قطع آخرین منبع درآمد؛ طالبان پرداخت معاش کارمندان زن وزارت مالیه را متوقف کردند
فرخنده: منابع آگاه در وزارت مالیه زیر اداره طالبان می‌گویند که به کارمندان زن خانه‌نشین این وزارت به‌گونه رسمی اطلاع داده شده است که پرداخت معاش ماهانه پنج‌هزار افغانی آنان متوقف می‌شود. به گفته این منابع، زنان کارمند تنها معاش ماه «جدی» را دریافت خواهند کرد و پس از آن هیچ‌گونه پرداختی در کار نخواهد بود. منابع در گفت‌وگو با رسانه‌ها تأیید کرده‌اند که طالبان در نظر دارند کارمندان زن خانه‌نشین را به‌صورت کامل از تشکیلات وزارت مالیه حذف کنند و به‌جای آنان، اعضای خانواده‌های خود یا افراد وابسته را استخدام نمایند. این تصمیم بخشی از روند گسترده‌تر حذف زنان از ساختار اداری این وزارت عنوان شده است. شماری از کارمندان زن وزارت مالیه می‌گویند که پس از وضع محدودیت بر حضور زنان در محل کار، ماهانه مبلغ پنج‌هزار افغانی به‌عنوان معاش به آنان پرداخت می‌شد؛ مبلغی که هرچند ناچیز بود، اما تنها منبع درآمد بسیاری از آنان محسوب می‌شد. به گفته این زنان، قطع این معاش، وضعیت معیشتی خانواده‌های‌شان را به‌شدت بحرانی خواهد کرد. بر اساس اطلاعات منابع، تنها در معینیت پالیسی وزارت مالیه حدود ۲۰۰ زن به‌عنوان کارمند ثبت هستند که بخش بزرگی از آنان سرپرست خانواده‌های خود می‌باشند. این منابع هشدار می‌دهند که توقف پرداخت معاش، این زنان را در تأمین نیازهای اولیه زندگی، از جمله خوراک و کرایه خانه، با مشکلات جدی روبه‌رو خواهد ساخت. منابع همچنان می‌افزایند که هدف اصلی این اقدام، حذف کامل ساختارهای مرتبط با حضور زنان در وزارت مالیه و جایگزینی آنان با کارمندان مرد است. به گفته آنان، طالبان پیش از این نیز زنان شاغل در اداره‌های عواید وزارت مالیه را برکنار کرده و افراد وابسته به خود را به‌جای آنان گماشته‌اند؛ زنانی که بیشتر در ریاست‌های مربوط به مالیه‌دهندگان کوچک وظیفه داشتند. این تصمیم در حالی عملی می‌شود که طالبان پس از بازگشت به قدرت، محدودیت‌های گسترده‌ای را بر کار، آموزش و حضور اجتماعی زنان در افغانستان اعمال کرده‌اند؛ محدودیت‌هایی که به گفته نهادهای حقوق بشری، زنان را به حاشیه رانده و بحران فقر و وابستگی اقتصادی را در میان آنان تشدید کرده است.
سخت‌گیری‌های تازه طالبان در هرات؛ پیاده‌کردن اجباری زنان از موترها به‌دلیل پوشش
فرخنده: منابع محلی در ولایت هرات از افزایش محدودیت‌ها و برخوردهای سخت‌گیرانه محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان با زنان خبر می‌دهند. به گفته این منابع، در روزهای اخیر زنان به دلیل نداشتن حجاب مورد نظر طالبان، از موترها و تکسی‌ها پایین شده و از ادامه رفت‌وآمد منع می‌شوند. شماری از منابع محلی در گفت‌وگو با رسانه‌ها تأیید کرده‌اند که محتسبان طالبان در بخش‌های مختلف شهر هرات، به‌گونه فعال زنان را متوقف کرده و نوع پوشش آنان را بررسی می‌کنند. این سخت‌گیری‌ها نه‌تنها در جاده‌های اصلی، بلکه در مسیرهای فرعی نیز اعمال می‌شود. یکی از زنان هرات روایت کرده است که هنگام حرکت با شوهرش در یک موتر، از سوی محتسبان طالبان متوقف شدند. به گفته او، پس از پرسش درباره نسبت فامیلی‌شان و واکنش شوهرش به این برخورد، یکی از جنگ‌جویان طالبان تا آستانه شلیک بر آنان پیش رفته است؛ رویدادی که باعث وحشت شدید این خانواده شده است. منابع محلی همچنان می‌گویند که طالبان در چهارراهی‌ها و نقاط مختلف شهر ایست‌های بازرسی ایجاد کرده‌اند و زنان را به‌صورت مستقیم مورد بازجویی قرار می‌دهند؛ اقدامی که فضای شهر را برای بسیاری از زنان ناامن و پرتنش ساخته است. این رفتارها موجی از نگرانی را در میان زنان هرات به‌وجود آورده و بسیاری بیم آن دارند که محدودیت‌ها بیش از این گسترش یابد و آزادی‌های روزمره‌شان به‌شدت محدودتر شود. این در حالی است که پیش از این نیز طالبان با صدور فرمان‌هایی، ورود زنان بدون برقع به اداره‌های دولتی را ممنوع اعلام کرده بودند؛ تصمیمی که با واکنش‌های منفی و انتقادهای گسترده شهروندان روبه‌رو شده بود. تشدید این برخوردها نشان می‌دهد که فشار بر زنان نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه وارد مرحله تازه‌ای شده است.
فداکاری خاموش مادران افغانستان؛ تغذیه کودکان به بهای سلامت خودشان
فرخنده: جان آیلیف، مدیر برنامه جهانی غذا در افغانستان، با هشدار نسبت به وخامت وضعیت تغذیه در کشور گفته است که بسیاری از زنان افغانستان ناچار شده‌اند برای زنده نگه‌داشتن فرزندان‌شان، از سلامت و نیازهای غذایی خود بگذرند. او روز جمعه ۲۶ جدی، در اظهاراتی اعلام کرد که این وضعیت به‌ویژه در میان مادران سرپرست خانواده و زنانی که به کارهای شاق روزانه مشغول‌اند، شدیدتر است. به گفته آیلیف، این زنان در شرایطی زندگی می‌کنند که منابع بسیار محدود است و اولویت مطلق آن‌ها، تأمین غذای کودکان‌شان شده؛ حتی اگر این تصمیم به قیمت تضعیف سلامت خودشان تمام شود. مدیر برنامه جهانی غذا هشدار داده است که حدود چهار میلیون کودک در افغانستان طی سال جاری با خطر سوءتغذیه شدید روبه‌رو هستند و در صورت نبود رسیدگی فوری، جان بسیاری از آن‌ها در معرض تهدید جدی قرار خواهد گرفت. او کمبود مراکز درمان سوءتغذیه را یکی از چالش‌های اصلی دانسته و افزوده است که شماری از خانواده‌ها مجبورند برای دریافت خدمات ابتدایی درمانی، صدها کیلومتر راه را طی کنند؛ مسیری که برای بسیاری عملاً غیرممکن است. به گفته آیلیف، بحران اقتصادی، کم‌آبی، فقر گسترده و نبود دسترسی منظم به خدمات صحی، همگی دست‌به‌دست هم داده‌اند تا گرسنگی و سوءتغذیه در افغانستان ابعاد نگران‌کننده‌تری به خود بگیرد. او در پایان از جامعه جهانی خواسته است که بدون تأخیر، حمایت‌های غذایی و درمانی خود را افزایش دهد و اجازه ندهد کودکان افغانستان قربانی بی‌توجهی و کمبود منابع شوند. لحن هشدارآمیز این اظهارات نشان می‌دهد که اگر اقدام عملی صورت نگیرد، پیامدها فقط آماری نخواهد بود، بلکه به بهای جان هزاران کودک تمام می‌شود.
جنبش‌های اعتراضی بازداشت ناظره رشیدی خبرنگار زن را محکوم کردند
فرخنده: شماری از جنبش‌های اعتراضی و فعالان حقوق بشر با صدور یک دادخواست مشترک، خواهان آزادی فوری و بی‌قیدوشرط ناظره رشیدی، خبرنگار بازداشت‌شده توسط طالبان، شده‌اند. امضاکنندگان این دادخواست از نهادهای معتبر حقوق بشری بین‌المللی خواسته‌اند تا به‌گونه جدی برای رهایی این خبرنگار اقدام کنند. در این میان، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، گزارشگر ویژه این سازمان در امور حقوق بشر افغانستان، سازمان عفو بین‌الملل، دیدبان حقوق بشر و فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر از جمله نهادهایی‌اند که مخاطب این درخواست قرار گرفته‌اند. فعالان حقوق بشر تأکید کرده‌اند که بازداشت ناظره رشیدی نقض صریح اصول بنیادین حقوق بشر است؛ از جمله حق آزادی فردی، امنیت شخصی، مصونیت از بازداشت خودسرانه و حق برخورداری از رفتار انسانی و عادلانه. در این دادخواست همچنین نسبت به وضعیت جسمی و روانی این خبرنگار ابراز نگرانی شده و آمده است که نبود اطلاعات شفاف درباره شرایط صحی، وضعیت حقوقی و امکان تماس او با خانواده‌اش، خطرات جدی برای جان و کرامت انسانی وی در پی دارد. بر اساس اطلاعات موجود، طالبان ناظره رشیدی را همراه با چهار زن دیگر در ولایت کندز بازداشت کرده‌اند. طالبان مدعی‌اند که این بازداشت‌ها به فعالیت‌های خبرنگاری آنان ارتباطی ندارد؛ ادعایی که از سوی فعالان حقوق بشر و جنبش‌های اعتراضی با تردید جدی مواجه شده و فاقد شواهد معتبر دانسته می‌شود. این درخواست‌ها در حالی مطرح می‌شود که نگرانی‌ها درباره محدودسازی رسانه‌ها و سرکوب خبرنگاران، به‌ویژه زنان خبرنگار، در افغانستان همچنان رو به افزایش است.
سرکوب زنان ورزشکار؛ طالبان مربی زن تکواندو را بازداشت کردند
فرخنده: منابع محلی در ولایت هرات از بازداشت خدیجه احمدزاده، مربی زن تکواندو، توسط طالبان خبر می‌دهند. به گفته این منابع، او روز شنبه در منطقه جبریل، همراه با پدرش، از سوی محتسبان اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان بازداشت و به زندان منتقل شده است. منابع تأیید می‌کنند که این بازداشت در شرایطی صورت گرفته که طالبان به‌گونه کامل فعالیت‌های ورزشی زنان را در افغانستان ممنوع اعلام کرده‌اند. در پی این سیاست، مراکز و باشگاه‌های ورزشی به روی دختران بسته شده و امکان آموزش و تمرین برای زنان عملاً از میان رفته است. به باور ناظران محلی، بازداشت خدیجه احمدزاده تنها یک رویداد جداگانه نیست، بلکه بخشی از روند فزاینده سرکوب سیستماتیک زنان به شمار می‌رود؛ روندی که نه‌تنها ورزش، بلکه آموزش و حضور اجتماعی زنان را نیز هدف قرار داده است. منابع هشدار می‌دهند که با تداوم این محدودیت‌ها، چشم‌انداز فعالیت‌های ورزشی و آموزشی زنان در افغانستان بیش از پیش تیره خواهد شد و فضای ترس و فشار بر زنان همچنان گسترش می‌یابد.
اعتراف اجباری؛ خانواده ناظره رشیدی از پرونده‌سازی امنیتی طالبان پرده برداشت
فرخنده: خانواده ناظره رشیدی، خبرنگار محلی در ولایت قندز، هشدار می‌دهند که او در بازداشت طالبان با فشارهای سازمان‌یافته برای اعتراف‌گیری، تخریب شخصیت و ساختن پرونده امنیتی روبه‌رو است. این نگرانی‌ها در نامه‌ای که از سوی هاجره رشیدی، خواهر این خبرنگار، به رسانه‌ها ارسال شده، بازتاب یافته است. در این نامه آمده که ناظره رشیدی سرپرست دو کودک خردسال است و بازداشت او نه‌تنها زندگی شخصی‌اش، بلکه سرنوشت فرزندانش را نیز در وضعیت مبهم و نگران‌کننده‌ای قرار داده است. به گفته خانواده، طالبان و رسانه‌ها و نهادهای همسو با این گروه، به‌صورت هماهنگ در تلاش‌اند تا با خدشه‌دار کردن حیثیت اجتماعی او، زمینه اقدام‌های بعدی را فراهم کنند. خانواده رشیدی می‌گویند که این خبرنگار زن شش روز است بدون اعلام هیچ اتهام رسمی در بازداشت به‌سر می‌برد و تا کنون هیچ اطلاعات شفافی درباره محل نگهداری یا وضعیت صحی او در اختیارشان قرار نگرفته است. آنان بیم دارند که ناظره تحت فشار و بدرفتاری وادار به اعتراف‌های ساختگی شود. منابع محلی در قندز پیش‌تر تأیید کرده بودند که ناظره رشیدی، خبرنگار رادیو قندز، روز سه‌شنبه هفته گذشته هنگام خروج از خانه‌اش در مرکز شهر توسط نیروهای استخبارات طالبان بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است. از آن زمان تا کنون، خانواده او تنها یک تماس کوتاه از سوی استخبارات دریافت کرده‌اند که صرفاً وجود بازداشت را تأیید کرده و از ارائه هرگونه جزئیات بیشتر خودداری شده است. در حالی که نگرانی‌ها درباره سرنوشت این خبرنگار زن رو به افزایش است، خانواده ناظره رشیدی از نهادهای رسانه‌ای و حقوق بشری می‌خواهند برای روشن شدن وضعیت او و جلوگیری از فشار و پرونده‌سازی، اقدام فوری انجام دهند.
طالبان ناظره رشیدی را ربودند؛ خبرنگار قندوزی چهار روز است ناپدید است
فرخنده: با گذشت چهار روز از بازداشت ناظره رشیدی، خبرنگار محلی در قندوز، هنوز هیچ توضیح رسمی از سوی طالبان داده نشده و خانواده او در بی‌خبری کامل به‌سر می‌برند؛ وضعیتی که بار دیگر ناامنی فزاینده برای زنان خبرنگار در افغانستان را برجسته می‌کند.
اتاق ویژه زنان افغانستان در وزارت خارجه اسپانیا گشایش یافت
فرخنده: وزارت امور خارجه اسپانیا از ایجاد اتاق ویژه‌ای با محوریت «زنان افغانستان» خبر داده است؛ ابتکاری که با هدف حمایت از حقوق، آزادی‌ها و مطالبات زنان و دختران افغان طراحی شده و به‌عنوان نمادی از همبستگی بین‌المللی با آنان معرفی می‌شود. این اتاق در مراسمی رسمی با حضور پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، و شماری از نمایندگان زنان افغانستان مقیم این کشور افتتاح شد. مقام‌های اسپانیایی این اقدام را بخشی از رویکرد فعال مادرید در دفاع از حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان در شرایط بحرانی افغانستان عنوان کرده‌اند. خوزه مانویل آلبارس، وزیر امور خارجه اسپانیا، در سخنان خود در این مراسم گفت که راه‌اندازی این اتاق حامل پیامی صریح از تعهد اسپانیا و جامعه جهانی برای ایستادن در کنار زنان افغانستان است. او تأکید کرد که تلاش‌های دیپلماتیک و بین‌المللی برای ارتقای جایگاه زنان افغانستان متوقف نخواهد شد. در همین حال، فوزیه کوفی، نماینده پیشین پارلمان افغانستان، با اشاره به وضعیت زنان تحت حاکمیت طالبان، از محدودیت‌های شدید و نقض گسترده حقوق اساسی زنان و دختران افغان سخن گفت. او از دولت‌ها، نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های حامی حقوق بشر خواست که از موضع‌گیری نمادین فراتر رفته و نقش عملی و مؤثری در حمایت از زنان افغانستان ایفا کنند. به گفته برگزارکنندگان، این اتاق به‌عنوان یک فضای نمادین و دیپلماتیک طراحی شده تا صدای زنان افغانستان را به سطح جهانی منتقل کند و توجه دولت‌ها، نهادهای بین‌المللی و فعالان حقوق بشر را به وضعیت آنان جلب نماید. کارشناسان حقوق زن نیز معتقدند که افتتاح این اتاق نشان‌دهنده آن است که موضوع حقوق زنان افغانستان همچنان در اولویت دستور کار بین‌المللی قرار دارد و می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری سیاست‌ها، ابتکارها و پروژه‌های عملی برای حمایت پایدار از زنان و دختران افغانستان باشد.
نماینده پارلمان بریتانیا: سکوت در برابر طالبان، عادی‌سازی پایمال‌شدن حقوق زنان افغانستان است
فرخنده: آلیس مک‌دونالد، عضو پارلمان بریتانیا، با انتقاد تند از سیاست‌های طالبان در افغانستان، گفت که این گروه پس از بازگشت به قدرت، حقوق اقتصادی، سیاسی و اجتماعی میلیون‌ها زن و دختر را به‌گونه سیستماتیک از میان برده است. خانم مک‌دونالد در سخنرانی خود در پارلمان بریتانیا، وضعیت زنان و دختران افغانستان را «فاجعه‌بار» توصیف کرد و تأکید نمود که بی‌تفاوتی جامعه جهانی در برابر این وضعیت، به معنای مشروعیت‌بخشیدن به نقض گسترده حقوق زنان است. او افزود که ایستادن در کنار زنان افغانستان، آزمونی جدی برای صداقت جهان در دفاع از حقوق بشر به‌شمار می‌رود. این نماینده پارلمان، با ادای احترام به زنان افغانستان گفت زنانی که با وجود فشارها، محرومیت‌ها و تهدیدها، همچنان چه در داخل افغانستان و چه در بیرون از آن برای حقوق خود مبارزه می‌کنند، شایسته حمایت عملی جامعه جهانی هستند، نه صرفاً همدردی لفظی. مک‌دونالد هشدار داد که تحمل نقض حقوق زنان در افغانستان، پیامی خطرناک به جهان می‌فرستد؛ پیامی مبنی بر این‌که حقوق زنان قابل معامله و چشم‌پوشی است. او تأکید کرد که خود حاضر به ارسال چنین پیامی نیست و از دیگر اعضای پارلمان نیز خواست موضعی روشن و مسئولانه اتخاذ کنند. او در بخش دیگری از سخنانش به محدودیت‌های گسترده طالبان بر زنان و دختران افغان اشاره کرد و گفت ممنوعیت آموزش، اشتغال و آزادی رفت‌وآمد، به‌تدریج زنان را از عرصه‌های حرفه‌ای و اجتماعی حذف کرده و آنان را به حاشیه رانده است؛ وضعیتی که به‌گفته او نباید برای جهان عادی شود.
نخست وزیر اسپانیا: جهان هنوز بدهکار زنان افغانستان است
فرخنده: پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، در کنفرانس سالانه سفیران این کشور در مادرید، بار دیگر توجه جامعه جهانی را به وضعیت زنان و دختران افغانستان جلب کرد و گفت که جهان هنوز مسئولیت ناتمام خود در قبال آنان را ادا نکرده است. سانچز روز پنجشنبه، ۱۸ جدی، با حضور در کنفرانس سفیران ۲۰۲۶، از هیئت زنان افغان شرکت‌کننده در این نشست استقبال کرد و تأکید نمود که حضور آنان نه نمادین، بلکه برای «دیده‌شدن» و یادآوری یک بدهی حل‌نشده جهانی است. او تصریح کرد که سیاست خارجی فمینیستی بدون پاسخ‌گویی روشن نسبت به سرنوشت زنان افغانستان، معنا و اعتبار خود را از دست می‌دهد. کنفرانس سفیران اسپانیا هر سال با حضور نمایندگان دیپلماتیک این کشور برگزار می‌شود و به بررسی اولویت‌های سیاست خارجی مادرید اختصاص دارد. امسال، مسئله زنان افغانستان به‌عنوان یکی از محورهای برجسته این نشست مطرح شده است. بر بنیاد گزارش‌ها، قرار است خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا، در حاشیه این کنفرانس با اهدای لوح تقدیر از فوزیه کوفی، فعال برجسته حقوق زنان افغانستان، قدردانی کند. اقدامی که از آن به‌عنوان پیام نمادین حمایت سیاسی و اخلاقی اسپانیا از مبارزات زنان افغان یاد می‌شود. همچنین اعلام شده است که وزارت خارجه اسپانیا با همکاری اتحادیه اروپا و سازمان «زنان برای افغانستان»، اتاقی را به نام زنان افغان در ساختمان این وزارت‌خانه افتتاح خواهد کرد؛ اقدامی که هدف آن برجسته‌سازی جایگاه زنان افغانستان در دستور کار دیپلماسی و حقوق بشری اسپانیا عنوان شده است.