به دستور رهبر طالبان آموزش دینی زنان نیز ممنوع شد
فرخنده: منابع آگاه از داخل گروه طالبان می‌گویند که رهبر این گروه، هبت‌الله آخوندزاده، در نشست اخیر در قندهار فرمان داده است تا روند آموزش دینی برای زنان و دختران در افغانستان متوقف شود. به گزارش رسانه‌ها، براساس این دستور، وزارت‌های معارف و تحصیلات عالی طالبان موظف شده‌اند تا به‌صورت تدریجی از ثبت‌نام دختران در مدارس دینی جلوگیری کنند. این تصمیم واکنش‌های گسترده‌ای را در میان اعضای این گروه و نهادهای حقوق بشری برانگیخته است. گفته می‌شود دلیل صدور این فرمان، نگرانی آخوندزاده از تدریس مضامین غیرمذهبی چون ریاضی، علوم طبیعی و زبان‌ها در این مراکز آموزشی عنوان شده است؛ مضامینی که به باور او، ماهیت اصلی مدارس دینی را تحت‌الشعاع قرار داده است. منابع حاضر در جلسه طالبان در قندهار می‌افزایند که فضای نشست تنش‌آلود بوده و شماری از اعضای این گروه به گونه مستقیم از رهبر طالبان انتقاد کرده‌اند. این نخستین بار است که چنین مخالفت‌های علنی در یک نشست داخلی طالبان نسبت به تصمیمات رهبری گزارش می‌شود. در سطح بین‌المللی، این اقدام تازه طالبان با محکومیت‌های گسترده مواجه شده است. سازمان‌های حقوق بشری و نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد بارها هشدار داده‌اند که محروم کردن زنان و دختران از آموزش، نقض آشکار حقوق بشری و برخلاف تعهدات بین‌المللی افغانستان است. کارشناسان امور آموزشی نیز باور دارند که محدودیت‌های پی‌درپی طالبان بر آموزش زنان و دختران، نه تنها آینده آنان بلکه توسعه اجتماعی و اقتصادی افغانستان را به شدت آسیب خواهد زد. آنان تأکید می‌کنند که ادامه این روند می‌تواند شکاف‌های جنسیتی و عقب‌ماندگی آموزشی در کشور را عمیق‌تر سازد.
یونیسف: مرگ ۱۹ کودک در سانحه هرات، ضایعه‌ای بزرگ برای افغانستان است
فرخنده: صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) با ابراز اندوه عمیق نسبت به حادثه دلخراش ترافیکی در ولایت هرات، اعلام کرد که مرگ شمار زیادی از کودکان در این رویداد، ضایعه‌ای بزرگ برای خانواده‌ها و جامعه افغانستان است. این نهاد روز چهارشنبه، ۲۹ اسد، در پیامی در صفحه رسمی ایکس خود، ضمن تسلیت به خانواده‌های داغدار، تأکید کرده است که وضعیت را از نزدیک دنبال می‌کند و همدردی کامل خود را با بازماندگان قربانیان به‌ویژه کودکان ابراز می‌نماید. براساس گزارش منابع محلی، شب گذشته یک موتر نوع مزدا که حامل مهاجران بازگشت‌کننده افغان از ایران بود، در سرک حلقوی ولسوالی گذره هرات با یک موتر باربری تصادف کرده و پس از آن آتش گرفته است. در این رویداد، به گفته مقام‌های طالبان، ۸۰ تن جان خود را از دست داده‌اند که ۱۹ کودک نیز در میان قربانیان شامل‌اند. شمار زیادی از این کودکان از خانواده‌های مهاجر بودند که پس از سختی‌های مهاجرت، قربانی این سانحه مرگبار شدند. یونیسف با اشاره به آسیب‌پذیری کودکان در چنین حوادثی، از جامعه جهانی و نهادهای مرتبط خواسته است که توجه ویژه‌ای به امنیت و حفاظت از کودکان افغان داشته باشند تا جان آن‌ها کمتر در معرض خطر قرار گیرد. کارشناسان امور اطفال می‌گویند که وقوع چنین حوادث تلخ، بار دیگر نشان می‌دهد که کودکان افغان همواره نخستین قربانیان بحران‌ها و مشکلات در کشور هستند و نیاز به حمایت‌های فوری و پایدار از سوی حکومت و جامعه جهانی دارند.
تلاش برای انتقال ۳۰ دانشجوی دختر افغان از قطر به کانادا
فرخنده: دانشگاه رجاینا در کانادا با همکاری یک نهاد مدافع حقوق بشر، طرحی را برای فراهم‌سازی منابع مالی به‌منظور انتقال ۳۰ دانشجوی دختر افغان از قطر به کانادا روی دست گرفته است. براساس گزارش گلوبل‌نیوز به تاریخ سه‌شنبه، ۲۸ اسد، این دانشجویان پس از توقف کمک‌های مالی ایالات متحده در قطر با آینده‌ای نامعلوم مواجه شده‌اند و ادامه تحصیل‌شان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. مسوولان دانشگاه رجاینا گفته‌اند که در صورت تأمین هزینه‌ها، این دختران در ایالت سسکچوان پذیرش خواهند شد. فریبا رضایی، بنیان‌گذار نهاد «رهبران زن فردا» در ونکوور که از آموزش زنان افغان پشتیبانی می‌کند، اظهار داشته است که این گروه توانسته مبلغی بین ۱۴۰ هزار تا ۵۰۰ هزار دالر برای شهریه دانشجویان گردآوری کند. به گفته او، حمایت مالی جامعه بین‌المللی در شرایط کنونی می‌تواند تنها امید برای نجات مسیر آموزشی این دختران باشد. گزارش سیگار نیز نشان می‌دهد که پس از قطع کمک‌های امریکا، بخش بزرگی از پروژه‌های آموزشی و حمایتی برای زنان و دختران افغانستان متوقف شده و این امر آینده هزاران دانشجو را به خطر انداخته است.
آغاز کارزار تازه واکسین پولیو برای کودکان در افغانستان
فرخنده: صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) با همکاری سازمان صحی جهان (WHO) اعلام کرده‌اند که کارزار تازه واکسین پولیو در افغانستان به زودی آغاز می‌شود. این دو نهاد روز سه‌شنبه، ۲۸ اسد، در بیانیه‌ای مشترک گفتند که تمرکز این دور از واکسیناسیون بر ولایت‌های شرقی خواهد بود و در جریان آن یک میلیون دوز واکسین به کودکان زیر پنج سال تطبیق می‌شود. مسوولان یونیسف هشدار داده‌اند که افزایش موارد مثبت پولیو در سال گذشته نشان‌دهنده خطر بازگشت گسترده این بیماری است و واکسیناسیون یگانه راه پیشگیری به شمار می‌رود. طبق آمار سازمان صحی جهان، تنها در سال جاری میلادی دو مورد مثبت پولیو در ولایت‌های بادغیس و هلمند ثبت شده است. یونیسف و سازمان صحی جهان تأکید کرده‌اند که تلاش‌ها باید ادامه یابد تا افغانستان به هدف ریشه‌کنی کامل پولیو برسد. پیش‌تر نیز وزارت صحت عامه طالبان با همکاری سازمان‌های بین‌المللی کارزارهای مشابه را در بخش‌های مختلف کشور به اجرا گذاشته بود، اما مقام‌های صحی می‌گویند برای محو کامل این بیماری نیاز به تداوم و گسترده‌تر شدن واکسیناسیون وجود دارد.
هشدار عفو بین‌الملل: محاکم طالبان غیرعادلانه و فاقد شفافیت است
فرخنده: سازمان عفو بین‌الملل در تازه‌ترین اعلامیه خود نظام قضایی طالبان را «بی‌ثبات، غیرعادلانه و فاقد معیارهای حقوقی» توصیف کرده است. این نهاد روز یک‌شنبه، ۲۶ اسد، با استناد به دیدگاه کارشناسان حقوقی افغانستان اعلام کرد که محاکمه‌های طالبان غالباً در پشت درهای بسته و بدون رعایت اصول اساسی دادرسی برگزار می‌شود. به گفته عفو بین‌الملل، در بسیاری از موارد مجازات‌های بدنی مانند شلاق، بیشتر از قوانین، تحت تأثیر تعصبات و تصمیم‌های شخصی قرار دارد. یک قاضی افغانستان در تبعید نیز به این سازمان گفته است که طالبان نه بر مبنای قانون اساسی حکومت پیشین عمل می‌کنند و نه اصول پذیرفته‌شده بین‌المللی را رعایت می‌نمایند؛ در حالی‌که متهمان عملاً از حق دسترسی به وکیل‌مدافع محروم‌اند. همچنین یک مدافع حقوق بشر تاکید کرده است که طالبان قوانین بین‌المللی را به رسمیت نمی‌شناسند و آن را «ابزاری خارجی» می‌دانند. عفو بین‌الملل در پایان با ابراز نگرانی از ادامه دادگاه‌های صحرایی، خواستار توقف فوری این روند شده و بر لزوم ایجاد یک سیستم قضایی شفاف و عادلانه در افغانستان تأکید کرده است.
یونسیف؛ ۵۰۰ هزار کودک بازگشته به افغانستان به کمک فوری نیاز دارند
فرخنده: صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) اعلام کرده است که در سال جاری بیش از دو میلیون شهروند افغانستان از ایران و پاکستان به کشور بازگشته‌اند که حدود ۵۰۰ هزار تن آنان کودک هستند. یونیسف، با نشر گزارشی در صفحه ایکس نوشت که بخش بزرگی از این کودکان بدون همراه یا در شرایط بسیار آسیب‌پذیر وارد افغانستان شده‌اند و نیاز فوری به حمایت دارند. به اساس گزارش، پروژه «کودکان در حرکت» با پشتیبانی اتحادیه اروپا به این کودکان مواد غذایی، لباس، بستر، خدمات مشاوره روانی و محیطی امن برای بازی و آموزش فراهم می‌کند و تلاش دارد آنان را دوباره با خانواده‌های‌شان متحد کند. یونیسف افزوده است که تنها تا پایان جولای ۲۰۲۵ بیش از شش هزار کودک بدون همراه یا جداشده از خانواده ثبت و حمایت شده‌اند و بسیاری از آنان دوباره به بستگان خود پیوسته‌اند. این نهاد هشدار داده است که اخراج اجباری مهاجران از کشورهای همسایه، در کنار فقر و ناامنی، بحران انسانی در افغانستان را تشدید کرده و کودکان بیش از همه قربانی این شرایط شده‌اند.
هشدار سازمان ملل درباره بحران حقوق زنان در افغانستان
فرخنده: بخش زنان سازمان ملل متحد اعلام کرده است که چهار سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، زنان و دختران افغان همچنان از حقوق اساسی خود محروم‌اند؛ وضعیتی که به گفته این نهاد، پیامدهای جدی بر سلامت، آموزش و امنیت آنان گذاشته است. این سازمان، با انتشار گزارشی در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داد که نزدیک به ۷۸ درصد دختران و زنان جوان افغان از حضور در مکتب، اشتغال و آموزش‌های فنی بازمانده‌اند؛ رقمی که چهار برابر بیشتر از آمار پسران در شرایط مشابه است. در گزارش تأکید شده که محدودیت‌های طالبان بر رفت‌وآمد زنان، ممانعت از تحصیل در رشته‌های پزشکی و موانع جنسیتی گسترده، دسترسی بسیاری از زنان به خدمات صحی را دشوار ساخته است. در نتیجه، شماری مجبورند برای مراجعه به کلینیک‌ها مسافت‌های طولانی را طی کنند و برخی خدمات درمانی به‌طور کامل از دسترس آنان خارج شده است. بخش زنان سازمان ملل هشدار داده که ادامه این وضعیت، خطر افزایش مرگ و میر مادران، رشد ازدواج کودکان، بحران‌های روانی و گسترش فقر در جامعه افغانستان را به همراه خواهد داشت. طبق برآورد این گزارش، تا سال ۲۰۲۶ بارداری‌های زودهنگام تا ۴۵ درصد بیشتر خواهد شد و مرگ‌ومیر مادران نیز بیش از ۵۰ درصد افزایش خواهد یافت. همچنین در سال ۲۰۲۳، حدود ۳۰ درصد دختران زیر ۱۸ سال ــ از جمله ۱۰ درصد زیر ۱۵ سال ــ به ازدواج وادار شده‌اند. بسیاری از خانواده‌ها به دلیل فقر شدید، دختران خود را در سنین پایین به نکاح می‌دهند.
محققان: طالبان با صدور ۱۵۰ فرمان به‌طور مستقیم زنان را محدود کرده است
فرخنده: گروهی از نهادهای علمی، فعالان حقوق بشر و افغان‌های مقیم استرالیا با همکاری چند دانشگاه معتبر، نشستی یک‌روزه را در شهر ملبورن برگزار کردند تا وضعیت حقوق بشر در افغانستان چهار سال پس از بازگشت طالبان به قدرت بررسی شود. این نشست، با حضور بیش از صد پژوهشگر، استاد دانشگاه و فعال مدنی افغان و بین‌المللی برگزار شد و تمرکز آن بر ابعاد مختلف نقض حقوق بشر در افغانستان بود. وحیدالله ویسی، سفیر افغانستان در استرالیا، در سخنرانی افتتاحیه گفت که طالبان از زمان تسلط بر افغانستان، بیش از ۱۵۰ فرمان صادر کرده‌اند که حدود ۸۰ فرمان آن به‌طور مستقیم حقوق زنان را محدود کرده است. او تأکید کرد که این محدودیت‌ها آینده جامعه افغانستان را به شدت تهدید می‌کند. در ادامه، پروفیسور جکی ترو، رییس انستیتیوت جندر، زن و امنیت در دانشگاه موناش، با اشاره به وضعیت زنان افغان گفت: «زنان نه تنها با قوانین تبعیض‌آمیز مواجه‌اند، بلکه با انزوای عمیق اجتماعی و فرهنگی نیز روبه‌رو هستند و برای تغییر این وضعیت، رویکردهای جامعه‌شناختی تازه ضرورت دارد.» این کنفرانس در پنج محور اصلی شامل حقوق زنان، آزادی بیان و فضای مدنی، وضعیت اقلیت‌ها و همچنین بررسی راهکارهای پیگیری نقض حقوق بشر در سطح بین‌المللی برگزار شد. شرکت‌کنندگان در پایان نشست تأکید کردند که جامعه جهانی باید رویکرد فعال‌تری برای پاسخگویی به جنایات و محدودیت‌های تحمیل‌شده توسط طالبان در پیش گیرد و از تلاش‌های حقوقی و علمی در این زمینه حمایت کند.
با آمدن دوباره طالبان زنان چهارسال است که سرکوب می‌شود
فرخنده: نهاد رهایی و توسعه زنان افغانستان اعلام کرده است که با گذشت چهار سال از تسلط دوباره طالبان، فشارها و محدودیت‌ها بر زنان و مردم افغانستان همچنان ادامه دارد و این گروه کوچک‌ترین فضایی برای آزادی‌های فردی و اجتماعی باقی نگذاشته است. این نهاد با انتشار اعلامیه هشدار داده است که طالبان با سیاست‌های سخت‌گیرانه، زنان را از حق آموزش، کار و مشارکت اجتماعی محروم کرده‌اند و با اعمال خشونت، بازداشت، تهدید و حتی قتل، صدای اعتراض شهروندان را خاموش می‌کنند. اعلامیه همچنین تأکید می‌کند که پروژه‌های اقتصادی طالبان بیشتر جنبه نمادین و تبلیغاتی دارد و با این روش تلاش می‌کنند تا سرکوب واقعی مردم را پنهان کرده و نگاه جامعه جهانی را منحرف سازند. این نهاد از سازمان‌های بین‌المللی خواسته است که طالبان را نه بر اساس ادعاها و تبلیغات، بلکه بر پایه عملکرد واقعی‌شان ارزیابی کرده و برای حمایت از مردم افغانستان اقدامات جدی و عملی روی دست گیرند. همچنین از مردم افغانستان خواسته شده که با وجود فشارها و تهدیدها، در برابر محدودیت‌ها ایستادگی کرده و برای حفظ حقوق انسانی و آزادی‌های اساسی خود مقاومت کنند. این گزارش در حالی منتشر می‌شود که طی چهار سال گذشته، زنان افغان با ممنوعیت آموزش متوسطه و عالی، محدودیت‌های شدید در عرصه کاری و حذف کامل از صحنه عمومی روبه‌رو بوده‌اند؛ روندی که به گفته فعالان مدنی، افغانستان را به یکی از تاریک‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر خود کشانده است.
شبکه دادخواهی زنان؛ کرامت و بقای میلیون‌ها زن و دختر افغانستان در آستانه نابودی است
فرخنده: ادامه محدودیت‌های طالبان و دسترسی اندک به کمک‌های بشردوستانه، زنان افغانستان را در تاریک‌ترین روزهای تاریخ معاصر قرار داده است. گزارش تازه شبکه دادخواهی زنان برای برابری نشان می‌دهد که بقا و کرامت انسانی میلیون‌ها زن و دختر افغانستان، زیر فشار فقر، محرومیت و تبعیض سیستماتیک، به‌شدت در معرض تهدید است. شبکه دادخواهی زنان برای برابری در تازه‌ترین ارزیابی خود اعلام کرده است که زنان افغانستان با وجود نیاز شدید به کمک‌های بشردوستانه، کمتر از نیمی توانسته‌اند به این کمک‌ها دست یابند. نتایج این گزارش نشان می‌دهد که فشارهای اقتصادی و محدودیت‌های طالبان، میلیون‌ها زن و کودک را به اتخاذ راهکارهای ناگزیر برای بقا، از جمله قرض گرفتن، فروش دارایی‌ها و حتی ازدواج کودکان، وادار کرده است. بر اساس یافته‌ها، ۴۹ درصد خانواده‌ها برای تأمین معاش خود مجبور به قرض گرفتن شده‌اند؛ در حالی‌که ۴۷ درصد هزینه‌های ضروری مانند غذا، صحی و آموزش را کاهش داده‌اند. همچنین ۳۳ درصد خانواده‌ها دارایی‌های خانگی خود را فروخته‌اند و ۱۳ درصد زنان سرپرست خانوار ازدواج کودکان را به‌عنوان یک راه‌حل اقتصادی گزارش کرده‌اند؛ موضوعی که خطر تبدیل دختران به کالا تحت فشار اقتصادی را برجسته می‌سازد. با این حال، تنها ۲۶ درصد خانواده‌ها گفته‌اند که موفق به دریافت کمک‌های بشردوستانه شده‌اند؛ این در حالی است که ۴۱ درصد زنان سرپرست خانوار به شدت به کمک‌ها وابسته‌اند. دسترسی به خدمات صحی نیز در وضعیت هشداردهنده قرار دارد. ۸۱ درصد زنان گزارش داده‌اند که با مشکلات جدی در دسترسی به مراقبت‌های صحی، به‌ویژه در حوزه صحت باروری و تولیدمثل، مواجه‌اند. تنها ۷ درصد زنان موفق شده‌اند خدمات مرتبط با بارداری دریافت کنند؛ آماری که زنگ خطر جدی در زمینه افزایش مرگ‌ومیر مادران و کودکان را به صدا درآورده است. محدودیت‌های طالبان همچنان اصلی‌ترین مانع در برابر زنان برای دسترسی به کمک‌ها معرفی شده است. نزدیک به ۵۰ درصد زنان گفته‌اند که سیاست‌های طالبان، شامل الزام محرم، منع اشتغال و محدودیت تردد، آنان را از دریافت کمک محروم کرده است. علاوه بر این، فساد گسترده، تبعیض قومی و جنسیتی در روند توزیع کمک، و الزام به ارائه اسناد هویتی مردان، زنان بیوه و مطلقه را به‌طور کامل از چرخه دریافت کمک حذف کرده است. نبود وسایل نقلیه، هزینه‌های بالای سفر، و ناامنی جاده‌ها نیز از دیگر موانع اساسی ذکر شده‌اند. این گزارش هشدار می‌دهد که ۶۸ درصد پاسخ‌دهندگان در صورت قطع کمک‌های بشردوستانه، زندگی‌شان به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. به گفته پژوهشگران، هرگونه کاهش یا توقف در ارائه این کمک‌ها می‌تواند آسیب‌پذیری اقتصادی و اجتماعی زنان را دوچندان کند. شبکه دادخواهی زنان برای برابری تأکید کرده است که جامعه جهانی باید از برخورد سطحی با سیاست‌های طالبان خودداری کرده و حذف زنان از عرصه اجتماعی را به‌عنوان نقض آشکار حقوق بشر به رسمیت بشناسد. در بخش پیشنهادات این گزارش آمده است: اعمال فشار هماهنگ برای رفع محدودیت‌های طالبان علیه زنان؛ ارائه کمک‌های بشردوستانه پاسخگو به جنسیت؛ مشارکت دادن زنان در طراحی، اجرا و نظارت بر کمک‌ها؛ تضمین شفافیت و پاسخگویی در نظام امدادرسانی؛ سرمایه‌گذاری فوری در خدمات صحی زنان، به‌ویژه صحت باروری. این گزارش با تاکید بر اینکه زنان افغانستان بیش از هر زمان دیگر نیازمند حمایت‌های فوری و برابر هستند، هشدار می‌دهد که ادامه وضعیت کنونی، بقا و کرامت انسانی میلیون‌ها زن و دختر را در افغانستان به‌شدت تهدید خواهد کرد.