منع تأیید اسناد تحصیلی زنان؛ محدودیت تازه طالبان دسترسی به آموزش و کار را تنگ‌تر کرد
فرخنده: منابع در کابل می‌گویند وزارت خارجه طالبان تأیید اسناد تحصیلی زنان را متوقف کرده است؛ تصمیمی که همزمان با دستور تازه در وزارت تحصیلات عالی طالبان برای عدم پاسخ‌گویی به نهادهای خارجی، مسیر تحصیل و کار افغان‌ها در بیرون از کشور را با مانع جدی روبه‌رو کرده است. دو زن در کابل گفته‌اند که روز شنبه برای تأیید مدارک تحصیلی‌شان به وزارت خارجه طالبان مراجعه کردند، اما در ورودی به آنان اطلاع داده شده که از این پس تأیید اسناد زنان ممنوع است. این اقدام به‌عنوان تازه‌ترین محدودیت بر زنان، نگرانی‌ها درباره تشدید سیاست‌های محدودکننده را افزایش داده است. همزمان، منابع آگاه در وزارت تحصیلات عالی طالبان می‌گویند که ندا محمد ندیم به دانشگاه‌های دولتی دستور داده است تا اسناد تحصیلی دانشجویان—اعم از زن و مرد—را برای نهادهای بین‌المللی و کشورهای خارجی تأیید نکنند. به گفته این منابع، این دستور به‌صورت شفاهی ابلاغ شده و از مسئولان دانشگاه‌ها خواسته شده به ایمیل‌ها و درخواست‌های خارجی درباره نمرات، فراغت یا وضعیت تحصیلی پاسخ ندهند. منابع تأکید می‌کنند که این تصمیم عملاً روند تأیید اسناد برای کار، ادامه تحصیل یا همکاری با سازمان‌های بین‌المللی را متوقف می‌کند. همچنین گفته شده که از مسئولان خواسته شده این سیاست به‌گونه «محرمانه» اجرا شود تا بازتاب رسانه‌ای نیابد. شماری از زنان در کابل با انتقاد از این تصمیم می‌گویند که طالبان نه‌تنها فرصت‌های آموزشی، بلکه مسیرهای شغلی آنان را نیز محدودتر کرده‌اند. به گفته آنان، حتی اسناد تحصیلی صادرشده در دوره حکومت پیشین نیز از سوی طالبان تأیید نمی‌شود. این اقدامات در ادامه مجموعه‌ای از محدودیت‌ها علیه زنان و دختران در افغانستان اعمال می‌شود؛ از جمله منع آموزش بالاتر از صنف ششم، محدودیت در کار و ممنوعیت فعالیت در بسیاری از نهادهای داخلی و بین‌المللی. با وجود فشارهای جهانی، این سیاست‌ها تاکنون تغییری نکرده است.
مرگ مرموز دختر ۱۵ ساله در دایکندی؛ طب عدلی قتل بر اثر ضرب‌وشتم را تأیید کرد
فرخنده: یک دختر ۱۵ ساله به‌نام محدثه در ولایت دایکندی جان باخته؛ در حالی‌که روایت‌های متضاد از سوی دو خانواده مطرح است، نتایج طب عدلی نشان می‌دهد که او بر اثر ضربه شدید به سر و خشونت فیزیکی جان خود را از دست داده است. به‌گفته منابع محلی، محدثه به تاریخ ششم ثور در ولسوالی مرکز دایکندی جان باخت. خانواده او علت مرگ را خشونت خانوادگی، به‌ویژه لت‌وکوب توسط شوهرش می‌دانند، در حالی‌که خانواده شوهر، با رد قتل، ادعا کرده‌اند که او با خوردن مواد سمی به زندگی خود پایان داده است. با این حال، بررسی‌های طب عدلی نشان می‌دهد که آثار زخم‌های متعدد ناشی از ضرب‌وشتم در بخش‌های مختلف بدن محدثه، از جمله دست‌ها، پاها و گردن وجود داشته و یک ضربه شدید به سر، علت اصلی مرگ ثبت شده است؛ یافته‌ای که روایت خانواده شوهر را زیر سؤال می‌برد. براساس گفته‌های نزدیکان محدثه، او حدود هشت ماه پیش با پسرخاله‌اش ازدواج کرده بود. گفته می‌شود که تنها چند ماه پس از آغاز زندگی مشترک، خشونت‌های خانوادگی آغاز شد و با وجود تلاش‌های مکرر خانواده محدثه برای بازگرداندن او به خانه، این درخواست‌ها از سوی شوهر و خانواده‌اش پذیرفته نشد. در روز حادثه، به‌گفته اعضای خانواده، محدثه پس از یک دور شدید لت‌وکوب، در حالی‌که به‌شدت آسیب دیده بود، جان باخت. پدر او که برای انتقال دخترش به خانه رفته بود، با وضعیت غیرعادی در خانه مواجه شده و در نهایت، محدثه را در حالی یافت که لحظات پایانی زندگی‌اش را سپری می‌کرد. در مقابل، خاله محدثه در روایتی متفاوت مدعی شده است که او پس از مشاجره خانوادگی، به‌گونه ناگهانی دچار وضعیت وخیم شده و احتمال داده که مواد سمی مصرف کرده باشد. با این حال، این روایت با یافته‌های طب عدلی همخوانی ندارد. پس از این رویداد، جسد محدثه برای بررسی به طب عدلی منتقل شد و نتایج رسمی، مرگ او را قتل اعلام کرد. در ادامه، شوهر محدثه پس از یک شب فرار، از سوی نیروهای طالبان بازداشت شد. به گفته منابع، او در جریان بازجویی به لت‌وکوب محدثه اعتراف کرده، اما جزئیات رسمی این اعتراف به‌طور مستقل منتشر نشده است. پدر محدثه نیز با ثبت شکایت رسمی، علاوه بر شوهر، از برخی اعضای خانواده او نیز به‌عنوان متهمان احتمالی نام برده است. این رویداد بار دیگر نگرانی‌ها درباره خشونت‌های خانوادگی و نبود سازوکارهای مؤثر حمایتی برای زنان در افغانستان را برجسته کرده است؛ جایی که بسیاری از موارد خشونت، یا گزارش نمی‌شود یا به نتیجه عادلانه نمی‌رسد.
هشدار سازمان ملل: طالبان خبرنگاران بازداشت‌شده را فوراً آزاد کنند
فرخنده: ریچارد بنت در آستانه روز جهانی آزادی مطبوعات از طالبان خواسته است خبرنگاران بازداشت‌شده را «فوراً و بدون قید و شرط» آزاد کنند و به محدودیت‌های فزاینده بر رسانه‌ها پایان دهند. بنت در بیانیه‌ای اعلام کرده است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، آزادی رسانه‌ها در افغانستان به‌طور نگران‌کننده‌ای کاهش یافته و خبرنگاران در فضایی آکنده از تهدید، سانسور و فشار فعالیت می‌کنند. به گفته او، بسیاری از خبرنگاران با بازداشت، نظارت و تهدید مستقیم روبه‌رو هستند و پوشش موضوعات حساس، به‌ویژه حقوق زنان و دختران، با خطرات جدی همراه است. در این بیانیه تأکید شده است که دامنه فشارها تنها به رسانه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه فعالان مدنی و حتی شهروندانی که با رسانه‌ها همکاری دارند نیز در معرض تهدید و بازداشت قرار گرفته‌اند. این وضعیت، به گفته بنت، موجب گسترش خودسانسوری و کاهش جریان آزاد اطلاعات در کشور شده است. او هشدار داده که ادامه این روند، دسترسی مردم به اطلاعات مستقل را بیش از پیش محدود می‌کند و بر شفافیت و پاسخ‌گویی تأثیر منفی می‌گذارد. با این حال، بنت تأکید کرده است که خبرنگاران افغان با وجود این فشارها، همچنان نقش کلیدی در اطلاع‌رسانی و بازتاب وضعیت حقوق بشر ایفا می‌کنند و نیازمند حمایت فوری جامعه جهانی هستند.
استقبال جبهه آزادی از به‌رسمیت شناخته شدن تیم فوتبال زنان افغانستان در تبعید
فرخنده: جبهه آزادی افغانستان اعلام کرده است که به‌رسمیت شناخته شدن تیم ملی فوتبال زنان افغانستان در تبعید از سوی فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا، یک تحول مهم در حمایت از حقوق و حضور زنان افغان در ورزش به‌شمار می‌رود. این جبهه با نشر خبرنامه‌ای از تصمیم نهادهای بین‌المللی فوتبال استقبال کرده و گفته است که به‌رسمیت شناخته شدن این تیم به‌عنوان نماینده رسمی افغانستان در رقابت‌های بین‌المللی، گامی مهم در راستای حفظ حضور زنان افغان در عرصه ورزش است. در این خبرنامه آمده است که فیفا این اقدام را بخشی از حمایت از حقوق و آزادی‌های زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان توصیف کرده است؛ جایی که فعالیت زنان در بسیاری از حوزه‌ها، از جمله ورزش، با محدودیت‌های گسترده مواجه شده است. جبهه آزادی همچنین این موفقیت را به بازیکنان، مربیان تیم ملی فوتبال زنان و حامیان حقوق زنان تبریک گفته و تأکید کرده است که این تیم می‌تواند به‌عنوان نماد «ایستادگی و مقاومت» برای آزادی و برابری جنسیتی در افغانستان عمل کند. این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، فعالیت‌های ورزشی زنان در داخل افغانستان به‌طور گسترده متوقف شده و بسیاری از ورزشکاران زن ناگزیر به ادامه فعالیت در خارج از کشور شده‌اند.
کاهش شدید معاش و تأخیر در پرداخت؛ کارمندان زن شفاخانه هلمند از بحران معیشتی شکایت دارند
فرخنده: شماری از کارمندان زن در شفاخانه نسایی و ولادی ملکه ثریا در ولایت هلمند می‌گویند طالبان معاش آنان را به‌طور چشم‌گیر کاهش داده و در سه ماه گذشته هیچ پرداختی صورت نگرفته است؛ وضعیتی که نگرانی‌ها درباره بحران پرداخت حقوق در بخش‌های دولتی را افزایش داده است. به گفته این کارمندان، معاش ماهانه آنان از ۱۸ هزار افغانی به ۷ هزار افغانی کاهش یافته و در عین حال، طی سه ماه گذشته هیچ دستمزدی دریافت نکرده‌اند. آنان همچنین می‌گویند که معاش‌های پرداخت‌ناشده از دوره حکومت پیشین نیز همچنان باقی مانده و با وجود گذشت چند سال، پرداخت نشده است. این کارمندان افزوده‌اند که بارها برای پیگیری حقوق خود به نهادهای مربوط در اداره طالبان مراجعه کرده‌اند، اما تاکنون پاسخ روشنی دریافت نکرده‌اند. به گفته آنان، ادامه این وضعیت زندگی روزمره‌شان را با مشکلات جدی مواجه کرده است. مشکل عدم پرداخت یا تأخیر در پرداخت معاش‌ها محدود به این شفاخانه نیست. در هفته‌های اخیر، شماری از معلمان و کارمندان دولتی در بخش‌های مختلف نیز از دریافت نکردن معاش‌های خود طی چندین ماه شکایت کرده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که بحران پرداخت حقوق در ساختار اداری طالبان گسترده‌تر از موارد موردی است. این در حالی است که طالبان از افزایش عواید داخلی، از جمله مالیات و استخراج معادن، به‌عنوان منبع تأمین بودجه یاد می‌کنند. با این حال، تحلیل‌ها نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از این منابع به نهادهای اداری و امنیتی اختصاص یافته است. بر اساس داده‌های موجود، سهم بزرگی از بودجه به نهادهای امنیتی اختصاص دارد و بیش از نیمی از بودجه عادی کشور صرف این بخش می‌شود. در مقابل، حوزه‌هایی مانند بهداشت و آموزش از کمترین سهم بودجه برخوردار هستند؛ موضوعی که به باور کارشناسان، می‌تواند به تضعیف خدمات عمومی و افزایش نارضایتی‌ها منجر شود.
برای نخستین‌بار در ۱۲۵ سال؛ یک زن فرمانده کل ارتش استرالیا شد
فرخنده: آنتونی آلبانیزی اعلام کرد که برای نخستین‌بار در تاریخ ۱۲۵ ساله ارتش استرالیا، یک زن به‌عنوان فرمانده کل این نهاد منصوب شده است؛ انتصابی که از آن به‌عنوان «لحظه‌ای تاریخی» یاد شده است. بر اساس اعلام مقام‌های استرالیا، جنرال سوزان کویل به‌عنوان فرمانده کل ارتش این کشور منصوب شده و قرار است از ماه جولای رسماً کار خود را آغاز کند. این نخستین‌بار است که یک زن به این مقام عالی نظامی در استرالیا می‌رسد. ریچارد مالز این انتصاب را «لحظه‌ای تاریخی» توصیف کرده و گفته است که دستاوردهای کویل می‌تواند الهام‌بخش زنان بسیاری باشد. به گفته او، این تغییر نشان‌دهنده تحول در ساختارهای سنتی نظامی و گسترش نقش زنان در رده‌های عالی تصمیم‌گیری است. جنرال کویل که در حال حاضر ریاست بخش توانمندی‌های مشترک ارتش را بر عهده دارد، قرار است جایگزین سایمون استوارت شود. او ۵۵ سال دارد و از سال ۱۹۸۷ به ارتش پیوسته و نزدیک به چهار دهه تجربه در حوزه‌های مختلف نظامی کسب کرده است. در طول این سال‌ها، او مسئولیت‌های مهمی در سطوح عملیاتی و مدیریتی بر عهده داشته و در حوزه‌هایی مانند عملیات نظامی، برنامه‌ریزی راهبردی و جنگ سایبری فعالیت کرده است. همچنین، کویل در چندین مأموریت بین‌المللی، از جمله در افغانستان و برخی کشورهای خاورمیانه، حضور داشته است.
نشست برلین: تأکید بر حق آموزش دختران؛ کارزار ملی به‌زودی آغاز می‌شود
فرخنده: دومین نشست گفتمان ملی با حضور ده‌ها چهره سیاسی، اجتماعی و مدنی افغانستان در برلین برگزار شد و اشتراک‌کنندگان با انتقاد از محدودیت‌های طالبان، بر حق آموزش دختران تأکید کرده و از راه‌اندازی یک کارزار ملی خبر دادند. این نشست به میزبانی کمیته صلح افغانستان و با حضور بیش از ۶۰ تن از چهره‌های سیاسی، اجتماعی و مدنی افغانستان برگزار شد. بر اساس اعلامیه منتشرشده، «گفتمان ملی، عدالت اجتماعی و فرهنگ مدارا» محورهای اصلی این گردهمایی بوده است. اشتراک‌کنندگان با اشاره به محدودیت‌های گسترده علیه زنان و دختران در افغانستان، این اقدامات را «ظلم بزرگ» و دارای پیامدهای جبران‌ناپذیر برای منافع ملی توصیف کردند. آنان به‌ویژه نسبت به تداوم محرومیت آموزشی دختران ابراز نگرانی کرده و تعهد سپردند که صدای آنان را در سطح ملی و بین‌المللی بلند نگه دارند. در این نشست همچنین بر نقش زنان در توسعه و ثبات جوامع تأکید شد و شرکت‌کنندگان اعلام کردند که دستیابی به صلح بدون تأمین عدالت ممکن نیست. به گفته برگزارکنندگان، در پایان این نشست تصمیم گرفته شد کارزار ملی با شعار «بگذارید دختران افغان به مکتب بروند» به‌زودی راه‌اندازی شود. این در حالی است که همزمان با برگزاری این نشست، بیش از ۱۶۶۶ روز از بسته ماندن دروازه‌های مکاتب به‌روی دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان می‌گذرد. طالبان در این مدت، نه‌تنها به درخواست‌های داخلی و بین‌المللی برای لغو این محدودیت‌ها پاسخ مثبت نداده‌اند، بلکه به گفته نهادهای حقوق بشری، فشارها بر زنان و دختران را نیز افزایش داده‌اند. دومین نشست گفتمان ملی در ادامه سلسله نشست‌هایی برگزار شد که سال گذشته نیز در شماری از شهرهای آلمان و دیگر کشورها با هدف بررسی بحران افغانستان و یافتن راه‌حل‌های سیاسی و اجتماعی برگزار شده بود.
قهرمانی یک دختر افغانستان در پاکستان؛ فرشته خانی مدال طلای بوکس ملی را کسب کرد
فرخنده: فرشته خانی، ورزشکار افغانستان، با شکست تمامی رقیبان خود در مسابقات ملی بوکس پاکستان، مدال طلای این رقابت‌ها را به‌دست آورد؛ موفقیتی که در سایه محدودیت‌های شدید بر ورزش زنان در افغانستان، برجسته‌تر شده است. این رقابت‌ها به‌تازگی با حضور ورزشکارانی از بیش از ۲۰ ایالت و منطقه پاکستان در شهر حیدرآباد برگزار شد و حدود یک هفته ادامه داشت. فرشته خانی در وزن ۵۰ کیلوگرم به میدان رفت و توانست با شکست تمامی حریفان خود، عنوان قهرمانی و مدال طلا را کسب کند. او با نشر تصاویری در صفحه اینستاگرام خود، این موفقیت را تأیید کرده و از کسب مقام نخست خبر داده است. به گفته منابع ورزشی، خانی در مسیر قهرمانی، سه حریف خود را شکست داده و در دیدار نهایی نیز پیروز میدان شده است. این نخستین موفقیت بزرگ او در پاکستان نیست. وی در تابستان سال گذشته نیز در مسابقات هنرهای رزمی ترکیبی این کشور، با ثبت چهار پیروزی پیاپی، به مقام قهرمانی دست یافته بود. فرشته خانی تمرینات خود را در آکادمی بوکس فجر در شهر کویته، زیر نظر بسم‌الله ناصح دنبال می‌کند. این موفقیت در حالی به‌دست آمده که پس از بازگشت طالبان به قدرت، فعالیت زنان در تمامی رشته‌های ورزشی در افغانستان ممنوع شده و تیم‌های ورزشی زنان عملاً منحل شده‌اند؛ موضوعی که بسیاری از ورزشکاران زن را ناگزیر به ادامه فعالیت در خارج از کشور کرده است.
مرگ یک زن مهاجر افغانستان در پاکستان؛ تأخیر اداری و نبود خدمات صحی جان او را گرفت
فرخنده: یک زن مهاجر افغانستان در ایالت خیبرپختونخوا پاکستان به‌دلیل تأخیر در روند تصدیق اسناد و نبود دسترسی به خدمات صحی، هنگام زایمان جان باخت؛ رویدادی که بار دیگر وضعیت بحرانی مهاجران را برجسته می‌کند. به گفته منابع پولیس پاکستان، این زن که باشنده ولایت قندوز بود، در پاسگاه بازرسی بیکیاری در انتظار تکمیل روند اداری اسنادش قرار داشت که با شدت گرفتن درد زایمان مواجه شد. منابع افزوده‌اند که او پیش از رسیدن به شفاخانه جان خود را از دست داد. این حادثه در حالی رخ می‌دهد که مهاجران افغانستان در پاکستان با چالش‌های جدی در دسترسی به خدمات اولیه روبه‌رو هستند. منابع محلی می‌گویند روندهای طولانی و پیچیده اداری در نهادهای مهاجرتی، در کنار نبود امکانات ابتدایی و تأخیر در ارائه خدمات صحی، فشار بر مهاجران را افزایش داده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که چنین شرایطی به‌ویژه برای زنان و کودکان، خطرات جدی به‌همراه دارد و می‌تواند به افزایش موارد مرگ‌ومیر قابل پیشگیری منجر شود. پاکستان، در کنار ایران، یکی از بزرگ‌ترین کشورهای میزبان مهاجران افغانستان به شمار می‌رود؛ اما محدودیت‌ها و کمبود امکانات، زندگی این مهاجران را با دشواری‌های فزاینده مواجه کرده است.
هشدار سازمان ملل: محدودیت‌های طالبان جان زنان افغانستان را تهدید می‌کند
فرخنده: ریچارد بنت همزمان با روز جهانی صحت اعلام کرد که محدودیت‌های طالبان علیه زنان، دسترسی آنان به خدمات بهداشتی را به‌شدت مختل کرده و به مرگ‌های قابل پیشگیری انجامیده است. گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان تأکید کرده است که زنان و دختران در این کشور همچنان با موانع جدی در دسترسی به خدمات صحی روبه‌رو هستند. به گفته او، محدودیت‌های اعمال‌شده بر آزادی رفت‌وآمد، آموزش و فعالیت کارکنان صحی زن، مستقیماً بر سلامت زنان تأثیر گذاشته و نظام بهداشتی کشور را تضعیف کرده است. او که به مناسبت روز جهانی صحت سخن می‌گفت، هشدار داد که ادامه این وضعیت منجر به افزایش رنج و مرگ‌های قابل پیشگیری می‌شود. بنت همچنین به گزارش اخیر خود درباره حق سلامت زنان و دختران در افغانستان اشاره کرده و گفته است که سیاست‌های طالبان به‌گونه سیستماتیک حقوق اساسی زنان را نقض می‌کند. این مقام سازمان ملل بار دیگر از جامعه جهانی خواست تا اقدامات فوری انجام دهد. به گفته او، در صورت ادامه بی‌توجهی، میلیون‌ها شهروند افغانستان به‌ویژه زنان و دختران از دریافت مراقبت‌های ضروری صحی محروم خواهند ماند. در همین حال، وضعیت کلی نظام بهداشت افغانستان نیز رو به وخامت گذاشته است. پس از بازگشت طالبان به قدرت، بخش‌هایی از سیستم صحی کشور فروپاشیده و صدها مرکز درمانی بسته شده‌اند. این در حالی است که سازمان ملل از افزایش شدید نیاز به خدمات بهداشتی در افغانستان خبر داده است. افزایش نیازهای صحی در شرایطی رخ می‌دهد که روند ارسال کمک‌های بشردوستانه نیز با چالش‌های جدی مواجه شده است. تشدید تنش‌ها در منطقه، از جمله درگیری‌ها با پاکستان و جنگ در خاورمیانه، انتقال کمک‌های حیاتی به افغانستان را دشوارتر کرده و بحران بهداشتی را عمیق‌تر ساخته است.