ریمل و رژ لب در خطر؛ طالبان با بازرسی خانه به خانه در سرپل به سراغ وسایل زیبایی زنان می‌روند
فرخنده: در یک اقدام تازه از سوی حکومت طالبان، روز یکشنبه پنجم حوت، محتسبان وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ولایت سرپل، بازرسی خانه به خانه را آغاز کردند. هدف این بازرسی‌ها، جمع‌آوری و ضبط وسایل آرایش زنان است. این اقدام به بخشی از تلاش‌های طالبان برای «تطبیق شریعت اسلامی» تبدیل شده و به نظر می‌رسد که در راستای محدود کردن هرچه بیشتر فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی زنان در این منطقه انجام میشود. پس از آنکه طالبان فعالیت آرایشگاه‌ها در بازارهای عمومی را به طور کامل ممنوع اعلام کردند، بسیاری از زنان مجبور شدند تا برای تأمین معاش خود به آرایشگری در خانه‌ها روی آورند. اما این اقدامات اخیر طالبان نشان می‌دهد که تنها ضبط وسایل آرایشگری هدف نیست و در واقع این بازرسی‌ها برای کنترل بیشتر زندگی زنان و محدود ساختن آنها از هر گونه فعالیت اجتماعی یا حرفه‌ای است. باشندگان ولایت سرپل نیز از این بازرسی‌ها گلایه دارند و می‌گویند که علاوه بر ضبط وسایل آرایش، مالکان خانه‌ها به حوزه‌های امنیتی احضار شده‌اند. این اقدامات در حالی صورت می‌گیرد که پیش از این نیز طالبان محدودیت‌هایی جدی در زمینه آموزش، اشتغال و حقوق اجتماعی زنان اعمال کرده‌اند. این روند جدید در ولایت سرپل نگرانی‌های زیادی را در بین زنان و فعالان حقوق بشر به همراه داشته است. بسیاری از منتقدان این سیاست‌ها معتقدند که این اقدامات نه تنها حقوق زنان را نقض می‌کند، بلکه به تهدیدی برای استقلال اقتصادی و اجتماعی آنان تبدیل شده است.
پولیس پاکستان یک فعال حقوق بشر زن افغانستان را بازداشت کرد
فرخنده: پولیس پاکستان زهرا موسوی، فعال حقوق بشر و عضو جنبش زنان عدالت‌خواه افغانستان، را به دلیل پایان ویزایش بازداشت کرد. نیروهای امنیتی پاکستان به خانه موسوی وارد شده و او را به همراه دیگر پناهجویان به اردوگاه مهاجران منتقل کردند. پس از این بازداشت، خانواده موسوی و فعالان حقوق بشر تلاش کرده‌اند تا از اخراج او به افغانستان جلوگیری کنند. در همین راستا، درخواست‌هایی برای اقدام فوری از نهادهای بین‌المللی حقوق بشر صورت گرفته است. همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که زهرا موسوی به همراه دختر دو و نیم ساله‌اش به اردوگاه منتقل شده است. فعالان حقوق بشر این اقدام را تهدیدی برای امنیت او و دیگر پناهجویان می‌دانند و بر لزوم مداخله سازمان‌های بین‌المللی برای جلوگیری از اخراج اجباری پناهجویان تاکید کرده‌اند. دولت پاکستان به تازگی تصمیم به اخراج گسترده پناهجویان افغان گرفته و تاکنون هزاران نفر از مهاجران افغان را بازداشت و اخراج کرده است.
سرکوب زنان در ملاء عام؛ طالبان در یک ماه ۱۷ زن را شلاق زده است
فرخنده: دادگاه عالی طالبان روز شنبه، چهارم حوت، اعلام کرد که یک زن را به اتهام «روابط نامشروع» در ولایت هرات، در حضور مردم به ۱۵ ضربه شلاق محکوم کرده است. این تنها یکی از مواردی است که در هفته‌های اخیر رخ داده است. بر اساس آمار رسمی، طالبان در یک ماه گذشته (از چهارم دلو تا چهارم حوت) در مجموع ۱۷ زن و ۵۱ مرد را در ملاء عام مجازات کرده است. اجرای مجازات‌های بدنی علیه زنان واکنش‌های گسترده‌ای را در پی داشته است. نهادهای حقوق بشری و فعالان حقوق زن این اقدامات را نقض آشکار حقوق بشر دانسته و تأکید کرده‌اند که مجازات‌های خشونت‌آمیز نه‌تنها حقوق اساسی زنان را زیر پا می‌گذارد، بلکه آنها را در جامعه بیش‌ازپیش آسیب‌پذیر می‌کند. هم‌زمان با این سرکوب‌ها، کریم خان، دادستان ارشد دیوان کیفری بین‌المللی، هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، قاضی‌القضات این گروه را به دلیل خشونت و آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت، به ارتکاب «جنایت علیه بشریت» متهم کرده است. وی تأکید کرده که این اقدامات طالبان، به‌ویژه علیه زنان و دختران افغان و همچنین اقلیت‌های جنسی، شکل بی‌سابقه‌ای از آزار و اذیت سیستماتیک است. با وجود محکومیت‌های بین‌المللی، طالبان همچنان به اجرای مجازات‌های بدنی در ملاء عام ادامه می‌دهد. بسیاری از زنان افغان، به‌ویژه آن‌هایی که در دوران دو دهه گذشته در عرصه‌های اجتماعی و آموزشی فعال بودند، اکنون با ترس و ناامیدی از آینده خود زندگی می‌کنند. محدودیت‌های شدید طالبان علیه زنان، از جمله منع آموزش و کار، همراه با مجازات‌های سختگیرانه، سبب شده است که بسیاری از آنان به دنبال راهی برای خروج از کشور باشند. فعالان حقوق بشر هشدار می‌دهند که اگر جامعه جهانی به‌طور جدی برای توقف این سرکوب‌ها اقدام نکند، وضعیت زنان در افغانستان بیش‌ازپیش بحرانی خواهد شد. در حالی که اعتراضات داخلی به‌دلیل سرکوب شدید طالبان به‌ندرت شنیده میشود، زنان افغان همچنان در برابر از دست دادن حقوق اساسی خود مقاومت می‌کنند و خواهان حمایت جهانی هستند.
خودکشی دختر جوان در قندهار پس از نکاح اجباری
فرخنده: منابع محلی در قندهار گزارش دادند که یک دختر جوان در ولسوالی خاکریز این ولایت به دلیل نکاح اجباری با یک مرد مسن فرار کرده و سپس با خوردن زهر به زندگی خود پایان داده است. این رویداد روز چهارشنبه، ۱ حوت، به روزنامه‌ها گزارش شد. طبق گفته‌های منابع، مراسم نکاح این دختر با مرد مسن هفته گذشته برگزار شده بود که پس از آن این دختر تصمیم به فرار گرفت. در حالی که در نهایت، احساس ناامیدی و فشار اجتماعی باعث شد که او دست به این اقدام مرگبار بزند. این حادثه تلخ بار دیگر توجه‌ها را به مشکلات ازدواج‌های اجباری و خشونت‌های خانگی در افغانستان جلب کرده است. موارد مشابه در برخی مناطق افغانستان هنوز ادامه دارد و زنان و دختران در معرض فشارهای اجتماعی قربانی میشود.
حاشیه نشست ویانا: حقوق زنان و آینده افغانستان در کانون گفت‌وگوها
فرخنده: پنجمین دور نشست «روند ویانا» که در تاریخ ۱ حوت برگزار شد، به موضوعات مختلفی درباره آینده افغانستان پرداخته و توجه ویژه‌ای به حقوق زنان در این کشور داشت. شرکت‌کننده‌گان در این نشست در حاشیه گفت‌وگوها به بررسی آپارتاید جنسیتی، چالش‌های آموزشی و مبارزات زنان افغانستان تحت حکومت طالبان پرداختند. در این نشست، پروانه ابراهیم‌خیل، فعال برجسته حقوق زنان، از جنبش‌های اعتراضی زنان در افغانستان سخن گفت و به وضعیت دشوار زنان در کشور اشاره کرد. او با بیان مشکلاتی که زنان افغانستان به ویژه در زمینه آموزش و اشتغال با آن روبه‌رو هستند، از جامعه جهانی خواست تا به حمایت از حقوق زنان و دختران در افغانستان ادامه دهد. مایکل بیری، کارشناس امور افغانستان، و مایکل سمپل، کارشناس افغانستان، در این نشست تاکید کردند که هرگونه تغییر در وضعیت افغانستان باید شامل بهبود وضعیت حقوق زنان باشد. آنان همچنین بر ضرورت توجه به حقوق زنان در هر گونه نقشه‌راه سیاسی برای افغانستان دموکراتیک تأکید کردند. راکل گارسیا ارمدا وان دی ویل، عضو پارلمان اتحادیه اروپا، در سخنان خود گفت: «تا زمانی که طالبان سیاست‌های سرکوب‌گرانه خود را علیه زنان ادامه دهند، جامعه جهانی نباید با آنان به‌عنوان یک دولت وارد تعامل شود.» این اظهارنظر بازتاب نگرانی‌های جدی نسبت به نقض حقوق زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان بود. شرکت‌کننده‌گان همچنین از جامعه جهانی خواستند تا در ایجاد یک حکومت عبوری که حقوق زنان و دختران را تضمین کند، نقش فعال‌تری ایفا کند. این درخواست در شرایطی مطرح شد که زنان افغانستان همچنان با محدودیت‌های شدید در دسترسی به آموزش، اشتغال و حقوق اساسی خود مواجه هستند. پنجمین دور نشست «روند ویانا» پس از دو روز بحث و گفت‌وگو به پایان رسید و قرار است توصیه‌های این نشست در راستای بهبود وضعیت حقوق بشر، به ویژه حقوق زنان، در افغانستان عملی شود. این نشست بار دیگر تأکید کرد که آینده افغانستان باید به‌ویژه برای زنان، بدون تبعیض و محدودیت‌های جنسیتی، رقم بخورد.
جایزه بین‌المللی حقوق زنان سال ۲۰۲۵ به مسعوده جلال و حسنا جلال اهدا میشود
فرخنده: جایزه بین‌المللی حقوق زنان سال ۲۰۲۵ در هفدهمین اجلاس ژنو درباره حقوق بشر و دموکراسی به مسعوده جلال و دخترش حسنا جلال، دو فعال برجسته سیاسی افغان، اعطا خواهد شد. این خبر در حالی اعلام شد که هفدهمین اجلاس ژنو درباره حقوق بشر و دموکراسی روز سه‌شنبه، ۳۰ دلو، در سوئیس با سخنرانی هیلل نویر، نماینده دیدبان سازمان ملل آغاز شد. مسعوده جلال، که یکی از مدافعان برجسته حقوق زنان و دختران افغان است، در واکنش به دریافت این جایزه گفت که به مبارزات خود برای دفاع از حقوق زنان و دختران افغان ادامه خواهد داد. او این جایزه را به تمام زنان مبارز افغان تقدیم کرد و تاکید کرد که «بیرون شدن از افغانستان به معنای تسلیم شدن نیست». مسعوده جلال افزود که او همچنان به مبارزه برای حقوق زنان در افغانستان ادامه خواهد داد. هفدهمین اجلاس ژنو که بر نقض حقوق بشر در کشورهای مختلف، به ویژه افغانستان، ایران و روسیه، تمرکز دارد، محفل مهمی برای برجسته کردن تلاش‌های فعالان حقوق بشر و دموکراسی است. در این نشست، مسعوده جلال و حسنا جلال جایزه بین‌المللی حقوق زنان را دریافت خواهند کرد. علاوه بر این، دو جایزه شجاعت نیز در این اجلاس به رئیس‌جمهور منتخب ونزوئلا و رهبر مخالفان این کشور اهدا خواهد شد. این جوایز به پاس مبارزات آنها برای حقوق بشر و دموکراسی در کشورهای خود اعطا میشود.
یونما: محدودیت‌های طالبان بر زنان افغانستان سبب آسیب‌های درازمدت شده است
فرخنده: دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) اعلام کرد که محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان بر زنان افغانستان، به ویژه در حوزه‌های آموزش، کار و دسترسی به خدمات بهداشتی، منجر به آسیب‌های بلندمدت اجتماعی و اقتصادی شده است. این گزارش در تاریخ سه‌شنبه، ۳۰ دلو، با انتشار تصویری از رزا اوتانبایوا، رییس یوناما، در نشستی که از سوی دفتر سازمان همکاری کشورهای اسلامی برگزار شد، منتشر گردید. در این نشست، اوتانبایوا تأکید کرد که نیاز به گفت‌وگوهای سازنده‌تر و مؤثرتر در مورد وضعیت زنان افغان و مشکلات آنها وجود دارد. یوناما در این گزارش بیان کرده است: «افغانستان، جایی که محدودیت‌ها در زمینه آموزش، کار و دسترسی به خدمات بهداشتی باعث آسیب‌های بلندمدت شده است، نیاز مبرم به اقدامات فوری در جهت احیای مشارکت معنادار زنان در این بخش‌ها دارد.» از زمانی که طالبان قدرت را در افغانستان به دست گرفتند، آنها زنان و دختران افغان را از بسیاری از حقوق بنیادی خود، از جمله دسترسی به آموزش، کار و آزادی‌های فردی محروم کرده‌اند. این اقدامات و محدودیت‌ها با واکنش‌های گسترده جهانی مواجه شده‌اند، اما طالبان همچنان به وضع محدودیت‌های جدید ادامه می‌دهند. این گزارش یوناما در شرایطی منتشر میشود که وضعیت زنان در افغانستان روز به روز دشوارتر میشود و جامعه جهانی همچنان به جستجوی راه‌هایی برای مقابله با بحران‌های انسانی در این کشور است.
نقض حقوق بشر و مجازات‌های سختگیرانه طالبان علیه زنان در افغانستان
فرخنده: در جدیدترین گزارش‌ها، دادگاه عالی طالبان اعلام کرده است که پنج نفر در ولایت غزنی به اتهام‌های مختلف شامل دزدی، «لواطت»، فرار از منزل و ربودن یک زن، مجازات شلاق دریافت کرده‌اند. این افراد در ولسوالی جاغوری غزنی در تاریخ دوشنبه، ۲۹ دلو، تحت مجازات قرار گرفته‌اند. در بیانیه دادگاه آمده است که سه نفر از این افراد به دو تا پنج سال زندان و ۳۹ ضربه شلاق محکوم شده‌اند. در حالی که دو نفر دیگر هرکدام به یک سال و شش ماه زندان و همچنین ۳۹ ضربه شلاق محکوم شده‌اند. این در حالی است که طالبان پیشتر چهار نفر را در ولایت تخار نیز شلاق زده بودند. دادگاه عالی طالبان در یک اعلامیه مشابه از محکومیت دو مرد و دو زن در ولسوالی فرخار ولایت تخار خبر داده است. این افراد به اتهام داشتن رابطه خارج از ازدواج به مجازات شلاق محکوم شده‌اند. همچنین، طبق اعلام دادگاه، سه نفر از این افراد هرکدام به یک سال و شش ماه زندان و ۳۹ ضربه شلاق محکوم شده‌اند، و یک نفر دیگر نیز به پنج سال زندان و ۳۹ ضربه شلاق محکوم شده است. این اقدامات طالبان همچنان با اعتراضات گسترده سازمان‌های حقوق بشری و نهادهای بین‌المللی روبروست که از نقض شدید حقوق بشر و آزادی‌های فردی در افغانستان انتقاد می‌کنند. این گروه همچنان به اعمال مجازات‌های سختگیرانه و محاکمه‌های صحرایی ادامه می‌دهد که به شدت بر زنان و اقلیت‌ها تاثیر منفی می‌گذارد. در این وضعیت، زنان افغانستان به ویژه تحت فشار شدید قرار دارند. طالبان که همچنان قوانین و مقررات خود را بر اساس تفسیر خود از شریعت اجرا می‌کنند، محدودیت‌های بسیاری را بر حقوق زنان اعمال کرده است. از جمله محدودیت‌هایی که زنان در افغانستان با آن مواجه‌اند می‌توان به محدودیت‌های شدید در تحصیل، اشتغال، حضور در فضای عمومی و حتی آزادی‌های فردی اشاره کرد. با توجه به این شرایط، وضعیت حقوق بشر در افغانستان به شدت بحرانی است و نگرانی‌ها در مورد آینده حقوق زنان و آزادی‌های فردی در این کشور بیشتر میشود.
زهرا عالمی، پزشک جوان افغانستان در فهرست ۳۰ چهره مستعد زیر ۳۰ سال
فرخنده: زهرا عالمی، پزشک جوان افغان، در میان فهرست ۳۰ جوان مستعد زیر ۳۰ سال قرار گرفته است؛ فهرستی که شامل محققان، کارآفرینان و صاحب‌نظرانی است که آینده را شکل می‌دهند. این فهرست روز پنج‌شنبه منتشر شد و افرادی را در بر می‌گیرد که به دلیل مشارکت فعال در جامعه و تعهدشان به تأثیرگذاری مثبت انتخاب شده‌اند. ساری لیندبلوم، رئیس دانشگاه هلسینکی، هدف از تهیه این فهرست را تشویق دانشجویان به استفاده از فرصت‌های علمی و مهارتی برای ایجاد تغییر در جامعه عنوان کرده است. زهرا عالمی که در سال ۲۰۲۴ از دانشگاه هلسینکی در رشته پزشکی فارغ‌التحصیل شد، اکنون در بخش مراقبت‌های اورژانسی مشغول به کار است. او علاوه بر فعالیت در حوزه پزشکی، به‌عنوان مفسر اجتماعی در مباحث عمومی درباره نژادپرستی و حقوق زنان مسلمان نقش فعالی ایفا کرده و از حق زنان برای انتخاب پوشش خود دفاع می‌کند. این پزشک جوان ارائه خدمات درمانی به بیماران مهاجر را یکی از اولویت‌های کاری خود می‌داند و تلاش دارد نظام سلامت فنلند را به سمت «برابری و دسترسی عادلانه‌تر» سوق دهد. زهرا عالمی همچنین آرزو دارد در آینده در سازمان ملل متحد فعالیت کند و در راستای اصلاح سیستم‌های بهداشتی و حقوق زنان در کشورهای در حال توسعه گام بردارد. او سیما سمر، سیاستمدار و فعال حقوق بشر افغانستان، را الگوی خود معرفی کرده و در پاسخ به این پرسش که بزرگ‌ترین دستاوردش چیست، گفته است: «امیدوارم بزرگ‌ترین دستاوردهای من هنوز در راه باشند.»
درخواست ۱۷ وزیر خارجه زن برای لغو قوانین طالبان علیه زنان
فرخنده: وزیران خارجه زن ۱۷ کشور جهان در بیانیه‌ای مشترک، خواستار لغو قوانین و احکام طالبان درباره امر به معروف و نهی از منکر شدند. این وزیران با ابراز نگرانی از وضعیت حقوق بشر در افغانستان، تاکید کردند که این کشور تحت حاکمیت طالبان «سرکوب‌گرترین» کشور برای زنان در جهان است. در این بیانیه، همچنین فرمان اخیر طالبان مبنی بر ممنوعیت آموزش پزشکی برای زنان و دختران نکوهش شده و نسبت به پیامدهای ناگوار آن هشدار داده شده است. وزیران خارجه این کشورها اعلام کرده‌اند که طالبان با هر فرمان جدید، حقوق زنان را محدودتر کرده و دسترسی آنان به آموزش، خدمات بهداشتی، اشتغال و مشارکت اجتماعی را از بین می‌برند. با این حال، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در واکنش به این بیانیه، نقض حقوق زنان را ادعایی نادرست خوانده است. سیف‌الرحمن خیبر، سخنگوی این وزارتخانه، گفت: «نقض حقوق زنان در افغانستان یک ادعا است. زنان و دختران مطابق شریعت دارای حقوق و آزادی‌اند و این‌که افغانستان ظالم‌ترین کشور برای زنان است، کاملاً بی‌اساس و بی‌بنیاد است.» این بیانیه پس از نشستی که روز سه‌شنبه با میزبانی کانادا درباره وضعیت زنان و حقوق بشر در افغانستان برگزار شد، منتشر شده است. کشورهای امضاکننده این بیانیه شامل کانادا، آلمان، سوئد، استرالیا و نماینده ویژه اتحادیه اروپا هستند. در همین حال، شماری از شهروندان افغانستان نیز ضمن انتقاد از رفتار طالبان با زنان، خواستار فشارهای عملی جامعه جهانی بر این گروه شده‌اند. یکی از شهروندان کابل در گفت‌وگو با رسانه‌ها اظهار داشت: «وزارت امر به معروف طالبان ظالم‌ترین نهاد برای زنان و دختران است. در بیش از سه سال گذشته، این وزارت تمام آزادی‌های انسانی و اسلامی را از مردم افغانستان گرفته است. خواست ما از جهان این است که اقدام‌های عملی در برابر طالبان انجام دهند.» گفتنی است که قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان در سال ۱۴۰۳ خورشیدی توسط رهبر این گروه، هبت‌الله آخندزاده، توشیح شد. این قانون که شامل چهار فصل و ۳۵ ماده است، به گفته منتقدان، محدودیت‌های شدیدی بر زنان و دختران افغان تحمیل کرده و آنان را از حقوق اساسی‌شان محروم ساخته است. طالبان در طول سه سال گذشته با صدور فرمان‌های متعدد، فرصت‌های آموزشی را از زنان سلب کرده و اخیراً نیز حضور آنان در نهادهای تحصیلی طبی را ممنوع کرده است.