اطلاعات را به یکی از زنانی دادیم که برای ملاقات با زندانیان به زندان میآمد. او توانست خانواده سمیرا را پیدا کند.وقتی خانوادهاش به زندان آمدند، گریه میکردند و میگفتند: «دختر ما جور و تندرست بود؛ سر او چه بلایی آوردهاید؟دیدن وضعیت سمیرا برایم بسیار دردناک بود. او دختری بود که ابتدا شاد و خندان بود و زندگی را دوست داشت، اما در زندان به وضعیتی رسیده بود که دیگر نمیتوانست مانند گذشته زندگی کند. خانوادهاش نیز با دیدن او با واقعیتی روبهرو شدند که هیچ پدر و مادری نمیخواهد تجربه کند، نمیدانم اکنون در چه وضعیت است یا کنترول روانی خود را دوباره بدست اورده یاخیر؟.زنی که به درمان نیاز داشت، اما در عوض شکنجه میشدزن میانسالی را نیز انجا بود او به مواد مخدر اعتیاد داشت و به مصرف آن وابسته بود. طالبان او را به زندان آورده بودند به جرمی اینکه مواد می کشد و به دیگر معتادان مواد میفروشند. او از نظر روحی و روانی وضعیت بسیار نامناسبی داشت و گاهی دچار حمله شدید میشد؛ چشمانش سرخ میشد و بدنش میلرزید و به زمین می افتند و مدت طولانی دست و پا میزد. زیرا مواد مورد نیازش به او نمیرسید. پس از مدتی، وضعیتش بدتر شد و تقریباً کنترل رفتار خود را از دست داد. او به درمان نیاز داشت، اما طالبان بهجای فراهمکردن کمک پزشکی، او را شکنجه و لتوکوب میکردند تا آرام شود. با گذشت هر روز، وضعیتش وخیمتر میشد.لباسهایش را از تن بیرون میکرد و برای دیگر زندانیان مزاحمت ایجاد میکرد. طالبان سپس او را به چپرکت بستند، در حالی که برهنه بود. اما او از شب تا صبح، همانطور که به چپرکت بسته شده بود، زیر اتاق حرکت میکرد.دیدن چنین وضعیتی برایم دشوار بود. زنی که به درمان و مراقبت نیاز داشت، در زندان نهتنها از کمک محروم بود، بلکه با شکنجه شدید نیز روبهرو میشد..مارینا؛ دختری که روز آزادی من از زندان جان باختدختر دیگری به نام مارینا نیز به اتهام بدحجابی بازداشت شده بود. او دختر زیبا و خوشصورتی بود و دو سال در زندان مانده بود. مدت محکومیتش نیز به پایان رسیده بود، اما خانوادهاش دیگر او را نمیپذیرفتند و او جای دیگری برای رفتن نداشت. وضعیت روحی و روانی مارینا بسیار وخیم شده بود. یک روز تلاش کرد خودش را از بالای دیوار زندان پایین بیندازد، اما زندانبانان مانع شدند و نجاتش دادند. روزی که من از زندان آزاد شدم، معمولاً روزی بود که زندانیان میتوانستند خانوادههایشان را ببینند یا با آنان ملاقات کنند. آن روز زندان شلوغ بود و زندانبانان نیز سرگرم رسیدگی به ملاقاتها بودند. مارینا از همین شلوغی استفاده کرد و خودش را از بالای زندان پایین انداخت. چشمم به سوی او افتاد روی زمین با صورتش افتاده بود و دوربرش پر خون بود. دیگر زندانیان دوروبرش جمع شده بود و او دیگر هیچ حرکتی از خود نشان نداد. زنانی که برای ملاقات با زندانیان آمده بودند و اعضای خانوادههایشان، همگی شاهد این اتفاق بودند. این یکی از تلخترین صحنههایی است که هنوز از خاطرم نرفته است. یادآوری آن همیشه آزارم میدهد. من قرار بود از آزادی خودم خوشحال باشم، اما در همان روز، شاهد صحنهای شدم که شادی آزادی را برایم به خاطرهای تلخ تبدیل کرد، در حالی که پس از ماهها زندان سرانجام آزاد میشدم. مارینا دیگر نتوانسته بود فشار و رنج زندگیاش را تحمل کند. آن روز، بهجای آنکه تنها به آزادی خودم فکر کنم، تصویر او و آنچه در زندان بر زنان گذشته بود، در ذهنم باقی ماند.در زندان، زنان باردار، زنان سالمند و کودکان نیز حضور داشتند. شرایط زندگی برای آنان بسیار دشوار بود. کمبود غذا، نبود امکانات مناسب، وضعیت نامناسب بهداشتی و کمبود فضای کافی، بر سلامت جسمی و روانیشان تأثیر میگذاشت.کودکان زندانی نه وسایل بازی داشتند، نه فضای باز و نه محیط مناسبی که بتوانند در آن رشد کنند. آنان در شرایطی زندگی میکردند که حتی ابتداییترین نیازهای کودکیشان نیز برآورده نمیشد. یک زن میان سال همراه کودک نهماههاش زندانی شده بود. حدود یکونیم سال میشد، آن کودک تقریباً دوران اولیه کودکی اش را در زندان گذرانده بود.وقتی طالبان وارد زندان میشدند، کودک بهشدت میترسید و فریاد میزد. برای من، این صحنه نشان میداد که زندانیشدن زنان تنها به خود آنان آسیب نمیزند؛ کودکانشان نیز ناخواسته در همان محیط بزرگ میشوند و از ترس و فشار روانی آسیب میبینند.کودکی که باید در محیطی امن رشد کند، در زندان و در میان ترس، محدودیت و اضطراب زندگی میکرد. این وضعیت یکی دیگر از واقعیتهای دردناک زندانی بود که من در آن روزها تجربه کردم.تاجیک و پروانی بودنم؛ احساسی از تبعیضمن تاجیک، پروانی و شمالیوال هستم. در دوران بازداشت، احساس میکردم این پیشینه نیز بر نحوه برخورد طالبان با من تأثیر داشتند. به دلیل سابقه مقاومت مردم منطقهام در برابر طالبان، احساس میکردم با خشونت و فشار بیشتری روبهرو میشوم.نمونهای که در ذهنم باقی مانده، وضعیت دو زن پشتون است که همراه من یکجای به محکمه رفتند. آنان به اتهام کارگری جنسی و تشویق دختران دیگر به این کار، به پانزده سال زندان محکوم شدند، اما روز بعد آزاد شدند و به خانههایشان بازگشتند.در دوران زندان بارها شاهد بودم که زنان پشتون را نیز به اتهامهایی مانند فرار از منزل یا کارگری جنسی به زندان میآوردند، اما پس از یک یا دو روز آزاد میشدند. در حالی که من بارها شکنجه شدم و ماهها در زندان باقی ماندم.من نمیتوانم درباره تجربه همه زندانیان قضاوت کنم، اما بر اساس آنچه خودم دیدم و تجربه کردم، احساس میکردم پیشینه قومی و منطقهای من در شدت برخورد با من نقش داشته است. این احساس، در کنار شکنجه و محرومیت از حق دفاع، فشار روانی بیشتری بر من وارد میکرد.پنج هزار دالر، ضمانت خانواده و اعتراف اجباری در بدل ازادیپس از حدود شش ماه، طالبان برای آزادی من شرایطی تعیین کردند. گفتند باید پنج هزار دالر پرداخت شود و سه عضو خانوادهام ضمانت بدهند که از افغانستان خارج نشوم، با طالبان همکاری کنم و دیگر علیه آنان فعالیت یا اظهارنظر نکنم.آنان از من میخواستند در رسانهها علیه فعالیتهای اعتراضی خودم اعتراف کنم و بگوییم که من از سوی خارج نشینان دیکته شده بودم و در بدل پول این کار را کردم. تهدید میکردند که اگر این شرایط را نپذیرم، اعضای خانوادهام را از بین میبرند و خودم با سنگسار یا بیست سال زندان روبهرو خواهم شد.در آن وضعیت، آزادی دیگر تنها به معنای پایان حبس نبود؛ برای بیرونشدن از زندان، باید شرایطی را میپذیرفتم که طالبان بر من تحمیل میکردند. تهدید خانوادهام، ترس از بازگشت به شکنجه و احتمال محکومیت سنگینتر، همه بر تصمیمی که باید میگرفتم فشار میآوردند. در نهایت، پس از حدود هفت ماه بازداشت، با پرداخت پنج هزار دالر و ضبط اعتراف ویدیویی که در رسانهها منتشر شد، آزاد شدم.اما آزادی به معنای آن نبود که همه چیز پایان یافته است. من از زندان بیرون شدم، ولی آثار آنچه در هفت ماه گذشته بود، همچنان با من ماند.آزادی؛ اما زندگی دیگر مثل گذشته نبودپس از آزادی، زندگیام به وضعیت پیش از بازداشت برنگشت. نگاه برخی افراد جامعه و حتی شماری از خویشاوندانم نسبت به من تغییر کرده بود. گاهی احساس میکردم از جامعه طرد شدهام. بعضی افراد با نگاه تحقیرآمیز با من برخورد میکردند.تجربه زندان بر روابط اجتماعی و خانوادگیام نیز تأثیر گذاشت. پس از آزادی، بیش از گذشته به این فکر کردم که فعالان مدنی و زنانی که برای آزادی و حقوق خود مبارزه میکنند، در بسیاری از لحظات تنها میمانند.انتظار داشتم جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری حمایت بیشتری از فعالان داشته باشند، اما همیشه آن حمایتی را که انتظار داشتم، ندیدم. با این حال، تجربه زندان باعث نشد که از مبارزه دست بکشم. آنچه در زندان دیده بودم، نهتنها خاطراتی تلخ برایم باقی گذاشته بود، بلکه مرا بیشتر متوجه وضعیت زنانی ساخته بود که صدایشان شنیده نمیشود؛ زنانی که شکنجه میشوند، از درمان محروم میمانند، مورد آزار قرار میگیرند یا سرنوشتشان نامعلوم میشود و من این موارد عزم و اراده من برای مبارزه برای وضعیت زنان تحت حاکمیت طالبان را بیشتر ساخت.من در زندان چیزهای زیادی از دست دادم؛ آرامش، امنیت، اعتماد و بخشی از زندگیام را. اما یک چیز را از دست ندادم: ارادهام هفت ماه زندان قرار بود صدای مرا خاموش کند، اما برعکس، عزم مرا برای ادامه مبارزه بیشتر کردحتی در سختترین روزهای زندان، خواست من برای آموزش دختران، آزادی، عدالت و برابری از بین نرفت. همان خواستههایی که پیش از بازداشت به خاطرشان اعتراض میکردم، در زندان نیز در ذهنم زنده ماندند.من هنوز همان زنی هستم که در نخستین روز بازداشت، با وجود که دستهای بسته بود و خودم زیر شکنجه قرار داشتم از طالبان پرسیدم:چرا دروازههای مکاتب و دانشگاهها را باز نمیکنید؟این پرسش برای من تنها مربوط به روز بازداشت نبود. پرسشی بود که از آغاز فعالیتهای مدنیام تا روزهای زندان با من ماند و هنوز برای یافتن پاسخ ان مبارزه میکنم.من هنوز منتظر روزی هستم که دختران افغانستان بتوانند آزادانه درس بخوانند، زنان بتوانند آزادانه زندگی کنند و هیچ زنی به خاطر بلندکردن صدایش برای عدالت، آزادی و برابری زندانی نشودمن این روایت را بیان میکنم تا آنچه را با چشم خود دیدهام و با تمام وجود تجربه کردهام، در سکوت باقی نماند و هنوز هم منتظر روزی هستم که هیچ زنی به خاطر مطالبه حق آموزش یا به خاطر مبارزه برای آزادی و برابری، پشت دیوارهای زندان نماند.