در حالیکه زنان افغانستان زیر فشار شدید محدودیتهای اجتماعی و اقتصادی رژیم طالبان قرار دارند، سازمان انکشافی ملل متحد و دولت کوریای جنوبی از آغاز برنامهای تازه بهنام «REVIVE» خبر دادهاند که هدف آن کمک فوری، ایجاد اشتغال و بازسازی زیرساختها در کشورهای بحرانزده، بهویژه افغانستان، عنوان شده است.
این برنامه که در چهارمین کنفرانس بینالمللی تأمین مالی توسعه در اسپانیا رونمایی شد، افغانستان را بهعنوان یکی از کشورهای محوری هدف قرار داده و قرار است در مناطق دوردست و آسیبپذیر، با تمرکز ویژه بر امنیت غذایی و آمادگی برای زمستان، عملی شود. حضور گسترده زنان در این مناطق و محرومیت آنها از منابع اولیه، اهمیت چنین طرحی را دوچندان میسازد.
سازمان انکشافی ملل متحد اعلام کرده است که REVIVE با بودجه ۶۴ میلیون دالری از سوی وزارت خارجه کوریای جنوبی، تلاش میکند از طریق همکاریهای محلی، فرصتهای کاری و دسترسی به منابع معیشتی را برای اقشار در حاشیه از جمله زنان، فراهم کند. این برنامه نهتنها در افغانستان، بلکه در کشورهایی مانند اوکراین، سوریه، غزه و جمهوری دموکراتیک کنگو نیز به اجرا گذاشته میشود.
در شرایطی که طالبان زنان را از حضور در بسیاری از عرصههای اجتماعی و اقتصادی منع کردهاند، چنین طرحهایی میتواند گامی امیدبخش برای توانمندسازی غیرمستقیم زنان باشد. یکی از فعالان حقوق زنان در ولایت بامیان میگوید: «اگر این برنامهها واقعاً به سطح جامعه محلی برسد، میتواند راه نجاتی برای زنانی باشد که از تحصیل و کار محروم ماندهاند.»
کارشناسان میگویند، تأمین امنیت غذایی برای خانوادههایی که زنان سرپرستی آنها را بر عهده دارند، و ایجاد فرصتهای کاری خانگی یا اجتماعمحور، میتواند در کوتاهمدت بخشی از فشار معیشتی را کاهش دهد. بسیاری از زنان در مناطق دوردست بهدلیل فقر، سرما و نبود زیرساختها، در معرض تهدیدهای جدی قرار دارند.
با وجود محدودیتهای شدید اعمالشده از سوی طالبان، تجربه برخی پروژههای کوچک محلی نشان داده است که با همکاری نهادهای جامعهمحور، میتوان فضاهایی ایمن و قابل دسترس برای مشارکت زنان در بازسازی فراهم کرد. حال، امید آن میرود که برنامه REVIVE بتواند راهی تازه برای تقویت نقش زنان افغان در بازسازی کشور بگشاید.
سازمان انکشافی ملل متحد تأکید کرده که هدف اصلی این برنامه، گذار از بحران به توسعه پایدار از طریق راهحلهای هوشمند و مشارکتمحور است؛ اما موفقیت آن در افغانستان، وابسته به این است که تا چه اندازه بتواند زنان را—حتی در فضای محدود فعلی—در مرکز عمل و تصمیمگیری قرار دهد.