اعتراض و سرکوب همزمان در جاده‌های ایران؛ دست کم هشتاد معترض کشته شدند
گروه حقوق بشر ایران مستقر در ناروی می‌گوید که بیش از ۷۵ نفر در نتیجه سرکوب معترضان در ایران جان خود را از دست داده اند. همزمان کشورهای غربی فشارهایی را برای پایان دادن به سرکوب معترضان بر ایران وارد کرده اند. از ۱۱ شب به این طرف شهرهای مختلف ایران شاهد موج بزرگی از تظاهرات است که در مورادی به درگیری و خشونت منجر شده است. هرچند دولت ایران تاهنوز تنها مرگ ۴۱ تن از جمله چند نفر از نیروهای امنیتی را تائید کرده است، اما یک گروه حقوق بشری از افزایش قربانیان این رویداد به بیش از ۷۵ نفر سخن گفته است. تظاهرات در ایران در اعتراض به مرگ مشکوک مهسا ژینا امینی، دختر ۲۲ ساله، در بازداشت گشت ارشاد یا پولیس مذهبی ایران شروع شد. شاهدان به خبرگزاری فرانسه گفتند که تظاهرکنندگان دوشنبه شب دوباره به جاده‌ها آمدند. این اعتراضات از زمان مرگ امینی در ۱۶ سپتمبر به این سو ادامه دارد. مهسا ژینا امینی پس از دستگیری به اتهام نقض قوانین سختگیرانه حجاب از سوی گشت ارشاد یا پولیس مذهبی این کشور، به گونه مرموزی جان باخته است. معترضان مرگ او را ناشی از خشونت پولیس عنوان می‌کنند، اما منابع دولتی این اتهام را رد می‌کنند. تصاویر منتشر شده توسط گروه حقوق بشر ایران مستقر در اسلو (آی اچ آر) نشان می‌دهد که در سنندج، مرکز ولایت کردستان در غرب، زنان برای پاره کردن چادرهای خود بر روی موترها بالا شدند. جمعیت معترض در تهران هم فریاد «مرگ بر دیکتاتور» سر داده و خواستار پایان بیش از سه دهه حکومت آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر مذهبی ۸۳ ساله این کشور شده اند. ویدیویی که از چند طبقه بالاتر از سطح خیابان، ظاهراً در شهر تبریز گرفته شده است، مردم را در اعتراض به صدای پرتاب گاز اشک‌آور توسط نیروهای امنیتی، نشان می‌دهد. مقامات روز دوشنبه گفتند که بیش از ۱۲۰۰ نفر را دستگیر کرده اند. فعالان، وکلا و روزنامه نگاران و همچنین معترضان شامل بازداشت شدگان اند. تنش با قدرت‌های غربی تنش‌ها میان ایران و قدرت‌های غربی در حالی افزایش یافت که فرانسه روز دوشنبه “سرکوب خشونت‌آمیز” معترضان توسط نیروهای امنیتی را «شدیداً محکوم کرد». آلمان سفیر ایران را احضار کرد و کانادا نیز تحریم‌هایی را علیه تهران اعلام کرد. یک روز پیش از آن، اتحادیه اروپا از سرکوب معترضان ابراز تاسف کرد و تهران هم گفت که نمایندگان بریتانیا و ناروی را فراخوانده است. محمود امیری مقدم، رئیس سازمان حقوق بشر ایران گفت: «ما از جامعه جهانی می‌خواهیم که قاطعانه و متحدانه گام‌های عملی برای توقف کشتار و شکنجه معترضان بردارد.» وی افزود: «کلیپ‌های ویدیویی و گواهی فوت به دست آمده توسط (آی اچ آر) نشان می‌دهند که گلوله‌ها مستقیماً به سمت معترضان شلیک می‌شوند.» در تصاویر ویدیویی اخیر منتشر شده توسط خبرگزاری فرانسه نیز دیده می‌شود که پولیس ضد شورش ملبس با واسکت ضد گلوله معترضان را با چماق مورد ضرب و شتم قرار می‌دهد. در این تصاویر دیده می‌شود که دانشجویان تصاویر بزرگ آیت‌الله خامنه‌ای رهبر مذهبی ایران و روح الله خمینی را پاره می‌کنند. معترضان سنگ پرتاب کرده و موترهای پولیس و ساختمان‌های عمومی را به آتش کشیدند. به گفته کمیته حمایت از خبرنگاران، حداقل ۲۰ روزنامه نگار نیز دستگیر شده اند. غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه ایران، بر «لزوم اقدام قاطع و بدون اغماض» با محرک‌های اعتراض تاکید کرده است. اما یک روحانی قدرتمند شیعه که مدت‌ها با دولت شدیداً محافظه‌کار این کشور همسو بود، از مقامات خواست که موضع ملایم‌تری اتخاذ کنند. آیت الله حسین نوری همدانی گفت: «رهبران باید به مطالبات مردم گوش دهند، مشکلات آنها را حل کنند و نسبت به حقوق آنها حساسیت نشان دهند.» این سرکوب‌های خونین واکنش‌های دولت‌های غربی را برانگیخت و تلاش‌های دیپلوماتیک برای احیای توافق هسته‌ای بین ایران و قدرت‌های بزرگ را که توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ لغو شده بود، مختل کرده است. جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، که این تلاش‌ها را رهبری کرده است، روز یکشنبه ایران را به دلیل “استفاده گسترده و نامتناسب از زور علیه معترضان صلح‌آمیز” مورد انتقاد قرار داد. ایالات متحده هفته گذشته تحریم‌هایی را علیه پولیس مذهبی «گشت ارشاد» ایران اعمال کرد. جاستین ترودو، نخست‌وزیر کانادا روز دوشنبه گفت که کشورش به عنوان بخشی از بسته تحریمی «بر روی ده‌ها فرد و نهاد» از این روند پیروی خواهد کرد.
بازداشت یک زوج فراری در بلخ
قومندانی امنیه‌ی ولایت بلخ، با نشر خبرنامه‌ای از بازداشت زن و شوهری خبر می‌دهد که یک‌سال پیش باهم فرار کرده‌بودند. آصف وزیری، سخنگوی این قومندانی می‌گوید که این زن و مرد روز گذشته (سه‌شنبه، ۵ میزان) از ولسوالی دهدادی این ولایت به اتهام فرار از منزل بازداشت شده‌اند. وزیری همچنان اضافه می‌کند که مردی به‌نام جاوید، یک‌ونیم سال پیش دختری به‌نام دلبر مشهور به فاطمه، باشنده اصلی بابه‌کهنه ولسوالی دهدادی را از خانه کاکا‌یش فراری داده و با او نکاح کرده است. گفته شده که در آن زمان این زن با کسی دیگر نامزد بوده است. به‌گفته وزیری، این زن با رضایت خود فرار کرده است. مسئولان امنیتی طالبان گفته که پرونده‌ی این دو نفر را به نهادهای عدلی این گروه فرستاده است.
فوزیه کوفی: مردم افغانستان، در کشور شان زندانی شده‌اند
فوزیه کوفی، عضو پیشین مجلس نمایندگان در نشست سازمان ملل با انتقاد از سران کشورها می‌گوید که رهبران جهان در جریان اجلاس هفتادوهفتمین مجمع عمومی سازمان ملل درباره‌ی رنج چهل میلیون شهروند افغانستان صحبت نکرده‌اند. کوفی، با بیان اینکه که مردم افغانستان در حال حاضر در کشورشان زندانی شده‌اند تاکید کرد که افغانستان به‌دلیل عدم توانایی طالبان در حکومت‌داری کشوری شده که شرایط خوبی ندارد. او افزود که در حال حاضر افغانستان به تنها کشوری تبدیل شده که قانون اساسی ندارد. خانم کوفی، همچنان با اشاره به محدودیت‌های طالبان علیه زنان خطاب به مردان حاضر در جلسه شورای امنیت گفت: «یک دقیقه، تصور کنید که اگر افغانستان یا دنیا تحت کنترل زنان باشد و شما به‌عنوان مردان نتوانید بدون یک همراه زن بیرون شوید، اجازه نداشته باشید که هرچه می‌خواهید بپوشید و از حقوق اساسی خود محروم و به آموزش دسترسی نداشته باشد. آیا می‌توانید یک دقیقه خودتان را جای زنان افغانستان بگذارید که چه رنجی را متحمل می‌شوند.» .
پوتزل: تصمیم بستن و کشودن مکاتب دخترانه در دست ملاهبت‌الله است
مارکس پوتزل، سرپرست دفتر یوناما برای افغانستان در نشست شورای سازمان ملل می‌گوید که زیر سایه‌ی حاکمیت طالبان، در چند ماه گذشته تحولات مثبتی رخ داده است، اما بسیار کم و بسیار بطی بوده‌اند و تحولات منفی بر تحولات مثبت غلبه کرده است. او به تعطیلی مکاتب متوسطه و لیسه دخترانه اشاره کرده و گفته است که این تصمیم در جهان نظیر ندارد. پوتزل، همچنان تاکید کرده است که که مقام‌های طالبان وضع محدودیت بر حقوق زنان و دختران، از جمله تعطیلی مکاتب دخترانه را تصمیم ملا هبت‌الله آخوندزاده، رهبر این گروه می‌دانند. با این حال، پوتزل اضافه کرده است که در صحبت‌هایی که با تعدادی زیادی از اعضای طالبان، در سطوح مختلف داشته آنان اظهار می‌کنند که این تصمیم توسط هبت‌الله آخوندزاده گرفته شده است و تندروهای اطراف او از آن دفاع می‌کنند. این در حالیست که دو دسته‌گی دیدگاه پیرامون آموزش دختران در میان سران طالبان به وضوح دیده می‌شود در تازه‌ترین مورد شیرعباس استانکزی، معین سیاسی وزارت خارجه‌ی طالبان آموزش دختران را فرض، اما خالد حنفی؛ سرپرست وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان آن را مباح خوانده و گفته است که با مباحات وقت تان را ضایع نکنید.
اکتید، برای سه‌صد زن روستایی در بغلان زمینه‌ی کار فراهم کرد
گزارش‌ها از ولایت بغلان می‌رساند که دفتر خیریه‌ی «اکتید» برای صدها زن روستایی این ولایت با ایجاد گل‌خانه‌های زراعتی زمینه‌ی کار را فراهم کرده‌است. ماه‌رِخ جویا، ترینر این دفتر می‌گوید که این مؤسسه ۱۵ گلخانه ایجاد کرده و زنان را در بخش زراعت به‌گونه‌ی عملی و نظری آموزش داده است. شماری از ساکنان بغلان به این باور هستند که ایجاد گلخانه‌ها برای زنان نیازمند راه مناسب برای تأمین مایحتاج خانواده‌ها و کاهش فقر است. محراب‌الدین بلال، رییس زراعت طالبان برای ولایت بغلان می‌گوید که در گلخانه‌ها سبزیجات از جمله بادرنگ و بادنجان رومی کشت شده است. این درحالی‌است که پس از روی کار آمدن طالبان در 15 اگست سال گذشته، شماری زیادی از زنان و دختران افغانستان، شغل‌های خویش را از دست داده و خانه‌نشین گردیده‌اند.
ستانکزی: هیچ دلیل شرعی برای بستن مکاتب دخترانه وجود ندارد
شیر محمدعباس ستانکزی، معین سیاسی وزارت خارجه دولت سرپرست طالبان؛ در یک همآیشی به مناسبت روز جهانی «گردشگری» در کابل می گوید که هیچ دلیلی شرعی برای بستن مکاتب دختران وجود ندارد. ستانکزی در ادامه صبتهایش تاکید کرد که باید زمینه آموزش برای دختران و پسران در کشور فراهم شود. او همچنان اضافه کرد که باید هرچه زودتر دروازه مکاتب و مدارس به‌روی همه باز شوند. این درحالیست‌که پس از روی کار آمدن دوباره‌ی طالبان در کشور، تا هنوز دختران بالاتر از صنف ششم نتوانسته به درس‌های شان ادامه بدهند .
گوترش، باری چندمین‌بار از طالبان؛ خواست که حافظ حقوق زنان و دختران باشند
آنتونیو گوترش، با نشر یک گزارش سه‌ماهه در مورد بحران افغانستان پرداخته و می‌گوید که محدودیت‌های شدید بر حقوق و آزادی‌های اساسی زنان و دختران افغانستان، از جمله ممنوعیت تحصیل، ادامه یافته است. او افزوده است که این محدودیت افغانستان را به تنها کشوری تبدیل کرده که از حق کامل دختران برای تحصیل محروم است. گوترش ، از طالبان برای چندمین بار خواسته که از حقوق و آزادی‌های اساسی همه‌ی افغان‌ها از جمله زنان و دختران محافظت کنند. در بخش دیگر این گزارش همچنان آمده است که:« اعلامیه ایالات متحده امریکا در مورد کشته‌شدن ایمن الظواهری، در کابل، ادامه روابط طالبان با گروه تروریستی را آشکار کرد که برخلاف تعهدات ضد تروریسم این گروه است.» در گزارش دبیرکل سازمان تاکید شده که حملات ادعاشده یا نسبت داده‌شده به داعش نیز در افغانستان کاهش یافته است. بین ۲۲ می تا ۱۶ آگست، سازمان ملل متحد ۴۸ حمله توسط داعش را در ۱۱ ولایت ثبت کرده است، در حالی که در مدت مشابه در سال ۲۰۲۱، ۱۱۳ حمله در هشت ولایت بوده است. براساس گزارش گوترش، داده‌های موجود نشان می‌دهد که درگیری‌های مسلحانه ۹۷ درصد کاهش یافته است
مرد متجاوز بر دو دختر در هرات بازداشت شد
گزارش‌ها از ولایت هرات می‌رساند که که یک مرد به اتهام تجاوز جنسی بر دو دختر از سوی منسوبین قومندانی امنیه‌ی این ولایت بازداشت شده‌است. قومندانی امنیه ولایت هرات با تایید این رویداد می گوید که مرد متجاوز پس از شکایت دختران از ناحیه چهادرهم شهر هرات دستگیر و به جرم خویش اعتراف کرده است. این درحالی است که موارد فرار از منزل، تجاوز و قتل‌های ناموسی در چنده ماه اخیر در ولایت هرات افزایش یافته‌است. عکس: تزئینی
بامیان، میزبان نمایشگاه کتاب و صنایع دستی؛ اما بدون بازدیدکننده
گزارش‌ها از ولایت بامیان می‌رساند که انشتارات دولتی بیهقی، وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان با کمک و همکاری آمریت صنعت و تجارت این ولایت یک نمایشگاه دو روزه کتاب و صنایع دستی زنان را در شهر بامیان برگزار کرده‌اند. عبدالعلیم مفتی‌زاده، رئیس انتشارات کتاب بیهقی می گوید که این نمایشگاه با هزاران جلد کتاب، با عنوان‌های مختلف و با اشتراک نزدیک به ۱۳ ناشر از کابل برگزار شده‌است. مفتی‌زاده هدف از برگزاری این نمایشگاه را آشنایی مردم با کتاب دانسته و گفت: «در بیست سال گذشته، روی تعلیم و فرهنگ هیچ‌گونه کار نشده‌است و ما می‌خواهیم در این دو بخش کارهایی عملی انجام شود.» این برنامه، اولین نمایشگاه کتاب است که در یک‌سال گذشته در بامیان برگزار می‌شود؛ ولی هیچ کتاب‌فروش بامیانی در این نمایشگاه اشتراک نکرده‌است و مردم بامیان هم از برگزاری آن چندان استقبال نکرده‌اند.
نبیل: زنان افغانستان و ایران، پرچم‌دار مبارزه با افراطیت هستند
رحمت‌الله نبیل، رییس‌عمومی امنیت ملی؛ در دولت پیشین می‌گوید که زنان و دختران افغانستان و ایران، پرچم‌دار و پیش‌رو مبارزه با افراطیت دینی ـ مذهبی هستند. نبیل، با نشر توییتی می‌گوید :«اینبار جوانان به ویژه زنان ایران از ریش آخوند گذشتند و به ریشه رژیم آخوندی که از افراطیت دینی منشا می‌گیرد پرداختند.» رئیس عمومی امنیت ملی پیشین، همچنان تاکید کرده است که طالبان در یک سال گذشته کاری جز مجادله و ستیزه‌جویی با “زن، زندگی و آزادی” در افغانستان انجام نداده‌اند. زن، زندگی و آزادی، شعار فارسی کوردی (ژن، ژیان، ئازادی) است که امروزها شعار مشهور جنبش اعتراضی زنان ایرانی به شمار می‌رود.