یونیسف: سطح مرگ‌ومیر نوزادان در قندهار از میانگین فراتر رفته است
فرخنده: صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) هشدار داده است که میزان مرگ‌ومیر نوزادان در ولایت قندهار به‌طور نگران‌کننده‌ای بیشتر از میانگین ملی است؛ موضوعی که با ادامه قطع کمک‌های بین‌المللی می‌تواند وخیم‌تر شود. یونیسف روز چهارشنبه، ۱۰ ثور، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که کاهش منابع مالی و توقف کمک‌ها، جان شمار بیش‌تری از نوزادان را در معرض خطر قرار داده است. این نهاد تأکید کرده است که از نخستین روز تولد نوزادان، در قندهار تجهیزات، دارو و مراقبت‌های صحی فراهم می‌کند، اما بدون حمایت مالی، ادامه این خدمات دشوار خواهد بود. در همین حال، تام فلیچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، با ابراز نگرانی از وضعیت افغانستان گفته است: «قطع کمک‌ها به افغانستان به‌منزله صدور حکم مرگ برای میلیون‌ها نفر است.» فلیچر تصریح کرده است که تنها در ماه‌های اخیر، حدود ۴۰۰ مرکز صحی در افغانستان به دلیل کمبود منابع بسته شده‌اند و بیش از سه میلیون نفر، به‌ویژه زنان و کودکان، از دسترسی به خدمات بهداشتی محروم شده‌اند. براساس گزارش‌ها، قطع کمک‌های مالی از سوی ایالات متحده و سایر کشورهای کمک‌کننده، نهادهای امدادرسان را در افغانستان با بحران بودجه روبه‌رو کرده و بسیاری از آنها را به سوی توقف فعالیت سوق داده است. سازمان‌های بین‌المللی هشدار داده‌اند که در صورت ادامه این وضعیت، نظام سلامت شکننده افغانستان با فروپاشی کامل مواجه خواهد شد و جان میلیون‌ها نفر، به‌ویژه کودکان، در معرض تهدید قرار خواهد گرفت.
برنامه توسعه سازمان ملل: محدودیت‌های طالبان بر زنان ۹۲۰ میلیون دالر زیان اقتصادی وارد می‌کند
فرخنده: دفتر توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) در افغانستان هشدار داده است که ادامه محدودیت‌های طالبان بر زنان و دختران می‌تواند تا سال ۲۰۲۶، حدود ۹۲۰ میلیون دالر به اقتصاد این کشور زیان وارد کند. این نهاد روز چهارشنبه در گزارشی تازه اعلام کرده که افغانستان با سرعتی فزاینده در حال فرو رفتن در بحران اقتصادی و اجتماعی است. برنامه توسعه سازمان ملل افزوده که این بحران، نابرابری‌های اجتماعی را تشدید کرده و به‌ویژه وضعیت زنان و دختران را وخیم‌تر ساخته است. بر پایه این گزارش، اقتصاد افغانستان به‌شدت به واردات و کمک‌های بین‌المللی وابسته بوده و با وضع محدودیت‌های سخت‌گیرانه بر حقوق زنان، ظرفیت تولیدی و پتانسیل اقتصادی کشور به‌شکل چشم‌گیری کاهش یافته است. این سازمان همچنین اعلام کرده که در سال ۲۰۲۴، ۷۵ درصد جمعیت افغانستان با ناامنی معیشتی مواجه بوده‌اند، که نسبت به سال گذشته میلادی شش درصد افزایش نشان می‌دهد. در بخش دیگری از این گزارش آمده است که ۹۰ درصد خانوارهای افغان در پی از دست دادن دارایی‌های تولیدی، منابع درآمدی و شغل، ناچار به کاهش مصرف روزانه خود شده‌اند، که نشانه‌ای از تعمیق فقر و فشارهای معیشتی در سراسر کشور است. با بازگشت طالبان به قدرت در اوت ۲۰۲۱، نهادهای بین‌المللی بارها نسبت به بدتر شدن وضعیت اقتصادی شهروندان افغان و اعمال محدودیت‌های گسترده بر زنان هشدار داده‌اند، مسأله‌ای که به گفته کارشناسان، نه‌تنها پیامدهای انسانی بلکه تبعات اقتصادی گسترده‌ای نیز در پی دارد.
وزیر دفاع امریکا برنامه «زنان، صلح و امنیت» را لغو کرد
فرخنده: پیت هیگست، وزیر دفاع ایالات متحده، اعلام کرده است که برنامه «قانون زنان، صلح و امنیت» (WPS) که در سال ۲۰۱۷ به امضای رئیس‌جمهور وقت، دونالد ترمپ، رسیده بود، به دلیل آنچه وی «افزایش هزینه‌های اجتماعی» خوانده، لغو شده است. هیگست روز سه‌شنبه با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق)، تأکید کرد که این برنامه تنها در حداقل سطح الزامات قانونی ادامه خواهد یافت و اجرای کامل آن متوقف می‌شود. او این برنامه را تلاشی ناکارآمد و «حاشیه‌ای» توصیف کرد که به گفته وی، به‌جای تمرکز بر اولویت‌های اصلی دفاعی، بیشتر در خدمت اهداف سیاسی و انحرافی قرار داشته است. برنامه WPS نخستین چارچوب جامع بین‌المللی برای افزایش مشارکت زنان در روندهای صلح، تصمیم‌گیری‌های امنیتی و نظامی بود و از جمله تعهدات ایالات متحده برای تقویت نقش زنان در ساختارهای امنیتی داخلی و همکاری‌های بین‌المللی محسوب می‌شد. لغو این برنامه با واکنش‌های انتقادی شماری از نهادهای حقوق بشری و مدافع حقوق زنان روبه‌رو شده است که آن را گامی به عقب در مسیر تساوی جنسیتی در نهادهای دفاعی و امنیتی می‌دانند.
دختری که سوخت؛ عابده نخواست عروس طالبان شود
فرخنده: در یکی از کوهستانی‌ترین روستاهای غور، صدای ناله و فریاد از خانه‌ای برخاسته بود که دیری نپایید به خاموشی مرگ انجامید. خانه‌ای که قرار بود مأمن یک دختر جوان باشد، به شعله‌گاه آخرین اعتراض‌اش بدل شد. نامش عابده بود؛ دختری ۱۷ ساله، با چشم‌هایی در جست‌وجوی زندگی، اما تقدیرش با آتش رقم خورد. روز یک‌شنبه، هفتم ثور، ده‌ها مرد مسلح به فرمان یک فرمانده محلی طالبان به روستای درزاب نیلی ولسوالی تیوره هجوم آوردند. هدف، بردن دختری به خانه‌ای بود که او هرگز انتخابش نکرده بود. حاجی محمدرحمانی، فرمانده طالبان، مدعی بود عابده باید به همسری برادرش محمدعظیم درآید. او می‌گفت پدرِ عابده سال‌ها پیش قول داده بود. اما حالا عابده بزرگ شده بود، نفس می‌کشید، فکر می‌کرد، و نه گفته بود. در آن لحظه‌های پرهیاهو، وقتی صدای تفنگ‌ها فضای روستا را شکافت و پدر و برادرانش به مسجد برده شدند، عابده تنها ماند. تنها در خانه‌ای که محاصره شده بود. صدای پای مردان، سایه تهدید، ترس از ربوده شدن… او چاره‌ای نیافت. یا تسلیم، یا فریادی که بسوزاند همه چیز را. او آتش را انتخاب کرد. عابده ظرف کوچکی از مواد آتش‌زا را برداشت، بر بدن نحیفش ریخت و کبریت را روشن کرد. صدای سوختن، جیغی در گلو، بوی گوشتِ در حال سوختن، و بعد… سکوت. تا وقتی مردم رسیدند و سطل‌های آب را روی بدن شعله‌ورش ریختند، دیگر دیر شده بود. دختری که می‌خواست زندگی کند، با مرگی سوزان، خاموش شد. به نقل از “سنترال افغانستان” صحنه آتش سوزی دلخراش‌است. چهره‌ای که دیگر چهره نیست، دستانی که شاید روزی برای نوشتن رویاهایش بالا می‌رفتند، حالا خاکستر شده‌اند. گفته می‌شود برخی بخش‌های ویدیو به دلیل خشونت شدید قابل پخش نیست. پدر عابده می‌گوید: «من هیچ وقت چنین قولی نداده بودم. دخترم فقط می‌خواست خودش تصمیم بگیرد… فقط همین.» اما آنچه بر خانواده او گذشته، نه تنها شنیده نشد، بلکه عاملانش هنوز آزادانه در روستا گشت می‌زنند. مقام‌های طالبان در تیوره واکنشی نشان نداده‌اند، و عدالت مانند دختری که دیگر نیست، در غبار ناپدید شده است. عابده حالا دیگر نیست. اما مرگش فریادی است برای دخترانی که هنوز در سایه اجبار، زندگی می‌کنند. برای مادرانی که با ترس بزرگ می‌کنند، و پدرانی که صدای‌شان شنیده نمی‌شود. در خاموشی خانه‌ی عابده، صدای سوختن عدالت هنوز شنیده می‌شود.
سویدن برای مقابله با سوءتغذیه مادران و کودکان در افغانستان بیش از دو میلیون دالر کمک کرد
فرخنده: برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد (WFP) اعلام کرده است که آژانس همکاری توسعه بین‌المللی سویدن (Sida) با تخصیص کمک ۲.۲ میلیون دالری، از تلاش‌ها برای مقابله با سوءتغذیه در میان مادران و کودکان افغان حمایت می‌کند. این کمک مالی برای تأمین ۵۵۰ تُن غذای مغذی به مدت سه ماه برای حدود ۱۲۵ هزار مادر و کودک استفاده خواهد شد. در اعلامیه‌ای که روز دوشنبه، هشتم ثور، از سوی این سازمان منتشر شد، آمده است که این بسته حمایتی می‌تواند از سوءتغذیه گسترده در میان ده‌ها هزار زن باردار، شیرده و کودکان خردسال جلوگیری کند. موتینتا چیموکا، نماینده برنامه جهانی غذا در افغانستان، در این باره گفت: «در سال جاری میلادی، ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده در افغانستان با سوءتغذیه مواجه‌اند و پیش‌بینی می‌شود که ۳.۵ میلیون کودک خردسال نیز در معرض این تهدید قرار گیرند.» وی تأکید کرد: «تأمین غذای کافی و مغذی برای مادران و کودکان، نه‌تنها برای سلامت آنها بلکه برای آینده خانواده‌ها و جامعه حیاتی است.» در بیانیه این سازمان همچنین آمده است که دو سوم از خانواده‌هایی که تحت سرپرستی زنان هستند، توان پرداخت هزینه‌های تغذیه اولیه را ندارند. در سال ۲۰۲۴، WFP به نزدیک به ۱۲ میلیون نفر در افغانستان کمک‌رسانی کرده که بیش از نیمی از آنها زنان و دختران بوده‌اند. براساس آمار منتشرشده، آژانس همکاری توسعه سویدن از سال ۲۰۲۱ تاکنون بیش از ۳۰ میلیون دالر به برنامه جهانی غذا در افغانستان کمک کرده و با ادامه این روند، در سال ۲۰۲۵ در میان ۱۰ کمک‌کننده برتر این نهاد قرار خواهد گرفت. این کمک‌ها در حالی صورت می‌گیرد که بحران انسانی در افغانستان با گذشت هر ماه، عمیق‌تر شده و به‌ویژه کودکان و زنان، آسیب‌پذیرترین قشر جامعه را تشکیل می‌دهند.
جایزه‌ای در دل سکوت اجباری: خبرنگاری زنانه، زیر سایه تفنگ و تهدید
فرخنده: در شرایطی که آزادی بیان در افغانستان به‌شدت تحت فشار قرار دارد و زنان خبرنگار با محدودیت‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌رو هستند، نسرین سیدی از رادیو سرحد با دریافت جایزه «خبرنگار سال ۱۴۰۳» بار دیگر نماد ایستادگی زنان افغانستان در برابر استبداد رسانه‌ای شد. مرکز خبرنگاران افغانستان (AFJC) روز دوشنبه، ۸ ثور، در مراسمی رسمی برندگان دوازدهمین دوره این جایزه را اعلام کرد. افزون بر نسرین سیدی، محمد یوسف منگل از خبرگزاری پژواک، عزیزالله وحدت از تلویزیون تمدن، رامین مظهر از افغانستان اینترنشنال و احسان‌الله کریمی، خبرنگار آزاد، نیز موفق به کسب این افتخار شدند. احمد قریشی، رییس اجرایی این مرکز، در سخنانی گفت که در شرایط فعلی، خبرنگاران به‌ویژه زنان، با سرکوب و سانسور گسترده مواجه‌اند. او تاکید کرد که حضور زنان در میان برندگان این دوره، نشان‌دهنده تداوم تلاش‌های خاموش اما مؤثر آنان برای زنده نگه‌داشتن صدای حقیقت در کشور است. در دوره حاکمیت طالبان، زنان خبرنگار از رسانه‌ها حذف شده، صدای‌شان خاموش شده و بسیاری از آنان مجبور به ترک کشور شده‌اند. با این حال، حضور نسرین سیدی در میان برندگان، گواهی است بر اینکه مقاومت زنان در برابر خاموشی ادامه دارد. در این مراسم، مقامات بلژیکی و نماینده‌گان بین‌المللی نیز بر نقش حیاتی رسانه‌ها و خبرنگاران در پاسداری از دموکراسی و حقوق بشر در افغانستان تاکید کردند و از محدودیت‌های شدید اعمال‌شده بر آزادی بیان ابراز نگرانی کردند. جایزه «خبرنگار سال افغانستان» که از سال ۱۳۹۲ برگزار می‌شود، امسال در فضایی متفاوت و تحت سایه‌ی سرکوب گسترده رسانه‌ها برگزار شد؛ اما همچنان به عنوان روزنه‌ای برای دیده شدن تلاش‌های خبرنگارانی باقی مانده است که در تاریکی، چراغ آگاهی را روشن نگه‌داشته‌اند.
تطبیق واکسین سرخکان برای دو میلیون کودک در افغانستان
فرخنده: صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) اعلام کرده است که در جریان سال ۲۰۲۴، بیش از دو میلیون کودک زیر پنج سال در افغانستان واکسن سرخکان دریافت کرده‌اند. این نهاد روز دوشنبه، ۸ ثور، با نشر پیامی تأکید کرده است که هدف این واکسیناسیون، محافظت کودکان در برابر بیماری‌های قابل پیشگیری به‌ویژه سرخکان است. یونیسف در این پیام گفته است: «ما با شرکای خود همکاری می‌کنیم تا اطمینان حاصل کنیم که کودکان سراسر افغانستان از بیماری‌هایی مانند سرخکان محافظت می‌شوند.» این سازمان همچنان بر تعهد خود برای حمایت از کودکان در تمام مناطق افغانستان تأکید کرده است. گفتنی است که سازمان جهانی صحت (WHO) سال گذشته نسبت به افزایش موارد ابتلا به سرخکان در افغانستان هشدار داده بود. بر اساس آمار رسمی این سازمان، تنها در سال گذشته میلادی حدود ۲۵ هزار مورد مشکوک به سرخکان و ۶۴ مورد مرگ ناشی از این بیماری در کشور ثبت شده بود. سرخکان یکی از بیماری‌های خطرناک ویروسی برای کودکان است که در صورت واکسیناسیون گسترده، قابل پیشگیری است.
کاهش دسترسی زنان به کمک‌های بشری و افزایش خشونت‌های جنسیتی در افغانستان؛ یافته‌های تازه سازمان ملل
فرخنده: بخش زنان سازمان ملل در گزارشی تازه هشدار داده است که محدودیت‌های طالبان بر زنان، باعث کاهش شدید دسترسی آنها به کمک‌های بشری و افزایش خشونت‌های مبتنی بر جنسیت شده است. این تحقیق که به‌گونه مشترک با یک نهاد حقوق بشری دیگر انجام شده و روز دوشنبه، ۸ ثور، نشر گردیده، نشان می‌دهد که نابرابری جنسیتی به‌طور مستقیم مانع رسیدن کمک‌ها به زنان شده است. براساس این گزارش، ۷۰ درصد زنان افغان گفته‌اند که دسترسی به کمک‌های بشردوستانه برای‌شان دشوار شده است. این تحقیق با بیش از ۲۰ هزار زن در ۳۴ ولایت کشور انجام شده و یکی از گسترده‌ترین ارزیابی‌های وضعیت زنان پس از حاکمیت طالبان محسوب می‌شود. در بخش دیگری از یافته‌ها آمده است که تقریباً هیچ دختری بین سنین ۱۳ تا ۱۷ سال به مکتب نمی‌رود و تنها ۴۳ درصد دختران در صنف‌های ابتدایی شرکت می‌کنند. همچنین گزارش هشدار داده که بسیاری خانواده‌ها به دلیل فقر و نبود کمک‌ها، ناچار به حذف وعده‌های غذایی و حتی وادار ساختن دختران‌شان به ازدواج اجباری شده‌اند. در این تحقیق تأکید شده: «زنان و دختران افغان در معرض خطرات فزاینده‌ای چون خشونت جنسیتی، ازدواج زودهنگام و بی‌خانمانی قرار دارند. نداشتن اسناد هویتی و حذف از تصمیم‌گیری‌های اجتماعی، آنها را بیش از پیش به حاشیه رانده است.» طالبان از زمان بازگشت به قدرت، زنان را از تحصیل، کار و مشارکت اجتماعی محروم ساخته‌اند؛ امری که با انتقادات شدید داخلی و بین‌المللی روبه‌رو شده است.
هشدار نماینده سازمان ملل به طالبان: توسعه بدون حضور زنان در افغانستان ممکن نیست
فرخنده: تام فلیچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور کمک‌های بشردوستانه و رییس دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل (اوچا)، هشدار داده است که توسعه در افغانستان بدون مشارکت معنادار زنان غیرممکن است. او روز دوشنبه، ۸ ثور، در صفحه رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت که این موضوع را در دیدار با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، مطرح کرده است. فلیچر تأکید کرده که توسعه پایدار در افغانستان نیازمند حضور فعال زنان در تمامی عرصه‌ها است. در این دیدار همچنان درباره بحران تغییرات اقلیمی، ناامنی غذایی و وضعیت کمک‌های بشردوستانه به افغانستان گفت‌وگو شده است. این سفر در حالی صورت گرفته که کمک‌های بین‌المللی به افغانستان در حال کاهش است. طالبان نیز در جریان این دیدار بر نیاز مبرم کشور به ادامه حمایت‌های جهانی تأکید کرده‌اند. این در حالی است که محدودیت‌های شدید طالبان بر زنان، از جمله محرومیت از تحصیل، اشتغال و حضور در نهادهای اجتماعی، با واکنش‌های گسترده جهانی روبه‌رو بوده است.
کشف جسد یک زن در جلال‌آباد؛ افزایش رویدادهای جنایی در ننگرهار
فرخنده: منابع محلی در ولایت ننگرهار اعلام کرده‌اند که جسد یک زن از رودخانه‌ای در شهر جلال‌آباد، مرکز این ولایت، پیدا شده است. این منابع روز شنبه، ۶ ثور، گفتند که زن کشته‌شده اهل منطقه درونته بود و چند روز پیش از حادثه ناپدید شده بود. جسد این زن از ساحه «چکنوریوی» ناحیه هفتم شهر جلال‌آباد کشف شده است. جزئیات بیشتر درباره چگونگی قتل این زن هنوز روشن نیست و مقامات طالبان تا کنون در این باره اظهار نظری نکرده‌اند. این حادثه در حالی رخ داده که در روزهای اخیر، گزارش‌هایی از افزایش رویدادهای جنایی در سراسر افغانستان منتشر شده است. به نظر می‌رسد که روند افزایش خشونت‌ها و ناامنی‌ها در برخی مناطق کشور به‌ویژه در شهرهای بزرگ شدت یافته است. طالبان تاکنون در خصوص این گونه حوادث و افزایش جنایت‌ها هیچگونه واکنشی نشان نداده و به نظر می‌رسد که در برابر این مسائل پاسخ‌گویی نداشته‌اند.