یوناما: طالبان صدها نفر را به‌گونه خودسرانه بازداشت کرده‌اند
فرخنده: سازمان ملل در گزارش تازه‌ای اعلام کرده است که وزارت امر به معروف طالبان طی سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، صدها زن و مرد را به‌صورت خودسرانه بازداشت و با آنان بدرفتاری کرده است؛ اقدامی که عمدتاً به‌دلیل پوشش، سبک ریش یا شنیدن موسیقی صورت گرفته است. یوناما روز سه‌شنبه در گزارش سه‌ماهه خود اعلام کرد که از اول جنوری تا پایان مارچ ۲۰۲۶، دست‌کم ۳۳۶ مورد توقیف خودسرانه و ۵۹ مورد بدرفتاری توسط مأموران امر به معروف طالبان را مستندسازی کرده است. براساس این گزارش، افراد در ولایت‌های مختلف به‌دلیل نوع پوشش، کوتاه‌کردن ریش به سبک غربی، پخش یا شنیدن موسیقی بازداشت شده‌اند. سازمان ملل گفته است که این اقدامات بخشی از تشدید محدودیت‌های اجتماعی و کنترول رفتار شهروندان از سوی طالبان است. در گزارش آمده که مأموران امر به معروف در هرات محدودیت بر رفت‌وآمد زنان را افزایش داده و در برخی موارد، زنان را به‌دلیل نداشتن برقع از وسایل حمل‌ونقل عمومی پایین کرده‌اند. یوناما همچنین گزارش داده که در ولایت‌های ارزگان، پکتیا و قندهار، مراکز صحی از سوی طالبان تحت فشار قرار گرفته‌اند تا از درمان زنان بدون محرم خودداری کنند. افزون بر آن، به کارمندان صحی زن نیز دستور داده شده هنگام رفت‌وآمد، محرم شرعی همراه داشته باشند. براساس این گزارش، محتسبان طالبان در ولایت‌های غزنی و ارزگان به دکانداران هشدار داده‌اند که به زنان بدون محرم یا زنانی که حجاب مورد نظر طالبان را رعایت نکرده‌اند، کالا نفروشند. یوناما گفته است که در یک مورد، یک دکاندار به‌دلیل فروش کالا به یک زن بدون محرم، برای یک شب بازداشت شده است. در قندهار نیز مأموران امر به معروف به مشاوران معاملات ملکی دستور داده‌اند که به زنان بدون محرم خانه یا جایداد کرایه ندهند.
اتحادیه اروپا بر آموزش و حمایت از زنان پرستار در افغانستان تأکید کرد
فرخنده: همزمان با روز جهانی پرستاران، نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان با تأکید بر نقش حیاتی زنان در نظام صحی، خواستار حمایت، آموزش و رشد حرفه‌ای زنان در بخش بهداشت و درمان شد. نمایندگی اتحادیه اروپا روز سه‌شنبه، ۲۲ ثور، در پیامی اعلام کرد که زنان بخش مهمی از نیروی کار صحی افغانستان را تشکیل می‌دهند و نقش آنان برای ادامه خدمات درمانی حیاتی است. در پیام این نهاد آمده است: در روز بین‌المللی پرستار، ما قهرمانان ناشناخته نظام بهداشت و درمان افغانستان را گرامی می‌داریم. روز ۱۲ می هر سال به‌عنوان روز جهانی پرستاران در بسیاری از کشورهای جهان گرامی داشته می‌شود و از نقش پرستاران در مراقبت‌های صحی و نجات جان بیماران تقدیر می‌شود. این در حالی است که طالبان در افغانستان محدودیت‌های گسترده‌ای بر آموزش دختران اعمال کرده و علاوه بر منع تحصیل در مکاتب و دانشگاه‌ها، آموزش در رشته‌های طبی را نیز برای دختران محدود ساخته‌اند. یونیسف پیش‌تر هشدار داده بود که افغانستان تا سال ۲۰۳۰ ممکن است حدود ۲۰ هزار معلم و نزدیک به پنج هزار کارمند زن بخش صحی را از دست بدهد؛ موضوعی که می‌تواند بحران کمبود نیروی متخصص زن در بخش درمان را تشدید کند. نهادهای بین‌المللی بارها تأکید کرده‌اند که کاهش حضور زنان در بخش صحی، دسترسی میلیون‌ها زن و کودک به خدمات درمانی را با خطر جدی مواجه خواهد کرد.
ریچارد بنت: طالبان خشونت را بر جامعه افغانستان تحمیل کرده‌اند
فرخنده: گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان می‌گوید که طالبان با اعمال محدودیت‌های گسترده و سرکوب سیستماتیک، چرخه خشونت و معافیت از مجازات را در افغانستان تداوم بخشیده‌اند و وضعیت زنان در این کشور می‌تواند مصداق «آپارتاید جنسیتی» باشد. ریچارد بنت روز دوشنبه، ۲۱ ثور، در نشستی با عنوان «در جست‌وجوی عدالت، حقیقت‌یابی و آشتی؛ مبانی احیای حاکمیت قانون در افغانستان» در جنیوا گفت که مردم افغانستان دهه‌ها قربانی جنگ، خشونت و سرکوب بوده‌اند و نسل‌های زیر ۵۰ سال در این کشور، عملاً هیچ دوره‌ای از زندگی بدون خشونت را تجربه نکرده‌اند. او تأکید کرد که شکستن چرخه خشونت و پایان‌دادن به معافیت از مجازات در افغانستان، نیازمند رویکردی همه‌جانبه و استفاده از تمام ابزارهای حقوقی و سیاسی موجود است. بنت در سخنانش به خشونت جنسیتی، تبعیض قومی و مذهبی، فشار بر اقلیت‌های جنسی و محدودیت‌های گسترده طالبان اشاره کرد و گفت این گروه تقریباً در تمامی جنبه‌های زندگی شهروندان افغانستان مداخله و محدودیت ایجاد کرده است. او افزود که نقض حقوق زنان و دختران توسط طالبان «شدید، گسترده و سیستماتیک» است و می‌تواند مصداق جنایت علیه بشریت، به‌ویژه آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت، تلقی شود. گزارشگر ویژه سازمان ملل همچنین تصریح کرد که وضعیت کنونی زنان در افغانستان را می‌توان «آپارتاید جنسیتی» توصیف کرد؛ مفهومی که در سال‌های اخیر از سوی فعالان حقوق بشر و نهادهای بین‌المللی بارها درباره افغانستان مطرح شده است. بنت در ادامه خواستار آن شد که «آپارتاید جنسیتی» به‌عنوان یکی از مصادیق جنایت علیه بشریت در معاهده بین‌المللی مربوط به پیشگیری و پیگرد جنایات علیه بشریت گنجانده شود؛ معاهده‌ای که اکنون در سطح بین‌المللی در حال بررسی و بحث است.
سیما سمر: بدون حضور واقعی زنان، صلح در افغانستان پایدار نخواهد بود
فرخنده: رئیس پیشین کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در نشست جنیوا هشدار داد که بدون تعهد سیاسی واقعی، احترام به کرامت انسانی و مشارکت همه‌جانبه مردم به‌ویژه زنان هیچ صلح و توسعه پایداری در افغانستان شکل نخواهد گرفت. سیما سمر روز دوشنبه، ۲۱ ثور، در نشستی با عنوان در جست‌وجوی عدالت، حقیقت‌یابی و آشتی؛ مبانی احیای حاکمیت قانون در افغانستان در جنیوا گفت که زنان باید در تمام مراحل روندهای سیاسی و صلح، از آغاز تا اجرا، نقش واقعی و تصمیم‌گیرنده داشته باشند، نه حضوری نمادین. او تأکید کرد که افغانستان طی ۴۸ سال گذشته بارها فرصت رسیدن به صلح را از دست داده، زیرا اراده سیاسی صادقانه و پایدار برای پایان‌دادن به بحران وجود نداشته است. سمر همچنین از روندهای سیاسی گذشته، از جمله کنفرانس بن و توافق‌نامه دوحه، انتقاد کرد و گفت این توافق‌ها نتوانستند صلح پایدار ایجاد کنند، زیرا بر بنیاد حقوق بشر و عدالت شکل نگرفته بودند. او افزود که هر روند سیاسی آینده برای افغانستان باید بر اصول حقوق بشر، مشارکت زنان، عدالت برای قربانیان و پاسخگویی استوار باشد؛ در غیر آن، خطر تکرار بحران و بی‌ثباتی همچنان باقی خواهد ماند. در این نشست، اشتراک‌کنندگان درباره ایجاد یک میکانیسم مستقل پاسخگویی برای افغانستان، عدالت انتقالی، حقیقت‌یابی و نیز تشکیل حکومت فراگیر بحث و تبادل نظر کردند.
سه زن افغانستانی-بریتانیایی در انتخابات محلی بریتانیا پیروز شدند
فرخنده: رابعه نسیمی، پیمانه اسد و شهیره کریمی، سه زن اهل افغانستان و عضو حزب کارگر بریتانیا، در انتخابات شوراهای محلی لندن به پیروزی رسیدند. انتخابات شوراهای محلی لندن روزهای پنج‌شنبه و جمعه، ۱۷ و ۱۸ ثور، برگزار شد و سه زن افغانستانی-بریتانیایی توانستند به‌عنوان اعضای شوراهای محلی انتخاب شوند. رابعه نسیمی در انتخابات شورای محلی غرب لندن با کسب بیش از ۱۲۰۰ رأی، به‌عنوان یکی از سه نامزد پیروز معرفی شد. او پس از اعلام نتایج در صفحه ایکس خود نوشت که از انتخاب‌شدن به‌عنوان عضو شورای حزب کارگر «بسیار مفتخر» است و از کسانی که به او اعتماد کرده و رأی داده‌اند، قدردانی کرد. نسیمی در زمان نخستین حاکمیت طالبان، زمانی که تنها پنج سال داشت، همراه خانواده‌اش افغانستان را ترک کرده و به بریتانیا مهاجرت کرده بود. در همین حال، پیمانه اسد نیز از پیروزی دوباره‌اش در انتخابات شورای محلی ابراز خوشحالی کرده و نوشته است که این «سخت‌ترین انتخابات» زندگی او بوده است. او برای سومین‌بار به‌عنوان نماینده ناحیه «راکست» انتخاب شد. اسد همچنین از موج حملات و تهدیدهایی که در جریان کارزار انتخاباتی با آن روبه‌رو بوده، سخن گفته است. او نوشته که برخی افراد به دلیل پیشینه خانوادگی و دیدگاه‌های سیاسی‌اش، او را هدف توهین، اتهام و حتی تهدید به مرگ قرار داده بودند. شهیره کریمی، دیگر نامزد افغانستانی-بریتانیایی حزب کارگر، نیز در ناحیه «پیت‌شنگر» به‌عنوان عضو شورای شهر «ایلینگ» انتخاب شده است. پیروزی این سه زن در حالی رقم خورده که زنان و دختران در افغانستان زیر حاکمیت طالبان با محدودیت‌های گسترده روبه‌رو هستند و از بسیاری حقوق اساسی، از جمله آموزش و مشارکت اجتماعی، محروم شده‌اند. افغانستان همچنان تنها کشوری در جهان است که دختران اجازه ادامه آموزش بالاتر از صنف ششم را ندارند.
لائورا فرناندز با وعده مشت آهنین علیه جرایم، ریاست‌جمهوری کاستاریکا را آغاز کرد
فرخنده: رئیس‌جمهوری جدید و راستگرای کاستاریکا، کار خود را با وعده مبارزه سخت‌گیرانه با قاچاق مواد مخدر و باندهای جنایتکار آغاز کرده و گفته است که در برابر جرایم سازمان‌یافته دستش نخواهد لرزید. لائورا فرناندز، سیاستمدار ۳۹ ساله و از متحدان نزدیک دونالد ترامپ، روز جمعه در مراسم تحلیف خود در ورزشگاه ملی سن‌خوزه اعلام کرد که دولتش با رویکردی سخت‌گیرانه به مقابله با جرایم سازمان‌یافته خواهد پرداخت. او گفت مردم از دولت انتظار «دست آهنین» دارند و حکومتش در برابر شبکه‌های قاچاق و خشونت عقب‌نشینی نخواهد کرد. فرناندز جانشین رودریگو چاوز شده است؛ رئیس‌جمهوری پیشینی که به دلیل محدودیت‌های قانون اساسی نتوانست بار دیگر نامزد انتخابات شود، اما همچنان نفوذ گسترده‌ای در سیاست این کشور دارد. رئیس‌جمهوری جدید، چاوز را به‌عنوان «ابر وزیر» وارد دولت خود کرده؛ اقدامی که گمانه‌زنی‌ها درباره ادامه نقش پررنگ او در قدرت را افزایش داده است. رئیس‌جمهوری جدید وعده داده است ساختار قضایی کاستاریکا را اصلاح و مجازات‌ها را شدیدتر کند. او همچنین از نایب بوکله، رئیس‌جمهوری السالوادور، به‌عنوان الگوی خود در مبارزه با جرایم یاد کرده است؛ سیاستمداری که با سرکوب گسترده باندهای تبهکار شناخته می‌شود. کاستاریکا که سال‌ها یکی از امن‌ترین کشورهای آمریکای مرکزی به شمار می‌رفت، در سال‌های اخیر با افزایش نفوذ شبکه‌های قاچاق مواد مخدر و خشونت‌های مرتبط با باندهای جنایی روبه‌رو شده است. افزایش نرخ قتل و تبدیل‌شدن این کشور به یکی از مسیرهای اصلی انتقال مواد مخدر، نگرانی‌های گسترده‌ای ایجاد کرده است. فرناندز همچنین از ادامه ساخت یک زندان فوق امنیتی خبر داده که با الگوبرداری از زندان بزرگ السالوادور طراحی شده و قرار است اعضای باندهای جرایم سازمان‌یافته در آن نگهداری شوند. پیروزی او تازه‌ترین نشانه تقویت جریان‌های راست‌گرا در آمریکای لاتین دانسته می‌شود؛ جریانی که در ماه‌های اخیر توانسته در چند کشور منطقه، دولت‌های چپ‌گرا را کنار بزند.
سازمان ملل: زنان مسوول درآمد در افغانستان بیشتر در معرض گرسنگی و ناامنی قرار دارند
فرخنده: بخش زنان سازمان ملل در یک تحلیل تازه هشدار داده است که زنان و دختران در افغانستان با خطرات درهم‌تنیده و فزاینده روبه‌رو هستند و زنان خودسرپرست بیش از دیگران در معرض گرسنگی، ناامنی و فشارهای اقتصادی قرار دارند. این نهاد در تحلیل جنسیتی خود درباره وضعیت کمک‌های بشردوستانه اعلام کرده است که زنان دارای گزینه‌های حفاظتی محدود، بیشتر از دیگران در معرض خشونت، محرومیت و ناامنی غذایی قرار می‌گیرند. به گفته این سازمان، خانواده‌های زن‌سرپرست با سطح بالایی از ناامنی غذایی مواجه‌اند و بیشتر احتمال دارد برای بقا به راهکارهای منفی متوسل شوند؛ اقداماتی که می‌تواند به کودکان آسیب برساند. در این تحلیل آمده است که هنجارهای اجتماعی حاکم و حضور محدود زنان در میان کارکنان امدادرسان، دسترسی ایمن زنان به کمک‌های بشردوستانه را دشوار کرده و کیفیت پاسخگویی به نیازهای آنان را کاهش داده است. بخش زنان سازمان ملل همچنین هشدار داده که کاهش بودجه برنامه‌های بشردوستانه، همراه با محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان، دسترسی آنان به خدمات اساسی مانند مراقبت‌های صحی و تغذیه‌ای را محدودتر کرده است. به گفته این نهاد، فاصله جغرافیایی، کمبود خدمات و محدودیت‌های رفت‌وآمد، مادران، دختران نوجوان و کودکان خردسال را در معرض خطرات پایدار قرار داده است. این تحلیل تأکید می‌کند که فشارهای اقتصادی، بحران مهاجرت و محدودیت در مشارکت اجتماعی زنان، آنان را بیش از پیش به سوی محرومیت سوق داده است. همچنین هشدار داده شده که ادامه این وضعیت، خطر ازدواج‌های زودهنگام و اجباری دختران را افزایش می‌دهد. این گزارش در حالی منتشر می‌شود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، زنان در افغانستان با محدودیت‌های گسترده در زمینه آموزش، کار، رفت‌وآمد و مشارکت اجتماعی روبه‌رو شده‌اند؛ محدودیت‌هایی که به گفته نهادهای بین‌المللی، وضعیت انسانی زنان و دختران را به‌شدت وخیم‌تر کرده است.
قتل مرموز یک دختر ۱۲ ساله در بدخشان؛ منابع از احتمال سوءاستفاده جنسی خبر می‌دهند
فرخنده: منابع محلی در بدخشان می‌گویند یک دختر ۱۲ ساله به نام بی‌بی خدیجه در ولسوالی راغستان این ولایت به‌گونه مرموز به قتل رسیده است؛ رویدادی که به گفته منابع با احتمال سوءاستفاده جنسی همراه بوده و نگرانی‌ها از افزایش ناامنی و جرایم جنایی در افغانستان را تشدید کرده است. منابع محلی می‌گویند که یک دختر ۱۲ ساله در ولایت بدخشان توسط افراد ناشناس و در شرایطی مرموز به قتل رسیده است. به گفته منابع، این رویداد چند روز پیش در قریه «خلدسک» ولسوالی راغستان رخ داده است. این دختر که «بی‌بی خدیجه» نام داشت، برای آوردن آب آشامیدنی از خانه بیرون شده بود. منابع افزوده‌اند که حدود نیم ساعت بعد، مادر و خواهر او جسدش را در فاصله حدود ۱۴ متری یک چشمه آب پیدا کردند. به گفته منابع، شواهد ابتدایی نشان می‌دهد که این رویداد در شرایط مشکوک و با احتمال سوءاستفاده جنسی رخ داده، اما انگیزه دقیق قتل تاکنون روشن نشده است. منابع همچنین ادعا کرده‌اند که دو تن در پیوند به این قضیه بازداشت شده بودند، اما بعداً توسط اظهارالدین نوری، فرمانده امنیه طالبان در بدخشان، آزاد شده‌اند. مقام‌های طالبان تاکنون به‌گونه رسمی در این مورد اظهار نظر نکرده‌اند. این رویداد در حالی رخ می‌دهد که در هفته‌های اخیر گزارش‌هایی از افزایش ناامنی، قتل‌های هدفمند و جرایم جنایی در شماری از ولایت‌های افغانستان منتشر شده است. همزمان، منابع از ناپدید شدن یک پسر ۱۳ ساله در تخار، قتل یک بزرگ قومی در ننگرهار و کشته شدن یک فارم‌دار در کابل نیز خبر داده‌اند.
بریتانیا خواستار لغو محدودیت طالبان بر آموزش دختران در رشته‌های طبی شد
فرخنده: سفارت بریتانیا برای افغانستان همزمان با روز جهانی قابله‌ها از طالبان خواسته است محدودیت‌های وضع‌شده بر تحصیل دختران در رشته‌های طبی را لغو کنند و هشدار داده که آینده افغانستان در خطر قرار دارد. این سفارت در اعلامیه‌ای گفته است که از زنان قابله افغانستان حمایت می‌کند و نقش آنان را برای سلامت جامعه حیاتی می‌داند. در این اعلامیه آمده است که ادامه محدودیت‌ها بر آموزش دختران در بخش‌های طبی، نظام صحی افغانستان را با بحران جدی روبه‌رو خواهد کرد. سفارت بریتانیا همچنین نسبت به کمبود روزافزون پرسنل صحی زن ابراز نگرانی کرده و تأکید کرده است که محدودیت‌های طالبان، آینده خدمات صحی در کشور را تهدید می‌کند. در همین حال، کوابینا اسنتی انتیاموا گفته است که در سال‌های گذشته حدود ۳۴ هزار قابله در افغانستان فارغ شده‌اند، اما تنها ۱۸ درصد آنان مشغول کار هستند؛ آماری که نشان‌دهنده کاهش شدید مشارکت زنان در بخش صحت است. پیش‌تر نیز سازمان ملل هشدار داده بود که محدودیت‌های طالبان بر آموزش دختران و اشتغال زنان می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ افغانستان را با کمبود بیش از ۲۵ هزار معلم و کارمند صحی زن مواجه کند. طالبان علاوه بر منع آموزش دختران در انستیتوت‌های طبی، محدودیت‌هایی نیز بر فعالیت زنان در مراکز درمانی اعمال کرده‌اند. بر اساس این محدودیت‌ها، بسیاری از کارکنان صحی زن تنها با همراهی محرم می‌توانند به محل کار بروند و داکتران مرد نیز اجازه تداوی مستقیم بیماران زن را ندارند. نهادهای بین‌المللی بارها هشدار داده‌اند که این سیاست‌ها، نظام صحی افغانستان را تضعیف کرده و جان هزاران زن و کودک را در معرض خطر قرار داده است.
قتل فجیع یک زن در هرات؛ شوهرش سر او را برید و فرار کرد
فرخنده: منابع محلی در هرات می‌گویند یک زن ۲۲ ساله به‌نام سونیا در ناحیه هفتم این شهر توسط شوهرش به‌گونه‌ای فجیع به قتل رسیده است؛ رویدادی که نگرانی‌ها درباره افزایش خشونت‌های خانوادگی را تشدید کرده است. به گفته منابع، این رویداد روز سه‌شنبه، ۱۵ ثور، در کوچه حمام دوبی از مربوطات جاده ابریشم رخ داده است. بر اساس این گزارش‌ها، شوهر این زن ابتدا رگ دست او را بریده و زمانی که او تلاش کرده از خانه خارج شود، با استفاده از وسیله‌ای موسوم به «موکت‌بر» سر او را از تن جدا کرده است. منابع افزوده‌اند که آثار خون در بخش‌های مختلف خانه، از جمله پله‌ها، پرده‌ها و تشک‌ها، دیده می‌شود که نشان‌دهنده شدت خشونت در این رویداد است. گفته می‌شود که عامل این قتل پس از ارتکاب جرم از محل فرار کرده است. از این زن یک کودک سه‌ساله برجا مانده و تا کنون انگیزه این قتل مشخص نشده است. همچنین، مقام‌های محلی طالبان در هرات هنوز در این باره اظهار نظر رسمی نکرده‌اند. این رویداد در حالی رخ می‌دهد که در هفته‌های اخیر گزارش‌های متعددی از قتل زنان توسط اعضای خانواده در ولایت‌های مختلف منتشر شده است. فعالان حقوق زن می‌گویند افزایش این موارد، نشان‌دهنده گسترش خشونت‌های خانوادگی و نبود سازوکارهای مؤثر حمایتی برای زنان در افغانستان است.