فرخنده: در چهارمین دور نشست «روند آنتالیا» که روز دوشنبه، پنجم جوزا، در ترکیه آغاز شد، گروهی از زنان، دیپلماتها، فعالان مدنی و کارشناسان افغان با انتقاد شدید از طرح «موزائیک» سازمان ملل متحد، این نهاد را به حذف و نادیدهگرفتن زنان و جامعه مدنی افغانستان متهم کردند.
در این نشست، نصیراحمد اندیشه، سفیر افغانستان در ژنو، صراحتاً اعلام کرد که سازمان ملل در تدوین این طرح نهتنها با جامعه مدنی افغانستان مشورت نکرده، بلکه جایگاه زنان، مدافعان حقوق بشر و سایر نیروهای غیرطالب را به حاشیه رانده است. به گفته او، ملل متحد در سند «موزائیک»، طالبان را ذینفعان اصلی و دیگر نیروها، از جمله زنان، را صرفاً «سایر ذینفعان افغان» عنوان کرده است.
او افزود: «این نامگذاری، در ذات خود کوچکانگاری قربانیان اصلی دههها خشونت، تبعیض و سرکوب است؛ زنانی که در خط مقدم مبارزه برای آزادی و حقوق بشر در افغانستان ایستادهاند.»
فعالان حقوق زن نیز در این نشست از این رویکرد ملل متحد انتقاد کرده و هشدار دادند که حذف زنان از روندهای تصمیمگیری، تکرار تراژدیهای گذشته است. یکی از شرکتکنندگان زن در نشست آنتالیا گفت: «ما برای دیدهشدن نجنگیدیم تا باز هم نادیده گرفته شویم. اگر صدای زنان در طرحهای جهانی حذف شود، این خیانت به آرمانهای عدالت و برابری است.»
سفیر افغانستان در ژنو همچنین گفت که سازمان ملل طرح خود را نهتنها با جامعه مدنی شریک نساخته، بلکه برخی نمایندگان این نهاد بر این باورند که نیروهای تبعیدی افغان «خیلی مهم نیستند» و نقش آنها در تصمیمگیریهای مربوط به آینده کشور بیاهمیت دانسته شده است.
با وجود اینکه هدف اعلامشدهی نشست آنتالیا آغاز گفتوگویی ملی و فراگیر در مورد آینده افغانستان است، فعالان زن تأکید کردند که هیچ گفتوگویی بدون حضور معنادار زنان نمیتواند مشروع و مؤثر باشد.
این نشست در حالی برگزار میشود که زنان افغانستان بیش از هر زمان دیگر با سرکوب سیستماتیک و محرومیت از حقوق اساسی، بهویژه در حوزه آموزش و مشارکت اجتماعی، مواجهاند. طرحهایی مانند «موزائیک» که طالبان را محور گفتوگو قرار میدهند و صدای زنان را نادیده میگیرند، از دید فعالان زن، گامی به عقب و بیاعتنایی به واقعیتهای جاری در کشور است.