فرخنده: قتل دلخراش و مثله شدن جسد کبرای رضایی، زن جوان مهاجر افغان در ایران، موجی از واکنشهای حقوق بشری را در پی داشته و نگرانیها درباره وضعیت زنان مهاجر در منطقه را بهطور جدی مطرح کرده است. در تازهترین واکنش، جنبش مدنی «زنان پنجرهی امید» با انتشار اعلامیهای رسمی، این قتل را «نماد فاجعهآمیز زنکشی، تبعیض ساختاری و بیعدالتی چندلایه علیه زنان مهاجر» خوانده و خواستار اقدام فوری داخلی و بینالمللی شده است.
در این اعلامیه که روز چهارشنبه (۱۱ جون) منتشر شد، تأکید شده است که این جنایت آشکارا اصول بنیادین اعلامیه جهانی حقوق بشر، کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان (CEDAW) و میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) را نقض کرده است.
کبرای رضایی، زن مهاجر ۲۸ ساله اهل ولایت دایکندی افغانستان، هفته گذشته در یکی از شهرهای ایران به شکل فجیعی به قتل رسید. منابع نزدیک به خانواده او گفتهاند که جسد مثلهشده وی در حاشیه یک ناحیه مسکونی پیدا شده است. تا لحظه انتشار این گزارش، مقامهای ایرانی هنوز درباره جزئیات قتل یا هویت عاملان احتمالی آن اظهار نظر رسمی نکردهاند.
در اعلامیه جنبش «زنان پنجرهی امید» آمده است:
«این جنایت نه تنها نقض آشکار حق زندگی و کرامت انسانی است، بلکه نمود بارز خشونت مبتنی بر جنسیت و تبعیض علیه مهاجران است.»
این نهاد مدنی خواستار تحقیقات فوری، مستقل و شفاف درباره این پرونده و مجازات عادلانه عاملان شده است. همچنین بر لزوم ایجاد سازوکارهای حمایتی برای زنان مهاجر و پناهجو، و پاسخگویی نهادهای مسئول در ایران تأکید شده است.
در این بیانیه، با اشاره به ماده ۳ و ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر، قتل کبرای رضایی به عنوان نمونهای از نقض حق حیات و آزادی فردی مطرح شده است.
همچنین به کنوانسیون رفع هر نوع تبعیض علیه زنان (CEDAW) و ماده ۲۶ میثاق حقوق مدنی و سیاسی استناد شده تا بر لزوم رعایت اصل برابری و حفاظت از زنان در برابر خشونت تأکید شود.
جنبش زنان پنجرهی امید در بخش پایانی بیانیه خود، از سازمان ملل متحد، نهاد UN Women و کمیساریای عالی پناهندگان (UNHCR) خواسته است تا از روند پیگیری این پرونده نظارت کنند و از مقامات ایرانی برای تضمین عدالت و پایان دادن به مصونیت عاملان خشونت علیه زنان مهاجر، پاسخ بخواهند.
تحلیلگران حوزه حقوق بشر بر این باورند که قتل کبرای رضایی، تنها یکی از موارد مستندنشدهی خشونت علیه زنان مهاجر است که به سطح رسانهای راه یافته است. آنان هشدار میدهند که بیتوجهی دولتها به این موضوع، میتواند موجب تکرار چنین جنایاتی شود و بر زخم تاریخی مهاجران و زنان، عمق بیشتری ببخشد.
مرگ کبرای رضایی، بار دیگر ضرورت حفاظت حقوقی، اجتماعی و قضایی از زنان، بهویژه در موقعیتهای پرریسک مانند مهاجرت، را برجسته ساخته است. در حالیکه فعالان حقوق زنان خواستار پاسخگویی دولتها هستند، چشمها اکنون به نهادهای بینالمللی دوخته شده تا ببینند آیا صدای عدالت در این پرونده خاموش خواهد شد یا خیر.