اتحادیه اروپا: نقض حقوق بشر در افغانستان به‌ویژه علیه زنان و دختران باید متوقف شود
فرخنده: اتحادیه اروپا در شصتمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل هشدار داده که نقض و سوءاستفاده‌های گسترده حقوق بشری در افغانستان، به‌ویژه علیه زنان و دختران، همچنان به‌شدت ادامه دارد و نیازمند پاسخ فوری و قاطع جامعه جهانی است. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی این اتحادیه در روز دوشنبه، بررسی‌های دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد (OHCHR) نشان می‌دهد که زنان و دختران افغان به‌صورت سیستماتیک هدف نقض‌ها و سوءاستفاده‌هایی قرار دارند که ممکن است مصداق «جنایت علیه بشریت» باشد. اتحادیه اروپا تأکید کرده است که تأمین صلح و ثبات پایدار در افغانستان تنها از راه یک فرآیند سیاسی همه‌شمول، به رهبری خود افغان‌ها و با مشارکت واقعی و کامل زنان و دختران ممکن خواهد بود. در این گزارش همچنین بر لزوم حمایت جدی از حقوق بشر برای همه اقشار جامعه افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، اقلیت‌های قومی، مذهبی و همچنین افراد آسیب‌پذیر از جمله اقلیت‌های جنسی، تأکید شده است. اتحادیه اروپا گفته است که طالبان باید به تعهدات بین‌المللی افغانستان در حوزه حقوق بشر پای‌بند باشند؛ از جمله تعهداتی که این کشور در چارچوب کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان (CEDAW) و کنوانسیون حقوق کودک (CRC) پذیرفته است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، محدودیت‌های شدید و تبعیض‌آمیزی علیه زنان، دختران و سایر گروه‌های اجتماعی در افغانستان وضع شده و بسیاری از آنان از آموزش، کار و مشارکت اجتماعی محروم شده‌اند.
گزارشگر ویژه سازمان ملل: زنان افغانستان قربانی آزار و تعقیب سیستماتیک هستند
فرخنده: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای وضعیت حقوق بشر در افغانستان، نسبت به تداوم آزار و سرکوب سیستماتیک زنان و دختران در این کشور ابراز نگرانی شدید کرده است. او خواستار اقدام عملی جامعه جهانی برای رسیدگی به وضعیت وخیم حقوق بشر در افغانستان شد. بنت با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد که نقض گسترده حقوق زنان و سایر اقلیت‌ها در افغانستان، نه تنها ادامه دارد بلکه همچنان از سوی حکومت طالبان بدون پاسخ باقی مانده است. وی تأکید کرد که شصتمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل باید زمینهای برای ایجاد یک سازوکار مستقل تحقیقاتی فراهم سازد؛ نهادی که بتواند در کنار دادگاه کیفری بین‌المللی، هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) و مأموریت خودش به‌عنوان گزارشگر ویژه، روند مستندسازی و پیگیری نقض حقوق بشر را تقویت کند. بنت افزود: “افغانستان هنوز کاملاً از دست نرفته است. اکنون زمان آن است که جامعه جهانی با قاطعیت در برابر تبعیض جنسیتی و نقض آشکار حقوق بشر ایستادگی کند.” وی بر لزوم یک رویکرد چندبعدی تأکید کرد که شامل فشار بین‌المللی مستمر، پیگرد ناقضان حقوق بشر، حمایت از جامعه مدنی، ارائه کمک‌های بشردوستانه و تقویت صدای زنان افغان باشد. اظهارات ریچارد بنت در حالی مطرح می‌شود که پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، زنان و دختران افغان از تحصیل، کار، حضور در عرصه‌های اجتماعی و بسیاری از حقوق اساسی خود محروم شده‌اند. این گروه به‌طور گسترده از سوی نهادهای بین‌المللی و مدافعان حقوق بشر به نقض حقوق زنان و اقلیت‌ها متهم است. در شرایطی که فضای مدنی در افغانستان تنگ‌تر شده و راه‌های دادخواهی برای قربانیان محدود شده، پیشنهاد بنت می‌تواند نقطه شروعی برای تلاش‌های بیشتر در جهت پاسخ‌گویی و تحقق عدالت برای مردم افغانستان باشد.
تأکید یوناما بر آموزش دختران در افغانستان در روز جهانی سواد آموزی
فرخنده: در روز جهانی سوادآموزی، دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) بار دیگر بر ضرورت دسترسی برابر به آموزش برای همه شهروندان افغانستان، به‌ویژه دختران، تأکید کرد. یوناما روز دوشنبه، ۱۷ سنبله، با نشر پیامی در پلتفرم ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد که رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل و رئیس این دفتر، نیز در مراسم گرامی‌داشت از این روز حضور یافته است. در این پیام آمده است: «یوناما در حالی که از فرهنگ و میراث ادبی پربار افغانستان ستایش می‌کند، خواهان فراهم‌سازی فرصت‌های آموزشی برای همگان است؛ به‌ویژه برای زنان و دخترانی که در حال حاضر از این حق محروم‌اند.» محرومیت گسترده دختران از آموزش در افغانستان، یکی از چالش‌های جدی اجتماعی و حقوق بشری در این کشور پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ است. از آن زمان تاکنون، مکاتب به‌روی دختران بالاتر از صنف ششم بسته مانده‌اند، و دسترسی آنان به دانشگاه‌ها نیز محدود یا متوقف شده است. در کنار این وضعیت نگران‌کننده، نهادهای بین‌المللی به‌ویژه سازمان جهانی صحت نیز درباره پیامدهای اجتماعی و صحی محدودیت‌ها هشدار داده‌اند. در ولایت کنر، کمبود شدید داکتران زن، باعث نگرانی جدی در ارائه خدمات صحی به زنان شده است. سازمان جهانی صحت از حکومت فعلی افغانستان خواسته تا با لغو محدودیت‌ها، زمینه مشارکت زنان در بخش‌های حیاتی جامعه، به‌ویژه صحی و آموزشی، را فراهم کند. این در حالی است که تحلیل‌گران اجتماعی معتقدند ادامه این وضعیت نه تنها حقوق اساسی میلیون‌ها زن و دختر افغان را نقض می‌کند، بلکه روند بازسازی و توسعه کشور را نیز با خطر جدی مواجه می‌سازد. یوناما و سایر نهادهای بین‌المللی همچنان بر لزوم بازگشت دختران به مراکز آموزشی و نقش حیاتی زنان در پیشرفت افغانستان تأکید دارند.
طالبان ورود زنان به دفاتر سازمان ملل در کابل را متوقف کردند
فرخنده: منابعی از درون سازمان ملل متحد به رسانه‌ها تأیید کرده‌اند که از روز یک‌شنبه (۱۶ سنبله) تاکنون، طالبان به زنان اجازه ورود به دفاتر و کمپ‌های این سازمان در کابل را نداده‌اند. بر اساس گزارش آمو نیوز، نیروهای طالبان روز گذشته حوالی ساعت ۸ صبح در برابر دروازه کمپ “یونکا” حضور یافتند و مانع ورود تعدادی از کارمندان زن و مراجعه‌کنندگان شدند. به گفته آنان، زنانی که پیش از حضور نیروهای طالبان وارد محوطه شده بودند نیز مجبور به ترک محل شدند. همچنین گزارش شده که روز دوشنبه (۱۷ سنبله)، در کمپ “بارون” متعلق به سازمان ملل، واقع در نزدیکی میدان هوایی کابل، نیز از ورود زنان جلوگیری شده است. منابع مطلع می‌گویند که افراد ممانعت‌کننده از سوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، و به دستور مستقیم رهبری این گروه در محل حضور یافته‌اند. تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچ واکنش رسمی از سوی طالبان یا دفتر سازمان ملل در افغانستان منتشر نشده است. از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، محدودیت‌های گسترده‌ای علیه حقوق زنان در افغانستان وضع شده و ورود زنان به دفاتر سازمان‌های بین‌المللی در بسیاری از ولایت‌ها ممنوع اعلام شده است. اکنون نگرانی‌ها افزایش یافته که این محدودیت‌ها به زودی در ولایت‌هایی مانند هرات و مزارشریف نیز به اجرا گذاشته شود. پیش‌تر در ماه اپریل ۲۰۲۳، طالبان به تمامی کارمندان زن سازمان ملل در افغانستان دستور داده بودند که فعالیت‌های خود را متوقف کنند. سازمان ملل هشدار داده بود که حذف زنان از روند اجرایی این نهاد، ارائه خدمات بشردوستانه در افغانستان را به شدت با مشکل مواجه خواهد کرد.
سازمان صحی جهان: محدودیت طالبان بر داکتران زن روند درمان آسیب‌دیدگان زمین‌لرزه کنر را مختل کرده است
فرخنده: سازمان صحی جهان هشدار داده است که ممنوعیت کار و رفت‌وآمد زنان توسط طالبان، امدادرسانی و ارائه خدمات صحی به آسیب‌دیدگان زمین‌لرزه در ولایت کنر را با موانع جدی روبه‌رو کرده است. این سازمان تأکید کرده است که به‌دلیل نبود داکتران زن، به‌ویژه در مراکز درمانی مناطق آسیب‌دیده، روند مراقبت‌های عاجل برای کودکان و زنان با اختلال مواجه شده است. در گزارش تازه‌ای که روز یک‌شنبه، ۱۶ سنبله، منتشر شد، سازمان صحی جهان اعلام کرده است که حدود ۸۴ هزار تن از باشندگان کنر در اثر زمین‌لرزه اخیر متضرر شده‌اند. این سازمان همچنان گفته است که شش تیم صحی سیار را به ولسوالی نورگل و دیگر نواحی زلزله‌زده اعزام کرده، اما مشکلات دسترسی به مناطق کوهستانی و دورافتاده همچنان پابرجاست. در کنار چالش‌های جغرافیایی، نبود داکتران زن و محدودیت‌های سخت‌گیرانه طالبان، بزرگ‌ترین مانع در مسیر خدمات‌رسانی صحی عنوان شده است. به گفته مقام‌های صحی، به‌خصوص کودکان و زنان نیازمند مراقبت‌های ویژه، به‌خاطر این محدودیت‌ها، از دریافت خدمات پزشکی محروم مانده‌اند. سازمان صحی جهان همچنین خواهان دریافت کمک اضطراری چهار میلیون دالری برای رسیدگی به آسیب‌دیدگان شده است. این در حالی است که با گذشت یک هفته از وقوع زلزله، عملیات نجات و درمان هنوز ادامه دارد. طالبان تا کنون جان‌باختن بیش از ۲۲۰۰ نفر را در پی این رویداد تأیید کرده‌اند، اما منابع محلی از آمار بالاتری سخن می‌گویند. گزارش‌های قبلی نیز از کمبود شدید داکتران زن در مراکز صحی ولایت‌های کنر و ننگرهار حکایت داشتند؛ مشکلی که با وقوع بحران‌های طبیعی، ابعاد خطرناک‌تری به خود می‌گیرد.
فعالان زن لت‌وکوب یک زن توسط طالبان در بدخشان را محکوم کردند
فرخنده: یک زن در ولایت بدخشان پس از آن‌که در برابر بازرسی اجباری جنگ‌جویان طالبان مقاومت کرد، مورد ضرب‌وشتم شدید قرار گرفت و به شفاخانه منتقل شد. منابع محلی روز یک‌شنبه، ۱۶ سنبله، به خبرنگاران گفتند که این رویداد در ایست بازرسی طالبان در مسیر بدخشان-تخار رخ داده است. بر پایه اطلاعات موجود، طالبان یک خانواده را از داخل موتر بیرون کرده و زنان را وادار به کشف حجاب و تلاشی بدنی کرده‌اند. یکی از زنان که نسبت به این رفتار اعتراض کرده، با واکنش خشن طالبان مواجه شده است. تصاویری که در اختیار رسانه‌ها قرار گرفته نشان می‌دهد که این زن با شلاق و قنداق تفنگ مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته است. جنبش زنان عدالت‌خواه با نشر بیانیه‌ای این اقدام طالبان را محکوم کرده و آن را نمونه‌ای از خشونت سیستماتیک علیه زنان در افغانستان دانسته است. این جنبش تأکید کرده که طالبان نه‌تنها حقوق اولیه و آزادی‌های فردی زنان را نقض می‌کنند، بلکه با اعمال خشونت، هرگونه صدای معترض را سرکوب می‌سازند. کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل پیش‌تر هشدار داده بودند که رفتارهای طالبان نسبت به زنان، مصداق روشنی از آپارتاید جنسیتی است؛ وضعیتی که در آن زنان به گونه‌ی هدفمند و گسترده از مشارکت در جامعه محروم می‌شوند. از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰، گزارش‌های متعددی از اعمال محدودیت، خشونت و سرکوب سیستماتیک علیه زنان از ولایات مختلف کشور مخابره شده است؛ اما مواردی چون ضرب‌وشتم زنان معترض در ملاء عام، بار دیگر توجه نهادهای بین‌المللی را به وضعیت وخیم حقوق بشر در افغانستان جلب کرده است.
نامه‌ای از یک دختر افغانستانی به کشور ایران: ما فقط مهاجر نیستیم، ما انسانیم
اخراج اجباری مهاجران افغان از ایران غم‌انگیزترین و دلخراش‌ترین خبری است که این روزها می‌شنویم. هزاران افغان که سال‌ها زنده‌گی خود را در ایران ساخته بودند، اکنون مجبور به ترک خانه و شغل، و بازگشت به افغانستان شده‌اند. مردان، زنان و کودکان، همه به اجبار، بدون هیچ کمک و سرپناهی و بدون هیچ امیدی به کشورشان بازگردانده می‌شوند. این فقط یک مساله مهاجرت یا سیاست نیست، بلکه یک درد مشترک انسانی است و آن‌چه ما از مردم ایران می‌خواهیم این است که درد کسانی را که از روی اجبار وطن خود را ترک کرده‌اند، حس کنند. من هم یک مهاجر در پاکستان هستم، این‌جا زنده‌گی می‌کنم و درس می‌خوانم. هرگز در ایران نبوده‌ام، اما عمیقاً درک می‌کنم که دوری از وطن چه احساسی دارد و درد مردمم را که با آن‌ها ناعادلانه رفتار می‌شود، حس می‌کنم. می‌دانم چقدر سخت است، وقتی حس تعلق به هیچ جایی نداری. بسیاری از مردم افغانستان نه به انتخاب خودشان، بلکه به‌خاطر جست‌وجوی امنیت به ایران مهاجرت کردند. هزاران افغان در سال‌های گذشته از جنگ، فقر، آزار و اذیت گریختند و به ایران پناه بردند. آن‌ها فقط امیدهای ساده‌ای داشتند: زنده ماندن، کار کردن، دیدن دختران‌شان که به مکتب می‌روند و دور نگه داشتن پسران‌شان از جنگ. اما اکنون، این افراد با چشمان پر از اشک و با غم از دست دادن هر آن‌چه که با تلاش بی‌پایان در طول سال‌ها در ایران به‌دست آورده بودند، رانده می‌شوند. تصاویر از مرزهای افغانستان و ایران، داستان‌های واقعی را برای ما روایت می‌کنند. این عکس‌ها کودکانی را نشان می‌دهند که روی زمینهای خالی می‌خوابند، مادرانی با چهره‌های خسته و مردان خاموش با چشمان پر از درد. هیچ‌کس نمی‌پرسد که آن‌ها کجا خواهند رفت، چه خواهند کرد یا چه کسی از آن‌ها حمایت خواهد کرد. این افراد مجرم نیستند، اما مانند مجرم با آن‌ها رفتار می‌شود. اکثر این افراد سال‌ها در ایران کار کرده‌اند، برای مردم ایران خدمت کرده‌اند، حتا خانه خریده‌اند و برخی از آن‌ها حتا کسب‌وکار خود را ایجاد کرده‌اند؛ اما اکنون همه آن‌ها مجبور به ترک ایران شده‌اند. حتا کسانی که در ایران متولد و بزرگ شده‌اند، با اخراج اجباری مواجه هستند. اما چرا جهان هنوز سکوت کرده است؟ جوامع بین‌المللی باید از این وضعیت آگاه باشند. آن‌ها باید چشمان خود را باز کنند. جهان نباید فقط تماشاگر خاموش باشد. اخراج هزاران نفر در حالی که سال‌ها در ایران زنده‌گی کرده بودند، بی‌عدالتی است. این در حالی است که افغانستان خود با چالش‌های بزرگی روبه‌رو است و این اخراج بحران‌های دیگری را به آن اضافه کرده است. اکثر این افراد بیکار، ناامید و بی‌خان‌ومان هستند که اوضاع را بدتر می‌کند. من به‌عنوان کسی که در تبعید زنده‌گی می‌کند، می‌دانم دوری از کشور چه احساسی دارد. من وطنم را به انتخاب خودم یا از روی خوش‌حالی ترک نکردم. من رخت سفر بستم، چون چاره دیگری نداشتم. مجبور شدم مهاجرت را انتخاب کنم تا بتوانم ادامه تحصیل دهم و آینده بهتر برای خودم بسازم. اکثر کسانی که اکنون بین مرزهای افغانستان و ایران گیر افتاده‌اند نیز مانند من بودند. آن‌ها رویاها و اهدافی داشتند، اما کسی آن‌ها را نشنید و رویاهای‌شان بین مرزها دفن شد. در میان این افراد، خانواده‌هایی بودند که فقط به‌خاطر دختران‌شان به ایران مهاجرت کردند تا بتوانند در آن‌جا تحصیل کنند، اما این رویا فقط در حد یک رویا باقی ماند. آن‌چه من از مردم ایران می‌خواهم، فقط انسانیت است، نه چیز دیگری. ما می‌خواهیم شما درد ما را حس کنید. اخراج دسته‌جمعی و تحقیر در خیابان‌ها و رسانه‌ها، نه‌تنها وجدان را جریحه‌دار می‌کند، بلکه به روابط تاریخی این دو ملت نیز آسیب می‌رساند. از مردم ایران می‌خواهم که اجازه این کار را ندهند و در مقابل دیدن افغان‌هایی که از چنین دردی رنج می‌برند، سکوت نکنند. می‌خواهم آن‌ها درد دختری را که تازه کشورش را ترک کرده تا بتواند تحصیل کند یا درد مردی را که خانواده‌اش را در افغانستان ترک کرده و به ایران مهاجرت کرده تا بتواند از آن‌ها حمایت کند، حس کنند. همه آن‌ها به دلیلی به کشور شما آمده‌اند و ما می‌خواهیم شما ما را درک کنید. افغان‌ها و ایرانی‌ها دشمن نیستند. ما همه انسان‌هایی با زبان و دین مشترک هستیم. وقتی دولت‌ها ساکت هستند، این مردم هستند که باید صدای خود را بلند کنند. این چیزی است که ما از مردم ایران می‌خواهیم. ما مهاجران، انسان هستیم. مهاجرت درد است، اما جرم نیست. کسانی که یک بار مجبور به سفر شده‌اند، نباید دوباره به‌خاطر ترک خانه‌های‌شان که با زحمات فراوان در کشور دیگری ساخته‌اند، مجازات شوند. شاید امروز صدای‌مان خاموش باشد، اما هرگز درد این روزها را فراموش نخواهیم کرد. روزی ما نیز برمی‌خیزیم و جهان صدای ما را خواهد شنید. تا آن روز، تنها چیزی که می‌خواهیم این است که با ما با انسانیت رفتار شود.
پس‌لرزه‌های شرق افغانستان زندگی صدها هزار کودک را مختل کرده است
فرخنده: با گذشت چند روز از زلزله و پس‌لرزه‌های ویرانگر در ولایت‌های شرقی افغانستان، سازمان نجات کودکان هشدار داده است که بیش از ۲۶۰ هزار کودک به‌طور مستقیم از این رویداد آسیب دیده‌اند. در بیانیه‌ای که این سازمان روز پنج‌شنبه منتشر کرده، آمده است که زمین‌لرزه اصلی که جان بیش از ۲۲۰۰ نفر را گرفته، پیامدهای گسترده‌ای برای کودکان به‌همراه داشته و آنان را در معرض خطرات جسمی و روانی قرار داده است. این آمار، در کنار گزارش‌های سازمان ملل که از یتیم شدن دست‌کم ۲۸۰ کودک خبر داده، زنگ خطر جدی برای نهادهای امدادی و دولت سرپرست افغانستان به‌حساب می‌آید. بر اساس این گزارش، سازمان نجات کودکان برای رسیدگی به وضعیت بحرانی ایجادشده، خیمه‌های ویژه‌ای را برای حمایت و مراقبت از کودکان برپا کرده است. تیم‌های بهداشتی و روانی این سازمان به‌صورت شبانه‌روزی مشغول ارائه خدمات درمانی، مشاوره‌ای و حمایتی هستند. یکی از مسئولان میدانی این سازمان گفت: «هزاران کودک نه‌تنها خانه‌های خود را از دست داده‌اند، بلکه دچار ترس، اضطراب و آسیب‌های روحی جدی شده‌اند. ما نیاز فوری به منابع بیشتر برای تداوم حمایت‌های روانی و جسمی داریم.» طبق آخرین آمار، بیش از پنج هزار خانه در جریان این فاجعه طبیعی به‌طور کامل یا جزئی ویران شده‌اند. بسیاری از خانواده‌ها هنوز در فضای باز زندگی می‌کنند و به کمک‌های فوری مانند سرپناه، غذا، آب و خدمات بهداشتی نیاز دارند.
نیویارک تایمز: نبود امدادگران زن، جان زنان مجروح را به خطر انداخته است
فرخنده: به گزارش نیویارک تایمز، با گذشت چند روز از زلزله مرگبار در ولایت‌های شرقی افغانستان، نگرانی‌ها درباره وضعیت زنان و دختران آسیب‌دیده به شدت افزایش یافته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که نبود تیم‌های امدادی زن و محدودیت‌های سخت‌گیرانه طالبان در مورد تعامل میان مردان و زنان، روند امدادرسانی به زنان مجروح را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. بر اساس اطلاعات به‌دست آمده، گروه‌های اولیه امداد تنها پس از حدود ۳۶ ساعت به مناطق زلزله‌زده رسیدند. اما به دلیل ترکیب کاملاً مردانه این تیم‌ها و ممنوعیت‌های موجود، شمار زیادی از زنان و دختران که زیر آوار مجروح شده بودند، بدون رسیدگی پزشکی رها شدند. شاهدان عینی از محل می‌گویند که امدادگران عمدتاً مردان و کودکان را از زیر آوار بیرون کشیده‌اند، در حالی که زنان مجروح ناچار بوده‌اند منتظر حضور زنان داوطلب از روستاهای اطراف باشند. این تأخیر در بسیاری موارد منجر به وخامت وضعیت جسمی زنان و در برخی موارد، مرگ آنان شده است. بر اساس قوانین جاری طالبان، تماس فیزیکی میان مردان و زنانی که نسبت فامیلی ندارند، ممنوع است. این محدودیت‌ها در شرایط بحرانی فعلی، روند نجات و امداد را برای نیمی از جمعیت آسیب‌دیده تقریباً ناممکن کرده است. هرچند طالبان اعلام کرده‌اند که در این فاجعه بیش از ۲۲۰۰ نفر جان خود را از دست داده و حدود ۳۶۰۰ نفر زخمی شده‌اند، اما آماری از تفکیک جنسیتی قربانیان ارائه نشده است. با این حال، منابع محلی و امدادگران مستقل می‌گویند که زنان بیشترین آسیب را دیده‌اند و نیاز فوری به کمک‌های تخصصی دارند. سازمان‌های بین‌المللی نیز هشدار داده‌اند که زنان و دختران، به‌ویژه در چنین بحران‌هایی، در معرض بالاترین خطر قرار دارند. کمبود شدید پزشک و پرستار زن در مناطق آسیب‌دیده، روند درمان و نجات آنان را به‌شدت مختل کرده است. در حالی‌که امدادرسانی ادامه دارد، فعالان حقوق بشر خواستار اقدامات فوری برای رفع موانع فرهنگی و اداری در مسیر کمک‌رسانی به زنان شده‌اند؛ اقدامی که برای نجات جان صدها زن و دختر در مناطق آسیب‌دیده حیاتی عنوان شده است.
زن، اگر خارجی باشد محترم است!
فرخنده: در حالی‌که دختران افغانستان حتی اجازه عبور از دروازه مکتب و دانشگاه را ندارند، و زنان از حق کار، تحصیل و زندگی عادی محروم شده‌اند، مقامات بلندپایه طالبان با لبخند و احترام دست‌به‌سینه در صف ایستادند تا از یک وزیر زن خارجی استقبال کنند؛ گویا “زن” فقط وقتی مورد احترام است که از مرز افغانستان گذشته باشد! روز چهارشنبه، داکتر مریم بنت علی المسند، معاون وزیر در امور همکاری‌های بین‌المللی قطر، در رأس یک هیئت بلندپایه وارد کابل شد تا کمک‌های بشردوستانه کشورش را برای زلزله‌زدگان برساند. در میدان هوایی کابل، محمد نعیم، معین وزارت خارجه طالبان و شماری از مقامات این گروه، با آدابی خاص و تشریفاتی منظم، از این زن باصلاحیت قطری استقبال کردند. تصاویر رسمی منتشرشده از این دیدار، یک تضاد تلخ و خنده‌دار را به تصویر کشید: مردانی که در کشور خود صدای زن را “عورت” و گناه می‌دانند، به یک زن خارجی دست به سینه تعظیم می‌کنند و سر خم می‌نمایند. معلوم نیست “عورت بودن” در قاموس طالبان، تابع تابعیت است یا جنسیت! خانم المسند، در این سفر بر روند توزیع کمک‌های بشردوستانه قطر نظارت می‌کند؛ کمک‌هایی شامل مواد غذایی، وسایل طبی، چادر و دو شفاخانه صحرایی برای مناطق زلزله‌زده. این اقدام قطر در چارچوب «پل هوایی بشری» تعریف شده که گفته می‌شود زندگی بیش از ۱۱ هزار تن را پوشش می‌دهد. نکته جالب اینجاست که طالبان، که تاکنون زنان افغان را حتی از حق نفس کشیدن در فضای عمومی محروم ساخته، حالا پای صحبت با یک مقام زن خارجی می‌نشیند و با او درباره وضعیت اضطراری کشور گفت‌وگو می‌کند. شاید اگر دختران افغان هم پاسپورت قطری داشتند، امروز در مکتب و شفاخانه حضور می‌یافتند! سیاست دوگانه طالبان در برابر زنان، دیگر پوشیده نیست. در داخل، دروازه تعلیم، کار و حتی خدمات صحی به روی زنان بسته شده، اما وقتی یک زن خارجی با صلاحیت و اقتدار وارد کابل می‌شود، همه «علما» ناگهان به احترام علم و تخصص زن خم می‌شوند. البته، به‌شرطی که او افغان نباشد.