فرخنده: مجلهی طنز فرانسوی شارلی ابدو که بهدلیل انتشار کاریکاتورهای طنزی و بهویژه انتشار کاریکاتور از پیامبر اسلام شناخته میشوند، در تازهترین شمارهاش سیاستهای سرکوبگرایانهی طالبان علیه زنان افغانستان را هدف انتقاد قرار داده است.
این نشریه در کاریکاتور روز چهارشنبه خود، تصویر زنی با برقع را منتشر کرده که چاقوی خونآلودی در دست دارد و سر بریدهی مردی – که بهنظر نمادی از یک عضو طالبان است – در کنار او دیده میشود. زیر تصویر نوشته شده: «مرگ بر زندانبانان!» پیامی که با لحنی تند، به شرایط دشوار و محدودیتهای گستردهای که بر زنان افغان تحمیل شده، اشاره دارد.
از زمان بهقدرت رسیدن طالبان در اوت ۲۰۲۱، نهادها و شخصیتهای بینالمللی بارها هشدار دادهاند که افغانستان برای زنان به زندانی بزرگ تبدیل شده است. گروه طالبان با وضع محدودیتهای شدید، زنان را از اشتغال در ادارات دولتی و سازمانهای غیردولتی محروم کرده، آموزش دختران را در مقاطع بالاتر از صنف ششم ممنوع ساخته و دانشگاهها را بهروی آنان بسته است.
علاوه بر این، حضور زنان در فضاهای عمومی مانند پارکها، باشگاههای ورزشی و مکانهای تفریحی نیز ممنوع شده و خروج آنان از خانه بدون همراهی «محرم» مرد، جرم محسوب میشود.
شارلی ابدو با سابقهای جنجالی در انتشار کاریکاتورهای سیاسی و مذهبی، بار دیگر با این اقدام، واکنشهای متفاوتی را برانگیخته است. این مجله پیشتر نیز کاریکاتورهایی از پیامبر اسلام منتشر کرده بود که منجر به حمله مرگبار به دفتر آن در ژانویه ۲۰۱۵ شد؛ حملهای که در آن ۱۲ نفر جان باختند.
همزمان با انتشار این کاریکاتور جدید، بار دیگر توجه جهانی به وضعیت دشوار زنان افغانستان جلب شده است. مریل استریپ، بازیگر سرشناس آمریکایی، نیز در سخنرانی مشهوری در سازمان ملل گفته بود: «امروز در افغانستان، گربهها از زنان آزادی بیشتری دارند.»
انتشار این کاریکاتور ممکن است تنشهای تازهای را در پی داشته باشد، اما بهنظر میرسد هدف اصلی آن برجستهکردن رنج و محرومیت زنان افغان در سایهی حکومت طالبان باشد.