قتل مادر و دختر در لوگر؛ زنان قربانی موج ناامنی و بی‌کفایتی طالبان در تأمین امنیت
فرخنده: منابع محلی در لوگر می‌گویند که قتل یک مادر ۶۰ ساله و دختر ۱۳ ساله‌اش بار دیگر ضعف جدی طالبان در تأمین امنیت و حفاظت از زنان را آشکار کرده است. بر اساس خبرنامه فرماندهی امنیه طالبان، این دو زن در منطقه عمرآباد، شهر پل‌علم، از سوی دزدان مورد حمله قرار گرفته و با خشونت بی‌سابقه‌ای به قتل رسیده‌اند. طالبان اعلام کرده‌اند که دو فرد مظنون را به اتهام دست‌داشتن در این حادثه بازداشت کرده‌اند. با این‌حال، شیوه قتل – بی‌هوش‌کردن قربانیان و سپس کشتن آنان با تبر – نشان می‌دهد که مجرمان در محیطی بدون ترس و با اطمینان از خلأ امنیتی عمل کرده‌اند. دزدان پس از قتل، جسد مادر و دختر را در داخل صندوق گذاشته و از خانه حدود چهار هزار دالر و ۲۰۰ هزار افغانی به سرقت برده‌اند. این رویداد تازه در حالی رخ می‌دهد که در هفته گذشته نیز یک استاد دانشگاه کابل در حمله دزدان کشته شد و پیش از آن یک جوان در تخار به‌دست افراد مسلح جان باخت. تکرار این حوادث نشان می‌دهد که طالبان باوجود ادعای «کنترل کامل امنیت»، در مهار جرایم جنایی ناتوان‌اند. فعالان حقوق زن می‌گویند زنان بیش از همه در معرض این ناامنی‌ها قرار دارند، زیرا به‌دلیل محدودیت‌های شدید طالبان کمتر می‌توانند در فضاهای عمومی یا حتی خصوصی از خود محافظت کنند. شهروندان لوگر می‌گویند اگر طالبان به‌جای تمرکز بر محدودسازی زنان، بر ساختارهای واقعی امنیتی تمرکز می‌کردند، چنین فجایع تلخی قابل پیش‌گیری بود. ساکنان محل تأکید می‌کنند که افزایش سرقت‌های مسلحانه، قتل‌های هدفمند و نبود پاسخ‌گویی شفاف، بی‌اعتمادی مردم به توانایی طالبان در تأمین امنیت را عمیق‌تر ساخته است.
محدودیت‌های تازه طالبان زندگی زنان را مختل کرده است
فرخنده: منابع محلی در هرات می‌گویند اجرای یک دستور تازه طالبان مبنی بر اجباری‌شدن پوشیدن برقع برای زنان، شرایط روزمره را در این ولایت به‌گونه چشم‌گیر مختل کرده است. به گفته این منابع، این دستور از روز چهارشنبه در سراسر هرات عملی شده و دامنه آن به معلمان زن و دانش‌آموزان دختر نیز رسیده است. بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده، مسئولان امر به معروف در روزهای اخیر به مکاتب مراجعه کرده و به معلمان و شاگردان هشدار داده‌اند که بدون برقع اجازه حضور در محیط آموزشی را ندارند. منابع می‌افزایند که بسیاری از زنان از بیم برخورد نیروهای طالبان مجبور شده‌اند پوشش خود را تغییر دهند. پیامدهای این محدودیت تنها به بخش آموزش محدود نمانده است. افرادی که با مراکز درمانی کار می‌کنند، می‌گویند تعداد زیادی از زنان بیمار روزانه پشت دروازه شفاخانه‌ها متوقف می‌شوند، زیرا بدون برقع اجازه ورود نمی‌یابند. گفته می‌شود که حتی برخی رانندگان تکسی و موترهای شهری نیز از انتقال زنان بدون برقع خودداری می‌کنند. باشندگان هرات می‌گویند فضای شهر در روزهای اخیر «سنگین و نگران‌کننده» شده است. به گفته آنان، زنان بیش از همه تحت فشار قرار گرفته‌اند و بسیاری از خانواده‌ها از آینده فرزندان دختر خود بیمناک‌اند. این وضعیت در حالی گزارش می‌شود که محدودیت‌های طالبان علیه زنان در ماه‌های گذشته روند صعودی داشته و هر روز حوزه‌های تازه‌ای از زندگی اجتماعی زنان را هدف می‌گیرد.
اخراج زنان و کودکان افغانستان؛ هشدار سازمان ملل درباره بحران انسانی تازه
فرخنده: فلیپو گراندی، کمیشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، هشدار داده است که ایران و پاکستان هزاران پناه‌جوی افغانستان، به‌ویژه زنان و کودکان را به کشوری بازمی‌گردانند که نقض گسترده حقوق بشر در آن جریان دارد. سازمان ملل در گزارشی تازه به نقل از گراندی نوشته است که اگرچه ایران و پاکستان طی چند دهه میزبان میلیون‌ها شهروند افغانستان بوده‌اند و دسترسی آنان به خدمات آموزشی و درمانی را تا حد قابل توجهی فراهم کرده‌اند، اما موج بازگشت اجباری کنونی، کودکان و زنان را در معرض خطرهای جدی قرار داده است. به گفته گراندی، زنان و دخترانی که سال‌ها در مکاتب محلی ایران و پاکستان درس خوانده‌اند، اکنون مجبور می‌شوند به محیطی بازگردند که در آن محدودیت‌های شدید آموزشی و رفت‌وآمد بر آنان تحمیل می‌شود. او تأکید کرده است که بسیاری از این خانواده‌ها هیچ شبکه حمایتی در داخل افغانستان ندارند و مستقیماً با تهدید بازداشت، شکنجه و خشونت مواجه می‌شوند. گراندی یادآور شده که شمار افرادی که از جنگ و بحران فرار می‌کنند کاهش یافته، اما بازگشت اجباری پناهجویان افغان و سوری نشان‌دهنده تشدید فشار بر آسیب‌پذیرترین گروه‌ها است. او که قرار است در هفته‌های آینده از سمتش کنار برود، خواهان کمک‌های فوری جامعه جهانی برای جلوگیری از فروپاشی وضعیت انسانی بازگشت‌کنندگان شده است. بر اساس آمارهای سازمان ملل، تنها در دو سال گذشته حدود دو میلیون مهاجر افغان از ایران و پاکستان به کشورشان بازگردانده شده‌اند. گزارش‌های یوناما نشان می‌دهد که بسیاری از آنان، به‌ویژه زنان سرپرست‌خانوار و کودکان بدون همراه، پس از ورود به افغانستان با بازداشت، تهدید و حتی قتل از سوی طالبان روبه‌رو شده‌اند. سازمان ملل هشدار داده است که ادامه روند اخراج‌ها، می‌تواند یک بحران انسانی تازه ایجاد کند؛ بحرانی که بیشترین قربانیان آن زنان و کودکان خواهند بود.
اعتراض زنان در هرات به منع تازه طالبان؛ زنان محتسبان را «جاسوس پاکستان» خواند
فرخنده: در هرات، گروهی از زنان در واکنش به دستور تازه طالبان مبنی بر منع ورود بدون برقع به ادارات و مراکز خدماتی، در برابر مأموران امر به معروف و نهی از منکر ایستاده‌گی کرده‌اند. منابع محلی در هرات می‌گویند پس از اجرای فرمان جدید طالبان که ورود زنان بدون برقع را به ادارات دولتی، مراکز درمانی و فروشگاه‌ها ممنوع می‌کند، شماری از زنان با مأموران امر به معروف طالبان به مشاجره لفظی پرداخته‌اند. این منابع به روزنامه ۸صبح گفته‌اند یکی از زنان معترض، مأموران طالبان را «جاسوس پاکستان» خطاب کرده و از سخت‌گیری‌های تازه انتقاد کرده است. به‌گفته منابع، این زن خطاب به محتسبان گفته است طالبان با برگشت‌شان شرایط زندگی را دشوار کرده و سبب محدودیت‌های شدیدتر بر زنان شده‌اند. منابع محلی می‌افزایند طالبان در هرات از روز گذشته دستور داده‌اند هیچ زنی بدون برقع حق ورود به اداره‌های دولتی، شفاخانه‌ها و فروشگاه‌ها را ندارد. همچنین مأموران امر به معروف طالبان در نشستی با مسوولان فروشگاه‌ها و سالن‌های عروسی هشدار داده‌اند که از پذیرش زنان بدون برقع یا حجاب همراه با نقاب جلوگیری کنند. اعتراض زنان در هرات یکی از معدود واکنش‌های علنی در برابر سیاست‌های سخت‌گیرانه طالبان در زمینه پوشش و محدودیت‌های جنسیتی به‌شمار می‌رود.
نامزدی آریانا سعید در جوایز موسیقی هالیوود ۲۰۲۵
فرخنده: آریانا سعید، از چهره‌های مطرح موسیقی افغانستان، امسال در فهرست نامزدهای جوایز موسیقی هالیوود قرار گرفته و یکی از اجراکننده‌گان اصلی مراسم شانزدهمین دوره این رویداد خواهد بود. برگزارکننده‌گان جوایز موسیقی هالیوود روز پنج‌شنبه، ۱۵ عقرب، اعلام کردند که مراسم شانزدهمین دوره این جوایز به تاریخ ۱۹ نوامبر ۲۰۲۵ در سالن آوالون هالیوود برگزار می‌شود. در فهرست نامزدهای امسال، ترانه «We Believe In Hope» از فلم Rule Breakers که با همکاری جف بیل، جوآن بیل و آریانا سعید نوشته شده و با اجرای مشترک سعید و گروه کر نوجوانان بروکلین ضبط گردیده، در بخش آثار برجسته راه یافته است. جوایز Hollywood Music in Media Awards (HMMA) هرسال به آهنگ‌سازان و ترانه‌سرایانی اهدا می‌شود که در حوزه موسیقی فلم، تلویزیون، بازی‌های ویدیویی و سایر رسانه‌ها فعالیت می‌کنند. مراسم امسال با اجرای شماری از نام‌های شناخته‌شده موسیقی جهان از جمله ای.آر. رحمان، دایان وارن، کیشا، آیانا لی، جف بیل و آریانا سعید همراه خواهد بود. نامزدی و اجرای آریانا سعید در این رویداد، حضور افغانستان را در میان جریان‌های مطرح موسیقی جهانی برجسته می‌سازد. پیش از این، او جایزه «جهانی‌های نوت» را در روز بین‌المللی امید دریافت کرده بود.
اعتراض نهاد نی به بازداشت خبرنگار افغان در پاکستان
فرخنده: نهاد «نی»، حمایت‌کننده رسانه‌های آزاد افغانستان، در واکنش به بازداشت فاطمه همنوا، خبرنگار افغان در پاکستان، هشدار داده است که بازداشت و احتمال اخراج خبرنگاران افغان، به‌ویژه زنان، اقدامی نگران‌کننده و خطرناک است. این نهاد روز سه‌شنبه، ۱۳ عقرب، با نشر اعلامیه‌ای گفته که پولیس پاکستان خانم همنوا را همراه با دو کودک‌اش در اسلام‌آباد بازداشت کرده و بیم آن می‌رود که او به افغانستان بازگردانده شود. به گفته‌ی نی، فاطمه همنوا از جمله مهاجران افغان است که با ویزای موقت در پاکستان زندگی می‌کرد و به‌دلیل توقف روند تمدید ویزا، اکنون در معرض اخراج قرار گرفته است. این نهاد تأکید کرده که بازگرداندن او و دیگر خبرنگاران به افغانستان، می‌تواند جان آنان را در خطر قرار دهد، زیرا در آن کشور خبرنگاران از سوی طالبان با بازداشت، تهدید و شکنجه روبه‌رو هستند. نی از دولت پاکستان خواسته است تا ضمن احترام به تعهدات پیشین خود، از بازداشت و اخراج خبرنگاران افغان جلوگیری کرده و شرایط تمدید اقامت آنان را فراهم سازد. در همین حال، سازمان گزارشگران بدون مرز نیز با نشر بیانیه‌ای اعلام کرده است که استخبارات طالبان خبرنگاران مستقل را سرکوب و با آنان «مانند مجرم» رفتار می‌کند. این سازمان هشدار داده است که هرگونه بازگرداندن خبرنگاران افغان به داخل کشور، آنان را مستقیماً در معرض خطر بازداشت و شکنجه قرار می‌دهد.
فاطمه همنوا خبرنگار افغانستان از سوی پولیس پاکستان بازداشت شد
پولیس پاکستان فاطمه همنوا، خبرنگار افغان، را همراه با دو کودک‌اش در اسلام‌آباد بازداشت کرده است. فرخنده: منابع محلی، به رسانه‌ها گفته‌اند که این رویداد پس از چاشت روز گذشته در شهرک بی–۱۷ پایتخت پاکستان رخ داده است. گفته می‌شود بازداشت خانم همنوا در زمانی صورت گرفته که دولت پاکستان روند تمدید ویزای پناهجویان افغان را متوقف کرده و اقدامات خود را برای بازداشت و اخراج مهاجران شدت بخشیده است. در روزهای اخیر، موج تازه‌ی اخراج مهاجران افغان از پاکستان نگرانی گسترده‌ای در میان خبرنگاران، فعالان مدنی و خانواده‌های پناهجو برانگیخته است. فعالان می‌گویند این تصمیم، زندگی بسیاری از شهروندان آسیب‌پذیر افغان را در معرض خطر جدی قرار داده است.
سامیه سولوهو حسن پس از انتخابات جنجالی، بار دیگر به‌عنوان رئیس‌جمهور تانزانیا سوگند یاد کرد
فرخنده: سامیه سولوهو حسن، رئیس‌جمهور تانزانیا، روز دوشنبه در مراسمی رسمی در دودوما، پایتخت این کشور، برای آغاز دور تازه ریاست‌جمهوری خود سوگند یاد کرد. او در سخنرانی‌اش وعده داد که تانزانیا از تنش‌های خونین پس از انتخابات اخیر عبور خواهد کرد و بر وحدت ملی و ثبات تمرکز خواهد داشت. این انتخابات که هفته گذشته برگزار شد، با اعتراض‌های گسترده و اتهام‌های جدی تقلب همراه بود. کمیسیون انتخابات اعلام کرده که حسن با حدود ۹۸ درصد آرا پیروز شده است، اما ناظران و گروه‌های مخالف گفته‌اند که نتیجه بازتاب‌دهنده اراده واقعی مردم نیست. دو رقیب اصلی او نیز پیش از رأی‌گیری از رقابت کنار گذاشته شده بودند. مراسم تحلیف در فضای امنیتی شدید و با حضور شماری از رهبران کشورهای همسایه از جمله بوروندی، زامبیا، سومالی و موزامبیک برگزار شد. حسن در سخنانش گفت: «زندگی باید ادامه پیدا کند. مردم باید بر حفظ وحدت و همکاری تمرکز کنند.» در روزهای پس از انتخابات، اعتراض‌های خونینی در چندین شهر رخ داد. سازمان ملل گزارش داده که دست‌کم ۱۰ نفر در این اعتراضات کشته شده‌اند، اما دولت این آمار را رد کرده و مدعی است نیروهای امنیتی در چارچوب قانون عمل کرده‌اند. بزرگ‌ترین حزب مخالف، چادِما، انتخابات را «نمایشی و غیرواقعی» خوانده و گفته است که حذف نامزدهای اصلی و محدودیت رسانه‌ها، فرایند رأی‌دهی را از معنا تهی کرده است. ناظران منطقه‌ای از نهاد سادک نیز گفته‌اند که در بسیاری از حوزه‌ها، رأی‌دهندگان نتوانسته‌اند آزادانه اراده سیاسی خود را بیان کنند. با وجود فروکش کردن تظاهرات، استقرار نیروهای امنیتی در پایتخت ادامه دارد و برخی ادارات دولتی همچنان به کارمندان توصیه کرده‌اند از خانه کار کنند. اینترنت که در روز انتخابات قطع شده بود، به‌تدریج در حال بازگشت است، هرچند سرعت آن پایین گزارش می‌شود. اتحادیه آفریقا در بیانیه‌ای ضمن تبریک به حسن، از او خواست تا در دوره تازه ریاست‌جمهوری‌اش به احترام آزادی‌های اساسی و گفت‌وگو با مخالفان متعهد بماند. سامیه سولوهو حسن، نخستین زن رئیس‌جمهور در تاریخ تانزانیا، پس از مرگ جان ماگوفولی در سال ۲۰۲۱ به قدرت رسید. او در آغاز دوران کاری‌اش با گشایش نسبی سیاسی و اصلاح در سیاست‌های سخت‌گیرانه پیشین مورد استقبال قرار گرفت، اما منتقدان می‌گویند در سال‌های اخیر، مسیر دولت او دوباره به‌سمت محدودسازی مخالفان و کنترل رسانه‌ها بازگشته است.
۱۳۰ خبرنگار در دو دهه گذشته در افغانستان جان باخته‌اند
فرخنده: مرکز خبرنگاران افغانستان در آستانه «روز جهانی پایان دادن به مصونیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران» اعلام کرده است که در بیست سال اخیر دست‌کم ۱۳۰ خبرنگار و کارمند رسانه در افغانستان در نتیجه رویدادهای جنگی و جرایم سازمان‌یافته کشته شده‌اند. در اعلامیه این نهاد آمده است که فرهنگ ریشه‌دار معافیت از مجازات، مانع تحقق عدالت برای قربانیان شده و به فضای ترس و خودسانسوری در میان خبرنگاران دامن زده است. به گفته مرکز خبرنگاران، از سال ۲۰۰۱ تاکنون بیش از ۱۳۰ تن از فعالان رسانه‌ای، از جمله ۲۰ زن، در این کشور جان باخته‌اند، اما در بیش از ۹۰ درصد این موارد هیچ پرونده‌ای به نتیجه نرسیده است. این نهاد افزوده است که از زمان تسلط طالبان تا ماه اگست ۲۰۲۵، دست‌کم ۶۴۰ مورد نقض حقوق خبرنگاران و کارمندان رسانه در کشور ثبت شده که شامل پنج مورد قتل — از جمله دو کارمند رسانه دولتی در پی حمله منسوب به نیروهای پاکستانی — و بیش از ۲۶۵ مورد بازداشت است. مرکز خبرنگاران افغانستان هشدار داده است که طالبان با راه‌اندازی کمپین‌های هدفمند، از جمله انتشار اطلاعات نادرست و بدنام‌سازی آنلاین خبرنگاران در خارج از کشور، فضای رسانه‌ای را بیش از پیش سرکوب می‌کنند. این نهاد از طالبان خواسته است تا با احترام به حقوق اساسی خبرنگاران، زمینه اجرای عدالت برای قربانیان را فراهم کنند و فرمان‌ها و محدودیت‌هایی را که مانع آزادی رسانه‌ها شده‌اند، لغو نمایند. در اعلامیه تأکید شده که ادامه معافیت از مجازات و افزایش فشار بر رسانه‌ها، پیامدهای جدی بر توسعه و اعتماد عمومی دارد و آزادی بیان را در افغانستان بیش از پیش تهدید می‌کند. در همین حال، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نیز با ابراز نگرانی از وضعیت خبرنگاران گفته است که فعالان رسانه‌ای در سراسر جهان در مسیر کشف حقیقت با خطرهای فزاینده‌ای روبه‌رو هستند.
آزادی اسما وصال، آوازخوان افغانستان، پس از ده روز بازداشت در پاکستان
فرخنده: خانواده‌ی اسما وصال، آوازخوان افغانستان، تأیید کرده‌اند که او شامگاه شنبه، ۱۰ عقرب، پس از حدود ده روز بازداشت از سوی پولیس پاکستان آزاد شده است. به گفته اعضای خانواده، خانم وصال در تاریخ ۳۰ میزان از سوی نیروهای پولیس در اسلام‌آباد بازداشت و سپس به کمپ مهاجران موسوم به «حاجی کمپ» منتقل شده بود؛ جایی که بسیاری از مهاجران بازداشت‌شده تا تعیین وضعیت‌شان نگه‌داری می‌شوند. منابع خانوادگی گفته‌اند که این هنرمند در روزهای بازداشت در معرض خطر اخراج اجباری به افغانستان قرار داشت، اما هنوز مقام‌های پاکستانی هیچ توضیح رسمی درباره علت بازداشت یا آزادی او ارائه نکرده‌اند. اسما وصال در سه سال گذشته در تبعید در اسلام‌آباد زندگی می‌کرد و از جمله هنرمندانی است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، به دلیل محدودیت‌های فرهنگی و فشارهای اجتماعی، ناچار به ترک کشور شده است. این رویداد در حالی رخ داده که پس از درگیری‌های اخیر میان طالبان و ارتش پاکستان و دستور نخست‌وزیر آن کشور برای اخراج اجباری مهاجران افغان، روند بازداشت و اخراج مهاجران در شهرهای مختلف پاکستان شدت یافته است. شماری از مهاجران افغان در اسلام‌آباد و کراچی گفته‌اند که پولیس در روزهای اخیر بازرسی خانه‌ها را افزایش داده و در برخی موارد از مهاجران پول مطالبه می‌کند. در همین حال، شماری از رسانه‌های پاکستانی گزارش داده‌اند که وزارت داخله آن کشور به نهادهای امنیتی دستور داده تا از بازداشت و اخراج افرادی که دارای وضعیت حساس یا پرونده‌های حمایتی بین‌المللی هستند، خودداری کنند.