فرخنده: ادامه محدودیتهای طالبان و دسترسی اندک به کمکهای بشردوستانه، زنان افغانستان را در تاریکترین روزهای تاریخ معاصر قرار داده است. گزارش تازه شبکه دادخواهی زنان برای برابری نشان میدهد که بقا و کرامت انسانی میلیونها زن و دختر افغانستان، زیر فشار فقر، محرومیت و تبعیض سیستماتیک، بهشدت در معرض تهدید است.
شبکه دادخواهی زنان برای برابری در تازهترین ارزیابی خود اعلام کرده است که زنان افغانستان با وجود نیاز شدید به کمکهای بشردوستانه، کمتر از نیمی توانستهاند به این کمکها دست یابند. نتایج این گزارش نشان میدهد که فشارهای اقتصادی و محدودیتهای طالبان، میلیونها زن و کودک را به اتخاذ راهکارهای ناگزیر برای بقا، از جمله قرض گرفتن، فروش داراییها و حتی ازدواج کودکان، وادار کرده است.
بر اساس یافتهها، ۴۹ درصد خانوادهها برای تأمین معاش خود مجبور به قرض گرفتن شدهاند؛ در حالیکه ۴۷ درصد هزینههای ضروری مانند غذا، صحی و آموزش را کاهش دادهاند. همچنین ۳۳ درصد خانوادهها داراییهای خانگی خود را فروختهاند و ۱۳ درصد زنان سرپرست خانوار ازدواج کودکان را بهعنوان یک راهحل اقتصادی گزارش کردهاند؛ موضوعی که خطر تبدیل دختران به کالا تحت فشار اقتصادی را برجسته میسازد.
با این حال، تنها ۲۶ درصد خانوادهها گفتهاند که موفق به دریافت کمکهای بشردوستانه شدهاند؛ این در حالی است که ۴۱ درصد زنان سرپرست خانوار به شدت به کمکها وابستهاند.
دسترسی به خدمات صحی نیز در وضعیت هشداردهنده قرار دارد. ۸۱ درصد زنان گزارش دادهاند که با مشکلات جدی در دسترسی به مراقبتهای صحی، بهویژه در حوزه صحت باروری و تولیدمثل، مواجهاند. تنها ۷ درصد زنان موفق شدهاند خدمات مرتبط با بارداری دریافت کنند؛ آماری که زنگ خطر جدی در زمینه افزایش مرگومیر مادران و کودکان را به صدا درآورده است.
محدودیتهای طالبان همچنان اصلیترین مانع در برابر زنان برای دسترسی به کمکها معرفی شده است. نزدیک به ۵۰ درصد زنان گفتهاند که سیاستهای طالبان، شامل الزام محرم، منع اشتغال و محدودیت تردد، آنان را از دریافت کمک محروم کرده است.
علاوه بر این، فساد گسترده، تبعیض قومی و جنسیتی در روند توزیع کمک، و الزام به ارائه اسناد هویتی مردان، زنان بیوه و مطلقه را بهطور کامل از چرخه دریافت کمک حذف کرده است. نبود وسایل نقلیه، هزینههای بالای سفر، و ناامنی جادهها نیز از دیگر موانع اساسی ذکر شدهاند.
این گزارش هشدار میدهد که ۶۸ درصد پاسخدهندگان در صورت قطع کمکهای بشردوستانه، زندگیشان به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. به گفته پژوهشگران، هرگونه کاهش یا توقف در ارائه این کمکها میتواند آسیبپذیری اقتصادی و اجتماعی زنان را دوچندان کند.
شبکه دادخواهی زنان برای برابری تأکید کرده است که جامعه جهانی باید از برخورد سطحی با سیاستهای طالبان خودداری کرده و حذف زنان از عرصه اجتماعی را بهعنوان نقض آشکار حقوق بشر به رسمیت بشناسد.
در بخش پیشنهادات این گزارش آمده است:
- اعمال فشار هماهنگ برای رفع محدودیتهای طالبان علیه زنان؛
- ارائه کمکهای بشردوستانه پاسخگو به جنسیت؛
- مشارکت دادن زنان در طراحی، اجرا و نظارت بر کمکها؛
- تضمین شفافیت و پاسخگویی در نظام امدادرسانی؛
- سرمایهگذاری فوری در خدمات صحی زنان، بهویژه صحت باروری.
این گزارش با تاکید بر اینکه زنان افغانستان بیش از هر زمان دیگر نیازمند حمایتهای فوری و برابر هستند، هشدار میدهد که ادامه وضعیت کنونی، بقا و کرامت انسانی میلیونها زن و دختر را در افغانستان بهشدت تهدید خواهد کرد.