درخواست کشورها برای پاسخگو قرار دادن طالبان در برابر نقض حقوق بشر
فرخنده: شماری از کشورها به رهبری آیسلند در بیانیه‌ای مشترک از شورای حقوق بشر سازمان ملل خواسته‌اند که طالبان را در برابر نقض حقوق بشر در افغانستان پاسخگو قرار دهد. این کشورها در بیانیه‌ای که روز سه‌شنبه، ۵ حمل، منتشر شد، خواستار اقدام عملی شورای حقوق بشر در خصوص نقض حقوق بشر توسط طالبان در گذشته و حال شدند. هدف از این بیانیه، اعمال فشار بر شورای حقوق بشر برای ایجاد یک میکانیسم مشخص جهت پاسخگو قرار دادن طالبان است. در این راستا، کشورها پیشنهاد کرده‌اند که شورای حقوق بشر یک ساختار تحقیق مستقل با مأموریت جامع و دامنه وسیع ایجاد کند تا تکمیل‌کننده گزارش‌های گزارشگر ویژه این سازمان باشد. این درخواست‌ها در حالی مطرح شده که ریچارد بنت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر در امور افغانستان، پیش‌تر هشدار داده بود که طالبان از فرصت‌های بین‌المللی برای اقداماتشان سوءاستفاده کرده‌اند. همچنین، ریچارد بنت و دیگر نهادهای حقوق بشری پیش از این خواهان ایجاد میکانیسمی برای ثبت نقض حقوق بشر و جمع‌آوری اطلاعات در افغانستان شده بودند. دیده‌بان حقوق بشر از کوتاهی برخی کشورها و اتحادیه اروپا در ایجاد چنین سازوکارهایی انتقاد کرده و از شورای حقوق بشر خواسته است که اقدامات جدی‌تری را برای مقابله با نقض حقوق بشر در افغانستان اتخاذ کند. این بیانیه به‌ویژه در شرایطی مطرح می‌شود که نگرانی‌ها نسبت به نقض حقوق زنان و اقلیت‌ها در افغانستان همچنان ادامه دارد.
ریچارد بنت: زنان فوتبالیست افغانستان باید در رقابت‌های جهانی حضور داشته باشند
فرخنده: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور افغانستان، روز چهارشنبه ۶ حمل، خواهان حمایت از زنان فوتبالیست افغانستان و حضور آنها در رقابت‌های بین‌المللی فوتبال شد. وی از فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) خواسته است که سکوت خود را در برابر سرکوب جنسیتی طالبان بشکند و دسترسی زنان فوتبالیست افغانستان را به مسابقات جهانی فراهم کند. این درخواست در پی فشارهای قبلی «اتحادیه ورزش و حقوق» مطرح شد که از فیفا خواسته بود تا شرایط حضور زنان فوتبالیست افغان که به دلیل شرایط سیاسی کشور در تبعید به سر می‌برند، در رقابت‌های بین‌المللی تسهیل کند. اما تا کنون فیفا هیچ واکنشی به این درخواست‌ها نشان نداده است. پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان در سال 2021، بسیاری از فوتبالیست‌های زن افغانستان مجبور شدند به خارج از کشور پناه ببرند. این گروه از ورزشکاران اکنون از حضور در رقابت‌های بین‌المللی فوتبال محروم شده‌اند، در حالی که طالبان هرگونه فعالیت ورزشی برای زنان افغانستان را ممنوع کرده‌اند. این وضعیت موجب نگرانی‌های گسترده‌ای در سطح بین‌المللی شده است و نهادهای حقوق بشری از جمله سازمان‌های ورزشی جهانی خواستار اقدام فوری برای حمایت از حقوق ورزشکاران زن افغانستان هستند. درخواست ریچارد بنت از فیفا در حقیقت یک فشار بین‌المللی به این نهاد است تا در برابر نقض حقوق زنان افغانستان واکنش نشان دهد و فرصت‌های ورزشی را برای آنها فراهم کند.
سازمان ملل هشدار می‌دهد: چهار میلیون دختر افغان تا سال ۲۰۳۰ از مکتب‌ها محروم خواهند شد
فرخنده: استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد، هشدار داده است که اگر وضعیت جاری ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ چهار میلیون دختر در افغانستان از تحصیل در مکتب‌های متوسطه محروم خواهند شد. دوجاریک این موضوع را روز دوشنبه، ۴ حمل، در یک کنفرانس خبری بیان کرد و ابراز امیدواری کرد که محدودیت‌های آموزشی برای دختران افغان تا سال ۲۰۳۰ برطرف شود. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) چند روز پیش در گزارشی اعلام کرده بود که در آغاز سال تحصیلی جدید، ۴۰۰ هزار دختر از حق آموزش محروم شده‌اند. یونیسف همچنین خاطرنشان کرده است که شمار دخترانی که از مکتب‌های متوسطه محروم شده‌اند به ۲.۲ میلیون نفر رسیده است. این آمار نشان‌دهنده یک بحران آموزشی جدی است که به شدت دختران افغان را تحت تأثیر قرار داده است. یونیسف هشدار داده که اگر محدودیت‌های آموزشی ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ این رقم به چهار میلیون نفر خواهد رسید، که پیامدهای بلندمدت و منفی برای آینده تحصیلی و اجتماعی دختران افغان خواهد داشت. این سازمان بین‌المللی از جامعه جهانی خواسته است که فشار بیشتری بر طالبان وارد کند تا حقوق آموزشی دختران بازگردانده شود. در حالی که این وضعیت ادامه دارد، طالبان هنوز دروازه‌های مکتب‌ها را به روی دختران بالاتر از صنف ششم باز نکرده‌اند. این تصمیم، که به‌طور مستقیم به نقض حقوق بشر و حقوق آموزشی دختران منجر شده است، نارضایتی‌های گسترده‌ای در سطح جهانی ایجاد کرده و نگرانی‌ها را درباره آینده تحصیلی نسل جدید در افغانستان شدت بخشیده است. این بحران آموزشی نه تنها فرصت‌های تحصیلی دختران را محدود کرده، بلکه تأثیرات منفی آن بر رشد اجتماعی و اقتصادی کشور نیز می‌تواند عواقب سنگینی به دنبال داشته باشد.
نقض حق آموزش توسط طالبان، تهدیدی برای آینده چندین نسل دختران افغانستان
فرخنده: سیما باهوس، مدیر اجرایی بخش زنان سازمان ملل متحد، هشدار داد که نقض حق آموزش توسط طالبان تأثیرات منفی عمیقی بر آینده چندین نسل دختران افغانستان خواهد داشت. با آغاز سال تحصیلی جدید، هزاران دختر افغان همچنان از دسترسی به آموزش بازمانده‌اند. باهوس روز دوشنبه، ۴ حمل، در حساب کاربری خود در برگه ایکس (توییتر سابق) نوشته است که این وضعیت برای دختران افغانستان غیرقابل قبول است و باید تغییر کند. باهوس در ادامه خواستار بازگشایی مکتب‌های دخترانه شد و تأکید کرد که حقوق بنیادی این دختران باید بدون هیچ‌گونه تأخیر بازگردانده شود. او از جامعه جهانی خواست تا برای حل این بحران و بازگشایی مدارس دخترانه در افغانستان فشار بیشتری بر طالبان وارد کنند. سازمان ملل متحد همچنین هشدار داده است که اگر وضعیت به همین شکل ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ چهار میلیون دختر افغان از مکتب‌های متوسطه محروم خواهند شد. این پیش‌بینی نشان‌دهنده تهدید جدی برای آینده تحصیلی و اجتماعی نسل‌های آینده است و می‌تواند پیامدهای منفی گسترده‌ای در عرصه‌های مختلف جامعه افغانستان به همراه داشته باشد. در همین حال، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) نیز گزارش داده است که تا کنون ۲.۲ میلیون دختر از مکتب‌های متوسطه محروم شده‌اند. این رقم در حالی است که طالبان همچنان از بازگشایی مدارس دخترانه خودداری می‌کند، امری که به‌طور فزاینده‌ای نارضایتی و نگرانی در سطح جهانی ایجاد کرده است. این بحران آموزشی، نه تنها حق آموزش را از دختران افغان سلب کرده بلکه فرصت‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آنان را نیز محدود کرده و آینده این کشور را در معرض خطر قرار داده است.
فشار روانی ناشی از محرومیت دختران از آموزش در افغانستان افزایش یافته است
فرخنده: دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) هشدار داده است که فشار روانی ناشی از محرومیت دختران از آموزش در افغانستان به سطحی غیرقابل تحمل رسیده است. این دفتر در گزارشی که روز سه‌شنبه، ۵ حمل منتشر شد، اعلام کرد که دختران ۱۳ تا ۱۷ ساله در سال ۲۰۲۴ به دلیل محدودیت‌های وضع‌شده، قادر به ادامه تحصیل نبوده‌اند. این وضعیت نشان‌دهنده ادامه بحران آموزشی در کشور است که به‌ویژه دختران را تحت تأثیر قرار داده است. طبق این گزارش، ۷۴ درصد از پسران در همین رده سنی در سال گذشته توانسته‌اند به مکتب بروند و تحصیل کنند، در حالی که تعداد دختران از حضور در مدارس متوسطه محروم بوده‌اند. این شکاف آموزشی نشان‌دهنده تبعیض جنسیتی است که در نظام آموزشی افغانستان همچنان پابرجا است. اوچا همچنین بر اهمیت حمایت روانی و اجتماعی برای دختران تأکید کرده است و آن را به‌ویژه برای دختران جوان ضروری دانسته است. این حمایت‌ها به کاهش فشارهای روانی ناشی از محرومیت آموزشی و اجتماعی کمک خواهد کرد و می‌تواند راهی برای بهبود وضعیت دختران در شرایط بحرانی باشد. در همین راستا، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) نیز نگرانی‌های جدی خود را درباره وضعیت تحصیلی دختران ابراز کرده است. یونیسف گزارش داده است که تاکنون ۲.۲ میلیون دختر از مکتب‌های متوسطه محروم شده‌اند و این رقم تا سال ۲۰۳۰ به چهار میلیون خواهد رسید. این پیش‌بینی نشان‌دهنده آینده نگران‌کننده برای نسل جدید دختران افغان است. با توجه به این بحران، سازمان‌های بین‌المللی و نهادهای بشردوستانه خواستار اقدامات فوری و اساسی برای رفع محدودیت‌ها و بازگشایی مدارس برای دختران شده‌اند تا حقوق آموزشی آنان تضمین گردد و آینده‌ای بهتر برای این نسل رقم زده شود.
جنبش زنان پنجره امید: طالبان باید پاسخگوی ممنوعیت آموزش دختران باشند
فرخنده: کابل، ۲۴ مارچ ۲۰۲۵ – در آستانه‌ی سال جدید تعلیمی ۱۴۰۴، ممنوعیت تحصیل دختران در افغانستان همچنان ادامه دارد و بیش از دو میلیون دختر افغان از حق آموزش محروم مانده‌اند. به دنبال این ممنوعیت، جنبش زنان «پنجره امید» در کابل دست به اعتراض نمادین زد و با مراجعه به دروازه‌های مکاتب، پیام‌هایی ویدیویی را به نمایندگی از میلیون‌ها دختر محروم از تحصیل به جهان مخابره کرد. اعضای این جنبش در بیانیه‌ای اعلام کردند که طالبان به‌صورت سیستماتیک زنان را از عرصه‌های آموزشی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی حذف کرده‌اند و این روند در چهارمین سال تسلط آنان نیز ادامه دارد. بر اساس آمارها، تنها با آغاز سال جدید تعلیمی، ۴۰۰ هزار دختر دیگر از حق تحصیل محروم شده‌اند که این موضوع آینده‌ی نسل‌های بعدی را نیز با بحران روبه‌رو می‌کند. در بیانیه‌ی جنبش «پنجره امید»، خواسته‌های مشخصی مطرح شده است: بازگشایی فوری مکاتب و دانشگاه‌ها برای دختران با نصاب درسی مبتنی بر علوم عصری. محاکمه‌ی رهبران طالبان به دلیل ممانعت از آموزش دختران که به‌عنوان جنایت علیه بشریت شناخته می‌شود. جبران خسارات مادی و معنوی چهار سال محرومیت دختران از تحصیل، از طریق دادگاه جزایی بین‌المللی. تغییر رویکرد جامعه‌ی جهانی و افزایش فشار بر طالبان به‌جای تعامل با این گروه. فراهم‌سازی زمینه‌های تحصیل جایگزین، از جمله آموزش آنلاین، برنامه‌های فلوشیپ و بورسیه‌های تحصیلی برای دختران افغان. جنبش زنان «پنجره امید» تأکید دارد که طالبان نه‌تنها زنان را از آموزش محروم کرده‌اند، بلکه حقوق بشری آنان را به سخره گرفته و آنها را به زندان‌های خانگی کشانده‌اند. این محدودیت‌ها در حالی ادامه دارد که جامعه‌ی جهانی تاکنون نتوانسته است اقدام مؤثری برای رفع این بحران انجام دهد. اعضای این جنبش اعلام کردند که در برابر سرکوب خاموش نمی‌مانند و همچنان برای حق آموزش و سایر حقوق اساسی زنان مبارزه خواهند کرد. آنها از سازمان‌های بین‌المللی خواستند که برای حمایت از زنان و دختران افغان، اقدامات عملی و فوری روی دست بگیرند.
آغاز کارزار «بیا سبق بخوانیم» از سوی زنان معترض افغانستان در چهارمین سال محرومیت دختران از آموزش
فرخنده: شماری از زنان معترض افغانستان به مناسبت آغاز سال تعلیمی جدید و چهارمین سال محرومیت دختران از ادامه آموزش، کارزاری تحت عنوان «بیا سبق بخوانیم» را راه‌اندازی کرده‌اند. این کارزار به منظور اعتراض به تصمیمات طالبان در خصوص منع تحصیل دختران و زنان، به ویژه در آغاز سال تعلیمی جدید که بدون حضور دختران در مدارس آغاز شد، به راه افتاده است. در بیانیه‌ای که از سوی این زنان منتشر شده است، آنها عملکرد طالبان در جلوگیری از آموزش دختران را به شدت محکوم کرده‌اند و بیان کرده‌اند که با آغاز سال تعلیمی جدید، ۴۰۰ هزار دختر دیگر از حق آموزش محروم شده‌اند. این زنان تأکید کرده‌اند که همچنان که طالبان در چهار سال گذشته هیچ اقدامی برای بهبود وضعیت تحصیلی دختران انجام نداده‌اند، حالا نیز در پی باز نگه‌داشتن درهای مدارس برای دختران هستند. زنان معترض در ادامه این بیانیه، از جامعه جهانی خواسته‌اند که در سیاست‌های خود تجدید نظر کنند و حمایت‌های لازم را از این کارزار و مبارزه برای حقوق دختران افغان به عمل آورند. به گفته آنها، طالبان «یک گروه جاهل و هراس‌افکن» هستند و از آنان هیچ انتظاری ندارند. این زنان تاکید کردند که «این گروه زن‌ستیز و ناقض حقوق بشر، امتحان خود را پس داده است» و نشان داده است که هیچ تغییر مثبتی در راستای حقوق زنان و دختران در افغانستان ایجاد نخواهد کرد. راه‌اندازان این کارزار از جامعه جهانی خواسته‌اند که همان‌طور که قدرت را به طالبان واگذار کرده‌اند، باید آن را به مردم افغانستان برگردانند و در این راستا فشارهای سیاسی و اقتصادی بیشتری بر گروه طالبان وارد کنند تا حق تحصیل دختران افغان احیا شود. این اعتراضات و کارزار «بیا سبق بخوانیم» به‌طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی و محافل بین‌المللی مطرح شده و توجه زیادی را به وضعیت بحرانی تحصیل دختران افغان جلب کرده است. زنان معترض امیدوارند که با این کارزار بتوانند صدای خود را به گوش جهان برسانند و شرایطی را ایجاد کنند که دختران افغان بتوانند دوباره به مدارس بازگردند و از حقوق آموزشی خود بهره‌مند شوند.
زنان معترض: حذف جایزه برای سراج‌الدین حقانی «خیانت به مردم افغانستان» است
فرخنده: «جنبش تحول زنان افغانستان»، به تازگی در واکنش به گزارش‌های منتشر شده درباره حذف جایزه تعیین‌شده از سوی ایالات متحده برای سراج‌الدین حقانی و دو عضو دیگر شبکه حقانی، این اقدام را «خیانت آشکار به مردم افغانستان و قربانیان هراس‌افکنی» خوانده‌اند. براساس گزارش‌ها، نام سراج‌الدین حقانی، عزیز حقانی و یحیی حقانی از فهرست «پاداش برای عدالت» که توسط وزارت خارجه آمریکا برای شناسایی و دستگیری افراد تحت تعقیب ارائه می‌شود، حذف شده است. با این حال، سراج‌الدین حقانی و شبکه حقانی همچنان در چندین فهرست سیاه نهادهای امنیتی ایالات متحده قرار دارند. طبق اطلاعات منتشر شده از وب‌سایت اداره تحقیقات فدرال آمریکا (اف بی آی)، سراج‌الدین حقانی همچنان در فهرست تحت تعقیب این سازمان قرار دارد و پاداش ۱۰ میلیون دلاری برای اطلاعات منتهی به دستگیری وی اعلام شده است. علاوه بر این، نام سراج‌الدین حقانی و شبکه حقانی همچنان در فهرست گروه‌های هراس‌افکن خارجی وزارت خارجه ایالات متحده و فهرست «هراس‌افکنان با عنوان ویژه» که طبق دستور اجرایی دولت جورج بوش پایه‌گذاری شده است، قرار دارد. در این میان، جنبش تحول زنان افغانستان با انتشار بیانیه‌ای به شدت از تصمیم وزارت خارجه ایالات متحده مبنی بر حذف نام رهبران شبکه حقانی از فهرست تحت تعقیب انتقاد کرده است. در بیانیه آمده است: «ما اقدام وزارت خارجه ایالات متحده در حذف نام سراج‌الدین حقانی، عزیز حقانی و یحیی حقانی از فهرست تحت تعقیب را به شدت محکوم می‌کنیم. این تصمیم، غیرمسئولانه و خیانتی آشکار به قربانیان بی‌گناه جنایات شبکه تروریستی حقانی است.» اعضای جنبش تحول زنان افغانستان در ادامه تأکید کرده‌اند که شبکه حقانی یکی از خشن‌ترین گروه‌های هراس‌افکن منطقه است و مسئولیت صدها حمله مرگبار را به عهده دارد، از جمله بمب‌گذاری در مراکز آموزشی، بیمارستان‌ها، مساجد و مکان‌های عمومی. به اعتقاد آنان، حذف نام رهبران این شبکه از فهرست جایزه‌های وزارت خارجه آمریکا، پیامی نگران‌کننده به همراه دارد که حمایت غیرمستقیم از تروریزم و نادیده گرفتن درد و رنج مردم افغانستان را نشان می‌دهد. جنبش تحول زنان افغانستان همچنین هشدار داده است که این تصمیم می‌تواند روحیه گروه‌های هراس‌افکن را تقویت کرده و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه و جهان به شمار آید. این زنان از جامعه جهانی، سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری خواسته‌اند تا این تصمیم را محکوم کرده و برای اجرای عدالت، فشارهای سیاسی و حقوقی لازم را بر ایالات متحده وارد کنند. آنها همچنین از دادگاه بین‌المللی کیفری (لاهه) خواسته‌اند تا در اسرع وقت، درباره جنایات شبکه حقانی و دیگر گروه‌های هراس‌افکن در افغانستان تحقیق و برای رهبران و عاملان آنها حکم بازداشت بین‌المللی صادر کند. این اعتراضات، نگرانی‌های گسترده‌ای را در خصوص تأثیرات منفی تصمیم اخیر ایالات متحده بر امنیت و ثبات افغانستان و منطقه برانگیخته است.
عفو بین‌الملل: محرومیت دختران از آموزش باید پایان یابد
فرخنده: سازمان عفو بین‌الملل هم‌زمان با آغاز سال تعلیمی جدید در افغانستان، از طالبان خواسته است که ممنوعیت تحصیل دختران را لغو کنند و به آنان اجازه دهند در هر سنی به مکتب بروند. این سازمان امروز (شنبه، ۲ حمل) در شبکه اجتماعی اکس، این ممنوعیت را «غیرقابل توجیه و نقض حقوق اساسی بشر» دانسته و از طالبان خواسته است که از توجیهات «بدبینانه» برای پیشبرد سیاست‌های «تبعیض‌آمیز» خود دست بردارند. عفو بین‌الملل همچنین از جامعه جهانی درخواست کرده است که با امضای طوماری، طالبان را در قبال نقض حقوق آموزشی دختران مسئول و پاسخگو کنند. افغانستان امسال وارد چهارمین سال ممنوعیت تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم شده است. علاوه بر مکاتب، این ممنوعیت‌ها شامل دانشگاه‌ها و انستیتوت‌های صحی نیز می‌شود که میلیون‌ها دختر را از ادامه تحصیل محروم کرده است. عفو بین‌الملل بار دیگر تأکید کرده است که دختران افغان باید بدون محدودیت در تمامی سطوح آموزشی به تحصیل ادامه دهند و از حقوق اساسی خود برای آموزش برخوردار شوند.
آریانا سعید: «نیاز فوری به اقدام جهانی برای بازگرداندن حق آموزش دختران در افغانستان»
فرخنده: آریانا سعید، آوازخوان شناخته‌شده افغانستان، در یک نشست مجازی با شماری از دختران محروم از آموزش در داخل کشور، بر «نیاز فوری اقدام جهانی» برای بازگرداندن حق آموزش دختران تأکید کرد. این نشست مجازی از سوی نهاد موسوم به «دفاع»، که آریانا سعید آن را رهبری می‌کند، برگزار شد. به گفته نهاد «دفاع»، این سومین دور گفتگوهای آریانا سعید با دختران محروم از آموزش در داخل افغانستان بوده است. در این نشست ده‌ها دختر از ولایت‌های مختلف افغانستان حضور داشتند و پیام‌های خود را در خصوص وضعیت آموزشی در کشور به اشتراک گذاشتند. بیانیه منتشر شده از سوی نهاد «دفاع» حاکی از آن است که دختران حاضر در این نشست از آریانا سعید خواسته‌اند تا صدای آنان را به جهانیان برساند و از هر وسیله ممکن برای حمایت از دسترسی به آموزش دختران استفاده کند. آنان همچنین بر لزوم اقدام فوری جامعه جهانی در این زمینه تأکید کرده‌اند. در ادامه این نشست، دختران اشتراک‌کننده با نگه داشتن قلم در دست و نشان دادن علامت پیروزی، شعار «آموزش حق ماست و پیروزی از آن ماست» را سر دادند. این اقدام نمادین به‌عنوان پیامی قوی در حمایت از حق تحصیل دختران و خواسته‌های آنان برای بازگشایی مدارس در افغانستان تلقی می‌شود. آریانا سعید، در این نشست، تأکید کرد که آینده افغانستان بدون آموزش برای دختران تهدیدی جدی است و برای تحقق این هدف باید اقدام‌های جدی در سطح جهانی صورت گیرد. او همچنین بر لزوم وحدت و حمایت جهانی از دختران افغانستان در این مسیر تأکید نمود. این نشست مجازی به‌عنوان گامی دیگر در راستای جلب توجه جهانی به بحران آموزشی در افغانستان و فشار بر طالبان برای بازگشایی مدارس دخترانه در این کشور ارزیابی می‌شود.