فرخنده: در یک مراسم فراغت در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، دهها دانشآموز افغانستان از جمله شماری از دختران از صنف دوازدهم مکتب مربوط به سفارت افغانستان فارغ شدند؛ در حالیکه همتایانشان در افغانستان تحت حکومت طالبان، از حق آموزش متوسطه و عالی محروماند.
این مراسم در محوطه مکتب سامانیان در داخل سفارت افغانستان در دوشنبه برگزار شد؛ جایی که از سال ۲۰۲۱ بهعنوان یکی از معدود نهادهای آموزشی برای مهاجران افغان در تاجیکستان فعالیت میکند.
سفیر افغانستان در تاجیکستان، در سخنرانی خود در این مراسم، دانشآموزان دختر را «صدای رسای نسلی خاموششده در افغانستان» خواند و گفت: «شما نمایندگان دخترانی هستید که امروز در نظام طالبان، از حق آموزش محروماند. این فارغالتحصیلی نه تنها یک دستاورد آموزشی، بلکه مقاومت مدنی و انسانی در برابر خاموشی است.»
مکتب سامانیان از زمان سقوط دولت جمهوری اسلامی افغانستان، پذیرای فرزندان دیپلماتها و مهاجران افغانستان در تاجیکستان بوده است. این نهاد با همکاری وزارت معارف تاجیکستان و سازمانهای بینالمللی، فرصت ادامه تحصیل را برای بیش از ۲۰۰ دانشآموز فراهم کرده است.
بهگفته نوروز جمعهمراد، رئیس مطبوعات وزارت معارف تاجیکستان، دولت این کشور سالانه بین ۴۰ تا ۵۰ بورس تحصیلی در مقاطع مختلف دانشگاهی برای دانشجویان افغانستان در نظر میگیرد. بسیاری از فارغالتحصیلان این مکتب، متقاضی ادامه تحصیل در رشتههایی چون پزشکی، مهندسی و تعلیم و تربیه در دانشگاههایی نظیر دانشگاه ملی تاجیکستان و دانشگاه پزشکی ابن سینا هستند.
فارغالتحصیلی این دختران در تبعید، در شرایطی برگزار میشود که بر اساس سیاستهای فعلی امارت اسلامی طالبان، دختران بالاتر از صنف ششم از رفتن به مکتب و دانشگاه در داخل افغانستان منع شدهاند اقدامی که موجی از انتقادهای بینالمللی و اعتراضات داخلی را بهدنبال داشته است.
در کنار شادی این موفقیت، واقعیت تلخ زندگی مهاجران افغانستان در تاجیکستان نیز به چشم میخورد. بسیاری از خانوادههای افغانستان در شهرک وحدت و اطراف دوشنبه، در شرایط سخت اقتصادی، بدون اسناد اقامت مشخص زندگی میکنند و دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و آموزشی دارند.