مقررات سخت‌گیرانه طالبان درباره پوشش زنان در شفاخانه حوزوی هرات دوباره اجرا شد
فرخنده: منابع محلی در هرات می‌گویند که طالبان پس از چند روز توقف، امروز بار دیگر محدودیت‌های شدید بر پوشش زنان در شفاخانه حوزوی هرات را عملی کرده‌اند. بر اساس این گزارش‌ها، مسئولان شفاخانه تنها به زنانی اجازه ورود می‌دهند که برقع پوشیده باشند. به گفته این منابع، این دستور شامل کارمندان صحی، کارمندان اداری و همراهان بیماران نیز می‌شود و هیچ استثنایی برای پرسونل زن در نظر گرفته نشده است. اردنا رهنورد، از کارکنان سازمان «داکتران بدون مرز»، در گفت‌وگو با خبرنگار ما تأیید کرده که تعدادی از قابله‌ها و نرس‌ها امروز برای ساعت‌ها در بیرون شفاخانه متوقف مانده و به‌دلیل نداشتن برقع، از ورود محروم بوده‌اند. او گفته است: «برخی همکاران مجبور شدند به خانه برگردند و برقع بیاورند. همین رفت‌وآمد باعث شد بخش‌هایی از خدمات صحی با تأخیر آغاز شود و بیماران مدتی در حالت بلاتکلیفی بمانند.» این کارمند صحی هشدار می‌دهد که ادامه چنین محدودیت‌هایی می‌تواند در روند رسیدگی به بیماران خلل ایجاد کند و کیفیت خدمات درمانی را کاهش دهد. طالبان در هرات چند هفته پیش دستور تازه‌ای صادر کرده بودند که بر اساس آن، تمام اداره‌های دولتی و نهادهای عمومی مکلف‌اند از ورود زنان بدون برقع جلوگیری کنند. اجرای دوباره این مقررات در شفاخانه حوزوی هرات بخشی از همان دستور عنوان شده است.
سمیه رامش، شاعر اهل افغانستان، برنده جایزه معتبر ادبی در ایتالیا شد
فرخنده: در ایتالیا، در بیست‌وچهارمین دوره جایزه ادبی «لائودومیا بونانی»، سمیه رامش، شاعر و نویسنده افغانستان، جایزه بخش بین‌المللی شعر را به‌دست آورد؛ جایزه‌ای که از معتبرترین جوایز ادبی این کشور به‌شمار می‌رود و هرساله با حضور نویسندگان و پژوهشگران برجسته برگزار می‌شود. رامش پس از دریافت جایزه، این موفقیت را متعلق به «تمام زنان افغانستان» دانست و تأکید کرد که زنان نویسنده در کشورش برای انجام ابتدایی‌ترین فعالیت‌های فرهنگی نیز با محدودیت و خطر روبه‌رو هستند. او گفت: «در افغانستان حتی نوشتن برای زنان جرم تلقی می‌شود، اما آنان به تنهایی در برابر ستم و آپارتاید جنسیتی ایستاده‌اند.» هم‌زمان، وزارت دادگستری ایتالیا نیز در چارچوب جایزه ملی ادبی شعر، از کارنامه ادبی او تقدیر کرده است؛ رویدادی که جایگاه رامش را در فضای ادبی ایتالیا و فراتر از آن برجسته‌تر کرده است. این دستاورد در شرایطی صورت می‌گیرد که رهبر طالبان، هبت‌الله آخوندزاده، سرودن شعر عاشقانه و هرگونه توصیف دختر و پسر در شعر را ممنوع اعلام کرده و برای شاعران و هنرمندان متخلف تهدید به مجازات کرده است؛ محدودیتی که بسیاری آن را ضربه‌ای سنگین به آزادی‌های فرهنگی در افغانستان می‌دانند.
هشدار اوچا: زنان افغانستان زیر فشار بی‌سابقه قراردارند
فرخنده: دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد اعلام کرده است که با وجود گذشت بیش از چهار سال از محدودیت‌های وضع‌شده از سوی طالبان، زنان و دختران افغانستان همچنان با ممنوعیت‌های سخت‌گیرانه و دوام‌دار روبه‌رو هستند؛ ممنوعیت‌هایی که نه‌تنها آینده آنان را تهدید می‌کند، بلکه عملاً نیمی از جامعه را از مشارکت در حیات عمومی کنار زده است. این نهاد روز چهارشنبه، ۲۸ عقرب، هم‌زمان با روز جهانی بشردوستانه، در گزارشی تازه تأکید کرده است که دسترسی زنان و دختران به آموزش، اشتغال و فعالیت‌های اجتماعی به‌شکل بی‌سابقه‌ای محدود شده و ارایه کمک‌های انسانی برای این قشر در چنین فضای سرکوب‌گرانه، اهمیتی حیاتی یافته است. در این گزارش خاطرنشان شده است که افغانستان در حالی روز جهانی بشردوستانه را پشت‌سر می‌گذارد که بحران‌های انباشته، از خشکسالی‌های پیاپی گرفته تا فروپاشی اقتصادی، زندگی میلیون‌ها نفر را تهدید می‌کند. اوچا می‌گوید نیمی از جمعیت کشور برای ادامه زنده‌گی وابسته به کمک‌های بشردوستانه‌اند. این نهاد همچنین هشدار داده است که تنش‌های ژئوپولیتیک و تحولات منطقه‌ای در ماه‌های اخیر، موجب بازگشت نزدیک به دو میلیون شهروند افغانستان از ایران و پاکستان شده؛ بازگشتی که بسیاری از آنان برخلاف میل و بدون آمادگی لازم مجبور به آن شده‌اند. به‌گفته اوچا، کاهش منابع مالی برای کمک‌های بشردوستانه، همراه با تداوم خشکسالی، خطرهای جدی‌تری را متوجه مردم افغانستان کرده است. از زمان بازگشت طالبان به قدرت، محدودیت‌های فراگیر علیه زنان و دختران – از ممنوعیت مکتب و دانشگاه گرفته تا منع کار و محدودسازی شدید رفت‌وآمد – آینده این قشر و مسیر توسعه کشور را در هاله‌ای از ابهام فرو برده است. این گزارش بار دیگر توجه جامعه جهانی را به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های حقوق بشری و انسانی جهان جلب می‌کند؛ بحرانی که قربانی اصلی آن زنان و دختران افغانستان هستند.
سفرهای پنهانی حمیدی برای توانمندسازی زنان در افغانستان
فرخنده: رنگینه حمیدی، وزیر پیشین معارف افغانستان، می‌گوید برای پیگیری فعالیت‌های اقتصادی‌اش در داخل کشور، سالانه چندین مرتبه به افغانستان سفر می‌کند و به دلیل حساسیت‌های موجود، هنگام ورود برقع می‌پوشد تا توجه‌ها را به خود جلب نکند. او در گفت‌وگویی با روزنامه «داگنس نیهتر» در روز دوشنبه، ۲۶ عقرب، توضیح داده که مدیریت یک شرکت با نام «گنجینه قندهار» را برعهده دارد؛ نهادی که به‌طور کامل با نیروی کار زنانه اداره می‌شود. به گفته او، ۱۶ زن در این مجموعه به‌صورت تمام‌وقت فعالیت می‌کنند و حدود ۱۵۰ زن دیگر مواد اولیه را دریافت کرده و محصولات را در خانه‌هایشان تولید می‌نمایند. حمیدی در این مصاحبه رویکرد کنونی جامعه جهانی در قبال طالبان را «اشتباه» توصیف کرده و اعتقاد دارد که نبود تعامل موثر، فشار بیشتری بر مردم افغانستان وارد می‌کند. او از امریکا و دیگر کشورهایی که طی دو دهه گذشته در افغانستان حضور داشتند خواسته تا مسئولیت تبعات سیاسی و اجتماعی پس از خروج خود را بپذیرند. به باور وزیر پیشین معارف، حضور فعال و قابل مشاهده جامعه جهانی می‌تواند به زنان و دختران افغان این پیام را بدهد که جهان آن‌ها را فراموش نکرده است. او همچنین گفته از تجربه‌های گذشته‌اش برای تلاش در جهت «تغییر از درون» در افغانستان استفاده خواهد کرد.
مرگ مرموز فرخنده؛ از ازدواج اجباری تا مانع‌تراشی برای بررسی عدلی
فرخنده: منابع محلی در ولسوالی چاه‌آب تخار از مرگ مرموز یک دختر نوجوان در کابل خبر می‌دهند. فرخنده، دختر ۱۷ ساله‌ای که حدود یک‌ونیم ماه پیش با پسر یکی از افراد بانفوذ محلی ازدواج کرده بود، به‌گونه مشکوک در یکی از آپارتمان‌های نزدیک گلبهارسنتر جان باخته است. به‌گفته این منابع، فرخنده ۴۵ روز قبل با عمادالله، پسر حاجی ملنگ، ازدواج کرده بود؛ ازدواجی که به روایت نزدیکان خانواده، با فشار از سوی خانواده داماد انجام شده و خود عمادالله نیز «به اصرار پدر و برادرش» مجبور به پذیرفتن آن بوده است. خویشاوندان فرخنده می‌گویند او پس از ازدواج در فضایی آکنده از خشونت، تهدید و فشار روانی زندگی می‌کرد. دو شب پیش اما جسد این دختر در آپارتمانی نزدیک خانه مادرشوهرش پیدا شده است. خانواده قربانی مرگ او را «غیرطبیعی» عنوان می‌کنند و می‌گویند زمانی که قصد انتقال جسد به طب عدلی برای بررسی و روشن‌شدن علت مرگ را داشتند، با تهدید پسران حاجی ملنگ روبه‌رو شده‌اند. به گفته آنان، جسد فرخنده بدون اجازه پدرش و پیش از هرگونه تحقیق رسمی، به‌سرعت دفن شده است. تا لحظه نشر این گزارش، مقام‌های محلی و نهادهای عدلی در کابل در مورد این رویداد ابراز نظر نکرده‌اند. خانواده فرخنده خواستار بررسی بی‌طرفانه و بازشدن مسیر تحقیق در مورد این مرگ مشکوک‌اند. شکیلا ناصری
حق انسانی مسکن: تأکید سازمان ملل بر حق برخورداری از مسکن امن و شایسته برای همه
فرخنده:
هشدار برنامه جهانی غذا: سوء‌تغذیه زنان و کودکان در افغانستان در آستانه زمستان به مرحله بحرانی می‌رسد
فرخنده: برنامه جهانی غذا (WFP) نسبت به افزایش نگران‌کننده سوء‌تغذیه در افغانستان، به‌ویژه در میان زنان و کودکان، هشدار داده است. این نهاد روز دوشنبه، ۱۹ عقرب، اعلام کرد با نزدیک‌شدن زمستان، خطر گسترش تغذیه‌ناکافی در سراسر کشور به‌طور چشم‌گیر افزایش خواهد یافت. WFP تأکید کرده است که برای نخستین‌بار در چند دهه اخیر، ممکن است اجرای کامل برنامه‌های امداد زمستانی در افغانستان به دلیل کمبود منابع ممکن نشود؛ وضعیتی که این سازمان آن را «بحرانی قابل پیش‌گیری» توصیف کرده است. این نهاد از جامعه جهانی خواسته برای جلوگیری از گرسنه‌گی شدید و نجات جان هزاران خانواده، کمک‌های فوری و به‌موقع فراهم کند. برنامه جهانی غذا ماه گذشته نیز نسبت به وخامت روزافزون وضعیت گرسنه‌گی هشدار داده و گفته بود که برای حفاظت از کودکان و خانواده‌های آسیب‌پذیر پیش از فرارسیدن زمستان به حمایت اضطراری نیاز است.
اخراج زنان و کودکان افغانستان؛ هشدار سازمان ملل درباره بحران انسانی تازه
فرخنده: فلیپو گراندی، کمیشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، هشدار داده است که ایران و پاکستان هزاران پناه‌جوی افغانستان، به‌ویژه زنان و کودکان را به کشوری بازمی‌گردانند که نقض گسترده حقوق بشر در آن جریان دارد. سازمان ملل در گزارشی تازه به نقل از گراندی نوشته است که اگرچه ایران و پاکستان طی چند دهه میزبان میلیون‌ها شهروند افغانستان بوده‌اند و دسترسی آنان به خدمات آموزشی و درمانی را تا حد قابل توجهی فراهم کرده‌اند، اما موج بازگشت اجباری کنونی، کودکان و زنان را در معرض خطرهای جدی قرار داده است. به گفته گراندی، زنان و دخترانی که سال‌ها در مکاتب محلی ایران و پاکستان درس خوانده‌اند، اکنون مجبور می‌شوند به محیطی بازگردند که در آن محدودیت‌های شدید آموزشی و رفت‌وآمد بر آنان تحمیل می‌شود. او تأکید کرده است که بسیاری از این خانواده‌ها هیچ شبکه حمایتی در داخل افغانستان ندارند و مستقیماً با تهدید بازداشت، شکنجه و خشونت مواجه می‌شوند. گراندی یادآور شده که شمار افرادی که از جنگ و بحران فرار می‌کنند کاهش یافته، اما بازگشت اجباری پناه‌جویان افغان و سوری نشان‌دهنده تشدید فشار بر آسیب‌پذیرترین گروه‌ها است. او که قرار است در هفته‌های آینده از سمتش کنار برود، خواهان کمک‌های فوری جامعه جهانی برای جلوگیری از فروپاشی وضعیت انسانی بازگشت‌کنندگان شده است. بر اساس آمارهای سازمان ملل، تنها در دو سال گذشته حدود دو میلیون مهاجر افغان از ایران و پاکستان به کشورشان بازگردانده شده‌اند. گزارش‌های یوناما نشان می‌دهد که بسیاری از آنان، به‌ویژه زنان سرپرست‌خانوار و کودکان بدون همراه، پس از ورود به افغانستان با بازداشت، تهدید و حتی قتل از سوی طالبان روبه‌رو شده‌اند. سازمان ملل هشدار داده است که ادامه روند اخراج‌ها، می‌تواند یک بحران انسانی تازه ایجاد کند؛ بحرانی که بیشترین قربانیان آن زنان و کودکان خواهند بود.
یونیسف با پشتیبانی اتحادیه اروپا، برنامه حمایت از معلمان زن در افغانستان را گسترش می‌دهد
فرخنده: حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرده است که با حمایت مالی اتحادیه اروپا، برنامه‌ای را برای توسعه و پشتیبانی از معلمان زن در افغانستان اجرا می‌کند. هدف این طرح، تقویت محیط آموزشی در مکاتب و آموزش مربیان و معلمان با روش‌های نوین تدریس عنوان شده است. یونیسف روز یک‌شنبه، ۱۱ عقرب، در بیانیه‌ای گفته است که این برنامه تضمین می‌کند معلمان آموزش‌های لازم را دریافت کنند، مواد درسی به‌صورت کافی در دسترس قرار گیرد و مدیران مکاتب نیز مهارت‌های لازم برای هدایت و حمایت از کارکنان آموزشی خود را داشته باشند. بر پایه گزارش این نهاد، تاکنون بیش از ده هزار معلم در مراکز مختلف تربیت معلم در سراسر افغانستان آموزش دیده‌اند. پری، یکی از مربیان آموزشی در ولایت هرات، در گفت‌وگو با یونیسف گفته است که معلمان افغان در شرایط دشواری کار می‌کنند: «روش‌های سنتی تدریس هنوز در بسیاری از مکاتب رایج است و تغییر به شیوه‌های نوین، بدون پشتیبانی کافی، برای معلمان بسیار دشوار است.» این تلاش‌ها در حالی صورت می‌گیرد که پس از بازگشت طالبان به قدرت، شمار زیادی از معلمان زن از نظام آموزشی کشور کنار گذاشته شده‌اند. پیش‌تر، یونیسف و یونسکو هشدار داده بودند که نظام آموزشی افغانستان در بحران عمیق قرار دارد و ادامه محدودیت‌ها علیه معلمان و دانش‌آموزان زن، آینده آموزش در کشور را به خطر انداخته است.
منیژه باختری در برابر فشار طالبان: : نمایندگی مشروع افغانستان را ترک نخواهم کرد
فرخنده: منیژه باختری، سفیر افغانستان در اتریش، با وجود فشارهای طالبان برای برکناری، همچنان در مقام خود باقی مانده و از سوی دولت اتریش به‌عنوان نماینده قانونی و معتبر افغانستان شناخته می‌شود. به گزارش خبرگزاری فرانسه، طالبان پس از تسلط دوباره بر کشور، تلاش کردند یکی از دیپلمات‌های منصوب خود را جایگزین او کنند، اما باختری این دستور را «غیرقانونی و بی‌اعتبار» دانسته و رد کرده است. او در گفت‌وگو با این خبرگزاری گفته است: «نامه طالبان برای من هیچ ارزش سیاسی ندارد. آنان نه مشروعیت داخلی دارند و نه در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شده‌اند.» وزارت خارجه اتریش نیز تأیید کرده که اعتبارنامه باختری همچنان معتبر است و او به‌عنوان سفیر رسمی افغانستان و نماینده دائم این کشور در سازمان‌های بین‌المللی فعالیت می‌کند. با وجود محدودیت منابع، سفارت افغانستان در وین تحت رهبری او همچنان به افغان‌های مقیم اتریش خدمات کنسولی محدودی از جمله تمدید پاسپورت ارائه می‌دهد. باختری در سخنانش از افزایش سرکوب و محدودیت‌های طالبان بر زنان، رسانه‌ها و آزادی‌های اجتماعی ابراز نگرانی کرده و گفته است: «طالبان دروغ می‌گویند که تغییر کرده‌اند؛ رفتارشان همان سیاست حذف و سرکوب است.» او همچنین تأکید کرده که حذف زنان از گفت‌وگوهای بین‌المللی درباره آینده افغانستان، نوعی خشونت ساختاری علیه آنان است. باختری که سابقه روزنامه‌نگاری و ریاست دفتر وزیر خارجه پیشین افغانستان را دارد، از مبارزه برای حقوق زنان و آموزش دختران به‌عنوان «ماموریت شخصی» خود یاد کرده است. او طرحی به نام «دختران» (Daughters) را برای پشتیبانی از آموزش دختران در مکتب‌های زیرزمینی و برنامه‌های آنلاین راه‌اندازی کرده است. به گفته او، سرکوب زنان در افغانستان تنها تهدیدی داخلی نیست و جهان باید پیامدهای آن را جدی بگیرد. منیژه باختری، دختر واصف باختری، شاعر نامدار افغانستان است و پیش از این نیز در مقام سفیر در کشورهای شمال اروپا خدمت کرده است.