جوزپ بورل: رافائلا ایودیس مدافع بی‌بدیل حقوق زنان افغانستان بود
فرخنده: جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در واکنش به درگذشت رافائلا ایودیس، کاردار پیشین اتحادیه اروپا در افغانستان، از او به‌عنوان صدای زنان افغانستان یاد کرد و تاکید کرد که ایودیس همواره در تلاش بود تا حقوق این زنان که اغلب صدایشان نادیده گرفته می‌شود، شنیده شود. بورل در نوشته‌ای در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) اظهار داشت: «درگذشت رافائلا ایودیس، یکی از چهره‌های برجسته در حمایت از حقوق و منزلت زنان افغان، جامعه بین‌المللی را در غم و اندوه فرو برد.» وی افزود که ایودیس در کمیسیون اتحادیه اروپا نقشی برجسته داشت و با تلاش‌های خستگی‌ناپذیر خود زندگی‌های بسیاری را تغییر داد. بورل همچنین گفت که یاد ایودیس همیشه به‌عنوان الگویی از شجاعت، همدلی و تعهد به عدالت اجتماعی در خاطره‌ها باقی خواهد ماند. سفارت ایتالیا در افغانستان نیز در پیامی گفت: «ما همیشه عشق و تعهد او به مردم افغانستان، زنان و صلح را به یاد خواهیم داشت.» آلسکا سیمکیچ، سفیر اتحادیه اروپا در قزاقستان، با ستایش از کارکردهای ایودیس، او را یکی از «مدافعان بی‌بدیل» حقوق بشر دانست که زندگی خود را به خدمت به نیازمندان و حمایت از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه وقف کرد. سیمکیچ تاکید کرد که ایودیس پس از تسلط طالبان بر افغانستان با «شجاعت و تعهدی مثال‌زدنی» در این کشور ماند و تا آخرین لحظه برای کمک به مردم نیازمند تلاش کرد. او همچنین خاطرنشان کرد که ایودیس در میان آوارگان روهینگیا در بنگلادش نیز حضور یافته و با همدلی به مشکلات آنان رسیدگی می‌کرد. رافائلا ایودیس از ژوئن ۲۰۲۲ به‌عنوان معاون رئیس هیئت اتحادیه اروپا در کابل منصوب شد و در سپتامبر ۲۰۲۴ به سمت مدیر مرکز پاسخگویی به بحران اتحادیه اروپا منصوب گردید.
موسسه اکبر برای استمرار فعالیت زنان در بخش‌های بهداشت و آموزش تدابیر جدیدی معرفی کرد
فرخنده: کابل، افغانستان – پس از تأکید مجدد طالبان بر ممنوعیت کار زنان در موسسات غیردولتی، اداره هماهنگی کمک‌های بشری و انکشافی برای افغان‌ها (اکبر) روز یکشنبه مجموعه‌ای از توصیه‌های جدید را برای اطمینان از ادامه فعالیت زنان شاغل در بخش‌های بهداشت و آموزش منتشر کرد. این توصیه‌ها به منظور انطباق با محدودیت‌های جدید طالبان طراحی شده‌اند و شامل الزامات ویژه‌ای برای حضور زنان در دفاتر و سازمان‌ها می‌شود. طبق این بیانیه، کارکنان زن باید در هنگام حضور در دفاتر حجاب کامل را رعایت کرده و تنها در صورت همراهی با محرم می‌توانند وارد محل کار شوند. تیم واکنش فوری موسسه اکبر در این زمینه تأکید کرده است که علاوه بر رعایت حجاب کامل، برای کارکنان زن باید تسهیلات جداگانه‌ای از جمله ورودی، استراحتگاه و محل نماز در نظر گرفته شود. همچنین، حضور زنان در دفاتر باید به وضوح مستند و توجیه شود، به‌ویژه در بخش‌های بهداشت و آموزش. موسسه اکبر در این بیانیه اعلام کرده که نشست ویژه‌ای روز یکشنبه در وزارت اقتصاد تحت اداره طالبان برگزار شده تا محدودیت‌های جدید برای زنان شاغل در موسسات غیردولتی بررسی و مدیریت شوند. این نشست با هدف برقراری هماهنگی بیشتر میان نهادهای غیردولتی و وزارت اقتصاد طالبان برگزار گردید و توصیه‌های جدید برای مواجهه با شرایط جاری ارائه شد. در بخشی از این بیانیه آمده است که زنان می‌توانند به‌صورت آنلاین و غیرحضوری به فعالیت‌های خود ادامه دهند، و همچنین زنانی که در خانه یا مزرعه کار می‌کنند یا همراه با محرم به محل کار می‌روند، تحت تأثیر این محدودیت‌ها قرار نمی‌گیرند. این موسسه همچنین تأکید کرده است که تمامی کارکنان باید از این محدودیت‌ها آگاه بوده و برای هرگونه بازدید ناگهانی از دفاتر آماده باشند. هر گونه تغییر یا مشکل ناشی از این محدودیت‌ها باید به موسسه اکبر گزارش شده تا تأثیرات آنها به دقت بررسی و پیگیری شود. در نهایت، موسسه اکبر اعلام کرده که با وجود اجرای سخت‌گیرانه این محدودیت‌ها، تلاش خواهد کرد تا به حمایت از کارکنان زن و ادامه فعالیت‌های بشردوستانه در افغانستان ادامه دهد. طالبان دو سال پس از وضع ممنوعیت‌های اولیه همچنان به اجرای این قوانین به‌طور جدی پایبند هستند.
پناهنده شدن چهار هزار کودک از افغانستان، سوریه و مراکش به بلغاریا
فرخنده: صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرده است که چهار هزار کودک از کشورهای افغانستان، سوریه و مراکش در سال ۲۰۲۴ به بلغاریا پناه برده‌اند و اکنون نیازمند کمک‌های فوری هستند. خبرگزاری بلغاریا روز شنبه، ۸ جدی، گزارش داد که این کودکان به دنبال ناامنی‌های فزاینده در کشورهای خود، به بلغاریا گریخته‌اند. یونیسف ۲۰۲۴ را فاجعه‌بارترین سال برای کودکان در مناطق درگیر جنگ توصیف کرده و هشدار داده است که بیش از ۱۲ هزار و ۱۶۴ نفر از کشورهای مختلف به ویژه افغانستان، سوریه و مراکش به کمک‌های اضطراری در بلغاریا نیاز دارند که از این تعداد، چهار هزار نفر کودک هستند. براساس آمارهای یونیسف، از میان این کودکان، دو هزار و ۵۶۹ نفر بدون همراه به بلغاریا آمده‌اند. یونیسف همچنین گزارش داده است که ۴۷۳ میلیون کودک در جهان در مناطق ناامن زندگی می‌کنند و از هر شش کودک، یک نفر تحت تأثیر مستقیم جنگ‌ها قرار دارد. این سازمان هشدار داده است که تعداد کودکانی که در مناطق جنگی زندگی می‌کنند، دو برابر شده است و از حدود ده درصد در دهه ۱۹۹۰ به ۱۹ درصد افزایش یافته است. یونیسف در ادامه اشاره کرده که زنان و دختران نیز در این مناطق تحت خشونت‌های گسترده قرار گرفته‌اند. به ویژه در افغانستان، پس از روی کار آمدن طالبان، شرایط زندگی انسان‌ها به شدت متأثر شده و دختران بالاتر از صنف ششم از رفتن به مکتب محروم شده‌اند. این گزارش‌ها نشان می‌دهد که وضعیت کودکان در مناطق درگیر جنگ همچنان بحرانی است و نیاز به کمک‌های انسانی و بشردوستانه بیشتر از هر زمان دیگری احساس می‌شود.
رافایلا آیودیس، نماینده پیشین اتحادیه اروپا برای افغانستان، درگذشت
فرخنده: دفتر نمایندگی اتحادیه اروپا برای افغانستان روز یکشنبه، ۹ جدی، از مرگ رافایلا آیودیس، نماینده پیشین این اتحادیه، خبر داد. در پی انتشار این خبر، دفتر اتحادیه اروپا در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، ابراز تاسف کرد و نوشت که از خبر مرگ خانم رافایلا متاثر است. در این پیام آمده است: «او دوست واقعی افغانستان، حامی زنان و دختران، و همکار محبوب بسیاری بود.» دلیل مرگ رافایلا آیودیس هنوز مشخص نیست و اتحادیه اروپا در این باره جزئیات بیشتری ارائه نکرده است. رافایلا آیودیس به مدت یک سال به‌عنوان نماینده اتحادیه اروپا برای افغانستان فعالیت می‌کرد و حدود دو ماه پیش از سمت خود کناره‌گیری کرده بود. در دوران حضور وی، وی به شدت از حقوق زنان و دختران افغانستان حمایت می‌کرد و در عرصه‌های مختلف، به ویژه مسائل بشردوستانه، نقش پررنگی ایفا نمود. مرگ این دیپلمات برجسته در میان جامعه بین‌المللی و افغان‌ها واکنش‌های زیادی را برانگیخته است.
طالبان دوباره به موسسات غیردولتی هشدار داد: استخدام زنان ممنوع است
فرخنده: وزارت اقتصاد طالبان در دومین سال از ممنوعیت کار زنان در موسسات غیردولتی، از تمام موسسات داخلی و خارجی خواسته است که این دستور را “جداً” رعایت کنند. این وزارتخانه هشدار داده که در صورت به کارگیری زنان، فعالیت موسسات متخلف تعلیق و جواز آنها لغو خواهد شد. محمد عالم، معین مالی و اداری وزارت اقتصاد، در مکتوبی که روز پنجشنبه ششم جدی منتشر کرد، تاکید کرد که کار زنان در موسسات غیردولتی همچنان ممنوع است. وی از موسسات داخلی و خارجی خواسته است که این ممنوعیت را به دقت رعایت کنند و زنان را به کار نگیرند. این تصمیم وزارت اقتصاد طالبان پس از آن اتخاذ شد که در اوایل ماه جدی سال ۱۴۰۱، وزارت اقتصاد طالبان با صدور مکتوبی به موسسات غیردولتی داخلی و خارجی دستور داد که کار تمام کارمندان زن را متوقف کنند. این تصمیم طالبان با واکنش‌های شدید بین‌المللی روبه‌رو شد و برخی از سازمان‌های امدادرسانی فعالیت‌های خود را در افغانستان به تعلیق درآوردند. سازمان‌های امدادرسانی تاکید کرده‌اند که این ممنوعیت بر عملیات بشردوستانه آنها تاثیر منفی گذاشته و انجام کمک‌ها را در مناطق مختلف افغانستان دشوارتر کرده است. با وجود واکنش‌های جهانی و مخالفت‌های گسترده با این سیاست، طالبان همچنان به محدودیت‌های خود علیه زنان ادامه می‌دهند و در تلاشند تا سیاست‌های خود را در جامعه افغانستان اعمال کنند. این اقدامات، همچنان در کانون توجهات بین‌المللی قرار دارد و نگرانی‌ها در خصوص حقوق زنان در افغانستان افزایش یافته است.
طالبان در فاریاب یک زن را به اتهام سرقت شلاق زدند
فرخنده: دادگاه عالی زیر اداره طالبان اعلام کرد که یک زن در ولسوالی اندخوی ولایت فاریاب به اتهام سرقت شلاق زده شده است. این حکم که از سوی محکمه ابتدایی اندخوی صادر شده بود، پس از تایید دادگاه عالی طالبان به مرحله اجرا درآمد. براساس بیانیه روز شنبه، ۸ جدی، حکم ۳۹ ضربه شلاق در ملأ عام و در برابر دید همگان اجرا شده است. این اقدام بخشی از سلسله مجازات‌های بدنی است که در چند ماه اخیر توسط طالبان در افغانستان اعمال شده است. در دو ماه گذشته، طالبان ۱۴۰ نفر، از جمله ۲۱ زن، را در ولایت‌های مختلف افغانستان به اتهام‌های مختلف شلاق زده‌اند. این مجازات‌ها که در ملأ عام اجرا می‌شوند، با واکنش‌های شدید داخلی و بین‌المللی مواجه شده است. نهادهای حقوق بشری این اقدامات را نقض جدی حقوق بشر و کرامت انسانی دانسته و خواستار توقف فوری این گونه مجازات‌ها شده‌اند. کارشناسان حقوقی و فعالان مدنی تأکید دارند که اعمال این مجازات‌ها نه تنها باعث نقض حقوق فردی می‌شود، بلکه موجب تشدید بحران انسانی در افغانستان شده است.
شورای امنیت: طالبان باید قوانین ضد زن و ممنوعیت تحصیل دختران را لغو کنند
فرخنده: شورای امنیت سازمان ملل متحد با ابراز نگرانی شدید نسبت به تأثیرات منفی سیاست‌ها و اقدامات طالبان علیه زنان و دختران افغانستان، خواستار لغو فوری قانون «امر به معروف و نهی از منکر» و ممنوعیت تحصیل دختران در انستیتوت‌های طبی شد. در اعلامیه‌ای که دیروز، جمعه ۷ جدی، منتشر شد، شورای امنیت تأکید کرده است که «پیشرفت‌های مثبت در این زمینه برای ایجاد اعتماد با جامعه بین‌المللی ضروری است». این شورا همچنین از طالبان خواسته است که به حقوق زنان و دختران احترام بگذارد و به آنها اجازه دهد در تمامی حوزه‌ها، از جمله آموزش و اشتغال، مشارکت کنند. طبق قوانین طالبان، پوشاندن کامل بدن زنان الزامی است و صدای آنان جزء «عورت» شمرده می‌شود که شنیدن آن در مکان‌های عمومی ممنوع است. علاوه بر این، طالبان حدود سه هفته پیش دسترسی دختران به انستیتوت‌های طبی را به‌طور کامل مسدود کرده و آنان را از تحصیل در این رشته‌ها محروم کرده است. اعضای شورای امنیت در ادامه با اشاره به قطع‌نامه ۲۶۸۱ این شورا بر ضرورت تضمین مشارکت کامل، برابر و معنادار زنان و دختران در روند توسعه و آینده افغانستان تأکید کردند. آنان همچنین از وضعیت اقتصادی و انسانی وخیم افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند و بر لزوم ارائه کمک‌های بشردوستانه برای مقابله با چالش‌های اقتصادی و بازسازی نظام بانکی این کشور تأکید کرده‌اند. شورای امنیت سازمان ملل همچنین بر لزوم مبارزه با تمامی اشکال تروریسم در افغانستان تأکید کرده و خواستار آن شد که قلمرو این کشور برای تهدید یا حمله به دیگر کشورها، برنامه‌ریزی و تأمین مالی اقدامات تروریستی یا پناه دادن به تروریست‌ها مورد استفاده قرار نگیرد. نیکلسون، یکی از اعضای شورای امنیت، در این خصوص گفت که مقام‌های طالبان نتوانستند دلیل منطقی برای ممنوعیت تحصیل دختران در انستیتوت‌های طبی ارائه دهند. این موضوع باعث اعتراضات گسترده‌ای در افغانستان و به‌ویژه در هرات شده است، جایی که دانشجویان دختر به این تصمیم اعتراض کردند. اعضای شورای امنیت همچنین از نقش سازمان ملل متحد در حمایت از مردم افغانستان و تلاش برای صلح و ثبات در این کشور قدردانی کرده‌اند. آنها از ادامه گفت‌وگو و تعامل با طالبان و سایر ذی‌نفعان در افغانستان و جامعه بین‌المللی حمایت کرده‌اند. در پایان، شورای امنیت بر اهمیت توسعه نقشه‌راه سیاسی برای رسیدن به افغانستانی در صلح با خود و همسایگانش و کاملاً یکپارچه در جامعه بین‌المللی تأکید کرده و از تمامی ذی‌نفعان خواسته‌اند که در این راستا تلاش‌های مشترک خود را به‌کار گیرند.
تیرباران شدن دختر و پسر در کنر به اتهام رابطه خارج از ازدواج
فرخنده: منابع محلی در ولایت کنر گزارش داده‌اند که یک دختر و پسر به اتهام رابطه خارج از ازدواج در ولسوالی چپه‌دره این ولایت تیرباران شده‌اند. این رویداد روز چهارشنبه، ۵ جدی، در منطقه «وتلی» از مربوطات این ولسوالی رخ داده است. به گفته منابع، این دو نفر از سوی خانواده دختر به قتل رسیده‌اند. همچنین، منابع می‌گویند که خانواده پسر برای روشن شدن جزئیات بیشتر به خانه خانواده دختر رفته‌اند، اما در این دیدار بر خانواده پسر شلیک شده و در پی آن یک نفر زخمی گردیده است. جزئیات این رویداد تا کنون به‌طور کامل روشن نشده و طالبان نیز در این باره هیچ اظهار نظری نکرده‌اند. این حادثه مشابه رویدادی است که حدود یک ماه پیش در ولسوالی دره‌نور ننگرهار رخ داد، که در آن نیز یک دختر و پسر به اتهام رابطه خارج از ازدواج تیرباران شدند. گفتنی است که قتل‌های ناموسی هرازگاهی در ولایت‌های مختلف از شهروندان قربانی می‌گیرد.
طالبان به دانشجویان دانشگاه کابل اجازه تصویربرداری از محفل فراغت را ندادند
فرخنده: منابع خبری روز پنجشنبه، ۶ جدی، به رسانه‌ها گزارش داده‌اند که طالبان به دانشجویان دانشگاه کابل اجازه تصویربرداری از مراسم فراغت‌شان را نداده‌اند. این اقدام طالبان در حالی رخ داده که پیش از این از هر دانشجو مبلغ ۱۵۰۰ افغانی برای برگزاری محفل جمع‌آوری شده بود. طبق گفته منابع، طالبان به خانواده‌ها و بستگان دانشجویان اجازه حضور در این مراسم را ندادند و برخی از آنها نیز مورد لت‌وکوب و بدرفتاری قرار گرفتند. علاوه بر این، طالبان به شماری از دانشجویان اجازه ندادند که لباس‌های مخصوص فراغت را بپوشند. گفتنی است که پیشتر خالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر طالبان، در محفل فراغت دانشجویان دانشگاه پلی‌تخنیک کابل اعلام کرده بود که لباس‌های فراغت مغایر با «شریعت» است و پوشیدن آنها را توهین‌آمیز دانسته بود. این در حالی است که طالبان تصویربرداری از موجودات زنده را ممنوع کرده‌اند، اما به نظر می‌رسد که مقام‌های این گروه خود از این حکم مستثنا هستند.
خانه آزادی بیان: تغییر تلویزیون ملی به «رادیو شریعت» تهدیدی جدی برای آزادی بیان
فرخنده: خانه آزادی بیان امروز (چهارشنبه، ۵ جدی) در بیانیه‌ای نگرانی شدید خود را درباره تغییر «ماهیت» تلویزیون ملی افغانستان به «رادیو شریعت» ابراز کرده و این اقدام را «محکوم» نمود. این نهاد در بیانیه‌اش اعلام کرده است که سه منبع داخلی از رادیو و تلویزیون ملی افغانستان تایید کرده‌اند که طالبان قصد دارند تلویزیون ملی را در مرکز و ولایت‌ها به ایستگاه‌های رادیویی تبدیل کنند. در این بیانیه آمده است که تلویزیون ملی تحت اداره طالبان، در اعلامیه‌ای پروژه نصب فرستنده برای رادیو ملی و رادیو صدای شریعت را در کابل و ولایت‌ها به داوطلبی گذاشته است. خانه آزادی بیان این اقدام را به‌عنوان بخشی از تلاش‌های نظام‌مند طالبان برای سرکوب و تغییر ماهیت این رسانه تاریخی دانسته و آن را به شدت محکوم کرده است. تلویزیون ملی افغانستان، که از سال ۱۳۵۶ به‌عنوان یک نهاد رسانه‌ای مهم نقش آفرینی کرده، به گفته خانه آزادی بیان، در گذشته نقش قابل توجهی در اطلاع‌رسانی، پخش سیاست‌های دولتی و انعکاس فرهنگ متنوع کشور ایفا کرده است. این نهاد همچنین از تصویب قانونی خبر داده که نشر و پخش تصاویر جانداران را ممنوع اعلام کرده و از این‌رو محدودیت‌های شدیدی را بر رسانه‌ها وارد کرده است. به دنبال این تصمیم، نشرات تلویزیون ملی در ولایت‌های قندهار، هلمند، زابل و ارزگان به‌طور کامل متوقف شده است. خانه آزادی بیان تصریح کرده که این اقدام تنها به تلویزیون ملی محدود نمی‌شود، بلکه سایر رسانه‌های تصویری را نیز تحت فشار قرار داده است. بیانیه می‌افزاید که چنین محدودیت‌هایی نشان‌دهنده تلاش هدفمند طالبان برای خاموش کردن صدای رسانه‌های آزاد و حذف تنوع فرهنگی و اطلاع‌رسانی در کشور است. در پایان، خانه آزادی بیان از نهادهای رسانه‌ای، خبرنگاران مستقل و مدافعان آزادی بیان خواسته است تا در برابر این اقدامات که تهدیدی جدی برای آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات به شمار می‌آید، ایستادگی کنند. این نهاد تاکید کرده که این اقدام نه تنها آزادی بیان را تهدید می‌کند، بلکه تلاش‌های دهه‌ها مردم افغانستان برای داشتن رسانه‌های مستقل را تضعیف خواهد کرد.