واکنش آریانا سعید به حکم بازداشت رهبران طالبان: عدالت در حال شکلگیری است
فرخنده: آریانا سعید، هنرمند و فعال حقوق زنان افغان، از صدور حکم بازداشت برای هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رییس دادگاه عالی این گروه، استقبال کرده و آن را «پیشرفت چشمگیر در مسیر عدالت جهانی» توصیف کرده است. او روز پنجشنبه، ۱۹ سرطان، در پیامی از طریق رسانههای اجتماعی اعلام کرد که این تصمیم دیوان کیفری بینالمللی، نتیجه مبارزات خستگیناپذیر زنان افغانستان و فریادهای خاموشناشدنی قربانیان ظلم و افراطگرایی در کشور است. خانم سعید در این پیام تأکید کرده است که زنان افغان با وجود تهدید، تبعیض و خشونت سیستماتیک، هرگز از میدان مبارزه عقب ننشستهاند: «ما بدون سلاح، اما با صدای عدالتخواهی ایستادهایم. شجاعتی که ما داریم، تهدیدی است که هیچ گروهی نباید آن را نادیده بگیرد.» او خطاب به طالبان گفت: «اگرچه شما قدرت نظامی دارید، اما ما قدرت ایستادهگی داریم. این قدرت از درون زنان میآید؛ زنانی که دیگر خاموش نخواهند ماند.» دیوان کیفری بینالمللی روز سهشنبه برای نخستین بار در یک اقدام کمسابقه، حکم بازداشت برای دو تن از بلندپایهترین چهرههای طالبان صادر کرد؛ تصمیمی که واکنشهای گستردهای را در سطح ملی و بینالمللی برانگیخته است. در کنار فعالان حقوق بشر، نهادهای سیاسی نیز از این اقدام استقبال کردهاند. حزب شهروندان افغانستان، در بیانیهای این تصمیم را «نقطه عطفی در مسیر دادخواهی قربانیان خشونتهای طالبان» خوانده است. با ادامه حمایت چهرههای فرهنگی و مدنی از این تصمیم قضایی، به نظر میرسد صدای زنان افغانستان بیش از هر زمان دیگری در عرصه بینالمللی شنیده میشود.
سپنتا: پیروزی نمادین برای زنان و فعالان؛ جنایات طالبان سرانجام رسمیت حقوقی یافت
فرخنده: در پی صدور حکم بازداشت بینالمللی برای هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی این گروه، رنگین دادفر سپنتا، مشاور امنیت ملی و وزیر خارجه پیشین افغانستان، این اقدام را «بهثمر رسیدن مبارزات زنان و کنشگران حقوق بشر» دانست. سپنتا روز سهشنبه، ۱۶ سرطان، در پیامی در صفحه ایکس (توییتر سابق) نوشت: «آنان چه دستگیر شوند یا نه، اهمیت این تصمیم در آن است که جنایات آنان علیه مردم، بهویژه زنان افغانستان، اکنون رسمیت حقوقی یافته است. سپنتا تأکید کرده که مبارزات مدنی و پایداری زنان افغان در برابر سلطه طالبان، سرانجام از سوی یکی از مهمترین نهادهای قضایی بینالمللی به رسمیت شناخته شده است. او افزود که همین شناسایی حقوقی، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت به بازداشت فیزیکی عاملان نینجامد، اما آغاز مسیری تازه برای دادخواهی ملی و جهانی است. دادگاه کیفری بینالمللی (ICC) یک روز پیشتر اعلام کرده بود که با استناد به شواهد و مستندات، شعبه مقدماتی این دادگاه حکم بازداشت آخوندزاده و حقانی را به اتهام «جنایت علیه بشریت» صادر کرده است. این جرایم عمدتاً به صدور فرامین و اجرای سیاستهایی مربوط میشود که منجر به سرکوب سیستماتیک زنان، محدودسازی آزادیها، و تعقیب مدافعان حقوق بشری شدهاند. در اعلامیه دادگاه آمده بود که از تاریخ ۱۵ آگست ۲۰۲۱، زمان بازگشت طالبان به قدرت، این گروه سیاستهایی را اجرا کردهاند که بهویژه زنان و دختران را از ابتداییترین حقوق انسانی محروم کرده و آنان را هدف آزار و تعقیب قرار دادهاند. با انتشار حکم بازداشت، بسیاری از چهرههای سیاسی و مدنی در داخل و خارج از افغانستان واکنش نشان دادهاند. گروهی آن را گامی نمادین و در عین حال مهم برای مستندسازی جنایات طالبان و تقویت پروندههای حقوق بشری میدانند. سپنتا در پایان پیام خود تأکید کرد: «این آغاز دادخواهی است، نه پایان آن. مسئولان جنایت، هرچند امروز دور از دسترس عدالت باشند، در تاریخ و وجدان جهانیان محکوم شدهاند.»
عدالت برای زنان؛ دادگاه کیفری بینالمللی حکم بازداشت رهبران طالبان را صادر کرد
فرخنده: در اقدامی بیسابقه و تاریخی برای دفاع از حقوق زنان افغانستان، دادگاه کیفری بینالمللی (ICC) روز سهشنبه، ۱۷ سرطان، حکم بازداشت هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی این گروه را به اتهام “جنایت علیه بشریت با انگیزه جنسیتی” صادر کرد. در اعلامیه رسمی این دادگاه آمده است که این تصمیم در چارچوب تحقیقات درباره وضعیت افغانستان اتخاذ شده و بر پایه شواهدی استوار است که نشان میدهد رهبری طالبان سیاستی سازمانیافته و نظاممند برای سرکوب، حذف و منزویسازی زنان و دختران در پیش گرفته است. بهگفته دادگاه، جرایم مورد اشاره شامل صدور فرامین، تحریک و اجرای دستوراتی است که بهصورت مستقیم، دختران و زنان افغانستان را به دلیل جنسیتشان از حقوق اساسی چون آموزش، آزادی گشتوگذار، بیان، عقیده، کار و زندهگی خانوادگی محروم کردهاند. این محرومیتها تنها به سلب حقوق فردی محدود نبوده، بلکه نوعی “تعقیب سیستماتیک” بر مبنای جنسیت را شکل داده است. همچنین این دادگاه تأکید کرده که حتا افرادی که بهصورت منفعل یا صرفاً با سکوت در برابر این سرکوب ایستادهاند – بهویژه کسانی که مدافع حقوق زنان و دختران محسوب میشوند – از سوی طالبان بهعنوان دشمن سیاسی هدف قرار گرفتهاند. هرچند زنان افغانستان سالهاست قربانی سیاستهای سختگیرانه، نابرابر و تبعیضآمیز طالبان شدهاند، این نخستینبار است که یک نهاد حقوقی بینالمللی، اقدام به صدور حکم قضایی علیه عاملان این سرکوبها کرده است. فعالان حقوق زن در افغانستان و جهان، این اقدام را گامی مهم در راستای عدالت میدانند. بسیاری از آنان گفتهاند که صدور این حکم، میتواند زمینه را برای پیگیریهای جدیتر فراهم کرده و صدای زنان خاموششده افغانستان را به سطح جهانی برساند. از زمان بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ آگست ۲۰۲۱، دختران بالاتر از کلاس ششم از رفتن به مکتب محروم شدهاند؛ زنان از مشاغل دولتی برکنار، از سفر بدون محرم منع، و رسانهها و نهادهای مدافع حقوق آنان تعطیل یا سرکوب شدهاند. فرمانهایی که از سوی رهبر طالبان صادر شده، عملاً نیمی از جمعیت کشور را به حاشیه رانده و آنان را از مشارکت در زندگی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی محروم کرده است.
سازمان ملل: نجات زندگی زنان در مناطق بحرانزده افغانستان در اولویت است
در حالیکه زنان افغانستان زیر فشار شدید محدودیتهای اجتماعی و اقتصادی رژیم طالبان قرار دارند، سازمان انکشافی ملل متحد و دولت کوریای جنوبی از آغاز برنامهای تازه بهنام «REVIVE» خبر دادهاند که هدف آن کمک فوری، ایجاد اشتغال و بازسازی زیرساختها در کشورهای بحرانزده، بهویژه افغانستان، عنوان شده است. این برنامه که در چهارمین کنفرانس بینالمللی تأمین مالی توسعه در اسپانیا رونمایی شد، افغانستان را بهعنوان یکی از کشورهای محوری هدف قرار داده و قرار است در مناطق دوردست و آسیبپذیر، با تمرکز ویژه بر امنیت غذایی و آمادگی برای زمستان، عملی شود. حضور گسترده زنان در این مناطق و محرومیت آنها از منابع اولیه، اهمیت چنین طرحی را دوچندان میسازد. سازمان انکشافی ملل متحد اعلام کرده است که REVIVE با بودجه ۶۴ میلیون دالری از سوی وزارت خارجه کوریای جنوبی، تلاش میکند از طریق همکاریهای محلی، فرصتهای کاری و دسترسی به منابع معیشتی را برای اقشار در حاشیه از جمله زنان، فراهم کند. این برنامه نهتنها در افغانستان، بلکه در کشورهایی مانند اوکراین، سوریه، غزه و جمهوری دموکراتیک کنگو نیز به اجرا گذاشته میشود. در شرایطی که طالبان زنان را از حضور در بسیاری از عرصههای اجتماعی و اقتصادی منع کردهاند، چنین طرحهایی میتواند گامی امیدبخش برای توانمندسازی غیرمستقیم زنان باشد. یکی از فعالان حقوق زنان در ولایت بامیان میگوید: «اگر این برنامهها واقعاً به سطح جامعه محلی برسد، میتواند راه نجاتی برای زنانی باشد که از تحصیل و کار محروم ماندهاند.» کارشناسان میگویند، تأمین امنیت غذایی برای خانوادههایی که زنان سرپرستی آنها را بر عهده دارند، و ایجاد فرصتهای کاری خانگی یا اجتماعمحور، میتواند در کوتاهمدت بخشی از فشار معیشتی را کاهش دهد. بسیاری از زنان در مناطق دوردست بهدلیل فقر، سرما و نبود زیرساختها، در معرض تهدیدهای جدی قرار دارند. با وجود محدودیتهای شدید اعمالشده از سوی طالبان، تجربه برخی پروژههای کوچک محلی نشان داده است که با همکاری نهادهای جامعهمحور، میتوان فضاهایی ایمن و قابل دسترس برای مشارکت زنان در بازسازی فراهم کرد. حال، امید آن میرود که برنامه REVIVE بتواند راهی تازه برای تقویت نقش زنان افغان در بازسازی کشور بگشاید. سازمان انکشافی ملل متحد تأکید کرده که هدف اصلی این برنامه، گذار از بحران به توسعه پایدار از طریق راهحلهای هوشمند و مشارکتمحور است؛ اما موفقیت آن در افغانستان، وابسته به این است که تا چه اندازه بتواند زنان را—حتی در فضای محدود فعلی—در مرکز عمل و تصمیمگیری قرار دهد.
رهاشده در مرز؛ سرنوشت تلخ زنان افغانستان در موج اخراجهای اجباری از ایران
فرخنده: با شدت گرفتن روند اخراج مهاجران افغان فاقد مدرک از ایران، زنان بدون همراه در معرض یکی از بیسابقهترین بحرانهای انسانی در سالهای اخیر قرار گرفتهاند. همزمان با پایان ضربالاجل دولت ایران برای ترک خاک این کشور، هزاران زن افغان که سالها در ایران زندگی کردهاند، بدون امنیت، سرپناه یا امکان ادامه حیات مستقل، به افغانستان بازگردانده شدهاند. بسیاری از این زنان، که همسر یا سرپرست قانونی ندارند، در گذرگاههای مرزی مانند نیمروز و اسلامقلعه، بدون راه بازگشت و در وضعیت نامشخص رها شدهاند. در شرایطی که محدودیتهای طالبان هرگونه حرکت، کار، دریافت خدمات یا حتی سفر را برای زنان بدون محرم ممنوع کرده است، این بازگشت اجباری بهمعنای حذف کامل آنها از زندگی اجتماعی و اقتصادی است. شاهدان عینی و تعدادی از زنان بازگشتی گفتهاند که در مسیر انتقال از ایران، مأموران در شهرهایی چون شیراز، کرمان و زاهدان، اموال شخصی، پول نقد و حتی کارتهای بانکی آنها را ضبط کردهاند. برخی از این زنان برای دریافت آب یا یک وعده غذا، مجبور شدهاند مبالغ قابل توجهی پرداخت کنند. روایتها حاکی از آن است که رفتار با مهاجران، بهویژه زنان تنها، تحقیرآمیز و گاه همراه با خشونت بوده است. سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) نیز تایید کرده است که تنها از مرز نیمروز، طی ماههای اخیر بیش از ۱۰۰ زن بدون همراه بهگونه اجباری اخراج شدهاند. این رقم در کنار هزاران زن دیگر که بهصورت روزانه از مرزهای جنوبی افغانستان بازمیگردند، زنگ خطر یک بحران انسانی جدی را به صدا درآورده است. براساس آمارهای غیررسمی، در یک ماه گذشته بیش از ۲۵۰ هزار افغان از ایران اخراج شدهاند که صدها تن از آنان را زنان بیسرپرست تشکیل میدهند. نبود ساختار حمایتی برای این قشر در داخل افغانستان، آنان را در معرض خطر فقر، خشونت، سوءاستفاده و نقض فاحش حقوق انسانی قرار داده است.
تولد نوزاد در میانه بحران؛ روایت تلخ زنان مهاجر افغانستان در مرز اسلامقلعه
فرخنده: در حالیکه هزاران زن و کودک افغان زیر فشار بازگشت اجباری از ایران با شرایط دشوار انسانی مواجهاند، تولد یک نوزاد دختر در کلینیک اضطراری صندوق جمعیت سازمان ملل در مرز اسلامقلعه، بهعنوان لحظهای از امید در دل بحران، توجهها را به وضعیت شکننده زنان مهاجر معطوف کرده است. در ادامه روند بازگشت گسترده و اجباری مهاجران افغان از ایران، صندوق جمعیت سازمان ملل متحد اعلام کرده است که یک زن افغان در نقطه مرزی اسلامقلعه، نوزاد دختر خود را در سلامت کامل به دنیا آورده است. این رویداد روز جمعه، ۱۳ سرطان، در کلینیک اضطراری این سازمان رخ داده است؛ جایی که در هفتههای اخیر پذیرای صدها زن، کودک و سالمند افغان بوده است. در پی تشدید فشارهای امنیتی و اقتصادی در ایران، شمار زیادی از مهاجران افغان بدون آمادگی قبلی، ناچار به بازگشت شدهاند. نهادهای امدادرسان هشدار دادهاند که در این میان، زنان باردار، کودکان بدون همراه و افراد سالمند بیش از همه در معرض خطر کمبود خدمات صحی، تغذیه و سرپناه قرار دارند. با وجود تلاشهای برخی نهادهای بینالمللی برای ارایه خدمات اولیه در نقاط مرزی، ازدحام بیش از حد، نبود امکانات کافی و نبود پشتیبانی ساختاری باعث شده که زنان مهاجر، بهویژه در دوره بارداری یا پس از زایمان، در معرض خطرات جدی جسمی و روانی قرار گیرند. فعالان حقوق بشر و نهادهای حمایت از زنان، از دولتها و سازمانهای بینالمللی خواستهاند که حمایتهای فوری و پایدارتری برای این گروههای آسیبپذیر فراهم کنند و اطمینان حاصل شود که بازگشت مهاجران، بهویژه زنان، با کرامت انسانی و دسترسی به حداقل خدمات حیاتی همراه باشد. در حالی که تولد این نوزاد بهعنوان نمادی از امید در دل بحران توصیف شده، اما واقعیت میدانی همچنان بیانگر وضعیت بحرانی هزاران زن مهاجر است که در سایه بیسرنوشتی، ناامنی و نبود حمایت کافی، آیندهای مبهم را تجربه میکنند.
زنان معترض: بهرسمیتشناسی طالبان، مشروعیتبخشی به آپارتاید جنسیتی و تروریسم است
فرخنده: در پی تصمیم اخیر روسیه مبنی بر بهرسمیتشناختن حکومت طالبان، دو نهاد پیشرو مدافع حقوق زنان افغانستان با نشر اعلامیههایی این اقدام را بهشدت محکوم کردهاند. «بنیاد آزادی و اندیشه زنان افغانستان» و «جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان» هشدار دادهاند که این تصمیم نه تنها نقض صریح اصول و اسناد بینالمللی است، بلکه به معنای مشروعیتبخشی به نظامی است که بر پایه تبعیض جنسیتی، حذف اقلیتها و سرکوب سیستماتیک زنان بنا شده است. بنیاد آزادی و اندیشه زنان در اعلامیهای گفته است که روسیه با این تصمیم، صدای میلیونها زن و قربانی خشونت در افغانستان را نادیده گرفته و از آپارتاید جنسیتی طالبان حمایت کرده است. همزمان، «جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان» نیز با انتشار اعلامیهای، اقدام مسکو را «همکاری با تروریسم» و تهدیدی برای صلح و کرامت انسانی توصیف کرده و آن را مغایر با میثاقها و منشورهای بینالمللی دانسته است. این واکنشها در حالی بیان میشوند که روسیه به عنوان اولین کشور، طالبان را بهرسمیت شناخته و دلیل این تصمیم را همکاریهای امنیتی و مبارزه با مواد مخدر عنوان کرده است؛ موضوعی که با واکنش تند نهادهای مدنی بهویژه زنان معترض افغان مواجه شده است.
فعالان حقوق بشر: رسمیتدهی به طالبان، لگد به پیکر حقوق بشر است
فرخنده: اقدام اخیر فدراسیون روسیه در بهرسمیت شناختن حکومت طالبان با موجی از واکنشهای انتقادی از سوی فعالان حقوق بشر و نهادهای مدنی مواجه شده است. فعالان افغان و بینالمللی این اقدام را تهدیدی برای اصول حقوق بشر و تقویت افراطگرایی جهانی دانستهاند. اتحاد فعالان حقوق بشر با نشر بیانیهای در شامگاه پنجشنبه، ۱۲ سرطان، تصمیم کرملین را محکوم کرده و آن را خلاف معیارهای اساسی مشروعیت سیاسی توصیف کرد. در این بیانیه آمده است که مشروعیت حکومتها باید از طریق رأی مردم، پایبندی به حقوق بشر، شفافیت سیاسی و احترام به تنوع فکری و اجتماعی بهدست آید، نه از طریق سرکوب، ترور و حذف مخالفان. فعالان هشدار دادهاند که شناسایی طالبان، در حالیکه این گروه به سرکوب سازمانیافته زنان، اعدامهای فراقانونی و محدودیتهای شدید بر آزادیهای فردی ادامه میدهد، بهمعنای مشروعیتبخشی به نقضهای مکرر حقوق بشر است. پروانه ابراهیمخیل نجرابی، از چهرههای شناختهشده در حوزه دفاع از حقوق زنان، نیز با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، به شدت از تصمیم روسیه انتقاد کرد. او گفت: «روسیه، از دخالت نظامی در اوکراین تا شناسایی طالبان، نشان داده که هیچ تعهدی به اصول حقوق بشر ندارد. این کشور اکنون چهره حامی تروریسم را آشکارا به نمایش گذاشته است.» او همچنین به اقدام تازه طالبان در مسکو اشاره کرد؛ جایی که پرچم جمهوری اسلامی افغانستان از ساختمان سفارت پایین کشیده شده و بیرق طالبان بر فراز آن نصب شده است، اقدامی که برای بسیاری نماد تغییر رسمی موضع سیاسی روسیه تلقی میشود. فعالان حقوق بشر هشدار دادهاند که چنین تصمیمهایی نهتنها مردم افغانستان، بلکه اصول نظم جهانی را زیر سوال میبرد و زمینه را برای مشروعیت سایر حکومتهای سرکوبگر فراهم میسازد. آنان خواهان واکنش فوری جامعه جهانی و سازمانهای مدافع حقوق بشر نسبت به این تحول شدهاند.
شهرزاد اکبر: رسمیتدهی به طالبان، بیاحترامی به رنج مردم افغانستان است
فرخنده: در پی اعلام رسمی روسیه مبنی بر به رسمیت شناختن حکومت طالبان، شهرزاد اکبر، رییس پیشین کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، با واکنش تند به این اقدام، آن را «تحقیرکننده» و «خشمآور» توصیف کرده است. اکبر روز جمعه، ۱۳ سرطان، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که تصمیم مسکو، در حالی اتخاذ شده که طالبان به سیاستهای آشکار سرکوب زنان، تبعیض جنسیتی ساختاریافته و نقض سیستماتیک حقوق بشر ادامه میدهند. به باور او، این اقدام نشانهای روشن از بیتوجهی به حقوق میلیونها زن و دختر افغانستانی و نیز قربانیان دیگر انواع خشونت در کشور است. او تأکید کرد: «رسمیت دادن به طالبان، در حالیکه آپارتاید جنسیتی، جنایت علیه بشریت و ارتباط با گروههای تروریستی در کارنامه آنان است، تنها بیانگر بیتفاوتی عمیق نسبت به عدالت و ارزشهای جهانی حقوق بشر است.» واکنش شهرزاد اکبر همزمان با موجی از نگرانیها در داخل و خارج از افغانستان نسبت به مشروعیتبخشی بینالمللی به طالبان مطرح میشود. بسیاری از فعالان حقوق بشر و چهرههای سیاسی معتقدند که بهرسمیت شناختن طالبان بدون تغییر اساسی در رفتار و سیاستهای آنان، تنها وضعیت موجود را تثبیت و قربانیان را خاموش میسازد. از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، محدودیتهای شدیدی بر آموزش، کار و آزادیهای اجتماعی زنان وضع شده و نهادهای جهانی مانند سازمان ملل، این سیاستها را بهصراحت «جنایت علیه بشریت» عنوان کردهاند. با وجود این هشدارها، وزارت خارجه روسیه شب گذشته بهطور رسمی اعلام کرد که حکومت طالبان را به رسمیت میشناسد. این اقدام، به باور منتقدان، نه تنها بر مشروعیت طالبان میافزاید، بلکه میتواند سایر کشورها را نیز به اتخاذ تصمیمات مشابه تشویق کند؛ موضوعی که نگرانیها درباره افزایش فشار بر زنان و اقلیتها را دوچندان کرده است.
فوزیه کوفی: عادیسازی روابط با طالبان، مشروعیتبخشی به مصونیت از مجازات است
فرخنده: در پی اقدام اخیر روسیه مبنی بر به رسمیت شناختن حکومت طالبان، فوزیه کوفی، سیاستمدار سرشناس و رییس حزب موج تحول، هشدار داده است که چنین روندهایی بهجای تقویت صلح، راه را برای نادیدهگرفتن عدالت و حقوق مردم افغانستان باز میکند. کوفی روز پنجشنبه، ۱۲ سرطان، در پیامی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، تأکید کرد که مشروعیت بخشیدن به گروهی که بهگفته او حقوق بشر را نقض کرده و با روشهای سرکوبگرانه حکومت میکند، نه تنها به ثبات افغانستان کمکی نمیکند، بلکه پیامدهایی برای امنیت منطقهای و جهانی نیز خواهد داشت. او با اشاره به تجارب گذشته، هشدار داد که چشمپوشی از مسئولیتپذیری و بیتوجهی به اصول حقوق بشری، نتیجهای جز تکرار تراژدی نخواهد داشت. کوفی نوشت: «اگر از تاریخ نیاموزیم، تاریخ با بهایی سنگین ما را وادار به یادگیری خواهد کرد.» این اظهارات در شرایطی بیان میشود که اقدام مسکو برای رسمیتبخشی به طالبان، با واکنشهای انتقادی گسترده از سوی فعالان حقوق بشر و برخی چهرههای سیاسی افغانستان روبهرو شده است. شهرزاد اکبر، رییس پیشین کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، نیز با لحنی تند این تصمیم را محکوم کرده و آن را «خشمآور» و «ضدحقوق بشر» توصیف کرده است. در حالیکه طالبان در تلاشاند از راه تعاملات سیاسی و اقتصادی جایگاه خود را در سطح بینالمللی تثبیت کنند، منتقدان هشدار میدهند که بدون تغییر بنیادین در رفتارهای سیاسی، حقوقی و اجتماعی این گروه، هر نوع مشروعیتبخشی خارجی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای مردم افغانستان در پی داشته باشد.