جایزه بین‌المللی حقوق زنان سال ۲۰۲۵ به مسعوده جلال و حسنا جلال اهدا می‌شود
فرخنده: جایزه بین‌المللی حقوق زنان سال ۲۰۲۵ در هفدهمین اجلاس ژنو درباره حقوق بشر و دموکراسی به مسعوده جلال و دخترش حسنا جلال، دو فعال برجسته سیاسی افغان، اعطا خواهد شد. این خبر در حالی اعلام شد که هفدهمین اجلاس ژنو درباره حقوق بشر و دموکراسی روز سه‌شنبه، ۳۰ دلو، در سوئیس با سخنرانی هیلل نویر، نماینده دیدبان سازمان ملل آغاز شد. مسعوده جلال، که یکی از مدافعان برجسته حقوق زنان و دختران افغان است، در واکنش به دریافت این جایزه گفت که به مبارزات خود برای دفاع از حقوق زنان و دختران افغان ادامه خواهد داد. او این جایزه را به تمام زنان مبارز افغان تقدیم کرد و تاکید کرد که «بیرون شدن از افغانستان به معنای تسلیم شدن نیست». مسعوده جلال افزود که او همچنان به مبارزه برای حقوق زنان در افغانستان ادامه خواهد داد. هفدهمین اجلاس ژنو که بر نقض حقوق بشر در کشورهای مختلف، به ویژه افغانستان، ایران و روسیه، تمرکز دارد، محفل مهمی برای برجسته کردن تلاش‌های فعالان حقوق بشر و دموکراسی است. در این نشست، مسعوده جلال و حسنا جلال جایزه بین‌المللی حقوق زنان را دریافت خواهند کرد. علاوه بر این، دو جایزه شجاعت نیز در این اجلاس به رئیس‌جمهور منتخب ونزوئلا و رهبر مخالفان این کشور اهدا خواهد شد. این جوایز به پاس مبارزات آنها برای حقوق بشر و دموکراسی در کشورهای خود اعطا می‌شود.
یونما: محدودیت‌های طالبان بر زنان افغانستان سبب آسیب‌های درازمدت شده است
فرخنده: دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) اعلام کرد که محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان بر زنان افغانستان، به ویژه در حوزه‌های آموزش، کار و دسترسی به خدمات بهداشتی، منجر به آسیب‌های بلندمدت اجتماعی و اقتصادی شده است. این گزارش در تاریخ سه‌شنبه، ۳۰ دلو، با انتشار تصویری از رزا اوتانبایوا، رییس یوناما، در نشستی که از سوی دفتر سازمان همکاری کشورهای اسلامی برگزار شد، منتشر گردید. در این نشست، اوتانبایوا تأکید کرد که نیاز به گفت‌وگوهای سازنده‌تر و مؤثرتر در مورد وضعیت زنان افغان و مشکلات آنها وجود دارد. یوناما در این گزارش بیان کرده است: «افغانستان، جایی که محدودیت‌ها در زمینه آموزش، کار و دسترسی به خدمات بهداشتی باعث آسیب‌های بلندمدت شده است، نیاز مبرم به اقدامات فوری در جهت احیای مشارکت معنادار زنان در این بخش‌ها دارد.» از زمانی که طالبان قدرت را در افغانستان به دست گرفتند، آنها زنان و دختران افغان را از بسیاری از حقوق بنیادی خود، از جمله دسترسی به آموزش، کار و آزادی‌های فردی محروم کرده‌اند. این اقدامات و محدودیت‌ها با واکنش‌های گسترده جهانی مواجه شده‌اند، اما طالبان همچنان به وضع محدودیت‌های جدید ادامه می‌دهند. این گزارش یوناما در شرایطی منتشر می‌شود که وضعیت زنان در افغانستان روز به روز دشوارتر می‌شود و جامعه جهانی همچنان به جستجوی راه‌هایی برای مقابله با بحران‌های انسانی در این کشور است.
نقض حقوق بشر و مجازات‌های سختگیرانه طالبان علیه زنان در افغانستان
فرخنده: در جدیدترین گزارش‌ها، دادگاه عالی طالبان اعلام کرده است که پنج نفر در ولایت غزنی به اتهام‌های مختلف شامل دزدی، «لواطت»، فرار از منزل و ربودن یک زن، مجازات شلاق دریافت کرده‌اند. این افراد در ولسوالی جاغوری غزنی در تاریخ دوشنبه، ۲۹ دلو، تحت مجازات قرار گرفته‌اند. در بیانیه دادگاه آمده است که سه نفر از این افراد به دو تا پنج سال زندان و ۳۹ ضربه شلاق محکوم شده‌اند. در حالی که دو نفر دیگر هرکدام به یک سال و شش ماه زندان و همچنین ۳۹ ضربه شلاق محکوم شده‌اند. این در حالی است که طالبان پیشتر چهار نفر را در ولایت تخار نیز شلاق زده بودند. دادگاه عالی طالبان در یک اعلامیه مشابه از محکومیت دو مرد و دو زن در ولسوالی فرخار ولایت تخار خبر داده است. این افراد به اتهام داشتن رابطه خارج از ازدواج به مجازات شلاق محکوم شده‌اند. همچنین، طبق اعلام دادگاه، سه نفر از این افراد هرکدام به یک سال و شش ماه زندان و ۳۹ ضربه شلاق محکوم شده‌اند، و یک نفر دیگر نیز به پنج سال زندان و ۳۹ ضربه شلاق محکوم شده است. این اقدامات طالبان همچنان با اعتراضات گسترده سازمان‌های حقوق بشری و نهادهای بین‌المللی روبروست که از نقض شدید حقوق بشر و آزادی‌های فردی در افغانستان انتقاد می‌کنند. این گروه همچنان به اعمال مجازات‌های سختگیرانه و محاکمه‌های صحرایی ادامه می‌دهد که به شدت بر زنان و اقلیت‌ها تاثیر منفی می‌گذارد. در این وضعیت، زنان افغانستان به ویژه تحت فشار شدید قرار دارند. طالبان که همچنان قوانین و مقررات خود را بر اساس تفسیر خود از شریعت اجرا می‌کنند، محدودیت‌های بسیاری را بر حقوق زنان اعمال کرده است. از جمله محدودیت‌هایی که زنان در افغانستان با آن مواجه‌اند می‌توان به محدودیت‌های شدید در تحصیل، اشتغال، حضور در فضای عمومی و حتی آزادی‌های فردی اشاره کرد. با توجه به این شرایط، وضعیت حقوق بشر در افغانستان به شدت بحرانی است و نگرانی‌ها در مورد آینده حقوق زنان و آزادی‌های فردی در این کشور بیشتر می‌شود.
کمیته جهانی مصونیت خبرنگاران: طالبان با بستن برنامه‌هایی سیاسی تلویزیونها استقلالیت رسانه‌ها را نابود میکند
فرخنده: کمیته جهانی مصونیت خبرنگاران در بیانیه‌ای اعلام کرده است که ممنوعیت پخش برنامه‌های سیاسی از سوی طالبان اقدامی در راستای از بین بردن کامل رسانه‌های آزاد و مستقل افغانستان است. این نهاد بین‌المللی تأکید کرده که این تصمیم محدودیت‌های شدیدی را بر رسانه‌ها تحمیل کرده و مانع اطلاع‌رسانی آزاد می‌شود. لیه یی، هماهنگ‌کننده برنامه‌های آسیایی این کمیته، در این بیانیه گفته است که طالبان باید به رسانه‌های افغانستان اجازه دهند که مستقل عمل کنند. او افزود: «این اقدام اخیر برای سانسور بحث‌ها، گزارش‌ها و تحلیل‌های سیاسی و اقتصادی، سرکوب‌گرانه است و نشان‌دهنده تلاش شدید طالبان برای نابودی کامل رسانه‌های مستقل افغانستان است.» بر اساس این بیانیه، کمیته جهانی مصونیت خبرنگاران برای دریافت پاسخ از طالبان در این زمینه درخواست داده، اما تاکنون پاسخی دریافت نکرده است. این در حالی است که پیشتر برخی منابع به آمو تأیید کرده بودند که طالبان از طریق اداره استخبارات و وزارت اطلاعات و فرهنگ خود به رسانه‌های داخلی دستور داده‌اند که پخش برنامه‌های سیاسی را متوقف کنند. منابع می‌گویند که این دستور روز پنجشنبه، ۲۵ دلو، به مسئولان رسانه‌ها اعلام شده و تا «اطلاع ثانوی» ادامه خواهد داشت. طالبان همچنین هشدار داده‌اند که هرگونه تخطی از این دستور با عواقب جدی روبه‌رو خواهد شد. محدودیت‌های اخیر طالبان علیه رسانه‌ها در حالی اعمال می‌شود که از زمان بازگشت این گروه به قدرت، فضای رسانه‌ای افغانستان به شدت تحت فشار قرار گرفته و بسیاری از خبرنگاران با تهدید، بازداشت و سانسور گسترده مواجه بوده‌اند.
کارزار جهانی برای حق آموزش دختران در افغانستان
فرخنده: همزمان با روز جهانی دختران و زنان در علم، نهاد مدافع حق آموزش دختران «آموزش نمی‌تواند منتظر باشد» کارزاری را برای افزایش آگاهی درباره محرومیت میلیون‌ها دختر از تحصیل در افغانستان راه‌اندازی کرده است. این نهاد از همه خواسته است که از طریق این کارزار، بر اهمیت آموزش دختران تأکید کنند تا سیاست‌گذاران برای بازگرداندن دختران به مدارس و دانشگاه‌ها اقدام کنند. این نهاد در اکس نوشته است: «افراد بیش‌تری باید شرایط را درک کنند تا سیاست‌گذاران وارد عمل شوند و دختران بتوانند به آموزش بازگردند.» بر اساس گزارش سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، حدود ۲.۵ میلیون دختر و زن در افغانستان از تحصیل محروم هستند. این سازمان هشدار داده است که دختران افغان نمی‌توانند منتظر لغو ممنوعیت‌های آموزشی بمانند. یونسکو همچنین اعلام کرده است که در سطح جهان، حدود ۱۲۲ میلیون دختر و زن از حق تحصیل محروم هستند، اما شرایط در افغانستان به دلیل محدودیت‌های وضع‌شده از سوی طالبان، بحرانی‌تر است. به گفته این سازمان، ممنوعیت‌های آموزشی باعث شده است که بسیاری از دختران خردسال در افغانستان مجبور به ازدواج زودهنگام شوند و از حق تحصیل برای همیشه محروم بمانند. سازمان ملل متحد برای ارتقاء مشارکت برابر زنان در علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM)، روز ۱۱ فبروری را به عنوان «روز جهانی دختران و زنان در علم و فناوری» نام‌گذاری کرده است. این تصمیم در سال ۲۰۱۵ میلادی از طریق قطعنامه ۷۰/۲۱۲ مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب رسید. نهاد «آموزش نمی‌تواند منتظر باشد» تأکید کرده است که جامعه جهانی باید برای بازگشت دختران افغان به مدارس و دانشگاه‌ها اقدامات جدی انجام دهد و از طالبان بخواهد که محدودیت‌های آموزشی را لغو کند. در حالی که بسیاری از کشورها در حال پیشرفت در افزایش مشارکت زنان در حوزه‌های علمی هستند، افغانستان تنها کشوری در جهان است که دختران را از آموزش متوسطه و عالی محروم کرده است.
افزایش بی‌سابقه محدودیت‌ها بر رادیوها در افغانستان
فرخنده: مرکز خبرنگاران افغانستان در گزارشی به مناسبت ۱۳ فبروری، روز جهانی رادیو اعلام کرده است که محدودیت‌ها بر فعالیت رادیوها در کشور به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش یافته‌اند. این گزارش نشان می‌دهد که در یک سال گذشته، دست‌کم هفت ایستگاه رادیویی به دلیل دستور مستقیم طالبان یا محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی آنان بسته شده‌اند و شماری از کارمندان رسانه‌ای نیز در زندان به سر می‌برند. به گفته این نهاد، از زمان بازگشت طالبان به قدرت، آزادی رسانه‌ها به‌ویژه رادیوها به شدت محدود شده است. در حالی که طالبان قانون رسانه‌های همگانی تصویب‌شده در حکومت پیشین را قابل اجرا دانسته‌اند، اما سیاست‌های رسانه‌ای خود را از طریق دستورالعمل‌ها و فرمان‌های اجرایی پیش می‌برند که به گفته این مرکز، برخلاف قانون رسانه‌ها است. براساس یافته‌های این نهاد، در سه سال گذشته، طالبان دست‌کم ۲۲ دستورالعمل رسانه‌ای صادر کرده‌اند که بیشتر بر فعالیت رادیوها تأثیر گذاشته است. این محدودیت‌ها شامل ممنوعیت نشر موسیقی، سلب اجازه کار زنان در رادیو ملی، ممنوعیت مصاحبه با مخالفان و افزایش نظارت استخبارات و امر به معروف بر نشرات رادیویی بوده است. بررسی‌های مرکز خبرنگاران افغانستان نشان می‌دهد که مسئولان رسانه‌ها و خبرنگارانی که این دستورها را نادیده گرفته‌اند، با تهدید، بازداشت یا تعطیلی رسانه‌هایشان مواجه شده‌اند. طی یک سال گذشته، هفت رادیو تعطیل شده است که از این میان، سه رادیو هنوز اجازه بازگشایی نیافته‌اند. همچنین، دست‌کم شش کارمند رسانه‌ای از جمله سه کارمند دو رادیوی خصوصی در زندان به سر می‌برند. این نهاد تأکید کرده است که محدودیت‌های طالبان بر رادیوهای خصوصی فراتر از ممنوعیت مصاحبه میان زنان و مردان رفته و در برخی ولایات حتی دستور داده شده است که هیچ‌گونه صدای زنی از رادیو پخش نشود. علاوه بر این، در برخی مناطق، زنان مجبور به کار از خانه شده‌اند و حتی تماس‌های تلفنی دختران و زنان با برنامه‌های رادیویی محدود شده است. مرکز خبرنگاران افغانستان با اشاره به اهمیت آزادی رسانه‌ها از طالبان خواسته است که دستورالعمل‌های فراقانونی رسانه‌ای را بازبینی کنند، کارمندان زندانی رسانه‌ها را آزاد سازند و اجازه بازگشایی رادیوهای تعطیل‌شده را بدهند. همچنین این نهاد تأکید کرده است که طالبان باید به آزادی رسانه‌ها مطابق قانون رسانه‌های همگانی احترام بگذارند و از خبرنگاران حمایت کنند.
شلاق زدن یک زن در غزنی توسط طالبان
فرخنده: دادگاه عالی طالبان روز چهارشنبه، ۲۴ دلو، از شلاق زدن یک زن به اتهام رابطه خارج از ازدواج در ولایت غزنی خبر داد. طبق اعلامیه این دادگاه، فرد مذکور به اتهام داشتن رابطه خارج از ازدواج به یک سال زندان و ۲۰ ضربه شلاق محکوم شده است. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که نهادهای بین‌المللی بارها محاکمه‌های صحرایی و مجازات‌های خشونت‌آمیز طالبان را محکوم کرده‌اند. با این حال، طالبان به رغم فشارهای جهانی همچنان به اجرای چنین محاکمه‌هایی ادامه می‌دهند. حکم شلاق زدن در حالی صادر شده که جامعه جهانی به شدت از نقض حقوق بشر در افغانستان به ویژه حقوق زنان و آزادی‌های فردی ابراز نگرانی کرده است.
یونسکو نگرانی خود را از توقف فعالیت رادیو بیگم توسط طالبان اعلام کرد
فرخنده: نهاد علمی، آموزشی و فرهنگی سازمان ملل متحد، یونسکو، از توقف فعالیت رادیو بیگم توسط طالبان ابراز نگرانی کرده است. این رادیو که تنها رسانه اختصاصی زنان در افغانستان بود، به دلیل بسته شدن صدای زنان در کشور، تحت فشار قرار گرفته است. یونسکو در صفحه ایکس خود اعلام کرد که این اقدام طالبان در واقع موجب خاموش شدن صدای زنان و از بین بردن فرصت‌های برنامه‌های آموزشی برای زنان افغان شده است. یونسکو افزود که توقف این رسانه به ویژه برای زنان و دختران افغان که به دنبال دسترسی به اطلاعات و آموزش هستند، آسیب‌زننده است. رادیو بیگم از جمله منابع اصلی اطلاع‌رسانی و آموزشی برای زنان در شرایط دشوار افغانستان بود. گفتنی است که طالبان یک هفته پیش فعالیت رادیو بیگم را متوقف کرده و دو کارمند مرد این رسانه را بازداشت کردند. دفتر هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) و ریچارد بنت، گزارشگر شورای حقوق بشر در امور افغانستان، این اقدام طالبان را محکوم کرده و خواهان آزادی فوری کارمندان بازداشت شده این رسانه شدند.
جاپان ۱.۶۵ میلیون دالر برای سلامت مادران و کودکان در سه کشور کمک کرد
فرخنده: فدراسیون بین‌المللی تنظیم خانواده اعلام کرده که دولت جاپان مبلغ ۱.۶۵ میلیون دالر برای حمایت از جوامع آسیب‌پذیر در افغانستان، لبنان و یمن اختصاص داده است. این کمک مالی با هدف تقویت خدمات صحی و حفاظت از سلامت مادران، کودکان و جمعیت‌های آسیب‌پذیر در ولایت‌های لوگر و پروان افغانستان، که تحت تأثیر بحران‌های محلی قرار دارند، انجام خواهد شد. هدف اصلی این کمک، فراهم آوردن دسترسی به خدمات صحی اساسی، مراقبت‌های باروری، اطلاعات ضد خشونت مبتنی بر جنسیت و تسهیل دسترسی به خدمات مراقبت‌های صحی در این مناطق است. در این راستا، فدراسیون بین‌المللی تنظیم خانواده اعلام کرده که انجمن‌های عضو این فدراسیون از کمک‌های مالی دولت جاپان برای محافظت از سلامت و زنده‌گی در کشورهای افغانستان، لبنان و یمن بهره‌برداری خواهند کرد. آلوارو بمجو، مدیرکل فدراسیون بین‌المللی تنظیم خانواده، در این خصوص گفته است که این کمک‌ها به منظور تأمین امنیت انسانی و ایجاد شرایطی برای زندگی با عزت و بدون نگرانی از بیماری و خشونت در مناطق آسیب‌پذیر انجام می‌شود. وی افزود که این کمک‌ها به افزایش توانمندی‌های محلی در راستای ارائه خدمات صحی کمک خواهد کرد. طبق اعلام فدراسیون، این نهاد قصد دارد تا پایان فبروری ۲۰۲۶، خدمات صحی به ۸۳ هزار و ۵۹۵ نفر ارایه دهد و ۲۲۲ ارایه‌دهنده خدمات صحی را در این سه کشور آموزش دهد. این اقدام در حالی است که پس از تسلط طالبان بر افغانستان، بسیاری از برنامه‌های صحی محدود شده و نیاز به کمک‌های فوری در کشور به شدت احساس می‌شود. پیش از این، سازمان‌های بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد اعلام کرده‌اند که میلیون‌ها نفر در افغانستان به کمک‌های فوری صحی و غذایی نیاز دارند و این کمک‌ها می‌تواند در بهبود وضعیت موجود مؤثر باشد.
افزایش موارد خودکشی در افغانستان؛ یک دختر جوان در بلخ به زندگی‌اش پایان داد
فرخنده: منابع محلی در ولایت بلخ می‌گویند که یک دختر جوان در شهر مزار شریف، مرکز این ولایت، خودکشی کرده است. بر اساس گزارش‌ها، این دختر سونا نام داشت و ۱۸ ساله بود. او صبح روز گذشته(دوشنبه، ۲۲ دلو) در ساحه‌ی حوزه‌ی نهم امنیتی شهر مزار شریف خودش را در پکه‌ی خانه حلق‌آویز کرده و جان باخته است. به‌گفته‌ی منابع، سونا حدود یک سال پیش با یکی از اقارب خود نامزاد شده بود. با این حال، هنوز علت و انگیزه‌ی این خودکشی مشخص نیست و مقام‌های طالبان نیز در این مورد اظهار نظر نکرده‌اند. این در حالی است که در روزهای اخیر چندین مورد دیگر از خودکشی در ولایت‌های مختلف کشور گزارش شده است. تنها در هفته گذشته، سه نفر در ننگرهار، قندهار و بدخشان خودکشی کرده است.