آزادی بستگان فوزیه کوفی از زندان طالبان؛ بازداشت بدون دلیل قانونی
فرخنده: فوزیه کوفی اعلام کرده است که سه تن از بستگانش که به‌تازگی از سوی طالبان بازداشت شده بودند، پس از حدود یک هفته از زندان آزاد شده‌اند؛ بازداشتی که به گفته او «هیچ مبنای قانونی» نداشته است. این عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان روز سه‌شنبه، ۱۵ ثور، در صفحه ایکس خود نوشت که این افراد در هشتم ثور بازداشت شده بودند و تنها به‌دلیل نسبت خانوادگی با او در بازداشت به‌سر می‌بردند. به گفته کوفی، آنان بدون ارائه هیچ دلیل مشخصی زندانی شده بودند. او در ادامه از تلاش و حمایت شماری از فعالان سیاسی، مدنی، فرهنگی، جنبش‌های زنان، رسانه‌ها، اعضای جامعه دیپلماتیک و همچنین ریچارد بنت برای پیگیری این موضوع قدردانی کرده است. کوفی تأکید کرده است که در شرایط کنونی، شهروندان افغانستان به‌ویژه زنان با فشارهای گسترده‌ای روبه‌رو هستند و نیاز به همبستگی و دادخواهی مشترک بیش از هر زمان دیگر احساس می‌شود. او همچنین هشدار داده است که فضای فعالیت برای زنان در عرصه‌های سیاسی و مدنی به‌شدت محدود شده و چنین رویدادهایی نشان‌دهنده موانع جدی در برابر مشارکت زنان در زندگی عمومی است.
هشدار سازمان ملل: افغانستان به بیش از یک میلیون قابله نیاز دارد
فرخنده: همزمان با روز جهانی قابله‌ها، صندوق جمعیت سازمان ملل اعلام کرده که سرمایه‌گذاری بر بیش از یک میلیون قابله در افغانستان برای نجات جان مادران و نوزادان «ضروری» است. صندوق جمعیت سازمان ملل روز سه‌شنبه، ۱۵ ثور، تأکید کرده است که تقویت نیروی قابله‌ها مؤثرترین راه برای کاهش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان در افغانستان است. به گفته این نهاد، افزایش تعداد قابله‌ها می‌تواند دسترسی به مراقبت‌های دوران بارداری، زایمان ایمن و خدمات پس از زایمان را به‌طور چشم‌گیری بهبود بخشد. این هشدار در حالی مطرح می‌شود که وضعیت سیستم صحی افغانستان با چالش‌های جدی روبه‌رو است. یونیسف نیز اعلام کرده که افغانستان ممکن است تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲۰ هزار معلم و نزدیک به پنج هزار کارمند صحی را از دست بدهد؛ روندی که می‌تواند بحران خدمات عمومی را تشدید کند. نهادهای سازمان ملل هشدار داده‌اند که محدودیت‌های طالبان، به‌ویژه منع آموزش دختران در انستیتوت‌های صحی، به کاهش شدید کارمندان صحی زن منجر خواهد شد. این در حالی است که حضور کارکنان صحی زن، به‌ویژه قابله‌ها، برای ارائه خدمات به زنان در افغانستان حیاتی دانسته می‌شود. کارشناسان می‌گویند کاهش نیروی انسانی در بخش صحت، به‌ویژه در میان زنان، می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای داشته باشد و جان هزاران مادر و کودک را در معرض خطر قرار دهد.
نی: همه آزادی در افغانستان از بین رفته؛ رسانه‌ها به ابزار تبلیغاتی طالبان تبدیل شده‌اند
فرخنده: نهاد نی در تبعید همزمان با روز جهانی آزادی مطبوعات اعلام کرده است که در افغانستانِ تحت حاکمیت طالبان، هیچ آزادی از جمله آزادی بیان وجود ندارد و رسانه‌ها به‌شدت سرکوب شده‌اند. این نهاد در بیانیه‌ای تأکید کرده است که رسانه‌ها در افغانستان هیچ‌گاه به اندازه امروز محدود و تحت فشار نبوده‌اند. به گفته «نی»، رسانه‌های داخلی عملاً به ابزار تبلیغاتی تبدیل شده‌اند که فعالیت‌ها و مواضع طالبان را بازتاب می‌دهند و قادر به پوشش مشکلات واقعی مردم نیستند. در این بیانیه آمده است که رسانه‌های زیر کنترل طالبان، دیدارها و برنامه‌های این گروه را به‌طور گسترده پوشش می‌دهند، اما از پرداختن به چالش‌های روزمره شهروندان، از جمله فقر، بیکاری و نقض حقوق بشر، بازمی‌مانند. این نهاد افزوده است که چنین شرایطی باعث شده جریان آزاد اطلاعات به‌شدت محدود شود. «نی» همچنین هشدار داده است که جامعه جهانی نباید فریب ظاهر وضعیت را بخورد و باید به عمق بحران آزادی رسانه‌ها در افغانستان توجه کند. به باور این نهاد، در شرایط کنونی نه‌تنها جایی برای رسانه‌های آزاد وجود ندارد، بلکه ارزش‌های اساسی انسانی نیز تضعیف شده است. در ادامه این بیانیه آمده است که طالبان علاوه بر کنترل رسانه‌ها، خبرنگاران را بازداشت، تهدید و در مواردی شکنجه کرده‌اند. این نهاد همچنین از تغییر موضع برخی مالکان رسانه‌ها انتقاد کرده و گفته است که شماری از آنان که پیش‌تر مدافع آزادی بیان بودند، اکنون به توجیه‌کنندگان سیاست‌های طالبان تبدیل شده‌اند. در همین حال، ریچارد بنت نیز اعلام کرده است که در حال حاضر دست‌کم چهار خبرنگار و کارمند رسانه‌ای در زندان طالبان به‌سر می‌برند و خواستار آزادی فوری آنان شده است.
قتل فجیع یک زن جوان در غور؛ لت‌وکوب و آب جوش جان فرزانه را گرفت
فرخنده: یک زن ۱۸ ساله به‌نام فرزانه در ولسوالی پسابند ولایت غور به‌گونه‌ای فجیع به قتل رسیده است؛ گزارش‌ها نشان می‌دهد که او پس از لت‌وکوب شدید و ریختن آب جوش جان باخته و چند عضو خانواده شوهرش در این رویداد متهم هستند. بر اساس اطلاعات اولیه، این رویداد در قریه جبیر ولسوالی پسابند رخ داده و فرزانه که تنها یک سال از ازدواجش می‌گذشت و مادر یک کودک خردسال بود، در نتیجه خشونت شدید خانوادگی جان خود را از دست داده است. منابع می‌گویند آثار لت‌وکوب شدید و سوختگی ناشی از آب جوش بر بدن او وجود داشته است. گزارش‌ها حاکی است که شش تن، از جمله شوهرش—که به‌عنوان داکتر محب‌الله معرفی شده—به‌همراه دو پسر، همسر اول و دو دخترش، در این قتل دست داشته‌اند. گفته می‌شود این افراد به‌صورت گروهی در این خشونت مرگبار علیه فرزانه نقش داشته‌اند. تا کنون جزئیات رسمی از سوی نهادهای مسئول درباره بازداشت یا پیگرد این افراد منتشر نشده است. این رویداد بار دیگر نگرانی‌ها درباره تداوم خشونت‌های خانوادگی و نبود سازوکارهای حمایتی مؤثر برای زنان در افغانستان را برجسته می‌کند. بسیاری از موارد مشابه، به‌ویژه در مناطق دوردست، یا ثبت نمی‌شود یا بدون پیگیری جدی باقی می‌ماند. قتل فرزانه در حالی رخ می‌دهد که فعالان حقوق زن بارها هشدار داده‌اند خشونت‌های خانوادگی در نبود حمایت‌های قانونی و اجتماعی، به یکی از تهدیدهای جدی برای زنان در کشور تبدیل شده است.
منع تأیید اسناد تحصیلی زنان؛ محدودیت تازه طالبان دسترسی به آموزش و کار را تنگ‌تر کرد
فرخنده: منابع در کابل می‌گویند وزارت خارجه طالبان تأیید اسناد تحصیلی زنان را متوقف کرده است؛ تصمیمی که همزمان با دستور تازه در وزارت تحصیلات عالی طالبان برای عدم پاسخ‌گویی به نهادهای خارجی، مسیر تحصیل و کار افغان‌ها در بیرون از کشور را با مانع جدی روبه‌رو کرده است. دو زن در کابل گفته‌اند که روز شنبه برای تأیید مدارک تحصیلی‌شان به وزارت خارجه طالبان مراجعه کردند، اما در ورودی به آنان اطلاع داده شده که از این پس تأیید اسناد زنان ممنوع است. این اقدام به‌عنوان تازه‌ترین محدودیت بر زنان، نگرانی‌ها درباره تشدید سیاست‌های محدودکننده را افزایش داده است. همزمان، منابع آگاه در وزارت تحصیلات عالی طالبان می‌گویند که ندا محمد ندیم به دانشگاه‌های دولتی دستور داده است تا اسناد تحصیلی دانشجویان—اعم از زن و مرد—را برای نهادهای بین‌المللی و کشورهای خارجی تأیید نکنند. به گفته این منابع، این دستور به‌صورت شفاهی ابلاغ شده و از مسئولان دانشگاه‌ها خواسته شده به ایمیل‌ها و درخواست‌های خارجی درباره نمرات، فراغت یا وضعیت تحصیلی پاسخ ندهند. منابع تأکید می‌کنند که این تصمیم عملاً روند تأیید اسناد برای کار، ادامه تحصیل یا همکاری با سازمان‌های بین‌المللی را متوقف می‌کند. همچنین گفته شده که از مسئولان خواسته شده این سیاست به‌گونه «محرمانه» اجرا شود تا بازتاب رسانه‌ای نیابد. شماری از زنان در کابل با انتقاد از این تصمیم می‌گویند که طالبان نه‌تنها فرصت‌های آموزشی، بلکه مسیرهای شغلی آنان را نیز محدودتر کرده‌اند. به گفته آنان، حتی اسناد تحصیلی صادرشده در دوره حکومت پیشین نیز از سوی طالبان تأیید نمی‌شود. این اقدامات در ادامه مجموعه‌ای از محدودیت‌ها علیه زنان و دختران در افغانستان اعمال می‌شود؛ از جمله منع آموزش بالاتر از صنف ششم، محدودیت در کار و ممنوعیت فعالیت در بسیاری از نهادهای داخلی و بین‌المللی. با وجود فشارهای جهانی، این سیاست‌ها تاکنون تغییری نکرده است.
مرگ مرموز دختر ۱۵ ساله در دایکندی؛ طب عدلی قتل بر اثر ضرب‌وشتم را تأیید کرد
فرخنده: یک دختر ۱۵ ساله به‌نام محدثه در ولایت دایکندی جان باخته؛ در حالی‌که روایت‌های متضاد از سوی دو خانواده مطرح است، نتایج طب عدلی نشان می‌دهد که او بر اثر ضربه شدید به سر و خشونت فیزیکی جان خود را از دست داده است. به‌گفته منابع محلی، محدثه به تاریخ ششم ثور در ولسوالی مرکز دایکندی جان باخت. خانواده او علت مرگ را خشونت خانوادگی، به‌ویژه لت‌وکوب توسط شوهرش می‌دانند، در حالی‌که خانواده شوهر، با رد قتل، ادعا کرده‌اند که او با خوردن مواد سمی به زندگی خود پایان داده است. با این حال، بررسی‌های طب عدلی نشان می‌دهد که آثار زخم‌های متعدد ناشی از ضرب‌وشتم در بخش‌های مختلف بدن محدثه، از جمله دست‌ها، پاها و گردن وجود داشته و یک ضربه شدید به سر، علت اصلی مرگ ثبت شده است؛ یافته‌ای که روایت خانواده شوهر را زیر سؤال می‌برد. براساس گفته‌های نزدیکان محدثه، او حدود هشت ماه پیش با پسرخاله‌اش ازدواج کرده بود. گفته می‌شود که تنها چند ماه پس از آغاز زندگی مشترک، خشونت‌های خانوادگی آغاز شد و با وجود تلاش‌های مکرر خانواده محدثه برای بازگرداندن او به خانه، این درخواست‌ها از سوی شوهر و خانواده‌اش پذیرفته نشد. در روز حادثه، به‌گفته اعضای خانواده، محدثه پس از یک دور شدید لت‌وکوب، در حالی‌که به‌شدت آسیب دیده بود، جان باخت. پدر او که برای انتقال دخترش به خانه رفته بود، با وضعیت غیرعادی در خانه مواجه شده و در نهایت، محدثه را در حالی یافت که لحظات پایانی زندگی‌اش را سپری می‌کرد. در مقابل، خاله محدثه در روایتی متفاوت مدعی شده است که او پس از مشاجره خانوادگی، به‌گونه ناگهانی دچار وضعیت وخیم شده و احتمال داده که مواد سمی مصرف کرده باشد. با این حال، این روایت با یافته‌های طب عدلی همخوانی ندارد. پس از این رویداد، جسد محدثه برای بررسی به طب عدلی منتقل شد و نتایج رسمی، مرگ او را قتل اعلام کرد. در ادامه، شوهر محدثه پس از یک شب فرار، از سوی نیروهای طالبان بازداشت شد. به گفته منابع، او در جریان بازجویی به لت‌وکوب محدثه اعتراف کرده، اما جزئیات رسمی این اعتراف به‌طور مستقل منتشر نشده است. پدر محدثه نیز با ثبت شکایت رسمی، علاوه بر شوهر، از برخی اعضای خانواده او نیز به‌عنوان متهمان احتمالی نام برده است. این رویداد بار دیگر نگرانی‌ها درباره خشونت‌های خانوادگی و نبود سازوکارهای مؤثر حمایتی برای زنان در افغانستان را برجسته کرده است؛ جایی که بسیاری از موارد خشونت، یا گزارش نمی‌شود یا به نتیجه عادلانه نمی‌رسد.
هشدار سازمان ملل: طالبان خبرنگاران بازداشت‌شده را فوراً آزاد کنند
فرخنده: ریچارد بنت در آستانه روز جهانی آزادی مطبوعات از طالبان خواسته است خبرنگاران بازداشت‌شده را «فوراً و بدون قید و شرط» آزاد کنند و به محدودیت‌های فزاینده بر رسانه‌ها پایان دهند. بنت در بیانیه‌ای اعلام کرده است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، آزادی رسانه‌ها در افغانستان به‌طور نگران‌کننده‌ای کاهش یافته و خبرنگاران در فضایی آکنده از تهدید، سانسور و فشار فعالیت می‌کنند. به گفته او، بسیاری از خبرنگاران با بازداشت، نظارت و تهدید مستقیم روبه‌رو هستند و پوشش موضوعات حساس، به‌ویژه حقوق زنان و دختران، با خطرات جدی همراه است. در این بیانیه تأکید شده است که دامنه فشارها تنها به رسانه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه فعالان مدنی و حتی شهروندانی که با رسانه‌ها همکاری دارند نیز در معرض تهدید و بازداشت قرار گرفته‌اند. این وضعیت، به گفته بنت، موجب گسترش خودسانسوری و کاهش جریان آزاد اطلاعات در کشور شده است. او هشدار داده که ادامه این روند، دسترسی مردم به اطلاعات مستقل را بیش از پیش محدود می‌کند و بر شفافیت و پاسخ‌گویی تأثیر منفی می‌گذارد. با این حال، بنت تأکید کرده است که خبرنگاران افغان با وجود این فشارها، همچنان نقش کلیدی در اطلاع‌رسانی و بازتاب وضعیت حقوق بشر ایفا می‌کنند و نیازمند حمایت فوری جامعه جهانی هستند.
استقبال جبهه آزادی از به‌رسمیت شناخته شدن تیم فوتبال زنان افغانستان در تبعید
فرخنده: جبهه آزادی افغانستان اعلام کرده است که به‌رسمیت شناخته شدن تیم ملی فوتبال زنان افغانستان در تبعید از سوی فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا، یک تحول مهم در حمایت از حقوق و حضور زنان افغان در ورزش به‌شمار می‌رود. این جبهه با نشر خبرنامه‌ای از تصمیم نهادهای بین‌المللی فوتبال استقبال کرده و گفته است که به‌رسمیت شناخته شدن این تیم به‌عنوان نماینده رسمی افغانستان در رقابت‌های بین‌المللی، گامی مهم در راستای حفظ حضور زنان افغان در عرصه ورزش است. در این خبرنامه آمده است که فیفا این اقدام را بخشی از حمایت از حقوق و آزادی‌های زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان توصیف کرده است؛ جایی که فعالیت زنان در بسیاری از حوزه‌ها، از جمله ورزش، با محدودیت‌های گسترده مواجه شده است. جبهه آزادی همچنین این موفقیت را به بازیکنان، مربیان تیم ملی فوتبال زنان و حامیان حقوق زنان تبریک گفته و تأکید کرده است که این تیم می‌تواند به‌عنوان نماد «ایستادگی و مقاومت» برای آزادی و برابری جنسیتی در افغانستان عمل کند. این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، فعالیت‌های ورزشی زنان در داخل افغانستان به‌طور گسترده متوقف شده و بسیاری از ورزشکاران زن ناگزیر به ادامه فعالیت در خارج از کشور شده‌اند.
کاهش شدید معاش و تأخیر در پرداخت؛ کارمندان زن شفاخانه هلمند از بحران معیشتی شکایت دارند
فرخنده: شماری از کارمندان زن در شفاخانه نسایی و ولادی ملکه ثریا در ولایت هلمند می‌گویند طالبان معاش آنان را به‌طور چشم‌گیر کاهش داده و در سه ماه گذشته هیچ پرداختی صورت نگرفته است؛ وضعیتی که نگرانی‌ها درباره بحران پرداخت حقوق در بخش‌های دولتی را افزایش داده است. به گفته این کارمندان، معاش ماهانه آنان از ۱۸ هزار افغانی به ۷ هزار افغانی کاهش یافته و در عین حال، طی سه ماه گذشته هیچ دستمزدی دریافت نکرده‌اند. آنان همچنین می‌گویند که معاش‌های پرداخت‌ناشده از دوره حکومت پیشین نیز همچنان باقی مانده و با وجود گذشت چند سال، پرداخت نشده است. این کارمندان افزوده‌اند که بارها برای پیگیری حقوق خود به نهادهای مربوط در اداره طالبان مراجعه کرده‌اند، اما تاکنون پاسخ روشنی دریافت نکرده‌اند. به گفته آنان، ادامه این وضعیت زندگی روزمره‌شان را با مشکلات جدی مواجه کرده است. مشکل عدم پرداخت یا تأخیر در پرداخت معاش‌ها محدود به این شفاخانه نیست. در هفته‌های اخیر، شماری از معلمان و کارمندان دولتی در بخش‌های مختلف نیز از دریافت نکردن معاش‌های خود طی چندین ماه شکایت کرده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که بحران پرداخت حقوق در ساختار اداری طالبان گسترده‌تر از موارد موردی است. این در حالی است که طالبان از افزایش عواید داخلی، از جمله مالیات و استخراج معادن، به‌عنوان منبع تأمین بودجه یاد می‌کنند. با این حال، تحلیل‌ها نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از این منابع به نهادهای اداری و امنیتی اختصاص یافته است. بر اساس داده‌های موجود، سهم بزرگی از بودجه به نهادهای امنیتی اختصاص دارد و بیش از نیمی از بودجه عادی کشور صرف این بخش می‌شود. در مقابل، حوزه‌هایی مانند بهداشت و آموزش از کمترین سهم بودجه برخوردار هستند؛ موضوعی که به باور کارشناسان، می‌تواند به تضعیف خدمات عمومی و افزایش نارضایتی‌ها منجر شود.
برای نخستین‌بار در ۱۲۵ سال؛ یک زن فرمانده کل ارتش استرالیا شد
فرخنده: آنتونی آلبانیزی اعلام کرد که برای نخستین‌بار در تاریخ ۱۲۵ ساله ارتش استرالیا، یک زن به‌عنوان فرمانده کل این نهاد منصوب شده است؛ انتصابی که از آن به‌عنوان «لحظه‌ای تاریخی» یاد شده است. بر اساس اعلام مقام‌های استرالیا، جنرال سوزان کویل به‌عنوان فرمانده کل ارتش این کشور منصوب شده و قرار است از ماه جولای رسماً کار خود را آغاز کند. این نخستین‌بار است که یک زن به این مقام عالی نظامی در استرالیا می‌رسد. ریچارد مالز این انتصاب را «لحظه‌ای تاریخی» توصیف کرده و گفته است که دستاوردهای کویل می‌تواند الهام‌بخش زنان بسیاری باشد. به گفته او، این تغییر نشان‌دهنده تحول در ساختارهای سنتی نظامی و گسترش نقش زنان در رده‌های عالی تصمیم‌گیری است. جنرال کویل که در حال حاضر ریاست بخش توانمندی‌های مشترک ارتش را بر عهده دارد، قرار است جایگزین سایمون استوارت شود. او ۵۵ سال دارد و از سال ۱۹۸۷ به ارتش پیوسته و نزدیک به چهار دهه تجربه در حوزه‌های مختلف نظامی کسب کرده است. در طول این سال‌ها، او مسئولیت‌های مهمی در سطوح عملیاتی و مدیریتی بر عهده داشته و در حوزه‌هایی مانند عملیات نظامی، برنامه‌ریزی راهبردی و جنگ سایبری فعالیت کرده است. همچنین، کویل در چندین مأموریت بین‌المللی، از جمله در افغانستان و برخی کشورهای خاورمیانه، حضور داشته است.