پایان ماه‌ها ابهام؛ زلاله هاشمی از سلامت خود در بیرون از افغانستان خبر داد
فرخنده: پس از ماه‌ها بی‌خبری و گمانه‌زنی، زلاله هاشمی، هنرمند افغانستان، اعلام کرده که در حال حاضر خارج از کشور به‌سر می‌برد و وضعیت جسمی‌اش خوب است. او گفته است که ترک افغانستان تصمیمی کاملاً شخصی بوده و هیچ فرد یا نهاد مشخصی در این روند نقشی نداشته است. زلاله هاشمی روز پنج‌شنبه ۲۷ قوس در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی، برای نخستین‌بار به‌گونه علنی درباره ناپدیدشدن خود سخن گفته و تلاش کرده به شایعاتی که طی ماه‌های گذشته شکل گرفته بود، پایان دهد. ناپدیدی او در ماه جوزا، نگرانی‌های گسترده‌ای را در میان کاربران شبکه‌های اجتماعی و جامعه هنری برانگیخته و حتی احتمال اختطاف او مطرح شده بود. بر اساس اطلاعات موجود، این هنرمند پس از حدود شش ماه بی‌خبری، با آریانا سعید، آوازخوان و فعال حقوق زنان، تماس گرفته و از سلامت خود اطمینان داده است؛ موضوعی که نخستین نشانه جدی از وضعیت او پس از ماه‌ها سکوت به‌شمار می‌رفت. با وجود روشن شدن محل اقامت و سلامت زلاله هاشمی، جزئیات بیشتری درباره دلیل این تصمیم و برنامه‌های آینده او منتشر نشده است؛ سکوتی که همچنان پرسش‌هایی را در افکار عمومی باقی گذاشته است.
نماینده ویژه دنمارک: بدون حضور زنان، آینده سیاسی افغانستان شکل نمی‌گیرد
فرخنده: مته نادسن، نماینده ویژه دنمارک در امور افغانستان، در دیدار با شماری از فعالان زن افغان تأکید کرده است که مشارکت معنادار زنان، عنصر جدایی‌ناپذیر هرگونه روند سیاسی آینده در افغانستان است. او در این نشست گفته است که دانمارک از حضور مستقیم و ساختاری زنان افغان در گفت‌وگوها و ابتکارهای بین‌المللی مرتبط با افغانستان حمایت می‌کند و این موضوع را بخشی اساسی از رویکرد خود در قبال این کشور می‌داند. در همین حال، عاطفه طیب، از مقام‌های حکومت پیشین افغانستان و از اشتراک‌کنندگان این دیدار، در پیامی نوشته است که زنان افغان در این نشست بر نقش کلیدی خود در میانجی‌گری، آموزش، حفاظت از غیرنظامیان و حمایت از جوامع آسیب‌پذیر تأکید کرده‌اند. به گفته او، فعالان زن نسبت به پیامدهای جدی کنار گذاشتن زنان از فرایندهای سیاسی هشدار داده و آن را تهدیدی برای صلح پایدار و ثبات آینده افغانستان دانسته‌اند. شرکت‌کنندگان این نشست همچنین ابراز امیدواری کرده‌اند که تعهد کشورهای دخیل در پرونده افغانستان برای حمایت از حقوق و نقش زنان، بتواند بر سیاست‌های طالبان تأثیر بگذارد و به تغییر رویکرد این گروه نسبت به زنان منجر شود. فعالان افغان در پایان، از جامعه بین‌المللی خواسته‌اند زمینه مشارکت واقعی زنان را در تصمیم‌گیری‌های سیاسی، تلاش‌های صلح و روندهای مرتبط با ثبات افغانستان فراهم کند و این موضوع را به یک اصل غیرقابل چشم‌پوشی بدل سازد.
زنان افغانستان زیر فشار طالبان؛ کارآفرینی خانگی به آخرین راه بقا بدل شده است
فرخنده: گروه بین‌المللی بحران می‌گوید در پی محدودیت‌های گسترده طالبان، شمار زیادی از زنان افغانستان برای تأمین هزینه‌های زندگی ناچار به راه‌اندازی کسب‌وکارهای کوچک شده‌اند؛ فعالیت‌هایی که اغلب در چارچوب خانه و با حداقل امکانات انجام می‌شود. بر اساس گزارش این نهاد، تولید صنایع دستی، تهیه مواد غذایی خانگی و فروش آنلاین کالاها اکنون مهم‌ترین شکل اشتغال زنان در افغانستان را تشکیل می‌دهد. زنانی که به دلیل ممنوعیت سفر آزادانه و الزام داشتن محرم، امکان حضور در بازار کار رسمی را ندارند. گزارش تأکید می‌کند که محدودیت تعامل با مردان و کنترل شدید رفت‌وآمد، یکی از اصلی‌ترین موانع رشد کارآفرینی زنان است و بسیاری از آنان ناچارند محصولات خود را بدون خروج از خانه به فروش برسانند. گروه بین‌المللی بحران هشدار داده است که با وجود تعطیلی سالن‌های زیبایی و ممنوعیت کار زنان در سازمان‌های بین‌المللی، اشتغال زنان همچنان با خطرهای جدی امنیتی و اقتصادی همراه است و ثباتی ندارد. این نهاد تأکید کرده که احیای اقتصاد افغانستان بدون مشارکت زنان ممکن نیست و طالبان برای جلوگیری از فروپاشی معیشت خانوارها باید محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان را کاهش دهند. در همین حال، گروه بین‌المللی بحران از جامعه جهانی خواسته است حمایت خود از زنان کارآفرین افغان را افزایش دهد؛ حمایتی که می‌تواند شامل ارائه وام‌های کوچک، کمک‌های مالی و تسهیل دسترسی به بازارها باشد. این گزارش در شرایطی منتشر شده که پس از بازگشت طالبان به قدرت، زنان و دختران افغان عملاً از بخش بزرگی از زندگی اجتماعی، آموزشی و اقتصادی حذف شده‌اند.
بحران گرسنه‌گی کودکان در افغانستان؛ نُه میلیون کودک در زمستان با خطر شدید روبه‌رو اند
فرخنده: سازمان نجات کودکان با هشدار نسبت به تشدید بحران غذایی در افغانستان اعلام کرده است که زمستان امسال حدود نُه میلیون کودک با گرسنه‌گی شدید دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ آماری که به گفته این نهاد، نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیر داشته است. در گزارش تازه این سازمان آمده که شمار کودکان دچار گرسنه‌گی شدید در مقایسه با سال گذشته ۱۸ درصد بیشتر شده و این افزایش، زنگ خطر جدی برای وضعیت تغذیه‌ای کودکان در کشور به‌صدا درآورده است. سازمان نجات کودکان تاکید کرده است که کاهش بودجه کمک‌های بشردوستانه، به‌ویژه برنامه‌های حیاتی تغذیه، توان پاسخ‌گویی به نیازهای فوری کودکان را به‌شدت محدود کرده و در صورت ادامه این روند، جان میلیون‌ها کودک در معرض خطر قرار خواهد گرفت. هم‌زمان، برنامه جهانی غذا هشدار داده است که با ادامه بحران اقتصادی و کاهش کمک‌ها، سوءتغذیه کودکان در افغانستان می‌تواند در سال آینده تشدید شود و نزدیک به چهار میلیون کودک را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) پیش‌بینی کرده است که در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۱.۹ میلیون نفر در افغانستان، از جمله ۱۱.۶ میلیون کودک، به کمک‌های بشردوستانه فوری نیاز خواهند داشت؛ آماری که عمق بحران انسانی در کشور را نشان می‌دهد.
نگرانی سازمان ملل از تداوم حذف زنان افغانستان از دفاتر این نهاد پس از ۱۰۰ روز
فرخنده: دفتر حقوق بشر سازمان ملل متحد نسبت به ادامه ممنوعیت حضور زنان در دفاتر این سازمان در افغانستان ابراز نگرانی جدی کرده و خواستار لغو فوری این محدودیت‌ها شده است. این نهاد با نشر اعلامیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرده که ۱۰۰ روز از زمان منع ورود زنان همکار سازمان ملل به دفاتر این نهاد در افغانستان می‌گذرد؛ اقدامی که به گفته سازمان ملل، تبعیض‌آمیز و زیان‌بار است. در بخشی از این اعلامیه آمده است که تبعیض سیستماتیک علیه زنان و دختران نه‌تنها حقوق اساسی آنان را نقض می‌کند، بلکه به نفع آینده افغانستان نیز نیست و باید بدون تأخیر پایان یابد. سازمان ملل تاکید کرده است که حذف زنان از روند کاری، توانایی این نهاد برای رساندن کمک‌های حیاتی به تمام نیازمندان را به‌طور جدی تضعیف کرده و محدودیت‌های موجود تاثیر منفی مستقیم بر ارایه خدمات بشردوستانه گذاشته است. این ممنوعیت در ادامه سیاست‌های گسترده طالبان برای محدود کردن حضور و نقش زنان در نهادهای دولتی و سازمان‌های بین‌المللی در افغانستان اعمال شده؛ سیاستی که با واکنش‌های انتقادی گسترده در سطح جهانی همراه بوده است.
تأکید سازمان ملل بر همبستگی جهانی با زنان افغانستان در سایه محدودیت‌های فزاینده
فرخنده: بخش زنان سازمان ملل متحد با ابراز نگرانی از وضعیت زنان و دختران در افغانستان اعلام کرده است که در شرایط تشدید محدودیت‌ها و افزایش تهدیدها، همبستگی جامعه جهانی با زنان افغان بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. این نهاد شامگاه یک‌شنبه، ۲۳ قوس، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که حمایت مستمر از زنان و دختران افغانستان در برابر نقض گسترده حقوق بشر، کاهش خدمات و محرومیت‌های سیستماتیک، یک ضرورت فوری و اخلاقی است. در همین راستا، آنالنا بربوک، رییس هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، پیش‌تر با اشاره به ایستادگی زنان افغان گفته بود که توان و مقاومت آن‌ها در برابر فشارها و محرومیت‌ها چشمگیر است، اما این پایداری نباید به معنای تنها ماندن آنان تلقی شود. بخش زنان سازمان ملل در افغانستان ضمن تأکید بر نقش کلیدی همبستگی بین‌المللی، از تلاش‌ها و حمایت‌های جامعه جهانی برای ایستادن در کنار زنان افغان قدردانی کرده و اطمینان داده است که به پیگیری برنامه‌ها و اقدامات حمایتی خود ادامه خواهد داد. این نهاد همچنین افزوده است که تقویت حقوق زنان و ایجاد فرصت‌های بیشتر برای مشارکت آنان در حوزه‌های مختلف اجتماعی، آموزشی و اقتصادی، همچنان از اولویت‌های اساسی سازمان ملل باقی خواهد ماند. پس از بازگشت طالبان به قدرت، زنان و دختران افغان با محدودیت‌های گسترده‌ای روبه‌رو شده‌اند. ممنوعیت آموزش دختران، جلوگیری از اشتغال زنان و حذف آن‌ها از عرصه‌های عمومی، میلیون‌ها نفر را از حقوق بنیادین و فرصت‌های اساسی زندگی محروم کرده است.
هشدار فعالان حقوق بشر درباره خاموشی یک نسل در عالم بیسوادی توسط طالبان
فرخنده: اتحاد فعالان حقوق بشر با هشدار نسبت به پیامدهای محدودیت‌های آموزشی در افغانستان می‌گوید طالبان با مسدودکردن مسیر آموزش و دستکاری آگاهانه دانش، به‌صورت سازمان‌یافته در حال خاموش‌کردن صدای یک نسل‌اند. این نهاد در بیانیه‌ای که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده، تأکید کرده است اعمال محدودیت‌های فراگیر بر آموزش و دسترسی به منابع علمی، اقدامی تصادفی یا مقطعی نیست، بلکه روندی هدفمند برای تضعیف آینده جامعه افغانستان به‌شمار می‌رود. اتحاد فعالان حقوق بشر این وضعیت را فراتر از سانسور دانسته و آن را «نسل‌کشی فرهنگی» توصیف کرده است؛ روندی که به‌گفته این نهاد، هویت فکری و ظرفیت آگاهی یک جامعه را نشانه می‌گیرد. در این بیانیه آمده است که خاموش‌سازی دانش را نمی‌توان تصمیمی سیاسی تلقی کرد، بلکه باید آن را جنایتی دانست که آثار آن در درازمدت، ساختار اجتماعی، فرهنگی و انسانی افغانستان را به‌شدت آسیب‌پذیر خواهد کرد. پس از بازگشت طالبان به قدرت، آموزش در افغانستان با محدودیت‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده است. ممنوعیت آموزش دختران و زنان، بسته‌شدن دانشگاه‌ها به‌روی بخش بزرگی از جامعه و کاهش شدید دسترسی به کتاب‌ها و منابع علمی، نگرانی‌های گسترده داخلی و بین‌المللی را در پی داشته است.
سمیرا اصغری: ادامه نقض حقوق زنان، طالبان را از مشروعیت جهانی محروم می‌کند
فرخنده: سمیرا اصغری، عضو کمیته بین‌المللی المپیک افغانستان، هشدار داده است که تداوم نقض حقوق زنان از سوی طالبان، مانع اصلی پذیرش و مشروعیت این گروه در سطح جهانی است. اصغری در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گفته است که سرنوشت ورزش و آموزش زنان در افغانستان به‌گونه‌ای رقم خورده که پیامدهای آن فراتر از محدودیت‌های فیزیکی است. به گفته او، تجربه ورزشکاران زن افغان که ناچار به ترک کشور شده‌اند، نشان می‌دهد نبود حمایت ساختاری و قطع ارتباط با محیط ورزشی، آسیب‌های جدی روانی و اجتماعی به همراه داشته است. او تأکید کرده است که آینده افغانستان به نسل جوان گره خورده و محروم‌سازی دختران از آموزش و ورزش، کشور را از ظرفیت‌های انسانی خود تهی می‌کند. اصغری افزوده است که جامعه بین‌المللی باید به‌جای رویکردهای نمادین، زمینه دسترسی واقعی جوانان، به‌ویژه دختران، به تحصیل و فعالیت‌های ورزشی را فراهم سازد. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که طالبان پس از تسلط بر افغانستان، آموزش دختران بالاتر از مقاطع ابتدایی را ممنوع کرده، زنان را از بخش بزرگی از بازار کار و خدمات عمومی کنار گذاشته و فعالیت‌های ورزشی زنان را نیز به‌طور کامل متوقف ساخته‌اند.
اسپانیا اتاقی در وزارت خارجه را به نام زنان افغانستان نام‌گذاری می‌کند
فرخنده؛ خوزه مانویل آلبارس، وزیر امور خارجه اسپانیا، اعلام کرده است که یکی از اتاق‌های وزارت خارجه این کشور به‌نام زنان افغانستان نام‌گذاری خواهد شد؛ اقدامی نمادین در حمایت از حقوق زنان افغان و پاسداشت مبارزه و ایستادگی آنان در برابر محدودیت‌ها. آلبارس این تصمیم را در سومین نشست فعالان افغان در شهر مادرید مطرح کرد. این نشست با عنوان «صدای ما را بشنوید» برگزار شد و شماری از چهره‌های برجسته، از جمله ریچارد بنت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، در آن حضور داشتند. به گفته وزیر خارجه اسپانیا، اتاقی که قرار است به نام زنان افغانستان ثبت شود، همان مکانی است که در سال ۲۰۲۲ و هم‌زمان با نخستین دور نشست «صدای ما را بشنوید»، اولین تصویر رسمی از زنان افغانستان در آن ثبت شده بود؛ موضوعی که به گفته او، بار نمادین این اقدام را دوچندان می‌کند. آلبارس تأکید کرده است که نام‌گذاری این اتاق پیامی روشن از همبستگی اسپانیا با زنان افغانستان است و نشان می‌دهد که جامعه جهانی نباید وضعیت آنان را عادی‌سازی کند. او بار دیگر تصریح کرد که مادرید به دلیل سیاست‌های سرکوب‌گرانه طالبان علیه زنان، این گروه را به رسمیت نخواهد شناخت. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که وضعیت حقوق زنان در افغانستان همچنان یکی از نگرانی‌های جدی نهادهای بین‌المللی و مدافعان حقوق بشر به‌شمار می‌رود.
کوفی: طالبان با صدور صدها فرمان، زنان افغانستان را از تمام حقوق‌شان محروم کرده‌اند
فرخنده: فوزیه کوفی، فعال حقوق زنان و عضو پارلمان حکومت پیشین افغانستان، در نشست فعالان افغان در اسپانیا هشدار داده است که طالبان با اعمال محدودیت‌های فراگیر، عملاً هیچ حقی برای زنان در افغانستان باقی نگذاشته‌اند. کوفی در سخنرانی خود گفت که طالبان پس از بازگشت به قدرت، حدود ۲۶۰ فرمان صادر کرده‌اند که به گفته او، نزدیک به ۱۶۰ مورد آن مستقیماً زنان را هدف قرار داده و ماهیت سرکوب‌گرانه دارد. او تأکید کرد که این فرمان‌ها به شکل نظام‌مند زنان را از حق آموزش، تحصیل عالی، اشتغال، آموزش‌های پزشکی، حضور در پارک‌ها و فضاهای عمومی، سفر، فعالیت‌های اجتماعی و ورزشی و حتی ابتدایی‌ترین آزادی‌های فردی محروم کرده است. این فعال حقوق زن افزود که سیاست‌های طالبان نه‌تنها زنان، بلکه ساختار اجتماعی افغانستان را نیز به شدت آسیب‌پذیر ساخته و نیمی از جمعیت کشور را عملاً از زندگی عمومی حذف کرده است. کوفی در عین حال از دولت اسپانیا به دلیل حمایت از زنان افغانستان و فراهم‌سازی فضای شنیده‌شدن صدای آنان قدردانی کرد. در همین نشست، خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا، در سخنان افتتاحیه تأکید کرد که مادرید طالبان را به دلیل نقض گسترده حقوق زنان و شهروندان افغانستان به رسمیت نخواهد شناخت و بر تعهد کشورش به دفاع از حقوق بشر در افغانستان تأکید ورزید. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در روزهای اخیر، اقدامات طالبان علیه زنان و شهروندان افغانستان با واکنش‌های گسترده بین‌المللی روبه‌رو شده و از سوی شورای امنیت سازمان ملل، دادگاه مردمی و شماری از نهادها و فعالان حقوق بشر به‌شدت محکوم شده است.