فعالان حقوق بشر و آموزش: عملکرد طالبان علیه آموزش دختران شرم آور است
همزمان با آغاز سال جدید تعلیمی، نهاد حقوق بشری موسوم به «فریدم نو» ممنوعیت آموزش دختران توسط طالبان را «شرمآور» خوانده است. این نهاد حقوق بشری با نشر پیامی در صفحه ایکس گفته که دختران افغان هم چنان از تعلیمات متوسطه و بالاتر از آن محروم هستند. به گفته این نهاد، طالبان باید این سیاست و همه احکام علیه زنان را برگردانند و اجازه دهند که زنان و دختران افغانستان نیز بتوانند تحصیل کنند. پیش از این وزارت خارجه آلمان نیز خواستار بازگشایی مکاتب دخترانه شده بود و سازمان ملل نیز بهانه های طالبان برای منع آموزش دختران را بیهوده گفته بود. از سوی هم” جنبش زنان پنجره امید” به مناسبت فرا رسیدن سال تعلیمی 1403 طی صدور اعلامیه گفته است با آغاز سال جدید تعلیمی در افغانستان،اما هنوز خبری از باز شدن مکاتب دوره متوسطه ولیسه نیست. معترضان گفته، طالبان در دوره ابتداییه مضامین دینی را جایگزین مضامین ساینسی، اجتماعیات و ریاضیات نموده است. دختران و زنان معترض در بیانیه شان گفته است” درعصر حاضر سواد شامل توانایی ها و مهارت های چون، سواد عاطفی، سواد ارتباطی، سواد مالی، سواد رسانه یی، سواد تربیتی، سواد سلامتی، سواد علمی، سواد تحلیلی، سواد انرژی و سواد محیط زیستی میشود که دختران بتواند با استفاده از آنها تغیر در زندگی خود ایجاد کند.” معترضان گفته، در حال حاضر میلیونها دختر افغانستان بیشتر از 950 روز میشود که از آموزش محروم اند. که تنها امسال بیش از 330 هزار دختر از ادامه آموزش در دوره متوسطه محروم شدند. معترضان ممنوعیت و محدودیت دختران از تعلیم و آموزش را آپارتايد جنسیتی دانسته گفته اند که چنین فشارها باعث خودکشی، ازدواج زیر سن، ازدواج اجباری، و باعث فشارهای روحی وروانی جبران ناپذیر برای دختران گردیده است. معترضان خواهان آموزش دوره متوسطه و لیسه با معیار های بین المللی شده و گفته اند که هرچی زودتر محدودیتهای وضعشده از سوی طالبان علیه زنان برطرف گردد. این واکنش ها در حالی مطرح می شود که وزارت معارف طالبان روز چهار شنبه ۱ حمل ۱۴۰۳ برای سومین سال زنگ مکتب را بدون حضور دختران نواختند.
حادثه ترافیکی بیش از ۳۰ تن کشته و زخمی بر جا گذاشت
منابع میگویند که در پی یک رویداد ترافیکی در ولسوالی گرشک ولایت هلمند، بیش از ۳۰ تن شامل زنان و کودکان کشته و زخمی شدهاند. به نقل از تلویزیون ملی افغانستان زیر اثر طالبان، در پی یک رویداد ترافیکی در ساحه یخچال ولسوالی گرشک ولایت هلمند، ۲۱ تن جانباخته و ۱۱ تن دیگر زخمی شدند. بر اساس خبرنامه، این رویداد در اثر تصادف میان یک تانکر، موتر سایکل و موتر مسافربری نوع بس ۵۸۰ رخداده است. زخمیهای این رویداد برای تداوی به شفاخانههای گرشک و لشکرگاه منتقل شدهاند. اکثرا دلیل چنین رویدادها را بیاحتیاطی رانندگان و خرابی بزرگراهها عنوان کردهاند.
دیدبان حقوق بشر: ممانعتهای زنان از کار توسط طالبان باعث افزایش مشکلات اقتصادی شده است
بر اساس گزارش تازه دیدبان حقوق بشر، محدودیت های طالبان علیه زنان افغانستان باعث شده است که مشکلات اقتصادی در این کشور افزایش یابد. فرخنده: امروز شنبه ۲۶حوت ۱۴۰۲ دیدبان حقوق بشر در صفحه ی ایکس خود نوشت که بیشتر از دو سال می شود که افغانستان در یک بحران اقتصادی قرار دارد و کمک های مالی خارجی نیز کاهش یافته است. دیدبان حقوق بشر تاکید میکند که زنان و دختران در افغانستان بار سنگین این بحران را به دوش میکشند. فرشته عباسی، پژوهشگر بخش آسیایی دیدبان حقوق بشر به نقل از یک روزنامه گفته است مه وضعیت اقتصادی افغانستان روز به روز بدتر می شود و مردم افغانستان در یک بحران بزرگ اقتصادی به سر می برد من فکر می کنم که شاید دیگر کسی نتواند توانایی خرید غذایی کافی را داشته باشد. خانم عباسی هم چنان افزود: نقض حقوق زنان توسط طالبان در موارد مختلف از جمله اشتغال، تحصیل و آزادی گشتوگذار، بحران اقتصادی در کشور را تشدید کرده که زنان و دختران بیشتر از همه از آن متأثر شدهاند. سازمان ملل متحد هم چنان گفته که در سال ۲۰۲۴، حدود ۲۳.۷ میلیون نفر که بیش از نیمی از جمعیت کشور را تشکیل میدهند، به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت. بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، ۶۹ درصد مردم افغانستان به غذای کافی و ۶۷ درصد هم به آب صحی آشاميدني دسترسی ندارند. این در حالی است که طالبان پس از قدرت گیری مجدد در افغانستان بیشترین محدودیت را علیه زنان و دختران افغانستان وضع کرده وآنان را از تحصیل، کار، تفریح و اجتماع دور کردند. این محدودیت ها به مرور زمان سبب افزایش مشکلات اقتصادی نیز شده است.
قتل مرموز و فجیع یک جوان در قندوز
منابع محلی در ولایت قندوز از قتل فجیع یک جوان در نزدیکی خانه اش خبر می دهد. به گفته ی منابع این جوان عصمت الله نام دارد و به تازگی از ایران برگشته بود وی به خاطر تامین خرج و مصارف خانواده اش ریکشا خریده بود. عصمتالله (۲۲ حوت) بهگونهی مرموز به قتل رسیده است و جسد سربریدهشدهی او از نزدیکی خانهاش در ناحیهی سوم شهر قندوز پیدا شده است. سخنگوی طالبان در قندوز نیز قتل این جوان را تایید کرده و گفته است که انگیزه ی این قتل معلوم نیست اما طالبان در پیوند به این رویداد پنج مظنون را باز داشت کرده است. این در حالی است که در این اواخر قتل های مرموز در ولایت های مختلف افغانستان افزایش یافته اما طالبان دلایل بیشتر این قتل ها را مشکلات خانوادگی می دانند.
عفو بینالملل باردیگر خواستار آزادی منیژه صدیقی و دو فعال دیگر شد
سازمان عفو بینالملل باردیگر از طالبان خواستار آزادی منیژه صدیقی، فعال حقوق زن و احمد فهیم عظیمی و صدیقالله افغان، فعالان آموزش از زندان طالبان شده است. این سازمان شب گذشته (دوشنبه، ۲۱ حوت) در ایکس نوشته است که این سه نفر بهگونه خودسرانه توسط طالبان بازداشت شدهاند. به گفتهی عفو بینالملل، طالبان علیرغم این که هیچ مدرک علیه این سه فعال ندارند، اما از آزادی آنان خودداری میکنند. این سازمان از همراهانش در شبکههای اجتماعی خواسته است که از کارزارش برای آزادی منیژه صدیقی، احمد فهیم عظیمی و صدیقالله افغان حمایت کنند و خواستار رهایی فوری و بدون قید و شرط این سه نفر شوند. سازمان عفو بینالملل قبلا در گزارشی گفته بود که منیژه صدیقی در نهم اکتوبر سال ۲۰۲۳ ناپدید و سپس در بازداشت طالبان پیدا شد. طالبان تا اکنون در مورد بازداشت این فعال حقوق زنان اظهار نظری نکردهاند. فهیم عظیمی و صدیقالله افغان، فعالان حقوق آموزش در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۳ توسط استخبارات طالبان از ساحه کارته چهار شهر کابل بازداشت شدند. عفو بینالملل گفته است که این دو نفر به دروغ به کمک به دختران تیم رباتیک برای خروج از کشور، تحریک زنان معترض و سازماندهی اعتراضات متهم شدند به گفته این سازمان، هم خود عظیمی و افغان و هم خانوادههای آنان اتهامات وارد را رد میکنند.
کشته شدن جوانان به صورت مرموز در افغانستان
فرخنده: منابع محلی در مرکز ولایت بلخ از قتل یک پسر جوان توسط افراد ناشناس خبر داده است. منابع محلی میگویند که این جوان نزدیک ساعت ۸:۰۰ یکشنبهشب، ۲۰ حوت در مقابل رادیو و تلویزیون ملی در بلخ از مربوطات حوزه سوم امنیتی شهر مزارشریف به قتل رسیده است. به گفته منابع، نام جوان کشته نصیر بوده است. منابع گفته که نصیر در نزدیکی سه پوسته امنیتی طالبان که در این ساحه موقعیت دارند، با ضرب گلوله به قتل رسیده است. منابع میافزایند که این پوستههای طالبان مربوط به رادیو و تلویزیون ملی، ریاست خارجه و ریاست مخابرات این گروه میشوند. طالبان در بلخ تا کنون در مورد این رویداد چیزی نگفتهاند. در روزهای اخیر رویدادهای قتل و پیدا شدن جسدها در بخشهای مختلف کشور افزایش پیدا کرده است. این در حالی است که دو روز پیش نیز یک جوان در منطقه «قلعه مرادبیگ» از مربوطات ولسوالی شکردره کابل به قتل رسید.
احتمال متوقف شدن روند صدور ویزای ویژه آمریکا برای مردم افغانستان
رویترز: ممکن است روند صدور ویزای ویژه امریکا برای شهروندان افغانستان در پایان امسال متوقف شود. فرخنده: به نقل از خبرگزاری رویترز برنامهی صدور ویزای ویژه مهاجرت امریکا برای شهروندان افغانستان (اسآیوی) در معرض نابودی قرار دارد و ممکن است تا پایان سال جاری میلادی متوقف شود. این رسانه امروز (پنجشنبه، ۱۷ حوت) با نشر گزارشی گفته است که کنگره امریکا صدور ۳۸ هزار و ۵۰۰ ویزای ویژه برای شهروندان افغانستان را تأیید کرده بود که انتظار میرود تا ماه آگست سال جاری به پایان برسد. در گزارش رویترز با اشاره به اختلافات شدید نمایندگان کنگره امریکا آمده است که بعید بهنظر میرسد که درخواست ادارهی بایدن برای صدور ۲۰ هزار ویزای بیشتر به شهروندان افغانستان، تأیید شود. متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجهی امریکا روز چهارشنبه گفت که حدود هشت هزار ویزای صادر نشدهای اسآیوی باقیمانده است. افزوده: «ما از کنگره خواستهایم سقف [صدور ویزا برای شهروندان افغانستان] را افزایش دهد و به ما اجازه دهد تا به تعهدات خود در قبال افغانهایی که جان خود را به خاطر ایالات متحده به خطر انداختهاند، عمل کنیم.» یک مقام وزارت خارجهی امریکا به رویترز گفته است که پس از صدور هشت هزار ویزای ویژه باقیمانده، بیش از ده هزار متقاضی که همراه با خانوادههای شان برای بررسی نهایی و مصاحبه از افغانستان خارج شدهاند، نمیتوانند به ایالات متحده بیایند. در گزارش رویترز آمده است که دهها هزار متقاضی دیگر اهل افغانستان که روند بررسی درخواست آنها به این مراحل نرسیده، نیز در انتظار بررسی درخواستهای خود بسر میبرند. وزارت خارجهی امریکا در ماه سپتامبر سال گذشته میلادی اعلام کرد که ۱۳۰ هزار درخواست برای صدور ویزای ویژه مهاجرت به آن کشور از سوی شهروندان افغانستان، هنوز بررسی نشده است. بر اساس گزارش رویترز، این تعداد شامل اعضای خانواده درخواستکنندگان نبود و بهطور میانگین هر درخواست شامل چهار عضو خانواده میشود. جیسون کرو، کهنه سرباز امریکایی که در افغانستان خدمت کرده و اکنون تلاش میکند که کنگره سقف صدور ویزا برای شهروندان افغانستان را افزایش دهد، گفته است که عدم افزایش سقف صدور این ویزاها، یک «حملهی غمانگیز اخلاقی و شکست امنیت ملی» از جانب کنگره خواهد بود. رویترز نوشته است که این برنامه در حالی پایان مییابد که گزارشهای سازمان ملل متحد نشان میدهد که طالبان پس از بازگشت به قدرت، صدها نفر از مقامها و نظامیان پیشین افغانستان را بازداشت، شکنجه و کشتهاند. این رسانه گفته است که پایان یافتن این برنامه هزاران نفر از همکاران امریکا در افغانستان را در معرض «انتقامجویی» طالبان قرار میدهد. کنگره امریکا در سال ۲۰۲۲ میلادی سقف صدور ویزای ویژه مهاجرت به آن کشور برای شهروندان افغانستان را ۳۸ هزار و ۵۰۰ ویزا تعیین کرد. مجلس سنای امریکا سال گذشته میلادی افزایش سقف صدور ویزا ویژه به شهروندان افغانستان را تصویب کرد، اما جمهوریخواهان در مجلس نمایندگان با آن مخالفت کردند.
دبیرکل سازمان ملل: محدودیتهای طالبان علیه زنان و دختران همچنان به قوت خود باقی است
در گزارش سه ماههی گوترش که امروز (چهارشنبه، ۱۶ حوت) منتشر شده، آمده است که محدودیتهای وضعشده از سوی طالبان علیه زنان و دختران به قوت خود باقی است و در بعضی از مناطق شدیدتر هم شده است. فرخنده: در این گزارش آمده است که از اواخر سال ۲۰۲۳ میلادی، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در مناطق مشخصی شهر کابل و ولایتهای بامیان، بغلان، بلخ، دایکندی، غزنی و سمنگان، زنان و دختران را به اتهام نقض دستور پوشش موردنظر این گروه بازداشت کرده یا به آنان هشدار داده است. بر اساس گزارش، از جمله در شهر کابل طالبان تعداد زیادی از زنان را بازداشت و برای چند ساعت توقیف کردند. دبیرکل سازمان ملل گفته است که خبرنگاران و فعالان مدنی همچنان با خطرات قابل توجهی در انجام فعالیتهای خود مواجه هستند. او از صدور حکم یکسال زندان برای سلطانعلی جوادی، مدیر مسئول پیشین «رادیو نسیم» در دایکندی و حبس منیژه صدیقی، فعال حقوق زنان، یاد کرده است. در گزارش دبیرکل سازمان ملل دربارهی ادعاهای بدرفتاری با زنان در بازداشت و درخواست پول در ازای رهایی آنان آمده است که یوناما یک مورد از این ادعاها را مستند کرده است. در این گزارش گوترش آمده است که طالبان همچنان افراد در ملاءعام مجازات میکنند و کسانی را که از جریان این مجازاتها عکس یا فیلم بگیرند، نیز شلاق میزنند. این گزارش همچنین به تداوم قتلهای فراقانونی و بازداشتهای خودسرانه نظامیان و مقامهای حکومت پیشین پرداخته و گفته است که در طول دوره گزارش، یوناما دستکم پنج مورد قتل فراقانونی و هفت مورد بازداشت خودسرانهی مقامها و نظامیان پیشین افغانستان را مستند کرده است. به گفته او، یوناما همچنین دو مورد قتل فراقانونی، ۱۷ مورد بازداشت خودسرانه و دو مورد شکنجه افراد متهم به وابستگی به «جبهه مقاومت ملی افغانستان» و داعش را نیز ثبت کرده است. دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارش خود گفته است که رویدادهای مربوط به امنیت در سه ماه تحت پوشش گزارش در افغانستان نسبت به زمان مشابه در سال قبل، ۳۸ درصد افزایش یافته است. بر اساس این گزارش بین اول نوامبر ۲۰۲۳ تا ۱۰ جنوری ۲۰۲۴ سازمان ملل متحد، یک هزار و ۵۰۸ رویداد امنیتی را ثبت کرده است، در حالی در مدت مشابه در سال گذشته، هزار و ۹۰ رویداد را ثبت کرده بود. در این گزارش آمده است که از این میان ۲۶۳ رویداد در مناطق مرکزی و ۲۴۷ رویداد در مناطق شمالشرق رخ داده است. بر اساس این گزارش ۲۶۳ مورد از این رویدادها، مربوط به بازداشت فروشندگان مواد مخدر در مقیاس کوچک بوده است. در این گزارش آمده است که میزان درگیری مسلحانه در این مدت تقریبا در سطح دوره مشابه در سال قبل بوده و از ۶۱ مورد به ۶۰ مورد کاهش یافته است. قرار است که گزارش گوترش امروز در جلسه شورای امنیت سازمان ملل که دربارهی افغانستان برگزار میشود، ارایه گردد. در این جلسه فعالیت یوناما نیز بررسی میشود. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارش تازهی خود گفته است که طالبان پس از دوونیم سال حضور در قدرت در افغانستان، روی موضوعات کلیدی حکومتداری دچار اختلاف داخلی فزاینده هستند. در گزارش سه ماههی گوترش آمده است که طالبان از جمله در مورد اجرای فرمان ممنوعیت مواد مخدر دچار اختلاف هستند. دبیرکل سازمان ملل متحد گفته که هیچ پیشرفتی در راستای فراگیری ساختارها و فرآیندهای تصمیمگیری از سوی طالبان صورت نگرفته است و جابهجایی و انتصاب افراد نزدیک به رهبری این گروه ادامه دارد. در گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد آمده است در دورهی این گزارش، جابهجایی مقامهای طالبان در سطح ولایتها و ولسوالیها، عمدتاً در قندهار و بدخشان انجام شده است. این گزارش افزوده است که جابهجاییها در بدخشان عمدتاً به دلیل عدم تبعیت برخی از مقامهای این گروه از اجرای فرمان ممنوعیت تریاک بوده است.
نگرانی مسوولان حقوق بشر سازمان ملل از بازداشت خبرنگاران و زنان معترض در افغانستان
ولکر ترک، کمیشنر حقوق بشر سازمان ملل متحد روز دوشنبه گفته است که زنان معترض و خبرنگاران در افغانستان در معرض بازداشتهای خودسرانه توسط طالبان قرار دارند. فرخنده: ولکر ترک (دوشنبه، ۱۴ حوت) در بیانیهای در مورد وضعیت حقوق بشر در کشورهای مختلف وضاحت دادهو گفته است که نقض مداوم و سیستماتیک حقوق بشر در افغانستان، بهویژه نقض همهجانبهی حقوق زنان و دختران که آنها را از تمام عرصههای زندگی عمومی از جمله آموزش و تحصیل محروم میکند، مایه تاسف و نگرانی است. آقای ترک در بخشی از بیانیهی خود در مورد وضعیت حقوق بشری در افغانستان نیز اشاره کرده است. آقای ترک گفته است که حقوق زنان و دختران باید بالاترین اولویت برای همه کسانی باشد که در افغانستان کار میکنند. او گفته که آزادیهای مدنی و آزادی رسانهها شدیدا محدود شده است و بسیاری از زنان مدافع حقوق بشر و روزنامه.نگاران از بازداشتهای خودسرانه رنج میبرند. ترک در مورد اعدامهای صحرایی اخیر طالبان در ولایات غزنی و جوزنان نیز اشاره کرده و گفته است: «از سرگیری اعدام در ملاءعام وحشتناک است.» او همچنان از اخراج اجباری شهروندان افغانستان از کشورهای همسایه بهویژه افرادیکه با خطر شکنجه یا سایر آسیبهای جبرانناپذیر روبهرو هستند، ابراز نگرانی کرده است. در همین حال، ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان نیز گفته است که با دیدگاه ولکر ترک در مورد وضعیت حقوق بشری در افغانستان موافق است. او هم تاکید کرده است که احقاق حقوق زنان و دختران باید بالاترین اولویت برای همهی کسانی باشد که در افغانستان کار میکنند. گزارشگر ویژه افزوده است که در مورد«نقض مستمر و سیستماتیک حقوق بشر» توسط طالبان در افغانستان، با آقای ترک همنظر است. پیش از این هم، آقای ریچارد بنت در مورد وضعیت حقوق بشری در افغانستان گفته بود که نیمی از جمعیت کشور از حقوق اساسیشان محروم هستند. او گفته بود که عادیسازی روابط با طالبان، باید مشروط به پیشرفتهای چشمگیر در بخش حقوق بشری از سوی این گروه باشد. او همچنان گفته بود که طالبان تبعیض علیه زنان و دختران را سیستماتیک کرده و آنچه در افغانستان میگذرد را میتوان «آپارتاید جنسیتی» توصیف کرد.
کنشگران حقوق بشر: طالبان در تلاش انقیاد کامل زنان است
وضعیت حقوق بشری زنان افغانستان، زیر سایه حکومت طالبان وخیم تعریف شده و رفتار آزار و اذیت جنسیتی و آپارتاید جنسیتی؛ پای طالبان را به داد گاه بین المللی خواهد کشاند. امروز یک شنبه 13 حوت 1402 کنشگران حقوق بشر کشور طی اعلامیه ی گفته است که تبعیض سیستماتیک و نهادینهشده از سوی طالبان علیه زنان و دختران افغانستان، باید به محاکم بینالمللی کشیده شود. در این اعلامیهی آمده است که در کنوانسیون منع همهی اشکال تبعیض علیه زنان، برخی از حقوق اساسی زنان از جمله حق مشارکت سیاسی زنان، حق آموزش، حق کار، حق دسترسی به خدمات صحی، حق آزادی ازدواج و سایر حقوق فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی بهصورت خاص مورد تأکید قرار گرفته است که بر اساس آن، زن و مرد باید حق مساوی داشته باشد بر اساس اعلامیه، عمل کرد طالبان نشان میدهد که این گروه در تلاش انقیاد کامل زنان بوده و آنان را از تمام عرصههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی حذف نمودهاند. این اعلامیه هم چنان از سرکوب و خشونت علیه زنان معترض یاد کرده و هم چنان گفته است که در این اواخر دختران و زنان بیدفاع زیادی را که بیشتر از اقوام هزاره و تاجیک هستند، به بهانهی«بدحجابی» بهصورت خودسرانه بازداشت نموده و ظالمانه مورد شکنجه قرار دادهاند. کنشگران حقوق بشر افغانستاناز کشورهای عضو میثاقهای بینالمللی حقوق بشر خواسته که قضایای مربوط به ستم مبتنی بر جنسیت و تبعیض سیستماتیک و نهادینهشده توسط طالبان در افغانستان را که مصداق بارز جنایت علیه بشریت میباشد، با استفاده از اصل صلاحیت جهانی در محاکم ملی خود مورد پیگرد قرار دهند. این در حالی است که طالبان پس تسلط دوباره در افغانستان زنان و دختران افغانستان را مورد آزار و اذیت قرار و از تمام عرصه های سیاسی، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی حذف کرده است این عمل طالبان واکنش های زیاد داخلی و خارجی را در پی داشته و بعد از نشر گزارش تازه گزارش گر ویژه ی سازمان ملل متحد برای حقوق بشتر افغانستان کنشگران و معترضان خواهان کشاندن طالبان به محاکم بین المللی شده است.