وضعیت وخیم زنان و دختران افغانستان؛ وزیر خارجه هلند خواستار پاسخگویی طالبان شد
فرخنده: کاسپر ولدکامپ، وزیر خارجه‌ی هلند، در اظهاراتی تازه از وضعیت بحرانی و «دلخراش» زنان و دختران در افغانستان خبر داد و اعلام کرد که آنان عملاً از زندگی عمومی حذف شده‌اند. وزیر خارجه هلند در پیامی در ایکس (توییتر) تأکید کرد: «ما نمی‌توانیم این وضعیت را بپذیریم» و به همین دلیل، هلند به همراه کانادا، آلمان و استرالیا طالبان را به‌دلیل نقض کنوانسیون منع تمامی اشکال تبعیض علیه زنان مسئول می‌داند. وی ادامه داد که این کشورها مصمم هستند تا با پاسخگو کردن طالبان، به اعمال و قوانینی که حقوق زنان را به شدت محدود کرده‌اند، پایان دهند. وزیر خارجه‌ی هلند این سخنان را پس از صدور یک بیانیه‌ی مشترک با سایر کشورها بیان کرد، که در آن تأکید شده است اگر طالبان به تبعیض جنسیتی در افغانستان پایان ندهند، این گروه به دادگاه بین‌المللی دادگستری ارجاع خواهد شد. پنی وانگ، وزیر خارجه‌ی استرالیا نیز در این خصوص اظهار داشت که این کشورها به‌طور جدی طالبان را به‌دلیل نقض کنوانسیون فوق‌الذکر تحت پیگرد قرار خواهند داد. کنوانسیون منع تمامی اشکال تبعیض علیه زنان، که از سال ۱۹۸۱ میلادی به اجرا درآمده، در سال ۲۰۰۳ میلادی از سوی افغانستان امضا شده و این کشور مکلف به رعایت تمام مفاد آن است.
فوزیه کوفی از شکایت علیه طالبان حمایت کرد
فرخنده: فوزیه کوفی، نماینده سابق مجلس افغانستان، به شدت از اقدام کشورهای آلمان، کانادا، هالند و استرالیا مبنی بر شکایت رسمی علیه طالبان در پیوند به نقض «کنوانسیون رفع تمامی تبعیض‌ها علیه زنان» در دادگاه جزای بین‌المللی حمایت کرده است. خانم کوفی در پستی در اکس (توییتر) خاطرنشان کرد که این کنوانسیون تنها سند حقوقی بین‌المللی نیست که طالبان با الحاق افغانستان به آن، نقض کرده‌اند. او تأکید کرد که نهادهای بین‌المللی باید اقداماتی جدی، از جمله وضع قوانین کیفر برای «آپارتاید جنسیتی»، را در دستور کار خود قرار دهند تا به افراد آسیب‌پذیر این اعتماد را بدهند که می‌توانند به نظام حقوقی جهانی امید داشته باشند. آلمان، آسترالیا، هالند و کانادا به دلیل نقض مکرر حقوق زنان و دختران در افغانستان اعلام کرده‌اند که طالبان را به دادگاه بین‌المللی دادگستری در لاهه خواهند کشاند. براساس گزارشی از خبرگزاری دی‌پی‌ای آلمان، این کشورها در پیش‌نویس بیانیه‌ای از نیویورک خواستار پایان دادن طالبان به نقض حقوق زنان و پایبندی به تعهدات بین‌المللی خود شده‌اند. این شکایت به‌دلیل نقض‌های شدید حقوق بشر علیه زنان و دختران، طالبان را در معرض پیگرد قرار خواهد داد. در همین راستا، افغانستان که از امضاکنندگان «کنوانسیون رفع تمامی تبعیض‌ها علیه زنان» به شمار می‌رود، به شدت تحت فشار جامعه بین‌المللی قرار دارد تا به تعهدات خود عمل کرده و نقض‌های حقوق بشری را متوقف کند. این اقدام کشورهای غربی نشان‌دهنده اراده جهانی برای مبارزه با نقض‌های گسترده حقوق بشر در افغانستان و حمایت از حقوق زنان و دختران این کشور است.
واکنش جهانی به نقض حقوق بشر در افغانستان؛ فشار بر طالبان افزایش می‌یابد
فرخنده: با ادامه نقض حقوق بشر و تبعیض جنسیتی علیه زنان و دختران در افغانستان، بیش از ۲۰ کشور در یک اقدام هماهنگ، از یک اقدام قانونی علیه طالبان حمایت کرده‌اند. این اقدام، که روز پنجشنبه توسط اسوشیتد پرس گزارش شد، نشان‌دهنده افزایش نگرانی‌های جهانی نسبت به وضعیت حقوق بشر در افغانستان است. در بیانیه مشترکی که این کشورها منتشر کردند، آنها به شدت نقض حقوق بشر و سوءاستفاده‌های گسترده در افغانستان را محکوم کردند. این حمایت‌ها که به‌دنبال افزایش فشارها بر طالبان صورت می‌گیرد، نشانه‌ای از اراده جامعه جهانی برای پاسخگو کردن این گروه به خاطر نقض کنوانسیون‌های بین‌المللی است. کشورهای استرالیا، کانادا، آلمان و هلند به‌عنوان پیشگامان این تلاش شناخته می‌شوند و اعلام کرده‌اند که هدف آنها ایجاد یک سازوکار حقوقی برای پاسخگویی طالبان به علت نقض حقوق زنان است. این حرکت، به‌ویژه پس از وضع قوانین محدودکننده برای زنان در افغانستان، ضرورت یافته است. از زمان تصرف دوباره قدرت توسط طالبان در سال اسد ۱۴۰۰، زنان و دختران با محدودیت‌های شدید و بی‌سابقه‌ای مواجه شده‌اند. آموزش بالاتر از صنف ششم برای آنان ممنوع و دسترسی به فضاهای عمومی به شدت محدود شده است. قوانین جدید وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، زنان را ملزم به پوشاندن صورت و خاموشی در اماکن عمومی کرده است. در حالی که این اقدام حقوقی در حاشیه مجمع عمومی ملل متحد در نیویورک اعلام شده، نگرانی‌های جهانی در خصوص وضعیت حقوق بشر در افغانستان به شدت افزایش یافته است. جامعه جهانی اکنون بر این باور است که باید فشار بیشتری بر طالبان اعمال شود تا به تعهدات بین‌المللی خود در زمینه حقوق بشر و حقوق زنان پایبند باشد. این تحولات، نه تنها به زنان و دختران افغانستان امید می‌دهد بلکه پیامی روشن به طالبان است که جامعه جهانی حاضر به سکوت در برابر نقض حقوق بشر نیست و از هیچ تلاشی برای دفاع از حقوق بشر دریغ نخواهد کرد.
قتل فجیع دختر هفت‌ساله در هرات
فرخنده: منابع محلی در هرات از یافتن جسد یک دختر هفت‌ساله خبر می‌دهند که سه روز پیش در منطقه نوآباد ناحیه یازدهم شهر هرات ناپدید شده بود. این جسد روز گذشته (سه‌شنبه) پیدا شده و به‌گفته‌ی منابع، کودک به‌طرز فجیعی به قتل رسیده و دست و پای او قطع شده است. علت قتل هنوز مشخص نیست و مقام‌های محلی طالبان در این زمینه هیچگونه اظهارنظری نکرده‌اند. این حادثه در شرایطی اتفاق می‌افتد که گزارش‌های مشابهی از قتل و کشف اجساد در سایر ولایات نیز به‌طور مکرر منتشر می‌شود. تحقیقات در خصوص این قتل ادامه دارد، اما به‌طور کلی، انگیزه‌های اکثر قتل‌ها در افغانستان مرموز باقی مانده و عوامل آن معمولاً به عنوان افراد مسلح ناشناس معرفی می‌شوند. این وضعیت، نگرانی‌های عمیق‌تری را درباره امنیت و وضعیت حقوق بشر در کشور به‌وجود آورده است.
انتقادهای تند جهانی در رابطه به فتنه خواندن چهره زنان از سوی رهبر گروه طالبان
فرخنده: در پی تصویب قانون جدید طالبان که چهره و صدای زنان را «عورت» اعلام می‌کند، هبت الله آخندزاده، رهبر این گروه، در نشستی با مقامات محلی در ولایت کندز، چهره زنان را «فتنه» خواند و بر ضرورت پوشاندن آن تأکید کرد. این اظهارات با واکنش‌های منفی داخلی و بین‌المللی روبه‌رو شده است. عالمان سنی در افغانستان به این اظهارات واکنش نشان داده و تأکید کردند که بر اساس مذهب حنفی، چهره و دستان تا مچ زنان جز عورت محسوب نمی‌شود. این تأکید نشان‌دهنده برداشت‌های افراطی از دین اسلام و مذهب حنفی است که نگرانی‌های جدی را در جامعه به‌وجود آورده است. آخندزاده در این نشست به‌طور صریح اعلام کرد که از این پس «شرعیت» به‌طور کامل در افغانستان تطبیق خواهد شد. قانون جدید تحت عنوان «قانون امر به معروف و نهی از منکر»، دیدن چهره و شنیدن صدای زنان در مکان‌های عمومی را که مردان حضور دارند، حرام اعلام کرده است. این قانون با واکنش‌های شدید از سوی جامعه جهانی مواجه شده است. وزیر خارجه آلمان، این اقدام را «صفحه‌های نفرت از زنان» توصیف کرده و درباره عواقب آن هشدار داده است. علاوه بر این، رهبر طالبان در نشست خود از عدم پایبندی مردم و اعضای طالبان به ادای «پنج وقت نماز در جماعت» انتقاد کرد و گفت که مردم اصول نماز را به‌درستی نمی‌فهمند. این اظهارات با اعتراض برخی شهروندان مواجه شده که آن را توهین به باورهای دینی خود می‌دانند و تأکید دارند که پیش از حاکمیت طالبان نیز مسلمان بوده و نماز را به درستی ادا می‌کرده‌اند. نوار صوتی این نشست عصر دیروز (سه‌شنبه، ۳ میزان) توسط ارگ تحت اداره طالبان منتشر شد. این تحولات نگرانی‌ها را نسبت به وضعیت حقوق بشر و آزادی‌های زنان در افغانستان افزایش داده و جامعه جهانی را به واکنش واداشته است.
ملاله یوسفزی با نخست‌وزیر کانادا درباره حمایت از دختران افغانستان گفت‌وگو کرد
فرخنده: ملاله یوسفزی، فعال حقوق آموزش و برنده جایزه صلح نوبل، در دیدار اخیر خود با جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، بر نیاز فوری جامعه جهانی برای حمایت از دختران افغانستان و پاسخگو کردن طالبان تأکید کرد. یوسفزی در پست خود در ایکس (توئیتر) اعلام کرد که سیستم ظالمانه آپارتاید جنسیتی طالبان باید به‌عنوان جنایت علیه بشریت شناخته شود. پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، محدودیت‌های شدید بر زنان و دختران وضع شده است و آنها از حق کار، آموزش و گشت‌وگذار آزاد محروم هستند. فعالان زن این سیاست‌ها را نمونه‌ای از آپارتاید جنسیتی می‌دانند. در همین راستا، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در نشست جانبی این سازمان به وضعیت زنان افغانستان اشاره کرده و از طالبان خواسته است تا محدودیت‌های تبعیض‌آمیز را فوراً بردارند و مکاتب و دانشگاه‌ها را برای دختران بالاتر از صنف ششم باز کنند. گفت‌وگوهای یوسفزی با نخست‌وزیر کانادا نشان‌دهنده‌ی نگرانی‌های فزاینده در مورد حقوق بشر در افغانستان و لزوم اقدام فوری از سوی جامعه جهانی برای حمایت از دختران این کشور است.
درخواست دبیرکل سازمان ملل از طالبان برای رفع محدودیت‌ها علیه زنان افغانستان
فرخنده: آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در نشست جانبی این سازمان به موضوع وضعیت زنان افغانستان پرداخت و از طالبان خواست تا محدودیت‌های تبعیض‌آمیز علیه زنان و دختران را فوراً بردارند و مکاتب و دانشگاه‌ها را برای دختران بالاتر از صنف ششم باز کنند. وی با تأکید بر بحران عمیق تبعیض و ستم مبتنی بر جنسیت در افغانستان، اشاره کرد که زنان و دختران این کشور به‌طور عمده در خانه‌های خود محبوس هستند و به آزادی رفت‌وآمد و دسترسی به تحصیل و کار محروم شده‌اند. گوترش به قانون «امر به معروف و نهی از منکر» طالبان اشاره کرد و آن را ابزاری برای حذف سیستماتیک زنان و دختران از زندگی عمومی توصیف کرد. او افزود: «این قانون به سلب حقوق و آزادی‌های زنان و دختران افغانستان ادامه می‌دهد و آنها را از امکانات ابتدایی زندگی محروم می‌کند.» دبیرکل سازمان ملل تأکید کرد که آموزش دختران یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای آغاز توسعه اقتصادی و بهبود وضعیت اجتماعی و سلامت در افغانستان است و بدون مشارکت زنان تحصیل‌کرده، این کشور نمی‌تواند به جایگاه شایسته‌اش در جامعه جهانی دست یابد. گوترش در پایان خاطرنشان کرد که سازمان ملل به تعامل با زنان و گروه‌های زنان افغان ادامه خواهد داد و جامعه بین‌المللی باید با آنان همبستگی کند. او به کشورهای جهان و سازمان‌ها، از جمله سازمان همکاری اسلامی، پیوسته و خواستار احترام به حقوق اساسی دختران و زنان افغانستان شد. طالبان، پس از تسلط بر کشور، محدودیت‌های شدیدی علیه زنان و دختران وضع کرده‌اند و هرگونه انتقاد از قوانین خود را جرم اعلام کرده‌اند.
ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل، طالبان را به جنایت علیه بشریت متهم کرد
فرخنده: ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل و فعال برجسته حق آموزش دختران، در دیداری با جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا، ساختار ظالمانه آپارتاید جنسیتی طالبان را به عنوان «جنایت علیه بشریت» توصیف کرد و خواستار پاسخگویی این گروه در قبال اعمالشان شد. در این دیدار، ملاله یوسفزی بر اهمیت همبستگی رهبران جهان با زنان و دختران افغانستان تأکید کرد و ابراز امیدواری نمود که رهبران جهانی بتوانند پیامی از امید و همبستگی برای زنان افغان ارسال کنند. او با اشاره به وضعیت کنونی دختران در افغانستان گفت: «از آخرین دیدار ما، انتظار نداشتیم که به وضعیتی برسیم که شاهد ممنوعیت تحصیل دختران باشیم؛ اما این واقعیت کنونی برای دختران در افغانستان است.» ملاله یوسفزی پیشتر نیز از دولت‌ها خواسته بود تا طالبان را برای جنایاتشان پاسخگو کنند. او در یک پیام ویدیویی که در صفحه اینستاگرامش منتشر کرد، اعلام کرد: «من و بسیاری از متحدان ما در سراسر جهان به مبارزه در کنار شما ادامه خواهیم داد؛ تا طالبان را پاسخگو کنیم. مردم در سراسر جهان صدای شما را می‌شنوند و در همبستگی با شما ایستاده‌اند. ما آرام نخواهیم گرفت تا زمانی که حقوق شما بازگردانده شوند.» او همچنین تصریح کرد که سه سال از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان می‌گذرد و محروم کردن دختران بالاتر از صنف ششم از ادامه آموزش و تحصیل، بخشی از «کارزار بی‌رحمانه و زن‌ستیزانه» طالبان است که هدف آن حذف زنان و دختران از مشارکت در کار، آموزش و زندگی عمومی است. اظهارات ملاله یوسفزی بار دیگر توجه جامعه جهانی را به وضعیت بحرانی زنان و دختران در افغانستان جلب کرده و بر ضرورت اقدام فوری برای حمایت از حقوق انسانی آنها تأکید می‌کند.
تظاهرات مهاجران افغانستان مقیم کانادا در پیوند به نسل‌کشی هزاره‌ها
فرخنده: ده‌ها نفر از شهروندان افغانستان مقیم کانادا در تورنتو، روز یک‌شنبه در اعتراض به «نسل‌کشی» هزاره‌ها در افغانستان تظاهرات کردند. این تجمع با حضور فعالان مدنی و نهادهای حقوق بشری برگزار شد. معترضان نگرانی خود را از کشتار هزاره‌ها ابراز و این اقدامات را محکوم کردند. علی احساسی، رئیس کمیته روابط خارجی پارلمان کانادا، که در این تجمع حضور داشت، اعلام کرد که پارلمان و وزارت خارجه کانادا از وضعیت هزاره‌ها در افغانستان مطلع هستند. در قطع‌نامه معترضان، خواستار اقدام فوری بین‌المللی علیه کشتار اخیر در دایکندی شدند. به تاریخ ۲۲ سنبله، ۱۴ نفر از باشندگان روستای «قریودال» در ولسوالی سنگ‌تخت‌وبندر دایکندی توسط افراد مسلح کشته شدند؛ مسئولیت این حمله را گروه داعش بر عهده گرفت. معترضان همچنین تأکید کردند که از سال ۲۰۰۱ تاکنون، بیش از ۲۹۴ حادثه خشونت‌آمیز علیه هزاره‌ها ثبت شده که در نتیجه آن بیش از ۲۲۲۸ نفر کشته و ۲۸۳۷ نفر زخمی شده‌اند. آنان از دولت کانادا و جامعه بین‌المللی خواستند تا نسل‌کشی هزاره‌ها را به رسمیت بشناسند و از حقوق بشر در افغانستان، به‌ویژه حقوق زنان و اقلیت‌ها، حمایت کنند. نهاد «نظارت عدالت شمال» نیز در همبستگی با جامعه هزاره و فعالان حقوق بشر از این تظاهرات حمایت کرده و خواستار اقدامات قاطعانه بین‌المللی برای جلوگیری از خشونت بیشتر شد.
ممنوعیت پخش زنده برنامه‌های سیاسی توسط طالبان
فرخنده: طالبان در تازه‌ترین اقدام خود برای محدود کردن رسانه‌ها، پخش زنده برنامه‌های سیاسی در رسانه‌های داخلی افغانستان را ممنوع کرده‌اند. به گزارش منابع معتبر، روز شنبه طالبان با مسئولان رسانه‌ها جلسه‌ای برگزار کرده و توافق شده است که برای یک هفته برنامه‌های سیاسی به صورت زنده پخش نشوند و تنها پس از ضبط و بررسی انتشار یابند. منبعی از کمیته مصوونیت خبرنگاران تأیید کرده است که این تصمیم موقت است و هنوز بحث‌های بیشتری در این زمینه جریان دارد. به گفته او: «رسانه‌ها تا یک هفته این محدودیت را پذیرفته‌اند و قرار است پس از بررسی‌های بیشتر، نتیجه نهایی اعلام شود.» همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که طالبان افراد مورد اعتماد خود را به رسانه‌ها معرفی کرده و تأکید کرده‌اند که منتقدان طالبان در برنامه‌ها دعوت نشوند. نهادهای حمایت از خبرنگاران این اقدام طالبان را سانسور و نقض جدی آزادی بیان در کشور دانسته‌اند. در بیانیه‌ای آمده است که طالبان نه تنها کارشناسان و مهمانان مورد تأیید خود را به رسانه‌ها معرفی کرده‌اند، بلکه در تلاش‌اند تا صداهای مخالف و منتقد را نیز خاموش کنند. برخی از کارشناسان سیاسی معتقدند که این محدودیت‌ها به دلیل ترس طالبان از انتقادات است. آنها هشدار می‌دهند که ادامه این روند، آزادی بیان و رسانه‌ها را به شدت تحت تأثیر قرار خواهد داد و از جامعه جهانی خواسته‌اند تا به این نقض حقوق رسانه‌ها واکنش نشان دهد. خبرنگاران در افغانستان از مشکلات و فشارهای طالبان برای سانسور خبرها شکایت دارند. آنها می‌گویند: «ما ممکن است خبرهای دقیقی تهیه کنیم، اما نمی‌توانیم آنها را پخش کنیم زیرا مجبوریم تنها آنچه به ما گفته می‌شود را منتشر کنیم.» علاوه بر این، منابع در رسانه‌های داخلی می‌گویند طالبان بر تغییر زبان رسانه‌ها نیز فشار وارد کرده‌اند. از جمله ممنوعیت استفاده از واژه‌هایی چون “دانشگاه”، “دادگاه”، و “رئیس ارتش”. برخی از رسانه‌ها نیز به دلیل فشارهای مستمر طالبان این خواسته‌ها را پذیرفته‌اند. این محدودیت‌ها با واکنش گسترده‌ای از سوی نهادهای حامی آزادی بیان و خبرنگاران مواجه شده و نگرانی‌ها نسبت به آینده رسانه‌ها و آزادی بیان در افغانستان بیشتر شده است.