پوتین از ملانیا ترمپ تمجید کرد؛ ترمپ به شوخی گفت مردم او را بیشتر از خود دوست دارند
فرخنده: دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که در تماس تلفنی اخیر خود با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، پوتین از همسرش، ملانیا ترمپ، تمجید کرده است. ترمپ در مراسم امضای یک لایحه جدید در کاخ سفید گفت که پوتین در این مکالمه اظهار داشته است: «همسرتان بسیار مورد احترام است.» رئیس‌جمهور آمریکا در ادامه با شوخی به این نکته اشاره کرد که به‌نظر می‌رسد مردم ملانیا را بیشتر از او دوست دارند، اما از این موضوع مشکلی ندارد. ترمپ همچنین به شوخی افزود که به‌دلیل طولانی بودن گفت‌وگوی تلفنی با پوتین، موفق نشده است نام اعضای کنگره حاضر در مراسم را یادداشت کند و به‌طور رسمی از آنها خوش‌آمد بگوید. این تماس تلفنی که روز دوشنبه میان دو رئیس‌جمهور انجام شد، طبق گفته پوتین بیش از دو ساعت ادامه یافته و او آن را «سازنده» خوانده است.
چهره‌های برجسته بین‌المللی به کارزار «لب‌سرین سرخ» زنان افغانستان پیوستند
فرخنده: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، لارس بو مولر، نماینده ویژه دنمارک برای افغانستان، و ویبه کلاروپ، دبیرکل سازمان عفو بین‌الملل، با پیوستن به کارزار «لب‌سرین سرخ» حمایت و همبستگی خود را با زنان افغانستان اعلام کردند. این کارزار که از سوی شماری از فعالان حقوق زن افغانستان راه‌اندازی شده، نمادی از مقاومت، ایستادگی و هویت زنان افغانستان در برابر محدودیت‌های گسترده و فشارهای فزاینده‌ی حاکمیت طالبان است. هدف این پویش، جلب توجه جامعه جهانی به وضعیت بحرانی حقوق زنان در افغانستان عنوان شده است. فعالان این کارزار می‌گویند: «لب‌سرین سرخ، زیبایی نیست؛ بلکه شجاعت است. نماد زنی است که علی‌رغم حذف، تحقیر و حبس، هنوز ایستاده است.» آنان تأکید دارند که این پویش، پژواک صدای میلیون‌ها زن افغانستان است که در زیر «رژیم آپارتاید جنسیتی طالبان» به حاشیه رانده شده‌اند. این فعالان هشدار داده‌اند که زنان افغانستان تنها در داخل کشور تحت فشار نیستند، بلکه در کشورهای همسایه چون پاکستان و ایران نیز در قامت پناهجو با شرایط دشوار، بازداشت، تهدید به اخراج و محرومیت‌های گسترده روبه‌رو هستند. آنان از تمام شهروندان، مدافعان حقوق بشر، و نهادهای بین‌المللی خواسته‌اند تا به این کارزار بپیوندند و با استفاده از نماد «لب‌سرین سرخ» صدای زنان افغانستان را به گوش جهان برسانند. پیوستن شخصیت‌های برجسته بین‌المللی به این پویش، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشته و موج تازه‌ای از توجه جهانی را به سوی وضعیت نگران‌کننده‌ی زنان در افغانستان جلب کرده است.
صدای موسیقی و طعم سنت؛ کانادا میزبان جشن جهانی فرهنگ هزاره
فرخنده: جشن جهانی فرهنگ هزاره با حضور گرم خانواده‌ها، هنرمندان، و علاقه‌مندان به فرهنگ هزاره‌گی، روز شنبه در شهر کلگری کانادا برگزار شد. این برنامه فرهنگی با میزبانی مشترک انجمن فرهنگی هزاره‌های کلگری و ادمونتون، جلوه‌ای از وحدت، تنوع، و پویایی فرهنگی در دیاسپورای افغان را به نمایش گذاشت. در این رویداد، موسیقی زنده، رقص‌های سنتی هزاره‌گی و اجرای برنامه‌های هنری دیگر، فضای پرنشاطی را برای شرکت‌کنندگان فراهم کرد. افزون بر اجراهای هنری، غرفه‌هایی ویژه برای معرفی غذاهای محلی، صنایع دستی و محصولات فرهنگی ایجاد شده بود که مورد استقبال گسترده شرکت‌کنندگان قرار گرفت. برگزارکننده‌گان هدف از برگزاری این جشن را گرامی‌داشت میراث فرهنگی مردم هزاره، تقویت همبستگی اجتماعی، و حفظ هویت قومی در میان مهاجران افغان عنوان کردند. به گفته‌ی آنان، چنین برنامه‌هایی فرصتی فراهم می‌سازد تا نسل‌های جوان با ریشه‌های فرهنگی خود پیوند برقرار کرده و در محیط‌های چندفرهنگی مانند کانادا، هویت‌شان را زنده نگه دارند. حضور پررنگ مهاجران افغان و استقبال شهروندان غیرافغان از این جشن، به‌گفته‌ی برگزارکننده‌گان، نشان‌دهنده کنجکاوی و علاقه جامعه کانادایی نسبت به فرهنگ‌های متنوع و چندگانه است. شهرداری کلگری نیز با استقبال از این رویداد فرهنگی، اعلام کرد که از برنامه‌هایی که در راستای معرفی فرهنگ‌های گوناگون و تقویت تفاهم میان‌فرهنگی برگزار می‌شود، پشتیبانی می‌کند. جشن جهانی فرهنگ هزاره در کلگری، بخشی از تلاش گسترده جامعه مهاجر برای حفظ و انتقال سنت‌ها، زبان و ارزش‌های فرهنگی به نسل‌های نو در کشور میزبان خوانده شده است.
حمایت مالی اتحادیه اروپا برای ایجاد مرکز ترک اعتیاد ویژه زنان در جوزجان
فرخنده: نماینده‌گی اتحادیه اروپا در افغانستان اعلام کرد که در راستای ادامه کمک‌های بشردوستانه و حمایت از بخش صحت، یک مرکز ترک اعتیاد ویژه زنان و دختران را در ولایت جوزجان تأمین مالی کرده است. بر اساس خبرنامه‌ای که روز شنبه (۲۷ ثور) از سوی این نهاد منتشر شد، این مرکز درمانی با ظرفیت ۲۰ بستر، به هدف درمان زنان معتاد، بازگرداندن کرامت انسانی آنها و فراهم‌آوردن خدمات درمانی و بازتوانی ایجاد شده است. این برنامه در همکاری با دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد (UNODC_COAFG) به پیش برده می‌شود و بخشی از اقدامات گسترده اتحادیه اروپا برای مبارزه با مواد مخدر و ارتقای سلامت عمومی در افغانستان به شمار می‌رود. علاوه بر این، اتحادیه اروپا اعلام کرده است که در ولایت بلخ نیز از یک مرکز توان‌بخشی جسمی در شهر مزارشریف حمایت مالی می‌کند. این مرکز، که توسط دفتر کمک‌های ناروی به افغانستان اداره می‌شود، تا کنون به بیش از ۳۰ هزار فرد دارای معلولیت، در سطح ولایت و ولسوالی‌ها، خدمات ارائه کرده است. طبق این خبرنامه، ۵۵ درصد از مراجعان این مرکز را کودکان تشکیل می‌دهند که نیازمند خدمات توان‌بخشی فیزیکی‌اند. اتحادیه اروپا در بیانیه‌اش بر تعهد مداوم خود برای همکاری در بخش صحت و رفاه اجتماعی تأکید کرده و افزوده است که در کنار مردم افغانستان خواهد ماند و به بهبود وضعیت زندگی قشرهای آسیب‌پذیر، به ویژه زنان و کودکان، کمک خواهد کرد. این در حالی است که چندی پیش، امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، در دیدار با تام فلیچر، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، درباره مبارزه با مواد مخدر و راه‌حل‌های جایگزین برای معیشت مردم گفتگو کرده بود.
نشست هوور: رسانه‌ها و آزادی بیان در افغانستان در آستانه نابودی است
فرخنده: انستیتوت هوور در دانشگاه استنفورد، در نشستی ویژه با حضور روزنامه‌نگاران، پژوهشگران و مقام‌های پیشین افغانستان، نسبت به وضعیت وخیم آزادی رسانه‌ها در افغانستان تحت حاکمیت طالبان هشدار داد.در این نشست، که به میزبانی جنرال بازنشسته اچ.آر. مک‌مستر، مشاور پیشین امنیت ملی ایالات متحده برگزار شد، شرکت‌کنندگان تأکید کردند که رسانه‌های مستقل افغانستان امروز بیش از هر زمان دیگری به حمایت جامعه جهانی نیاز دارند. حلیمه کاظم، استاد دانشگاه و از برگزارکنندگان این برنامه، گفت:«افغانستان بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱ شاهد شکوفایی بی‌سابقه رسانه‌ها بود. رسانه‌هایی که به‌گونه‌ای شجاعانه به افشای فساد، نقض حقوق بشر و عملکرد حکومت پرداختند. اما امروز این دستاوردها در معرض نابودی کامل قرار دارند.» او افزود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، بیش از ۴۰ درصد رسانه‌ها تعطیل شده‌اند و بیش از ۸۰ درصد زنان خبرنگار از صحنه رسانه‌ای حذف شده‌اند. همچنین، براساس آمارهای ارائه‌شده، بیش از ۲۵۰ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای توسط طالبان بازداشت شده‌اند و برخی از آنها مورد شکنجه قرار گرفته‌اند. این نشست در شرایطی برگزار شد که افغانستان در رده‌بندی جهانی آزادی رسانه‌ها توسط سازمان گزارشگران بدون مرز، در جایگاه ۱۷۸ از میان ۱۸۰ کشور قرار گرفته است؛ موقعیتی که نشان‌دهنده محدودیت شدید رسانه‌ای در کشور است. در بخش دیگری از نشست، نادر نادری، عضو پیشین تیم مذاکره‌کننده دولت جمهوری پیشین، از جامعه جهانی خواست تا از رسانه‌های افغانستانی در تبعید حمایت کند. او گفت:«جهان نباید افغانستان را فراموش کند. رسانه‌های در تبعید، آخرین سنگر آزادی بیان هستند و برای زنده ماندن، به پشتیبانی فوری نیاز دارند.» نادری همچنین از مخاطبان خواست با اشتراک، حمایت مالی و جلب توجه جهانی، نگذارند صدای خبرنگاران افغانستان خاموش شود. در حاشیه این برنامه، از بایگانی تاریخ شفاهی دانشگاه استنفورد که با تلاش حلیمه کاظم گردآوری شده، نیز رونمایی شد. این مجموعه شامل روایت‌های شخصی از شهروندان افغانستان درباره زندگی، کار، رسانه و جامعه در دوران جمهوریت است. در پایان نشست، میزبانان و سخنرانان بر اهمیت تداوم فعالیت رسانه‌ها در شرایط اختناق تاکید کردند.مک‌مستر گفت: «کار روزنامه‌نگاران افغانستان، فرصتی بی‌نظیر برای درک واقعیت‌های افغانستان فراهم می‌کند. این صداها نباید خاموش شوند.»
محکمه علنی دو زن و دو مرد با ضرب شلاق در لوگر توسط طالبان
فرخنده: دادگاه ابتدائیه طالبان در ولسوالی محمدآغه ولایت لوگر دو زن و دو مرد را به اتهام آنچه «روابط نامشروع» خوانده شده، در ملاء عام شلاق زده است. این اقدام با واکنش شدید مدافعان حقوق زنان و نهادهای بین‌المللی همراه شده که آن را نمونه‌ای آشکار از سرکوب جنسیتی و نقض حقوق بشر می‌دانند. بر اساس اعلامیه‌ای که چهارشنبه از سوی محکمه عالی طالبان منتشر شد، این چهار نفر در حضور مقامات محلی، مردم محل، کارمندان ملکی و نظامی، بین ۲۰ تا ۳۹ ضربه شلاق دریافت کردند. روح‌الله غالب، رئیس محکمه ابتدائیه طالبان در ولسوالی محمدآغه، گفته است:« ما در هر شرایطی احکام الهی را تطبیق می‌کنیم» او تأکید کرده که طالبان از مسئولیت‌های شرعی خود عقب‌نشینی نخواهد کرد.» این در حالی است که دو تن از مجازات‌شدگان زن بوده‌اند، و شلاق زدن آنان در انظار عمومی، بار دیگر نگرانی‌ها درباره نقض شدید کرامت انسانی و حریم خصوصی زنان در زیر حاکمیت طالبان را افزایش داده است. طالبان در نظام قضایی خود که هیچ‌یک از اصول محاکمه عادلانه را رعایت نمی‌کند، به‌طور ویژه بر رفتار زنان تمرکز دارد و با توجیه اجرای «شریعت اسلامی»، زنان را بیشتر در معرض مجازات‌های بدنی، تبعیض و خشونت قرار می‌دهد. به گفته کارشناسان، این روند نه تنها مغایر با حقوق بشر است، بلکه به‌ویژه زنان را از مشارکت در جامعه، تحصیل و زندگی مستقل محروم می‌کند. در کنار این رویداد، روز سه‌شنبه نیز یک مرد در ولایت بدخشان به اتهام رابطه جنسی خارج از ازدواج در ملاء عام شلاق زده شد. با این حال، آنچه توجه‌برانگیز است، افزایش تعداد زنانی‌ست که تحت عناوینی چون “روابط نامشروع” مجازات می‌شوند، آن هم در شرایطی که دسترسی به وکیل مدافع، دادگاه بی‌طرف یا روندهای قانونی وجود ندارد. سازمان‌های بین‌المللی، از جمله سازمان ملل و نهادهای مدافع حقوق بشر، بارها از طالبان خواسته‌اند که به اجرای مجازات‌های بدنی، به‌ویژه علیه زنان، پایان دهد. اما این گروه همچنان بی‌اعتنا به تعهدات بین‌المللی و اصول انسانی، سیاست‌های سرکوب‌گرایانه خود را ادامه می‌دهد. در شرایطی که زنان افغانستان هم‌زمان با محرومیت از آموزش، اشتغال و آزادی‌های اجتماعی، حالا در معرض مجازات‌های علنی نیز قرار گرفته‌اند، نگرانی‌ها از وضعیت اسفبار آنان در افغانستان بیشتر شده است.
سازمان حمایت از خبرنگاران: رصد صفحات اجتماعی تهدیدی برای آزادی رسانه‌هاست
فرخنده: سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان (AJSO) به اظهارات اخیر وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان که به رصد صفحات شبکه‌های اجتماعی و پیگرد قانونی کاربران اشاره کرده بود، واکنش نشان داد و از رسانه‌ها، خبرنگاران و فعالان شبکه‌های اجتماعی خواست تا مصونیت خود را در اولویت قرار دهند. این سازمان روز چهارشنبه، ۲۴ ثور، با نشر اعلامیه‌ای از تصمیم اخیر وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان ابراز نگرانی کرده و آن را تهدیدی جدی برای آزادی بیان و حقوق بشر در افغانستان دانسته است. در اعلامیه آمده است: «این‌گونه محدودیت‌ها نه‌تنها فضای آزادی رسانه‌ها را تنگ‌تر می‌کند، بلکه حقوق بشر و حاکمیت رسانه‌ها را نیز نقض می‌نماید.» سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان در ادامه تأکید کرده است که خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای باید خود را در برابر این تهدیدات محافظت کنند و مصونیت خود را در فعالیت‌های دیجیتال در اولویت قرار دهند. این نهاد همچنین از نهادهای بین‌المللی، سازمان‌های حقوق بشری و جامعه جهانی خواسته است که در برابر تهدیدات طالبان ایستاده و از حقوق آزادی بیان و رسانه‌ها در افغانستان حمایت کنند. این واکنش پس از آن مطرح شد که وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در تاریخ دوشنبه، ۲۲ ثور، هشدار داده بود که کاربران شبکه‌های اجتماعی در صورت استفاده «نامشروع» از این پلتفرم‌ها تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت. سیف‌الاسلام، سخنگوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، در یک پیام صوتی به تلویزیون ملی زیر نظر این گروه اعلام کرده بود که وزارت وی به‌طور جدی شبکه‌های اجتماعی را رصد خواهد کرد و اقداماتی برای مقابله با آنچه که «استفاده نامشروع» از این پلتفرم‌ها خوانده شد، اتخاذ خواهد کرد. این اظهارات نگرانی‌های زیادی را در میان خبرنگاران، فعالان حقوق بشر و سازمان‌های بین‌المللی در پی داشته است، چرا که آنها آن را گامی دیگر در جهت محدودسازی آزادی‌های فردی و رسانه‌ای در افغانستان می‌دانند.
حذف هدف‌مند زنان از آموزش عالی؛ طالبان ۳۶ استاد، عمدتاً زن را در دانشگاه بدخشان تنقیص کردند
فرخنده: در ادامه فشارهای فزاینده طالبان بر زنان در عرصه آموزش، منابع دانشگاهی در بدخشان از تنقیص ۳۶ عضو هیأت علمی توسط طالبان خبر می‌دهند؛ اقدامی که به گفته استادان، به‌گونه سیستماتیک زنان را هدف قرار داده است. یکی از استادان زن دانشگاه بدخشان، روز چهارشنبه ۲۴ ثور، با ارسال فهرست افراد تنقیص‌شده به رسانه‌ها گفت:«این اقدام تنها یک تصمیم اداری نیست، بلکه بخشی از پروژه حذف کامل زنان از ساختارهای علمی و آموزشی کشور است.» او که خود نیز شامل فهرست افراد تنقیص‌شده است، افزود:«تنها منبع درآمدم حقوق ماهانه پنج هزار افغانی از همین وظیفه بود، اما اکنون طالبان آن را قطع کرده‌اند. این به معنای محرومیت اقتصادی و شغلی زنان تحصیل‌کرده است.» در فهرستی که از سوی منابع محلی به رسانه‌ها ارسال شده، بیشتر افراد تنقیص‌شده را زنان تشکیل می‌دهند. جالب این‌جاست که طالبان نام شماری از استادان مرد را که سال‌ها پیش دانشگاه را ترک کرده بودند نیز در فهرست آورده‌اند تا ابعاد جنسیتی تصمیم خود را پنهان کنند. این نخستین‌بار نیست که طالبان زنان تحصیل‌کرده را از دانشگاه‌ها کنار می‌زنند. پیش‌تر نیز، بیش از ۶۰ زن استاد دانشگاه کابل با مدارک ماستری و دکترا از کار برکنار شده بودند. فعالان حقوق زن و نهادهای مدنی، این روند را «حذف سیستماتیک زنان از عرصه علمی» و بخشی از سیاست گسترده‌تر طالبان برای خانه‌نشین‌سازی زنان می‌دانند. روندی که نه‌تنها حق کار و آموزش را از زنان می‌گیرد، بلکه نقش آنان را در بازسازی اجتماعی کشور نیز به شدت محدود می‌کند.
تعطیلی آموزش در پنجشیر؛ طالبان ۲۰۰ صنف محلی را بستند
فرخنده: منابع محلی در ولایت پنجشیر از بسته‌شدن ۲۰۰ صنف آموزشی محلی توسط گروه طالبان خبر داده‌اند؛ اقدامی که منجر به محرومیت بیش از پنج هزار کودک از آموزش ابتدایی شده است. منابع روز چهارشنبه، ۲۴ ثور، به رسانه‌ها گفتند که این صنف‌های آموزشی، که ویژه دختران و پسران خردسال بودند، در مناطق مختلف پنجشیر فعال بوده و تا سطح صنف سوم و چهارم ارتقا یافته بودند. به گفته منابع، در پی این اقدام، حدود ۵۳۰۵ دانش‌آموز از ادامه تحصیل بازمانده‌اند. علاوه بر آن، ۲۰۰ آموزگار و نزدیک به ۲۵ کارمند اداری این مراکز آموزشی نیز شغل خود را از دست داده‌اند. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که گزارش‌هایی از تعطیلی مشابه صنف‌های آموزشی در دیگر ولایت‌ها نیز منتشر شده است. طالبان تنها دو روز پیش ۲۶۷ صنف آموزشی محلی در ولایت پکتیا را نیز تعطیل کرده و تجهیزات آنها را به مدرسه‌های جهادی منتقل کرده بودند. فعالان حقوق بشر و نهادهای مدنی این روند را بخشی از سیاست سیستماتیک طالبان برای حذف آموزش رسمی و جایگزینی آن با نهادهای ایدئولوژیک دانسته‌اند. این تعطیلی‌ها، به‌ویژه در مناطقی چون پنجشیر، که از حضور دولت پیشین افغانستان مراکز آموزشی فعال‌تری داشتند، نگرانی‌های فزاینده‌ای در مورد آینده تحصیل کودکان، به‌ویژه دختران، برانگیخته است.
اعتراض شدید فعالان حقوق بشر به طرح سیاسی سازمان ملل در افغانستان
فرخنده: اتحاد فعالان حقوق بشر با نشر بیانیه‌ای، طرح موسوم به «موزاییک» را که از سوی سازمان ملل متحد برای آینده سیاسی افغانستان پیشنهاد شده، به‌شدت مورد انتقاد قرار داده و آن را «تلاشی برای مشروعیت‌بخشی به طالبان» توصیف کرده‌اند. در منتشر شده، آمده است که روند پیش‌برد این طرح نه بر مبنای اراده مردم افغانستان، بلکه با مشارکت «عناصر وابسته به تروریسم در منطقه» طراحی شده است. این نهاد حقوق بشری همچنین تصریح کرده است که دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، «مشروعیت حقوقی و اخلاقی خود را از دست داده» و خواستار انحلال این دفتر و بازنگری اساسی در نوع حضور سازمان ملل در افغانستان شده‌اند. فعالان حقوق بشر در این بیانیه گفته‌اند که یوناما، به‌جای حمایت از مردم افغانستان، به «مجری اصلی» طرح موزاییک و «تسهیل‌گر سیاسی برای گروه تروریستی طالبان» تبدیل شده است. این گروه هشدار داده که واگذاری کرسی افغانستان به طالبان، به منزله شناسایی سیاسی و حقوقی این گروه تروریستی خواهد بود. نویسندگان بیانیه تاکید کرده‌اند که چنین تصمیماتی در تضاد با منشور سازمان ملل، قطع‌نامه‌های شورای امنیت، و اصول بنیادین عدالت و مردم‌سالاری قرار دارد. در پایان این بیانیه آمده است:«طرح موسوم به موزاییک، اگر بر پایه سازش با ترور، حذف زنان، سرکوب اقوام، و خاموش‌سازی رسانه‌ها ادامه یابد، نه‌تنها راه‌حلی برای بحران نخواهد بود، بلکه زمینه‌ساز تثبیت و تعمیق ظلم در کشور خواهد شد.»فعالان حقوق بشر تاکید کرده‌اند که «یگانه راه‌حل نجات، تکیه بر اراده و مبارزه مردم افغانستان است، نه نشست و معامله با گروه‌های دهشت‌افگن مانند طالبان.»