آموزش و کار زیر سایه حکومت طالبانی

دختران و زنان نیم از جامعه را تشکیل می دهد و به اندازه مردان یک جامعه حق کار و تحصیل دارد. اما در افغانستان بعد از روی کار آمدن حکومت طالبان حضور زنان در تمام عرصه های اجتماعی کم زنگ شده است. و مکتب های به روی دختران بالا تر از صنف هفتم بسته شد، طالبان بارها وعده بازگشایی مکاتب های دخترانه دادند اما تا امروز که بیش تر از یک سال می شود که قدم های دختران افغان جاده ها مکتب را لمس نکرده است. آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل در سال روز یک سالگی بسته شدنی مکتب دخترانه در افغانستان در توییتی چنین گفته بود” یک سال دانش و فرصت از دست رفته که هرگز باز نخواهند گشت. دختران به مکتب تعلق دارند. طالبان باید به آنها اجازه دهند که دوباره وارد شوند”. و در عین حال ذبیح الله مجاهد( سخنگوی طالبان) سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ و شیر محمد استانکزی معاون سیاسی وزارت خارجه طالبان کنفرانس مطبوعاتی از رهبرشان خواستار بازگشایی مکتب های دختران دخترانه شدند که این باعث برکناری ذبیح الله مجاهد از سمت سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ شد. طالبان بعد از هشت ماه تظاهرات زنان برای دسترسی به کار و تحصیل اجازه حضور دختران با لباس سیاه و حجاب سیاه در دانشگاه ها اعلان کردند. و روز های درسی دختران و پسران را در بعضی از ولایت یک روز در میان کردند تا دختران و پسران هم دیگر را در دانشگاه نبیند. بسیاری از دانشجویان دانشگاه از بالا بودنی میزان ساعت درسی در یک روز شکایت دارد سیما حیدری( نام مستعار) محصیل سال سوم اقتصاد دانشگاه کابل می گوید” بلند بودن میزان کریدیت درسی باعث می شود نتوانیم تمام درسی دو روز را که در یک روز می خوانم یاد بگیریم، و این واقعا برای ما مشکل است که از ساعت ۸صبح تا ۳ و نیم بعد ظهر را درس بمانیم و درس یاد بگیریم” ام سال طالبان در امتحان در انتخاب رشته تحصیلی با دختران اجازه انتخاب رشته های خبرنگاری، اقتصاد، زراعت و انجینری را نداند”. بسیار دختران که آمادگی کانکور می خواند می گوید بعاز از حمله های انتحاری در کورس های آمادگی کانکور و مکتب باعث شده است که خانواده های شان آن را نگذرد به کورس و مکتب بیرود. حمیده( نام مستعار) در کورس آموزشی کوثر دانش در دشت برچی است چنین می گوید ” خانواده ام مانع آمدن من به کورس می شود و می گوید بجای رفتن به کورس آمادگی کانکور کورس زبان انگلیسی بیرو؛ اما من دوست دارم اما کانکور بخوانم تا در آینده خبرنگار شوم” با این هم دختران و زنان افغانستان در گوشه و کنار های کشور مانند: کابل، بلخ و بعضی ولایت های دیگر مکتب های خانگی را درو از چشم طالبان بازگشایی کردند. این مکتب های خانگی در کوچه های پر خم و پیچ است تا طالبان نتواند آن پیدا نکند. لیلا رضایی
اوچا: مشارکت زنان افغانستان در امور بشردوستانه چالشی شده است

دفتر هماهنگی امور کمکهای بشری ملل متحد (اوچا) میگوید که مشارکت کارمندان محلی زنان در فعالیتهای بشردوستانه پرچالشتر شده است. اوچا ا نشر گزارشی میگوید که طی ۱۲ ماه گذشته که طالبان بر افغانستان مسلط شده اند، توانایی زنان برای مشارکت مصوون، معنادار و همه جانبه در فعالیتهای بشردوستانه حتا بیشتر از پیش چالشبرانگیز شده است. در این گزارش آمده است: “افزون بر محدودیتهای در حال افزایش که زنان را از حقوق و آزادیهای اساسی شان محروم میکند، کارمندان زن بشردوستانه به طور روزمره – از لحظهای که خانه را ترک میکنند تا وقتی که دوباره بر میگردند – با آزار و اذیت، ارعاب و بدرفتاری مواجه هستند.” بر اساس گزارش اوچا این موارد در جریان رفت و آمد آنان به دفتر، هنگام ملاقات با مقامات طالبان – در صورتی که به آنها اجازه داده شود – و در محل کار رخ میدهد. زنانی که در نهادهای امدادرسان کار میکنند، به اوچا گفته اند که اقدامات مختلف برای تطبیق فرمانها و دستورهای مرتبط به زنان از سوی طالبان، به ویژه مشایعت یک محرم، آنان را در معرض بازخواست فردی افراد قرار داده و محیط غیرمصوون را هنگام سفر به ویژه در محلات بازرسی طالبان ایجاد کرده است. گزارش گفته است: “هم کارمندان زن و هم کارمندان مرد در مورد رویدادهای بدرفتاری کلامی و رفتار تهدیدآمیز از سوی مسوولین (طالبان) در چکپاینتها صحبت نمودند که حتا به زوجها نیز اتفاق افتاده و گاهی تا سرحد خشونت فزیکی پیشرفته است.” اوچا تایید کرده است که محدودیتها نظر به مناطق از هم تفاوت دارد، اما این وضعیت سراسری است و زنان را در تمامی گوشه و کنار افغانستان متاثر کرده است. دفتر هماهنگی امور کمکهای بشری ملل متحد گفته است که در صورت عدم اتخاذ اقدامات فوری و قاطع از جوانب مختلف، خطر اینکه زنان افغان دیگر حتا نتوانند در فعالیتهای بشردوستانه در افغانستان مشارکت داشته باشند، وجود دارد. اوچا با نگرانی گفته است که عدم مشارکت زنان در فعالیتهای بشری، به طور بالقوه منجر به پیامدهای ویرانگری برای مستفیدشوندگان زن خواهد داشت. دفتر هماهنگی امور کمکهای بشری ملل متحد از گروه طالبان خواسته است که به نقش مهم و منحصر به فردی که کارمندان داخلی زن در پاسخدهی اعمال بشردوستانه دارند، اذعان داشته و به آن احترام بگذارد. اوچا تاکید کرده است که حکومت طالبان از اقدامات یا ایجاد موانعی که منجر به محدودیت، عدم مصوونیت و تضعیف نقش زنان در فعالیتهای بشری میشود، خودداری کند. این ادارۀ ملل متحد از کشورهای عضو و تمویلکنندگان خواسته است که برای اشتراک کامل، معنادار و مصوون زنان در فعالیتهای بشری، دادخواهی متداوم کنند و شرکای شان را در این زمینه پاسخگو قرار دهند. در گزارش آمده است: “رهبری ملل متحد و سازمانهای امدادرسان رهنمودهایی در مورد نحوۀ همکاری با مقامات کنونی (طالبان) روی موضوع مشارکت زنان در پاسخدهی بشردوستانه طراحی کنند، سیستمهای گزارشدهی را برای کارمندان داخلی زن تقویت کنند تا آنان بتوانند نگرانیهای مربوط به محیط کاری خود را گزارش کنند.” ایجاد و افزایش فرصتهای ویژه برای تمویل منابع مالی زنان و برنامههای بشردوستانه و محافظتی که برای زنان و دختران فعالیت میکنند، آموزش از سوادآموزی تا سطحی که منجر به بهبود مشارکت کارمندان زن در فعالیتهای بشری شود، از دیگر خواستهای اوچا از کشورها و سازمانهای امدادرسان در این گزارش است.
دیدار نماینده ویژه سازمان ملل با شماری از زنان در کابل

رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در افغانستان با شماری از زنان دیدار کرده است. نمایندگی شازمان در کابل (یوناما) با نشر توییتی که در این دیدار، در بارۀ مسایل کلیدی زنان و دختران افغانستانی گفتوگو شده است و همچنان بر رفع محدودیتها در برابر زنان در دسترسی به آموزش و کار تاکید شده است. پیشتر، خانم اوتونبایوا به مولوی امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان و معاونین رئیس الوزرای طالبان در کابل در باره زنان و دختران گفت و گو کرده بود.
کانادا صدها پناهجوی افغانستانی را از پاکستان انتقال داد

وزارت خارجه کانادا میگوید که صدها شهروند افغانستانی را روز گذشته از پاکستان به این کشور انتقال دادهاست. شان فریزر، وزیر خارجه این کشور با نشر توییتی میگوید که 326 پناهجوی افغانستانی که با کانادا همکاری کردهبودند به این کشور انتقال دادهاست. این درحالیست که پیشتر، کانادا اعلان کرده بود که تا سقف چهلهزار پناهجو را از افغانستان میپذیرد که تا کنون به گفتهی فریزر ۲۲ هزار و ۵۸۱ پناهجو به کانادا منتقل شدهاند.
عفو بین الملل: اخراج دختران دانشجو از خوابگاه دانشگاه کابل، مایهی نگرانی است

سازمان عفو بینالملل، با نشر رشتهتوییتهای میگوید که اخراج دختران دانشجو از خوابگاه دانشگاه کابل مایهی نگرانیاست. منابع می گویند که وزارت تحصیلات عالی، مسئولین دانشگاه و خوابگاه دانشگاه کابل، شماری از دختران دانشجوی عمدتا هزاره را به دلیل وضاحت خواهی مسمومیت شان و اعتراض بر حمله انتحاری بر مرکز آموزشی کاج، از دانشگاه و خوابگاه اخراج کردهاند. عفو بین الملل، در این توییتها گفتهاست که در محیطی که زنان با هجومی از محدودیت مواجهاند، اخراج دانشجویان دختر از خوابگاه دانشگاه کابل نگرانکننده است. این سازمان، همچنان نوشته که زنان باید آزادانه به آموزش دسترسی داشته باشند. این در حالیست که پیشتر، شماری از زنان معترض در کابل با تجمع در مقابل دانشگاه کابل خواستار توقف روند اخراج دختران و بر گشت آنها به خوابگاه و دانشگاه شدند و اعتراض کردند.
تجمع اعتراضی باشندگان پکتیا بهخاطر بستهماندن مکاتب دخترانه

گزارشها از ولایت پکتیا میرساند که شماری از باشندگان این ولایت در یک «تجمع اعتراضی» خواهان بازگشایی مکاتب دخترانه در این ولایت شده اند. گفته میشود این تجمع از سوی باشندگان ولسوالی «نکه» صورت گرفته است که در آن شماری از عالمان دین، بزرگان و جوانان اشتراک داشتند و عدم بازگشایی مکاتب دخترانه در افغانستان را جفای بزرگ خواندند. معترضان گفتهاند که بسته ماندن دروازه مکتبهای دخترانه هیچ توجیه دینی و فرهنگی ندارد.
قتل یک زن در ارزگان به دست شوهرش

گزارشها از ولایت ارزگان میرساند که یک زن در این ولایت توسط همسرش کشته شده است. شماری از منابع در شهر ترینکوت میگویند که این مرد همسرش را مورد ضربوشتم تا سرحد مرگ قرار دادهاست. گفته میشود خانم این مرد به دلیل خونریزی شدید در شفاخانه جان دادهاست. قومندانی امنیه ولایت ارزگان میگوید این مرد بازداشت شده است و انگیزهی قتل را خشونت خانوادگی گفتهاست.
خودکشی یک کودک در فاریاب

گزارش ها از ولایت فاریاب می رساند که یک کودک در این ولایت با حلق آویز کردن، به زندگی اش خاتمه داده است. گفته میشود این کودک نورمحمد، نام داشته و پس از آنکه پدرش او را لتوکوب کرده ، اقدام به خودکشی کردهاست. گفتنی است که در افغانستان فرهنگ «خشونت علیه کودکان» در میان والدین زیر عنوان «تربیت» خیلی طرفدار دارد.
تیرباران یک زن در بدخشان

گزارشها از ولایت بدخشان میرساند که یک زن در این ولایت محکمه صحرایی و سپس تیرباران شده است. گفته میشود این زن ضیاگل نام داشته و همسر یکی از نیروهای جبهه مقاومت بوده که به دلیل معلومات ندادن در باره شوهرش، تیرباران شدهاست. این در حالیست که در یک سال گذشته ضیاگل؛ چهارمین زنی است که در بدخشان کشته شده است.
زنان معترض، با شعار «تحصیل حق سرخ ماست» به جاده آمدند

شماری از جنبشهای اعتراضی زنان و دختران،با گردهمآیی در مقابل دانشگاه کابل با شعار «تحصیل خط سرخ ماست» دست به اعتراض مسالمتآمیز زدند. گفته میشود این زنان و دختران در پیوند به اخراج شماری از دختران دانشجو از خوابگاه و دانشگاه کابل اقدام به این راهپیمایی کردند و با صدور قطعنامهی چهار مادهای از مقامهای دولت سرپرست طالبان خواستند که روند اخراج دختران را از دانشگاه و خوابگاه متوقف کنند. متن قطعنامه: بسم الله الرحمن الرحیم قطعنامه زنان و دختران معترض افغانستان به وضعیت موجود به ویژه اخراج اجباری دانشجویان دختر از دانشگاه کابل یکم: آموزش حق اسلامی و شهروندی هر فرد است. اخراج اجباری دختران دانشجو به هر بهانهی پشتوانهی شرعی و انسانی ندارد. ما از وزارت تحصیلات عالی دولت امارت اسلامی طالبان میخواهیم که در هماهنگی با مقام های دانشگاه و خوابگاه در مورد اخراج تجدید نظر کنند و مقدمات برگشت دختران اخراج شده را به خوابگاه و دانشگاه فراهم کنند. دوم : بیشتر از یک سال میشود که دختران دانش آموز دورهی متوسطه درسهای شان را ادامه داده نتوانسته اند. از رهبری و وزارت معارف دولت امارت اسلامی طالبان، میخواهیم که هر چه زودتر زمینهی حضور دختران دانش آموز را در صنفهای درسی فراهم کنند. سوم: حملات انتحاری و انفجاری هدفمند و سیستماتیک بر مراکز آموزشی، نهادهای اجتماعی و اماکن مذهبی در غرب کابل، کمافی السابق ادامه دارد، از آنجاییکه حکومت موظف به تامین امنیت جانی و مالی شهروندان است، مسئولیت امارت اسلامی طالبان میباشد که در راستای تامین امنیت چنین اماکن در غرب کابل همت بیشتر بگمارد تا ما شاهد ادامه کشتار دختران و پسران خویش در همچون مراکز نباشیم. چهارم : کار حق اساسی هر شهروند است و زنان نباید از این قاعده مستثنی باشند یک سال میشود که زنان شاغل در ادارات دولتی از حق ادامه کار شان محروم اند از دولت امارت اسلامی طالبان میخواهیم که زمینه کار دوباره را برای زنان افغانستان فراهم کند. در همینحال، این اولین تظاهرات زنان افغانستان است که بدون خشونت پس از دوساعت پایان یافته است. در یک سال گذشته تمام حرکتهای اعتراضی زنان به خشونت کشیده شده بود و موارد از ضرب و شتم و گرفتاری نیز گزارش شده بود.