نیمی از زنان متأهل افغانستان قربانی خشونت فیزیکی‌اند
فرخنده: سفارت بریتانیا برای افغانستان با استناد به آمار سازمان صحی جهان اعلام کرده است که نزدیک به نیمی از زنان متأهل افغان با خشونت فیزیکی مواجه‌اند. این سفارت با نشر پیامی در روز سه‌شنبه، ۲۳ ثور، ضمن ابراز نگرانی عمیق نسبت به گسترش خشونت علیه زنان، بر نقش مهم مردان در مبارزه با این پدیده تأکید کرده است. بر اساس این گزارش، ۴۶ درصد زنان متأهل افغانستان با خشونت فیزیکی، ۳۴ درصد با خشونت روانی و ۶ درصد نیز با خشونت جنسی روبه‌رو هستند؛ آماری که به گفته کارشناسان، تنها بخش کوچکی از واقعیت‌های پنهان‌شده در سایه ترس، فشار اجتماعی و نبود نهادهای حمایت‌کننده را بازتاب می‌دهد. سفارت بریتانیا در پیامی به نقل از یک شهروند افغان نوشته است: «به‌عنوان مردان افغان، باید به پسران خود بیاموزیم که به زنان احترام بگذارند و خود نیز در این راه الگو باشیم.» این سفارت تأکید کرده است که پایان دادن به چرخه خشونت علیه زنان، نیازمند تلاش مشترک خانواده‌ها، نهادهای بین‌المللی و به‌ویژه مردان در جایگاه همسر، پدر و برادر است. پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، میزان خشونت علیه زنان به‌ویژه در فضای خانواده‌ها افزایش یافته و در عین حال، فرصت‌های دادخواهی و حمایت حقوقی برای زنان تقریباً به صفر رسیده است. دفتر هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) پیش‌تر هشدار داده بود که در حاکمیت طالبان، هیچ ساختار رسمی و مؤثر برای رسیدگی به شکایات زنان از خشونت وجود ندارد و بسیاری از قربانیان، حتی امکان گزارش دادن را ندارند. سفارت بریتانیا در پایان پیام خود بر ضرورت توجه جامعه جهانی به وضعیت زنان در افغانستان و حمایت از برنامه‌هایی که با هدف توانمندسازی زنان و تغییر نگرش‌های اجتماعی طراحی شده‌اند، تأکید کرده است.
فریاد فانوس آزادی: بازداشت زنان و کودکان پناهجو را متوقف کنید
فرخنده: جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان با نشر بیانیه‌ای نسبت به بازداشت گسترده پناهجویان افغان در پاکستان، به‌ویژه زنان، کودکان، خبرنگاران و فعالان حقوق بشر، ابراز نگرانی شدید کرده و خواستار توقف فوری این روند شده است. این جنبش روز دوشنبه، ۲۳ ثور، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که پناهجویان افغانستان که از ترس تهدیدات طالبان ناگزیر به ترک کشور شده‌اند، اکنون در پاکستان با خطر بازداشت، آزار و حتی بازگشت اجباری به افغانستان روبه‌رو هستند. در این بیانیه آمده است: «افرادی که از وحشت و خشونت طالبان گریخته‌اند، امروز در پاکستان با بی‌سرنوشتی، ترس و برخوردهای خشن مواجه‌اند؛ به‌ویژه زنان و کودکان که آسیب‌پذیرترین قشر پناهجویان هستند.» جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان از دولت پاکستان خواسته است که فوراً بازداشت‌ها را متوقف و روند تمدید ویزاهای پناهجویان افغان را تسهیل کند. این نهاد همچنین از سازمان‌های بین‌المللی، از جمله کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) و کشورهای مهاجرپذیر خواسته است تا برای جلوگیری از اخراج اجباری پناهجویان افغان و ایجاد فضای امن برای اقامت و اسکان مجدد آنان، اقدام فوری و مؤثر انجام دهند. در ادامه بیانیه، هشدار داده شده است: «سکوت جامعه جهانی در برابر سرنوشت پناهجویانی که از ظلم طالبان فرار کرده‌اند، به‌معنای همدستی با این بی‌عدالتی‌ها و خیانت به اصول حقوق بشری است.» گزارش‌های پیشین نیز نشان داده‌اند که در ماه‌های اخیر، ده‌ها هزار پناهجوی افغانستانی در پاکستان، به دلیل نداشتن مدارک اقامت یا پایان اعتبار ویزا، بازداشت یا با تهدید اخراج مواجه شده‌اند. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که وضعیت حقوق بشر در افغانستان همچنان بحرانی است و بازگشت اجباری بسیاری از این افراد ممکن است زندگی آنان را به خطر بیندازد.
بسته شدن ۱۳۰ صنف آموزشی کودکان در لوگر توسط طالبان
فرخنده: منابع محلی در ولایت لوگر می‌گویند که ریاست معارف طالبان در این ولایت حدود ۱۳۰ صنف آموزشی محلی ویژه کودکان را مسدود کرده و تمامی تجهیزات آموزشی آن را جمع‌آوری کرده‌اند. این اقدام باعث محرومیت صدها کودک از آموزش ابتدایی و بیکار شدن ده‌ها آموزگار شده است. منابع روز دوشنبه، ۲۲ ثور، به رسانه‌ها گفتند که این صنف‌ها با حمایت مالی مؤسسه‌ای به نام «وایفا» در ولسوالی‌های خوشی، ازری و محمد‌آغه فعالیت می‌کردند. به گفته این منابع، حدود سه هزار و ۹۱ کودک دختر و پسر تا صنف پنجم در این صنف‌ها آموزش می‌دیدند. اما طالبان بدون ارائه دلیل مشخص، امروز تمامی وسایل آموزشی را ضبط کرده و صنف‌ها را تعطیل کرده‌اند. منابع هشدار داده‌اند که بسته شدن این مراکز آموزشی، صدها کودک را از حق اساسی آموزش محروم کرده و فرصت اشتغال را از شماری از آموزگاران محلی گرفته است. این اقدام در ادامه سیاست‌های گسترده طالبان برای محدودسازی آموزش در افغانستان صورت می‌گیرد. پیش از این نیز منابع در ولایت پکتیکا گزارش داده بودند که طالبان ۲۶۷ صنف آموزش محلی ویژه دختران خردسال را بسته و تجهیزات آن را به مدارس جهادی منتقل کرده‌اند. از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، این گروه تدریجاً مکاتب متوسطه و لیسه را بر روی دختران بسته‌اند و همچنین دانشگاه‌ها را به‌روی دانشجویان دختر مسدود کرده‌اند. افزون بر این، بسیاری از پرورشگاه‌ها و مراکز آموزشی نیز یا تعطیل شده یا به مراکز دینی تبدیل گردیده‌اند. فعالان حقوق بشر و سازمان‌های بین‌المللی بارها نسبت به حذف نظام‌مند آموزش دختران و کودکان در افغانستان هشدار داده‌اند و این روند را تهدید
بسته شدن ۲۶۷ صنف آموزش دختران خوردسال در پکتیکا توسط طالبان
فرخنده: منابع محلی در ولایت پکتیکا می‌گویند که طالبان ۲۶۷ صنف آموزشی ویژه دختران خردسال را در این ولایت بسته‌اند و تجهیزات این صنف‌ها را به مدارس جهادی منتقل کرده‌اند. این اقدام، موجی از نگرانی و انتقاد در میان خانواده‌ها و فعالان حقوق بشر برانگیخته است. منابع روز دوشنبه، ۲۲ ثور، به رسانه‌ها تأیید کرده‌اند که در پی این اقدام طالبان، حدود ۱۱ هزار و ۸۰۰ کودک دختر از آموزش محروم شده‌اند و صدها آموزگار زن نیز کار خود را از دست داده‌اند. این صنف‌ها در ولسوالی‌های برمل، گیان، زیروک، نکه، سروبی، ارگون، سرحوضه، متاخان، زرغون، جانیخیل، یوسف‌خیل و یحیا‌خیل فعال بودند و از سوی مؤسسه‌ای به نام «وایفا» حمایت مالی و آموزشی می‌شدند. طالبان در وزارت معارف تحت کنترل خود نیز بسته شدن این صنف‌ها را تأیید کرده‌اند، اما دلیلی رسمی برای این تصمیم ارائه نکرده‌اند. منابع محلی می‌گویند که بسته شدن این مراکز آموزشی بخشی از سیاست گسترده‌تر طالبان برای محدودسازی آموزش دختران در افغانستان است؛ سیاستی که از زمان تسلط مجدد این گروه بر کشور در سال ۲۰۲۱ به‌شدت اجرا شده است. بر اساس گزارش‌ها، طالبان پیش‌تر نیز نه تنها مکاتب متوسطه و لیسه را به روی دختران بسته‌اند، بلکه دانشگاه‌ها را نیز از حضور دانشجویان دختر محروم کرده‌اند. همچنان شماری از پرورشگاه‌های دولتی به مدارس دینی تبدیل شده و تجهیزات آموزشی آنان به این نهادهای مذهبی منتقل شده است. فعالان حقوق بشر هشدار داده‌اند که ادامه چنین سیاست‌هایی، نسل آینده افغانستان را با بحرانی جبران‌ناپذیر در زمینه آموزش و رشد اجتماعی روبه‌رو خواهد کرد.
زن جوان در هرات قربانی محاکمه صحرایی شد
فرخنده: منابع محلی در ولایت هرات می‌گویند که یک زن و یک مرد به اتهام «رابطه خارج از ازدواج» از سوی افراد ناشناس تیرباران شده‌اند. این حادثه، بار دیگر نگرانی‌ها درباره افزایش خشونت‌های خودسرانه و نقض حقوق زنان در افغانستان را برانگیخته است. این رویداد چهار روز پیش در شهر هرات رخ داده و روز دوشنبه، ۲۲ ثور، رسانه‌ای شده است. غلام نبی نبی‌زاده، سخنگوی فرماندهی امنیه طالبان در هرات، با تأیید این رویداد گفته که دو تن از بستگان قربانیان در پیوند با این قتل بازداشت شده‌اند. با روی کار آمدن طالبان، موارد محاکمه‌های صحرایی به‌ویژه علیه زنان افزایش یافته است. در نبود نظام قضایی مستقل و شفاف، زنان به‌راحتی هدف خشونت‌های مبتنی بر عرف، سنت و سلیقه‌های فردی قرار می‌گیرند. بسیاری از فعالان حقوق بشر این روند را بازگشت به دوران تاریک نقض سیستماتیک حقوق زنان در افغانستان می‌دانند. رهبر طالبان، هبت‌الله آخوندزاده، بارها از اجرای مجازات‌هایی چون شلاق‌زدن و سنگ‌سار به‌عنوان بخشی از «عدالت اسلامی» دفاع کرده است. او در سخنرانی‌های خود تأکید کرده که طالبان برای اجرای چنین احکام، حتی حاضر به دادن قربانی هستند. این حادثه در شرایطی رخ داده که زنان افغان در سراسر کشور با محدودیت‌های شدید در آموزش، کار، آزادی‌های فردی و مشارکت اجتماعی روبرو هستند و موارد خشونت علیه آنان اغلب بدون پیگرد قانونی باقی می‌ماند.
کمک نقدی ۶۶ هزار خانواده برای نجات نوزادان از سوءتغذیه
فرخنده: صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرده است که برای حفاظت از جان نوزادان در افغانستان، به ۶۶ هزار خانواده کمک نقدی ارائه می‌کند. این اقدام بخشی از تلاش‌ها برای جلوگیری از افزایش سوءتغذیه در میان کودکان زیر ۱۸ ماه در ولایت‌های آسیب‌پذیر کشور است. براساس گزارشی که روز دوشنبه، ۲۲ ثور، از سوی یونیسف منتشر شد، خانواده‌های واجد شرایط در ولایت‌های زابل، کنر، سمنگان و غور مشمول این برنامه حمایتی خواهند شد. این ولایت‌ها مناطقی هستند که براساس ارزیابی‌ها، نرخ سوءتغذیه در آن‌ها بالاتر از حد معمول است و کودکان در معرض خطر جدی قرار دارند. این پروژه به کمک مالی بانک توسعه آسیایی و سایر شرکای یونیسف اجرا می‌شود و هدف آن تأمین مواد غذایی ضروری، مراقبت‌های بهداشتی و درمان نوزادان تا سن ۱۸ ماهگی است. یونیسف هشدار داده است که بحران سوءتغذیه در افغانستان همچنان رو به گسترش است و تخمین زده می‌شود که در سال جاری شمار کودکان مبتلا به این مشکل به ۳.۵ میلیون نفر برسد. در حالی که فقر و ناامنی غذایی گسترده زندگی میلیون‌ها کودک افغان را تهدید می‌کند، این کمک نقدی می‌تواند نقشی حیاتی در تضمین سلامت نوزادان و کاهش خطر مرگ‌ومیر ایفا کند.
مادران بی‌لبخند؛ افغانستان و چهره فراموش‌شده مادران
فرخنده: در حالی‌که جهان با گل و لبخند روز مادر را جشن می‌گیرد، مادران افغانستان زیر سایه فقر، ممنوعیت و خاموشی، این روز را با درد و نگرانی سپری می‌کنند. زنانی که در خط مقدم زندگی، بی‌پشتوانه و بی‌صدا برای بقا می‌جنگند؛ میان دیوارهای بلند محدودیت و رویاهای نیمه‌تمام. روز مادر برای بسیاری از آنان نه یادآور تقدیر، که نماد فراموشی و محرومیت است. افغانستان یکی از بالاترین نرخ‌های مرگ‌ومیر مادران در جهان را دارد. فقر، سوءتغذیه، محدودیت‌های آموزشی و شغلی، و مسئولیت سنگین سرپرستی خانواده بر دوش مادران، زندگی روزمره را برای آنان به چالشی طاقت‌فرسا بدل کرده است. برخی مادران در گفت‌وگو با رسانه‌ها، از محرومیت‌های گسترده شکایت کرده و گفته‌اند که این وضعیت نه تنها آینده آنان را تیره ساخته، بلکه سلامت روانی‌شان را نیز تهدید می‌کند. یکی از آنان می‌گوید: «زنان و مادران در افغانستان به یک شی زینتی تبدیل شده‌اند… روزهایی که در این کشور می‌گذرانم، چیزی نیست که از زندگی انتظار داشتم.» آمارهای سازمان جهانی بهداشت نشان می‌دهد که روزانه حدود ۲۴ زن در افغانستان به دلیل بیماری‌های قابل پیشگیری مرتبط با بارداری و زایمان جان می‌دهند. صندوق جمعیت سازمان ملل نیز هشدار داده که اگر ممنوعیت آموزش زنان در رشته‌های پزشکی ادامه یابد، بیش از ۵۰۰۰ مادر و کودک در معرض خطر مرگ قرار خواهند گرفت. زنان افغان با اشاره به محدودیت‌هایی مانند ممنوعیت تحصیل، کار، و خروج از خانه بدون محرم می‌گویند که این ممنوعیت‌ها بر رشد فردی، تحصیلی و روانی آنان سایه افکنده است. یکی از زنان در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال گفت: «من در کنار مادری، آرزو داشتم ماستری بگیرم اما در جامعه زن‌ستیز کنونی، نبردم ناتمام ماند.» طبق گزارش روزنامه گاردین، ازدواج‌های زودهنگام، نبود خدمات درمانی کافی، ناامنی راه‌ها و بی‌توجهی عمومی به سلامت زنان، بحران مرگ‌ومیر مادران و نوزادان در افغانستان را عمیق‌تر کرده است. یونیسف تأکید کرده است که حدود ۹۰ درصد مرگ‌های مادران قابل جلوگیری‌اند، اما کاهش کمک‌های بین‌المللی، توانایی این نهاد برای حمایت از مراکز بهداشتی و ارائه خدمات حیاتی را به شدت محدود کرده است. در روز جهانی مادر، مادران افغانستان همچنان در سکوت و سایه قرار دارند؛ نه از تبریک خبری است و نه از امنیت، نه از حمایت و نه از امیدی روشن به آینده.
هشدار سازمان ملل از تأثیر مرگبار قطع کمک‌ها بر سلامت زنان و دختران در افغانستان
فرخنده: صندوق جمعیت سازمان ملل متحد هشدار داده است که قطع یا کاهش بودجه‌های بشردوستانه در افغانستان می‌تواند پیامدهای مرگباری به‌ویژه برای زنان و دختران این کشور به‌همراه داشته باشد. پیو اسمیت، مدیر بخش آسیا و اقیانوسیه این صندوق، در پیامی در صفحه اکس (توییتر سابق) نوشت که پس از سفر به مناطق محروم افغانستان، از نزدیک با واقعیت‌های تلخ و شرایط بحرانی زنان مواجه شده است. او حمایت بین‌المللی از افغانستان را «حیاتی» خوانده و بر رسیدگی فوری به نیازهای سلامت زنان و دختران تأکید کرده است. اسمیت هشدار داده که در صورت قطع کمک‌های امریکا در بازه سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۸، احتمال مرگ بیش از ۱۲۰۰ زن در جریان زایمان و وقوع بیش از ۱۰۰ هزار بارداری ناخواسته وجود دارد. به گفته او، در سال ۲۰۲۳، کمک‌های مالی امریکا از ۳۸۰۰ مورد مرگ مرتبط با بارداری در سطح جهان جلوگیری کرده‌اند. در حال حاضر، صندوق جمعیت سازمان ملل بیش از ۷۰۰ مرکز صحی را در سراسر افغانستان حمایت می‌کند؛ مراکزی که ماهانه به حدود ۷۰۰ هزار نفر خدمات بهداشتی ارائه می‌دهند. بخش بزرگی از مراجعه‌کنندگان به این مراکز، زنان و دخترانی هستند که در نبود دسترسی به امکانات درمانی، با خطرات جدی بارداری و زایمان مواجه‌اند. اما با ادامه کاهش و قطع کمک‌های بین‌المللی، این مراکز با خطر تعطیلی و کمبود تجهیزات و پرسنل مواجه‌اند؛ خطری که به‌ویژه زندگی زنان در مناطق روستایی و دورافتاده را تهدید می‌کند. کارشناسان هشدار می‌دهند که نادیده گرفتن نیازهای زنان در بحران‌های بشردوستانه نه تنها باعث افزایش مرگ‌ومیر می‌شود، بلکه پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گسترده‌تری برای آینده افغانستان به‌دنبال خواهد داشت.
زیان سالانه ۹۲۰ میلیون دالری محرومیت زنان به اقتصاد افغانستان
فرخنده: ورونیکا بوشکویچ پوهار، کاردار اتحادیه اروپا در افغانستان، اعلام کرده است که محرومیت زنان و دختران افغانستان از آموزش و کار، سالانه ۹۲۰ میلیون دالر به اقتصاد این کشور آسیب وارد می‌کند. او در یک نشست خبری بر ضرورت توانمندسازی زنان و تدوین سیاست‌های فراگیر در افغانستان تأکید کرد و از طالبان خواست تا در سیاست‌های خود بازنگری کرده و نقش زنان را در جامعه به رسمیت بشناسند. کاردار اتحادیه اروپا تصریح کرد که سیاست‌های حذف زنان توسط طالبان، نه‌تنها فرصت‌های رشد و توسعه را محدود کرده، بلکه موجب کاهش اعتماد عمومی نیز شده است. از زمان بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، زنان و دختران از حق آموزش، کار و مشارکت در زندگی اجتماعی محروم شده‌اند و حضور آن‌ها در عرصه‌های مختلف جامعه به‌شدت محدود شده است. اتحادیه اروپا یکی از نهادهای بین‌المللی است که همواره خواستار احترام به حقوق زنان در افغانستان بوده و در این زمینه بارها نگرانی‌های خود را ابراز کرده است.
فیفا از ایجاد تیم فوتبال زنان افغانستان در تبعید خبر داد
فرخنده: فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) اعلام کرده است که تیمی از بازیکنان زن افغانستان در تبعید برای شرکت در بازی‌های دوستانه تشکیل خواهد شد. این تصمیم در چارچوب راهبرد جدید فیفا برای حمایت از فوتبال زنان افغانستان اتخاذ شده است. فیفا روز جمعه، ۱۹ ثور، با نشر اعلامیه‌ای گفت که روند تشکیل این تیم را تسهیل می‌کند و به‌طور مستقیم با بازیکنان در تماس است. به گفته این نهاد، هدف از ایجاد تیم در تبعید، مبارزه با تبعیض و ترویج توسعه فوتبال زنان است. با وجود این، تیم جدید هنوز از سوی فیفا به‌عنوان تیم ملی رسمی افغانستان به رسمیت شناخته نشده و اجازه شرکت در رقابت‌های رسمی مانند مقدماتی جام جهانی یا جام ملت‌های آسیا را نخواهد داشت. پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱، تمامی فعالیت‌های ورزشی زنان در کشور متوقف شد و تیم ملی فوتبال زنان نیز از صحنه رقابت‌های رسمی حذف گردید. آخرین بازی رسمی تیم ملی زنان افغانستان در سال ۲۰۱۸ برگزار شده بود. در حالی که فدراسیون فوتبال افغانستان همچنان عضو رسمی فیفا باقی مانده است، این نهاد تاکنون به‌دلیل ممنوعیت ورزش زنان از سوی طالبان، تعلیق نشده است. اقدام فیفا در راستای حمایت از بازیکنان زن افغان مهاجر، گامی در جهت حفظ حضور آنان در فضای فوتبال بین‌المللی تلقی می‌شود، اما تا تحقق خواست آن‌ها برای شناسایی رسمی، مسیر دشواری در پیش است.