ریچارد بنت بر رعایت حقوق بشر و حفاظت از غیرنظامیان تاکید کرد
فرخنده: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد برای وضعیت حقوق بشر در افغانستان، از توافق آتش‌بس اخیر میان طالبان و پاکستان به عنوان «گامی حیاتی برای حفظ جان غیرنظامیان و کاهش تنش‌های مرزی» استقبال کرد. این آتش‌بس در پی چندین روز درگیری خونین در امتداد مرز دو کشور به دست آمده است؛ درگیری‌هایی که بنا بر گزارش یوناما، به کشته شدن دست‌کم ۳۷ غیرنظامی و زخمی شدن بیش از ۴۰۰ تن انجامید. آقای بنت روز دوشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) با خانواده‌های قربانیان ابراز همدردی کرد و هشدار داد: «امنیت غیرنظامیان باید در اولویت مطلق قرار گیرد. قوانین بین‌المللی بشردوستانه اختیاری نیستند و رعایت آنها برای همه طرف‌های درگیر الزامی است.» او تأکید کرد که طرف‌های مخاصمه باید اقدامات فوری و مؤثر برای جلوگیری از تکرار چنین فجایع انسانی اتخاذ کنند. درگیری‌های مرزی اخیر شامل حملات هوایی گزارش‌شده از سوی پاکستان و گلوله‌باران متقابل طالبان بوده است. ساکنان مناطق مرزی گفته‌اند که بخش بزرگی از قربانیان زنان و کودکان بوده‌اند. بسیاری از خانواده‌ها نیز به دلیل شدت خشونت‌ها مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند. این توافق آتش‌بس شام شنبه و با میانجی‌گری قطر در دوحه به دست آمد. بر اساس مفاد آن، طرفین متعهد شده‌اند از هرگونه اقدام نظامی بیشتر خودداری کنند و کمیته‌های فنی مشترکی برای نظارت بر اجرای آن تشکیل دهند. همچنین قرار است دور دوم مذاکرات در اواخر ماه جاری میلادی در استانبول ترکیه برگزار شود. جامعه بین‌المللی، از جمله نهادهای حقوق بشری، از این توافق استقبال کرده اما هم‌زمان هشدار داده‌اند که «آتش‌بس تنها زمانی معنا خواهد داشت که با تضمین‌های عملی برای حفاظت از غیرنظامیان همراه شود». ناظران حقوق بشر از طالبان و پاکستان خواسته‌اند به تعهدات خود در قبال حقوق بین‌الملل پایبند بمانند و اجازه دهند نهادهای مستقل برای مستندسازی آسیب‌های انسانی به مناطق درگیر دسترسی داشته باشند. در حالی که تنش‌ها به طور موقت کاهش یافته است، خانواده‌های قربانیان و ساکنان مناطق مرزی همچنان نگران آینده و احتمال از سرگیری خشونت‌ها هستند. کارشناسان هشدار می‌دهند که صلح پایدار بدون پاسخ‌گویی به نقض‌های حقوق بشری و حمایت مؤثر از غیرنظامیان، ممکن نخواهد بود.
مرکز خبرنگاران افغانستان مسدود شدن تلویزیون شمشاد توسط استخبارات طالبان را محکوم کرد
فرخنده: مرکز خبرنگاران افغانستان، با صدور اعلامیه‌ای، بسته شدن رادیو و تلویزیون شمشاد در کابل توسط استخبارات طالبان را شدیداً محکوم کرد. به گفته این مرکز، این نهاد امنیتی طالبان به بهانه پوشش ناکافی درگیری‌های مرزی با پاکستان و عدم حمایت از گروه طالبان، فعالیت این رسانه را متوقف کرده است. در اعلامیه آمده است که چنین اقدامی، مداخله مستقیم طالبان در کار رسانه‌ها و محدود کردن آزادی بیان به شمار می‌رود. مرکز خبرنگاران افغانستان از طالبان خواست تا هر چه سریع‌تر زمینه از سرگیری فعالیت‌های تلویزیون شمشاد را فراهم کند. این رخداد در حالی صورت گرفته که پس از بازگشت طالبان به قدرت، بسیاری از رسانه‌ها به دلیل فشارهای امنیتی و مشکلات اقتصادی مجبور به تعطیلی یا کاهش فعالیت شده‌اند. مسدود شدن شمشاد یکی دیگر از نمونه‌های محدودیت‌های گسترده‌ای است که رسانه‌های مستقل در افغانستان با آن مواجه‌اند.
سازمان ملل درباره قطع اینترنت و تاثیر آن بر زنان افغان هشدار داد
فرخنده: سازمان ملل متحد در گزارشی تازه اعلام کرده است که هرگونه اختلال در خدمات اینترنت و شبکه‌های تلفن همراه در افغانستان، زندگی زنان و دختران را با مشکلات جدی روبه‌رو می‌کند و دسترسی آنها به آموزش و فرصت‌های شغلی را محدود می‌سازد. این گزارش می‌گوید که در شرایطی که زنان افغان از حضور در مدارس و دانشگاه‌ها محروم هستند، قطع اینترنت که نقش مهمی در ادامه آموزش و فعالیت‌های اقتصادی آنها ایفا می‌کند، می‌تواند بسیاری از زنان را بار دیگر از تحصیل و کسب درآمد محروم کند. سازمان ملل همچنین یادآور شده است که علاوه بر این مسئله، پیامدهای ناشی از زمین‌لرزه در شرق افغانستان، خشکسالی و بازگشت میلیون‌ها مهاجر، شرایط زندگی زنان و دختران را به شدت دشوار کرده است. این گزارش تأکید می‌کند که اینترنت و فضای آنلاین برای بسیاری از زنان افغان به‌عنوان آخرین راه دسترسی به آموزش، درآمدزایی و ارتباط با جامعه محسوب می‌شود و هرگونه محدودیت در این فضا می‌تواند علاوه بر تحصیل و اشتغال، سلامت روان آنها را نیز تحت تأثیر قرار دهد. اگرچه در حال حاضر دسترسی به اینترنت تا حدی بازگشته، سازمان ملل هشدار داده که فضای دیجیتال در افغانستان همچنان شکننده است و امکان مسدود شدن آن در هر لحظه وجود دارد که زنان و دختران را در معرض تهدیدهای جدی قرار می‌دهد.
سازمان ملل بر حق زنان و دختران به امنیت و آزادی تأکید کرد
فرخنده: سازمان ملل متحد روز یک‌شنبه، ۱۹ اکتبر، در بیانیه‌ای تاکید کرد که هر زن و دختری باید در هر مکان بتواند احساس امنیت کند و از حق زندگی بدون ترس از خشونت برخوردار باشد. این نهاد بین‌المللی ضمن تأکید بر اهمیت پیشگیری از خشونت مبتنی بر جنسیت، از دولت‌ها خواسته است که در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده و قوانین مرتبط را به طور کامل و عادلانه اجرا کنند. همچنین، سازمان ملل بر پایان دادن به مصونیت از مجازات برای عاملان خشونت علیه زنان تأکید کرده است. این بیانیه در حالی منتشر شده که زنان و دختران افغان پس از تسلط طالبان با محدودیت‌های شدیدی مواجه شده‌اند. حق آموزش، کار، آزادی‌های فردی و رفت‌وآمد برای آنها به شدت محدود شده و بسیاری از حقوق اساسی‌شان نقض می‌شود. بر اساس گزارش شورای امنیت سازمان ملل، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان نقش فعال در سرکوب زنان و دختران دارد و آنان را تحت تعقیب قرار می‌دهد. سازمان ملل در این شرایط از جامعه جهانی خواسته است تا توجه بیشتری به وضعیت زنان افغان داشته و تلاش‌های بیشتری برای حمایت از حقوق آنان انجام دهد.
نگرانی اتحادیه اروپا درباره محدودیت‌های طالبان و وضعیت حقوق بشر در افغانستان
فرخنده: ژیل برتران، فرستاده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان، پس از پایان یک سفر شش روزه به این کشور، وضعیت حقوق بشر به ویژه وضعیت زنان را در افغانستان نگران‌کننده توصیف کرد. او در بیانیه‌ای که روز یک‌شنبه، ۲۷ میزان منتشر شد، تصمیم طالبان برای ممنوعیت کار زنان در دفاتر سازمان ملل را یک پیام منفی برای جامعه جهانی دانست. برتران ضمن تأکید بر حمایت اتحادیه اروپا از آزادی رسانه‌ها در افغانستان، از حضور گروه‌های تروریستی در این کشور ابراز نگرانی کرد و از طالبان و پاکستان خواست تا خویشتن‌داری به خرج دهند، از غیرنظامیان حفاظت کنند و روند گفت‌وگوها را از سر بگیرند. او همچنین با اشاره به محدودیت‌های طالبان بر فعالیت نهادهای اجرایی، اعلام کرد که این محدودیت‌ها روند کمک‌رسانی را به افغانستان بسیار دشوار و پرهزینه کرده است و از طالبان خواست این محدودیت‌ها را بازنگری کنند. در بیانیه اتحادیه اروپا به چالش‌های بازگشت میلیون‌ها پناهجوی افغان از کشورهای همسایه اشاره شده و اعلام شده که اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ کمک‌های خود به عودت‌کنندگان را افزایش خواهد داد. همچنین اتحادیه اروپا از گفت‌وگوهای سازمان ملل برای برقراری صلح و ایجاد حکومتی فراگیر در افغانستان حمایت می‌کند. برتران تأکید کرد که هدف اتحادیه اروپا همکاری با همه افغان‌هایی است که خواهان افغانستانی صلح‌آمیز، فراگیر و مستقل هستند. از سال ۲۰۲۱ تا کنون، اتحادیه اروپا بیش از ۱.۸ میلیارد یورو در زمینه کمک‌های بشردوستانه، آموزش، بهداشت و توسعه اقتصادی در افغانستان سرمایه‌گذاری کرده است. علاوه بر این، بسته جدیدی به ارزش ۸۳ میلیون یورو برای تقویت بخش خصوصی، اشتغال‌زایی، توانمندسازی اقتصادی زنان و خدمات آموزشی و بهداشتی در نظر گرفته شده است. این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، نهادهای بین‌المللی بارها خواستار رعایت حقوق بشر به ویژه حقوق زنان و تشکیل حکومتی فراگیر شده‌اند، اما طالبان تاکنون واکنش قابل توجهی به این درخواست‌ها نشان نداده‌اند. /
یونیسف: ۲۱۲ هزار کودک بازمانده از زلزله افغانستان در بحران بهداشتی قرار دارد
فرخنده: صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) با انتشار بیانیه‌ای هشدار داد که یک ماه پس از زلزله‌های مرگبار در غرب افغانستان، بیش از ۲۱۲ هزار کودک بازمانده در معرض خطر جدی شیوع بیماری‌های واگیر ناشی از کمبود شدید آب سالم و زیرساخت‌های بهداشتی تخریب شده قرار دارند. به گفته یونیسف، زلزله ۶.۳ ریشتری و پس‌لرزه‌های متعاقب آن، زیرساخت‌های حیاتی آب و فاضلاب را در هم کوبیده و ۱۳۲ منبع آب را به طور کامل از بین برده است. در نتیجه، بسیاری از خانواده‌ها در مناطق آسیب‌دیده دسترسی به آب پاک و امکانات اولیه شست‌وشو و بهداشت فردی ندارند. این نهاد تأکید کرده است که در بیشتر مناطق زلزله‌زده، چهار از هر پنج جامعه مجبور به دفع مدفوع در فضای باز هستند و اکثر بازماندگان از صابون و سایر مواد بهداشتی ضروری محروم مانده‌اند. این شرایط، محیط مساعدی را برای شیوع سریع بیماری‌های مرتبط با آب، از جمله اسهال آبی حاد، فراهم کرده است. یونیسف هشدار داده است که مراکز درمانی محلی اخیراً افزایش نگران‌کننده‌ای در موارد راش پوستی، کم‌آبی بدن و اسهال آبی حاد مشاهده کرده‌اند. این سازمان تأکید می‌کند که در صورت عدم اقدام فوری، خطر وقوع یک بحران گسترده بهداشتی بسیار جدی است. دکتر تاج‌الدین اویواله، نماینده یونیسف در افغانستان، در این خصوص گفت: «زلزله خانه‌ها را ویران کرده و جان‌های بسیاری را گرفته است، اما اکنون خطر بیماری، جان کودکان بازمانده را تهدید می‌کند. بیشتر آنها در پناهگاه‌های موقت یا اردوگاه‌های مزدحم زندگی می‌کنند، بدون دسترسی به تشناب، آب سالم و وسایل نظافت. این وضعیت می‌تواند به یک فاجعه بهداشتی منجر شود.» یونیسف همچنین خاطرنشان ساخت که فقدان تأسیسات بهداشتی ایمن، زنان و دخترانی را که در اردوگاه‌ها زندگی نمی‌کنند، در معرض خطر فزاینده خشونت‌های جنسیتی قرار داده است. این سازمان در حال حاضر با توزیع آب آشامیدنی، نصب سیستم‌های موقت آب و فاضلاب، توزیع بسته‌های بهداشتی و برگزاری برنامه‌های آموزشی برای پیشگیری از بیماری‌ها، به صورت اضطراری به وضعیت رسیدگی می‌کند. با این حال، یونیسف اعلام کرده است که عملیات پاسخ‌گویی به بحران آب و بهداشت به دلیل کمبود بودجه به شدت در تنگنا قرار دارد. تنها نیمی از بودجه ۲۱.۶ میلیون دالری درخواستی برای این عملیات تا کنون تأمین شده است. این نهاد سازمان ملل از کشورهای کمک‌کننده خواسته است تا برای جلوگیری از تبدیل شدن این وضعیت به یک بحران انسانی گسترده‌تر، فوراً کمک‌های مالی خود را افزایش دهند.
محکومیت جهانی قصاص علنی در بادغیس؛ ملل متحد خواستار توقف فوری اعدام‌ها از سوی طالبان شد
فرخنده: دفتر کمیشنری عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد روز پنج‌شنبه، اجرای حکم قصاص علنی یک مرد در ولایت بادغیس افغانستان توسط طالبان را به شدت محکوم کرد و آن را «نقض آشکار» حقوق بشر و موازین بین‌المللی خواند. این نهاد از طالبان مصرانه خواسته است که اجرای مجازات اعدام در سراسر کشور را فوراً متوقف سازند. در بیانیه‌ای که از طریق شبکه اجتماعی اکس (توییتر سابق) منتشر شد، کمیشنری عالی حقوق بشر تأکید کرد که اعدام‌های علنی مغایر اصول انسانی و تعهدات جهانی است. این نهاد به صراحت اعلام کرد: «ما اعدام علنی مردی را که به اتهام قتل در ورزشگاه بادغیس به اعدام محکوم شده بود، محکوم می‌کنیم. اعدام‌های علنی ناقض قوانین بین‌المللی است و مجازات اعدام به طور کلی با حق اساسی زندگی ناسازگار است.» این نهاد حقوق بشری بین‌المللی از مقامات بالفعل افغانستان (طالبان) خواسته است تا «گام‌های عملی برای لغو سریع مجازات اعدام بردارند و این روند را با اعمال فوری توقف اعدام‌ها آغاز کنند.» ولکر تورک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل، نیز شخصاً به این موضوع واکنش نشان داد و از طالبان خواست تا به تعهدات بین‌المللی خود پایبند باشند. او تأکید کرد که طالبان باید به جای توسل به مجازات‌های خشونت‌آمیز، اصلاح نظام قضایی و تضمین دادرسی عادلانه را در اولویت کاری خود قرار دهند. این محکومیت‌های جهانی در پی آن صورت می‌گیرد که طالبان صبح امروز (پنج‌شنبه) حوالی ساعت ۱۱، مردی را به نام اسماعیل، در ورزشگاه شهر قلعه‌نو، مرکز ولایت بادغیس، در حضور صدها نفر از اهالی محل، قصاص کردند. بر اساس اعلام دادگاه عالی طالبان، فرد اعدام شده به جرم قتل عمد یک زن و مرد به قصاص محکوم شده و حکم وی پس از تأیید نهایی توسط رهبر طالبان به اجرا درآمده است. با اجرای این حکم، آمار اعدام‌ها و قصاص‌های علنی طالبان از زمان بازگشت به قدرت در افغانستان به ۱۴ مورد افزایش یافت. این سومین مورد از اجرای حکم قصاص علنی در ولایت بادغیس توسط طالبان محسوب می‌شود. این اقدامات طالبان با موجی از واکنش‌ها و انتقادات شدید در سطح ملی و بین‌المللی همراه بوده است.
توزیع بیسکویت مغذی برای ۷۰۰ هزار کودک در مکاتب افغانستان
فرخنده: برنامه جهانی غذا (WFP) به مناسبت روز جهانی غذا اعلام کرده است که برای ۷۰۰ هزار کودک در مکاتب افغانستان بیسکویت مغذی توزیع می‌کند. هدف از این اقدام، بهبود تمرکز و توان یادگیری شاگردان در جریان درس است. بر اساس اعلام این نهاد، تولید این بیسکویت‌ها در کارخانه‌ای انجام می‌شود که مدیریت و بخش بزرگی از نیروی کار آن را زنان به عهده دارند. برنامه جهانی غذا گفته است حمایت از تغذیه سالم کودکان و توانمندسازی اقتصادی زنان از اهداف کلیدی این طرح است. سازمان‌های وابسته به ملل متحد پیش‌تر هشدار داده‌اند که حدود ۲.۳ میلیون زن و کودک در افغانستان با سوءتغذیه شدید روبه‌رو هستند. آمارها نشان می‌دهد که در ولایت بدخشان، تقریباً هر سه روز یک کودک بر اثر سوءتغذیه جان می‌بازد. افغانستان در حال حاضر یکی از کشورهایی است که با بحران گسترده ناامنی غذایی مواجه است و این موضوع نگرانی نهادهای بین‌المللی را برانگیخته است.
محکومیت رفتار خشونت‌آمیز سربازان آمریکایی با کودکان مهاجر از سوی 55 نهاد
فرخنده: شبکه «افغان‌ایواک» در همکاری با انجمن کهنه‌سربازان و شورای پناهندگان امریکا با نشر یک نامه‌ی سرگشاده، برخورد خشونت‌آمیز اداره‌های مهاجرت و امنیت داخلی امریکا با کودکان و خانواده‌های مهاجر را به‌شدت نکوهش کردند. در این نامه که امضای بیش از ۵۵ نهاد مدنی، مذهبی و مدافع حقوق پناهندگان را با خود دارد، از دولت ایالات متحده خواسته شده تا در برخورد با مهاجران، به‌ویژه کودکان آسیب‌پذیر، ارزش‌های انسانی و اصول عدالت و کرامت بشری را رعایت کند. امضاکنندگان تأکید کرده‌اند که نحوه‌ی رفتار با گروه‌های آسیب‌پذیر، معیار سنجش وجدان اخلاقی هر جامعه است و امریکا به عنوان کشوری پیش‌رو باید عملکردی بهتر و انسانی‌تر از خود نشان دهد. افغان‌ایواک در خبرنامه‌ای گفته است که هدف اصلی این اقدام، یادآوری مسئولیت اخلاقی و قانونی ایالات متحده در زمینه حمایت از خانواده‌های بی‌پناه و کودکان مهاجر است. این نهاد پیش‌تر نیز نسبت به سیاست‌های مهاجرتی امریکا ابراز نگرانی کرده بود. در ماه جنوری، افغان‌ایواک تصمیم دولت پیشین ترمپ مبنی بر لغو پروازهای بیش از ۱۶۰۰ پناهجوی افغان که برای اسکان در امریکا تأیید شده بودند را مورد انتقاد قرار داده بود.
یونیسف: با افزایش بازگشت مهاجران فشار بی‌سابقه‌ای بر نظام آموزش افغانستان وارد شده است
فرخنده: در حالی که موج گسترده بازگشت مهاجران افغان از ایران و پاکستان ادامه دارد، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) هشدار داده است که این روند فشار شدید و بی‌سابقه‌ای بر نظام آموزشی و خدمات عمومی افغانستان وارد کرده است؛ فشاری که دختران آسیب‌پذیرترین گروه در آن به شمار می‌روند. بر اساس گزارش تازه یونیسف، از میان نزدیک به یک میلیون نفری که تا اپریل ۲۰۲۵ از ایران و پاکستان به افغانستان برگشته‌اند، ۶۱ درصد کودک هستند و شمار قابل توجهی از این کودکان را دختران تشکیل می‌دهند. بسیاری از آنان یا هرگز به مکتب نرفته‌اند یا سال‌ها از آموزش رسمی دور بوده‌اند. این در حالی است که محدودیت‌های گسترده بر آموزش دختران در داخل افغانستان، دسترسی آنان به مکتب و آموزش عالی را به‌شدت محدود کرده است. بسیاری از دختران بازگشته اکنون نه تنها با مشکلات زبان، هویت و سازگاری اجتماعی روبه‌رو هستند، بلکه با درهای بسته مکاتب و نبود امکانات آموزشی نیز مواجه‌اند. یونیسف تأکید کرده است که بازگشت گسترده خانواده‌ها، به‌ویژه خانواده‌های دارای سرپرست زن، فشار مضاعفی بر زندگی دختران وارد کرده است. طبق آمار، ۱۷ درصد از خانواده‌های بازگشته را زنان سرپرستی می‌کنند؛ در شرایطی که بسیاری از آنان از حمایت اجتماعی، اقتصادی و حقوقی محروم‌اند. در کنار چالش آموزشی، دختران با خطرهای دیگری چون ازدواج زودهنگام، کار اجباری و خشونت خانگی نیز روبه‌رو هستند. نهادهای بین‌المللی هشدار داده‌اند که اگر پاسخ فوری و هدفمند به این بحران داده نشود، نسل جدیدی از دختران در افغانستان از حق آموزش، امنیت و آینده‌ای بهتر محروم خواهند ماند. به گفته یونیسف، بازگشت‌کننده‌گان اکنون در تمام ۳۴ ولایت افغانستان پراکنده‌اند و زیرساخت‌های فرسوده آموزشی کشور تاب این فشار را ندارد. این سازمان خواستار افزایش کمک‌های فوری بشردوستانه و ایجاد برنامه‌های آموزشی ویژه برای دختران بازگشته شده است.