روزنامه واشنگتن‌پست: با تسلط طالبان هزاران پرونده طلاق زنان در افغانستان باطل شده‌است
روزنامه واشنگتن‌پست در تازه‌ترین گزارش از افغانستان به پرونده‌های طلاق زنان در حکومت پیشین پرداخته و گفته است که با تسلط طالبان هزاران پرونده طلاق از سوی این گروه باطل اعلام شده است. بربنیاد این گزارش که امروز شنبه، 13 حوت/ ۴ مارچ، نشر شده است، طالبان با تغییر قوانین ازدواج جان هزاران زن طلاق گرفته را با خطر روبه‌رو کرده‌اند. برپایه اطلاعات نشر شده، قاضیان و وکلای مدافع پیشین افغانستان تخمین زده‌اند که هزاران زن افغان که بدون رضایت شوهران‌شان در حکومت پیشین طلاق گرفته‌اند، در حال حاضر با خطر زندانی شدن و انتقام‌جویی روبه‌رو هستند. قاضیان پیشین افغانستان گفته‌اند که طلاق یک‌طرفه در حکومت پیشین عمدتاً به زنانی داده می‌شد که از شوهران بدخوی، از جمله افراد معتاد به مواد مخدر، جدا می‌شدند. گزارش حاکی از آن است که با تسلط طالبان و لغو قوانین ازدواج در حکومت پیشین، بخش دیگری از حقوق زنان توسط طالبان نقض شده است. در این گزارش با شماری از زنانی که تجربه‌های طلاق یک‌طرفه را دارند و در نزدیک به ۲۰ ماه گذشته با انواع تهدید‌ها توسط شوهران سابق‌شان مواجه شده‌اند، گفت‌وگو شده است. ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، حاضر نشده به پرسش‌ها در این مورد پاسخ دهد؛ اما تأکید کرده که در حاکمیت این گروه در پرونده‌های طلاق باید زن و شوهر هر دو در برابر قاضی حاضر شده و تن به جدایی از هم بدهند. گفتنی است که طالبان پس از تسلط بر افغانستان با لغو قوانین نافذ در حکومت پیشین، محدودیت‌های زیادی بر زنان وضع کرده‌اند.
امریکا: بسته‌ماندن مکاتب دختران تاثیر گسترده بر تعامل ما با طالبان داشته است
وزارت خارجه امریکا می‌گوید که سال تعلیمی جدید در افغانستان به زودی آغاز می‌شود و ایالات متحده این که طالبان در راستای بازگشایی مکاتب متوسطه و لیسهٔ دختران چه تصمیم می‌گیرند را از نزدیک زیر نظر دارد. ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه امریکا روز گذشته به رسانه‌ها گفت که تصمیم طالبان در خصوص مسدود کردن مکاتب متوسطه و لیسه دختران تخطی از تعهداتی است که طالبان خود به مردم افغانستان داده بودند. پرایس افزود که محروم شدن دختران افغان از مکاتب «تاثیر گسترده روی به جریان انداختن تعامل ما با نمایندگان طالبان داشته است.» این در حالی است که انتونی بلینکن، وزیر خارجه امریکا امروز دوم مارچ (۱۱ حوت) در جریان سخنرانی به شورای حقوق بشر ملل متحد، محدودیت وضع شدهٔ طالبان بر دختران و زنان در افغانستان را تقبیح کرد. او گفت: ما سرکوب شدید زنان و دختران در افغانستان توسط طالبان، به شمول منع آنان از رفتن و مکاتب متوسطه و لیسه و دانشگاهها، را تقبیح می‌کنیم. سال تعلیمی ۱۴۰۲ در افغانستان تا حدود یک ماه دیگر آغاز خواهد شد و سخنگوی وزارت خارجه امریکا از طالبان خواست به دختران و زنان اجازه بدهند به مکتب بروند و در جامعه نقش کامل داشته باشند. حکومت طالبان همواره می‌گوید که مسدود شدن مکاتب متوسطه و لیسهٔ دختران امر موقت بوده و با مساعد شدن زمینه بازگشایی خواهند شد اما نه تنها دروازه‌های مکاتب به روی دختران باز نشد بلکه طالبان در ماه دسمبر سال گذشته دروازهٔ‌های دانشگاهها را نیز به روی دختران مسدود کردند. ند پرایس گفت که دسترسی به آموزش به عنوان حق بشری در سطح بین المللی پذیرفته شده است و «آموزش برای رشد افغانستان، برای ثبات اقتصادی و رفاه آن، لازمی است.» وزارت تحصیلات عالی حکومت طالبان دو روز پیش اعلام کرد که قرار است دروس دانشگاه‌های دولتی مناطق سردسیر افغانستان، به شمول کابل، تا پنج روز دیگر آغاز شود.
برخورد طالبان با زنان؛ لیلا بسیم: زنان افغانستان مرحله به مرحله از تمامی عرصه‌ها حذف می‌‌شوند
بیش از یک سال از عمر حکومت گروه طالبان در افغانستان می‌گذرد. در این مدت زنان جامعه شاهد بیشترین محدودیت‌ها و فشارهای این گروه بوده است. زنان در این مدت از حقوق سیاسی و اجتماعی‌شان محروم بوده و حتی حق آموزش و کار نیز از آنان گرفته شده است. برخی فعالان حقوق زن با انتقاد از وضعیت موجود، طالبان را متهم به حذف زنان از تمام ساختارهای جامعه می‌کنند. لیلا بسیم، فعال حقوق زن در خصوص برخورد طالبان با زنان افغانستان می‌گوید: «طالبان یک گروه ایدئولوژیک است. فکر و عقیده این گروه در مورد زنان طوری است که نمی‌خواهند زنان در اجتماع و مسایل کشور حضور داشته باشند. به این اساس مرحله به مرحه زنان را از تمام عرصه‌ها حذف می‌کند. از بستن مکاتب گرفته تا محدودیت‌های تحصیلی و کاری؛ تا حدی که حالا ما شاهد هستیم که درهای دانشگاه و تمام مراکز آموزشی به روی زنان بسته است و همچنین تمام درهای کاری از نهادهای دولتی گرفته تا شرکت‌های خصوصی و انجوهای ملی و بین‌المللی.» بسیم با اشاره به چالش‌های فراراه زنان در شرایط موجود، گفت: «طالبان حق زندگی را اکنون از زنان گرفته است و تمام راه‌های زندگی را بر روی آنان بسته‌اند. تنها بخش آموزشی را که طالبان برای زنان اجازه داده بودند بخش‌های طبی بود اما دیدیم که طالبان آن هم محدود شد و در آموزن طبابت بازهم زنان را اجازه ورود ندادند. این مشخص می‌سازد که تمام حرف‌های‌شان دروغ و نیرنگ است.» به گفته وی، «طالبان هیچ برنامه‌ای برای تحصیل و کار زنان ندارد و ذهنیت عقب مانده طالب هم این اجازه را به زنان نمی‌دهد که به مشارکت بانوان در ساختارهای سیاسی و اجتماعی باور داشته باشند» بسیم در خصوص ادعای طالبان مبنی بر تامین حقوق زنان براساس «شریعت اسلامی»، تصریح کرد: « دیدگاه طالبان در شریعت اسلام هم جایی ندارد. اکنون طالبان زنان را از تمام عرصه‌های اجتماعی حذف کرده است. در صورتی که ما می‌دانیم در دوران حضرت عمر (رض) یک زن شهردار یک شهر بود و حضرت عمر به مردمش فهماند که این زن حق دارد نرخ تعیین کند و حق دارد دستور بدهند، اما دیدگاه طالبانی هیچ وقتی اجازه نمی‌دهد که یک زن این موقف را داشته باشند. پس به این لحاظ معلوم می‌شود که طالبان کلا خلاف شریعت عمل می‌کند. آنچه را که طالبان از مدارس پاکستانی فرا گرفته‌اند، خلاف بشریت و مخالف کنوانسیون‌های حقوق بشری است که همه در راستای ترویج افراط گرایی از سوی طالبان است.» وی ابراز امیدواری می‌کند که ذهنیت طالبانی تغییر کند و در آن سوی دیگر هم جامعه جهانی و سازمان‌های حقوق بشری در این عرصه با مردم افغانستان مخصوصا با زنان افغانستان همصدا باشند. این فعال حقوق زن در اخیر تاکید کرد: «توقع داریم فشارهای سیاسی بر طالبان عملا وارد شود و جهان از ادامه تعامل با این گروه دست بردارد تا برخورد طالبان با زنان افغانستان اصلاح شود و ما شاهد پایان این همه محرومیت و محدودیت باشیم.»
نگرانی سازمان داکتران بدون مرز از بدتر شدن اوضاع اقتصادی در افغانستان
سازمان داکتران بدون مرز نسبت به بدتر شدن اوضاع اقتصادی در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. به گزارش فرخنده نیوز، سازمان داکتران بدون مرز می‌گوید که ۹۵ درصد از پاسخ‌دهندگان در آخرین نظرسنجی این سازمان گفتند که در ۱۲ ماه گذشته به‌دلیل افزایش بیماری و قیمت مواد غذایی اساسی، در تهیه غذا با مشکل روبه‌رو شده‌اند. این سازمان امروز (چهارشنبه، ۱۰ حوت) در رشته‌توییتی بخش‌های از نظرسنجی خود را منتشر کرده است. به گفته داکتران بدون مرز، یکی از کارمندان مراقبت‌های صحی در خوست گفته است که «به‌طور کلی اوضاع در افغانستان بسیار بد است؛ همه چیز گران‌تر شده است». به گفته این کارمند، بسیاری از افراد به‌دلیل کاهش درآمد نمی‌توانند خانواده‌ی خود را تغذیه کنند. این درحالی است که به تازگی سازمان ملل برای عملیات بشردوستانه در افغانستان ۴.۶ میلیارد دالر درخواست کرده است.
دیده‌بان حقوق بشر از ناکامی جامعه جهانی نسبت به بحران حقوق زنان در افغانستان انتقاد کرد
معاون مدیر بخش زنان دیدبان حقوق بشر جامعه جهانی را در واکنش به بحرانی که زنان و دختران در افغانستان با آن مواجه است، ناکام خوانده و گفته است که این ناکامی طرفداران «آپارتاید جنسیتی» را در همه جا جسور می‌کند. هیدر بار، معاون مدیر بخش زنان دیدبان حقوق بشر جامعه جهانی این اظهارات را در واکنش به مسمومیت دختران دانش‌آموز در شهر قم ایران مطرح کرده است. مسئولان ایرانی گفته است که این مسمومیت عمدی بوده است. خانم بار امروز (دوشنبه، ۸ حوت) در صفحه توئیترش نوشت: «اگر این درست باشد، نشانه‌ی دیگری است که نشان می‌دهد ناکامی جامعه‌ی جهانی در واکنش فوری به بحرانی که زنان و دختران در افغانستان تحت حاکمیت طالبان با آن روبه‌رو هستند، طرفداران آپارتاید جنسیتی را در همه جا جسور می‌کند.» طالبان در حال حاضر دختران را از آموزش و تحصیل و زنان را از کار محروم کرده‌اند. با آن‌که این اقدام طالبان، انتقادهای جهانی را در پی داشته، اما تا اکنون این گروه از این اقدام خود عقب‌نشینی نکرده است.
انتقاد «اوچا» از وضع محدودیت‌های تازه طالبان بر زنان در افغانستان
دفتر هماهنگی کمک های بشری سازمان ملل متحد (اوچا) می‌گوید، زمانش فرا رسیده که همه زنان در کنار بانوان افغان در برابر طالبان ایستادگی کنند. اوچا در اعلامیه که روز گذشته نشر کرد، باز هم از تصمیم طالبان انتقاد کرده که بر کار زنان در موسسه‌های غیر دولتی محدودیت وضع کردند. به گفته منبع، زنان از ۳۵ تا ۴۰ در صد نیروی کاری موسسه‌های غیر دولتی را تشکیل می‌دادند و در مجموع ۸۰ در صد از فعالیت‌های بشری را در افغانستان انجام می‌دادند. به گفته اوچا، تلاش‌ها ادامه دارد تا طالبان این محدودیت بر زنان را بردارند. گفتنی است طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان محدودیت‌های زیادی بر زنان در کشور وضع کرده است؛ منع کار و تحصیل زنان از محدودیت‌های تازه این گروه است.
تاکید گزارشگر ویژه سازمان ملل بر رهایی فعالان مدنی از بند طالبان
گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشری در افغانستان خواستار رهایی فعالان مدنی از زندان شده است. ریچارد بنیت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشری در افغانستان در صفحه توئیترش نوشت که با نگرانی ادامۀ توقیف فعالان مدنی، مانند: نرگس سادات، زکریا اصولی، اسماعیل مشعل و دیگران را دنبال می‌کند. او از حکومت طالبان خواسته است که این فعالان مدنی را بدون قید و شرط آزاد کند. گفتنی است طالبان در بیش از یک سال گذشته ده‌ها فعال مدنی و چهره‌های منتقد را به اتهام «تخریب نظام» بازداشت و شکنجه کرده‌اند.
تاکید حامد کرزی و مارکوس پوتزل بر بازگشایی مراکز آموزشی به روی دختران افغانستان
حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین افغانستان از دیدار با مارکوس پوتزل، معاون سیاسی نماینده‌ی ویژه‌ی دبیرکل سازمان ملل متحد برای افغانستان، خبر داده است. در خبرنامه‌ای که در صفحه فیسبوک آقای کرزی نشر شده آمده است که در این دیدار، ضمن تبادل نظر در باره‌ی اوضاع جاری کشور، دو طرف بر بازگشایی مکتب‌ها و دانشگاهها به روی دختران تأکید کرده‌اند. به گفته منبع، در این دیدار همچنان بر نیاز گفتمان ملی برای تأمین صلح پایدار تاکید شده است. گفتنی است که کرزی و پوتزل پیش از این نیز، در دیداری بر بازگشایی عاجل مکتب‌ها و دانشگاهها به روی دختران و بازگشت زنان به کار تأکید کرده‌اند.
سازمان ملل: زندگی خانواده‌ها در افغانستان روی لبه چاقو قرار گرفته است
دفتر هماهنگ‌کننده امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) گفته که زندگی خانواده‌ها در افغانستان روی لبه چاقو قرار گرفته است. دفتر هماهنگ‌کننده امور بشردوستانه سازمان ملل متحد به تازگی از افزایش شش‌برابری بدهی‌های خانواده‌های افغان خبر داده است. بر بنیاد ارزیابی‌های شاخه افغانستان دفتر هماهنگ‌کننده امور بشردوستانه سازمان ملل، بدهی‌های خانواده‌های افغان در پی تشدید فقر به‌گونه میانگین از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ از ۱۱۴ دالر به ۶۸۷ دالر رسیده است. این نهاد مربوط به سازمان ملل متحد خواستار حمایت از خانواده‌های افغان شده است.
مونسه مبارز: طالبان، زنان را ابزار مقاصد سیاسی‌شان قرار می‌دهند/ باید مردم افغانستان در برابر طالبان متحد شوند
طالبان طی بیشتر از یک سال محدودیت‌های زیادی بر زنان در افغانستان وضع کرده است. این گروه به محض رسیدن به قدرت، دروازه‌های مکاتب را به دختران بالاتر از صنف ششم مسدود کرد و به تدریج زنان را از حضور در ساختارهای حکومتی نیز حذف کرد. رهبری این گروه حدود دو ماه پیش دستور‌های سختگیرانه‌تری مبنی ممنوعیت حق کار و تحصیل زنان افغانستان صادر کرد که با موجی از واکنش‌های ملی و بین‌المللی هم روبرو شد. این درحالی است که طالبان محرومیت‌های زنان از کار، آموزش و سایر آزادی فرادی را یک امر شرعی و اسلامی می‌دانند و مدعی‌اند حقوق زنان را براساس «شریعت اسلامی» در جامعه تأمین خواهند کرد. برخی فعالان حقوق زن این دیدگاه طالبان را نمی‌پذیرند و می‌گویند استدلال‌های مقامات طالبان در خصوص زنان پایه و اساس شرعی و اسلامی ندارند. مونسه مبارز، فعال حقوق زن و آگاه مسایل سیاسی با اشاره به وضعیت زنان در حکومت طالبان به خبرنگار «فرخنده نیوز» گفت: «وضع محدودیت‌ها از سوی طالبان بر زنان کشور کدام دلیل شرعی و اسلامی ندارد. بلکه یک عملکرد سیاسی برای تأمین منافع این گروه است که به این روش زنان به گروگان گرفته شده‌اند.» خانم مبارز با بیان این که «محدودیت طالبان بر زنان در تاریخ و فرهنگ مردم افغانستان جای ندارد»، افزود: «طالبان با تغییر روایت‌های دینی زنان را ابزار مقاصد سیاسی‌شان قرار می‌دهند و این هیچ ارتباطی به دین و فرهنگ مردم افغانستان ندارد، بلکه ارتباط به آجندای سیاسی طالبان دارد. » وی همچین گفت: «این گروه هرگاه از آدرس کشور‌ها و سازمان‌های بین‌المللی تحت فشار قرار بگیرد در صدد وضع محدودیت و آزار و اذیت زنان بر می‌آیند، چون می‌دانند که بحث زن یک بحث مهم و ارزشمند برای جهانیان است. طالبان هم می‌خواهند از همین طریق جهانیان را تحت فشار قرار دهند تا به رسمیت شناخته شوند و کمک دونر‌های خارجی را هم جلب کنند.» به گفته این فعال حقوق زن، «دنیا اما این گروه را با چنین ساختار و حکومتداری هرگز به رسمیت نخواهند شناخت. زیرا بحث زنان افغانستان بحث یک نفر و چند نفر نیست، بلکه بحث ۱۹ میلیون نفوس یک کشور است که طی ۲۰ سال اخیر در تمام روند توسعه‌ای و انکشافی سهیم بودند.» مبارز در خصوص ادعای طالبان مبنی بر تأمین حقوق زنان براساس “شریعت اسلامی”، تصریح کرد: «ادعای طالبان مبنی بر این که در چارچوب شریعت اسلام برای زنان حقوقی قائل‌اند یک ادعای دروغ و واهی است، به خاطر این که چارچوب‌های شریعت کاملاً واضح و مشخص است که براساس آن آموختن علم بر مرد و زن فرض است و همه انسان‌ها را به آموختن علم و دانش توصیه کرده است. بنابر این، می‌توان گفت که دیدگاه طالبان خلاف شریعت است، چون در هیچ جای شریعت گفته نشده که مرد‌ها درس بخواهند اما زنان نه. » وی با بیان این که دیدگاه طالبان در خصوص وضع محدودیت‌ها بر زنان «شرعی و اسلامی» نیست، می‌افزاید: طالبان با این روش می‌خواهند حمایت نیرو‌های خشن‌شان را که بر اساس همین روایت‌ها آدم می‌کشند و جنایت می‌کشند با خود داشته باشند. این آگاه مسائل سیای در اخیر گفت: «تا زمانی که مردم افغانستان به شمول رهبران سیاسی در برابر گروه طالبان متحد و منجسم نشوند و همچنین جهان حمایت‌شان را از طالبان قطع نکنند راه حلی هم وجود نخواهد داشت و بحران فعلی افغانستان همچنان غیرقابل حل خواهد بود.»