یوناما: خبرنگاران زن زیر فشار مضاعف طالبان است
فرخنده: هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرده است که طالبان با اعمال سیاست‌های سخت‌گیرانه و مداخلات گسترده در محتوای رسانه‌ها، آزادی بیان و فعالیت‌های رسانه‌ای را به شدت محدود کرده‌اند. براساس این گزارش، خبرنگاران زن به طور خاص با محدودیت‌ها و چالش‌های بیشتری مواجه هستند. از جمله این چالش‌ها می‌توان به عدم دسترسی به اطلاعات، ممانعت از حضور در نشست‌های خبری طالبان و محدودیت در فعالیت‌های میدانی اشاره کرد. یوناما تأکید کرده است که زنان خبرنگار اغلب از شرکت در نشست‌های خبری طالبان محروم شده یا در صورت حضور، مجبور به نشستن در انتهای اتاق می‌شوند. همچنین، برخی مقامات طالبان از مصاحبه با خبرنگاران زن خودداری کرده‌اند که این امر نقش زنان خبرنگار را به فعالیت‌های داخلی دفاتر محدود کرده است. در این گزارش آمده است که پس از تسلط طالبان بر افغانستان، مشکلات اقتصادی رسانه‌ها شدت بیشتری یافته است. کاهش درآمدها و قطع حمایت‌های مالی از سوی نهادهای بین‌المللی باعث شده است بسیاری از رسانه‌ها فعالیت‌های خود را متوقف یا محدود کنند. به عنوان نمونه، در ولایت تخار، رادیو تلویزیون ملی افغانستان از اواسط اکتبر تا اوایل دسامبر فعالیت‌های خود را متوقف کرده است. همچنین برخی شبکه‌های تلویزیونی به دلیل فشارهای طالبان، نشرات خود را بدون پخش تصاویر موجودات زنده ادامه می‌دهند. گزارش یوناما نشان می‌دهد که طالبان در برخی ولایت‌ها، خبرنگاران را به صورت شفاهی ملزم به توقف پخش تصاویر موجودات زنده کرده‌اند. به عنوان مثال، تلویزیون خصوصی آرزو به دلیل اتهامات مبنی بر «نقض اصول اسلامی» تعطیل شد و تعدادی از کارمندان آن بازداشت شدند. با وجود آزادی این کارمندان در اواسط دسامبر، این شبکه همچنان تعطیل باقی مانده است. در همین حال، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در تاریخ ۲۶ نوامبر اعلام کرد که هیچ رسانه‌ای مورد خشونت قرار نگرفته و بازداشت خبرنگاران را رد کرد. وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان نیز ادعاهای مربوط به محدودیت رسانه‌ها را شایعه خوانده و خواستار ارائه شواهد مستند شده است. یوناما در گزارش خود تأکید کرده است که تطبیق قانون امر به معروف و نهی از منکر توسط طالبان، آزادی بیان را بیشتر محدود کرده است. بر اساس این قانون، رسانه‌ها ملزم به رعایت اصولی چون عدم پخش تصاویر موجودات زنده و اجتناب از محتوای مخالف شریعت اسلامی شده‌اند. این سیاست‌ها منجر به تعطیلی یا محدودیت فعالیت بسیاری از رسانه‌ها در ولایت‌های مختلف از جمله قندهار و هلمند شده است. یوناما همچنین به مواردی چون دستگیری خودسرانه افراد به دلیل کوتاه کردن ریش یا پخش موسیقی در مراسم‌ها اشاره کرده و این اقدامات را نقض آشکار آزادی‌های مدنی و حقوق بشر دانسته است. این گزارش نگرانی‌های جامعه جهانی را در مورد آینده آزادی بیان و حقوق بشر در افغانستان افزایش داده است. یوناما از جامعه جهانی خواسته است تا به حمایت از رسانه‌ها و خبرنگاران در افغانستان ادامه داده و برای حفظ حقوق بنیادین آنها تلاش کند.
طالبان مرکز آموزشی «افق جدید» را به دلیل آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در غور بستند
فرخنده: منابع محلی در ولایت غور می‌گویند که طالبان روز شنبه، ۶ دلو، مرکز آموزشی زبان انگلیسی «افق جدید» را در ولسوالی لعل و سرجنگل این ولایت بسته و چهار نفر از جمله یک زن را بازداشت کرده‌اند. بر اساس گزارش‌های رسیده، طالبان پس از حمله به این مرکز، آن را تعطیل کرده و چهار تن از جمله یک زن آموزگار را با خود برده‌اند. منابع محلی تصریح کرده‌اند که طالبان دلیل این اقدام را آموزش دختران بالاتر از صنف ششم عنوان کرده‌اند. این در حالی است که طالبان تاکنون در مورد این رویداد واکنشی نداشته و در باره جزییات بیشتری سخن نگفته‌اند. پیش از این نیز طالبان در ولایت غور چندین مرکز آموزشی را بسته و شمار زیادی از آموزگاران را بازداشت کرده بودند. این اقدام طالبان در حالی صورت می‌گیرد که پیشتر در ولایت دایکندی نیز طالبان چند مرکز آموزشی را تعطیل کرده و آموزگاران آن را زندانی کرده بودند. تعطیلی مراکز آموزشی و محدودیت‌های مشابه در سایر مناطق تحت کنترل طالبان، نگرانی‌هایی را در خصوص وضعیت آموزش و حقوق زنان و دختران در این مناطق ایجاد کرده است. این موضوع همچنان ادامه دارد و باید منتظر واکنش‌های بعدی مقامات طالبان و نهادهای بین‌المللی در قبال آن بود.
زنان معترض افغانستان: صدور حکم بازداشت رهبران طالبان، گامی برای تحقق عدالت است
فرخنده: شماری از زنان معترض افغانستان با استقبال از درخواست دادگاه کیفری جهانی برای صدور حکم بازداشت رهبران طالبان، از جمله هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی طالبان، اعلام کرده‌اند که طالبان در سه سال گذشته مرتکب «جنایات سنگینی» شده‌اند. این زنان که خود را اعضای «جنبش زنان پنجره امید» و «جنبش آزادگان در تبعید» معرفی کرده‌اند، در اعلامیه‌های جداگانه‌ای جنایات طالبان را شامل «کشتار هدف‌مند غیرنظامیان، سرکوب اقلیت‌های قومی و مذهبی، پاکسازی قومی از اداره‌های دولتی، شکنجه، اعدام‌های خودسرانه، و سرکوب آزادی بیان و رسانه‌ها» دانسته‌اند. به گفته آنان، پیامد این اقدامات، وخامت شرایط انسانی، گسترش فقر، و موج مهاجرت گسترده از افغانستان بوده است. این زنان همچنین تأکید کرده‌اند که محدودیت‌ها و سرکوب حقوق زنان توسط طالبان، از جمله محرومیت از تحصیل و اشتغال، باعث شده که بسیاری از دختران افغان به دلیل از دست دادن امید به آینده دست به خودکشی بزنند. درخواست بازداشت رهبران طالبان از سوی این زنان «گامی مهم در راستای تحقق عدالت و پاسخگو کردن ناقضان حقوق بشر» توصیف شده است. آنان اعلام کرده‌اند که این اقدام نتیجه تلاش‌های مستمر و مبارزه‌های مدنی زنان افغانستان است، هرچند بسیاری از جنایات طالبان به دلیل نبود آزادی رسانه‌ها و ترس مردم از افشای حقایق، پنهان مانده‌اند. این اقدام از سوی سازمان‌های حقوق بشری، نهادهای بین‌المللی، و جریان‌های مخالف طالبان در افغانستان با استقبال گسترده مواجه شده است. گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل، از جمله ریچارد بنت، گزارشگر ویژه این سازمان در امور حقوق بشر افغانستان، این اقدام را «گامی اساسی در جهت تحقق عدالت برای مردم افغانستان» دانسته‌اند. به گفته آنان، این تصمیم پیامی روشن به طالبان و جامعه جهانی ارسال می‌کند که ارتکاب جنایات بین‌المللی، از جمله آزار و اذیت جنسیتی، بی‌پاسخ نخواهد ماند. در بیانیه مشترک این کارشناسان هشدار داده شده است که رهبران طالبان ممکن است به دلیل ارتکاب جنایات بین‌المللی، از جمله جنایت علیه بشریت، با خطر دستگیری و محاکمه در آینده مواجه شوند. درخواست دادگاه کیفری جهانی برای بازداشت رهبران طالبان نقطه عطفی در تلاش‌های جهانی برای پاسخگو ساختن این گروه به شمار می‌رود. در حالی که قربانیان جنایات طالبان، به ویژه زنان و اقلیت‌های افغانستانی، امیدوار به تحقق عدالت هستند، این اقدام گامی مهم در مسیر دادخواهی و مبارزه با بی‌عدالتی است.
فراخوان عفو بین‌الملل: پایان سکوت جهانی در برابر سرکوب آموزشی طالبان
فرخنده؛ سازمان عفو بین‌الملل به مناسبت «روز جهانی آموزش» از جامعه جهانی خواسته است که سکوت خود را در برابر نقض حقوق بشر در افغانستان بشکند و برای پایان دادن به محدودیت‌های اعمال‌شده توسط طالبان اقدام کند. این سازمان در بیانیه‌ای تأکید کرده که کشورهای جهان باید طالبان را به دلیل نقض حقوق اساسی زنان و دختران، به‌ویژه در زمینه آموزش و تحصیل، پاسخگو کنند. عفو بین‌الملل در بیانیه خود اعلام کرده است که با گذشت سه سال از بازگشت طالبان به قدرت، افغانستان به کانون نقض بی‌سابقه حقوق بشر تبدیل شده است. آزار و اذیت جنسیتی، شکنجه، بازداشت‌های خودسرانه، ناپدید شدن اجباری، و سانسور از جمله مواردی هستند که با مصونیت کامل در این کشور ادامه دارند. این سازمان تأکید کرده که در برابر این موارد، جامعه جهانی همچنان سکوت کرده است. از سال ۲۰۲۱ که طالبان قدرت را در افغانستان به دست گرفتند، حقوق زنان و دختران به شدت محدود شده است. طالبان دختران را از تحصیل بالاتر از صنف ششم و همچنین از ورود به دانشگاه‌ها منع کرده‌اند. اخیراً نیز این ممنوعیت‌ها به رشته‌های پزشکی مانند پرستاری و قابلگی گسترش یافته است. این اقدامات خشم جهانی و داخلی را برانگیخته و از سوی برخی علمای جهان اسلام خلاف آموزه‌های دینی عنوان شده است. رئیس اتحادیه جهانی مسلمانان نیز پیشتر در نشست سازمان همکاری اسلامی در اسلام‌آباد، ممنوعیت‌های طالبان را برخلاف اصول دین اسلام دانست و تأکید کرد که این اقدامات مبتنی بر برداشت‌های فردی است. این اظهارات بر ضرورت واکنش جهانی نسبت به نقض حقوق زنان و دختران در افغانستان تأکید بیشتری کرده است. سازمان عفو بین‌الملل از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی خواسته است که از طریق فشارهای سیاسی و دیپلماتیک طالبان را وادار به تغییر سیاست‌هایشان کنند و از حق آموزش و آزادی‌های اساسی برای زنان و دختران افغانستان دفاع کنند.
تاکید مکرر حامد کرزی بر بازگشایی مکاتب دخترانه در افغانستان
فرخنده: حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، در پیامی به مناسبت روز جهانی آموزش خواستار بازگشایی فوری مکتب‌ها و دانشگاه‌ها به روی دختران شد. کرزی در این پیام، آموزش را «عامل اصلی شکوفایی و رفاه جامعه» توصیف کرده و بر اهمیت دانش در دستیابی به آزادی و پیشرفت افغانستان تأکید کرد. وی گفت: «آموزش برای رفاه و شکوفایی جامعه حیاتی است. افغانستان تنها با دانش و درک می‌تواند از وابستگی به بیگانگان رهایی یابد و به جایگاه شایسته خود در جامعه جهانی دست یابد.» کرزی ابراز امیدواری کرد که شرایط لازم برای دستیابی به دانش و شناخت در کشور فراهم شود و از همه طرف‌ها خواست تا اقدامات جدی برای بازگشایی نهادهای آموزشی انجام دهند. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که ممنوعیت تحصیل دختران در افغانستان همچنان ادامه دارد. این محدودیت که شامل دوره‌های متوسطه، عالی و دانشگاه‌ها می‌شود، از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ اعمال شده است و با واکنش‌های گسترده داخلی و بین‌المللی مواجه شده است. کارشناسان و فعالان حقوق بشر معتقدند که این محدودیت‌ها نه تنها نقض حقوق بشر است، بلکه مانعی جدی بر سر راه توسعه، رفاه اجتماعی و اقتصادی افغانستان محسوب می‌شود. با ادامه ممنوعیت آموزشی، فشارهای بین‌المللی بر طالبان برای بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها افزایش یافته است. حامد کرزی نیز با پیوستن به این صداها، تأکید کرد که آینده افغانستان تنها با فراهم کردن شرایط آموزش برابر برای همه شهروندان، به‌ویژه دختران، قابل تضمین است.
ریچارد بنت: ممنوعیت تحصیل دختران افغانستان، نقض آشکار حقوق بشر است
فرخنده: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد برای افغانستان، در پیامی به مناسبت روز جهانی آموزش بر ضرورت پایان دادن به ممنوعیت تحصیل دختران و زنان افغانستان تأکید کرد. بنت با انتقاد شدید از این محدودیت‌ها، آن را «نقض آشکار حقوق بشر» خواند و از جامعه جهانی خواست تا به این مسئله توجه جدی نشان دهد. وی در پیام خود نوشت: «ما نباید میلیون‌ها دختر و زن افغانستان را که از حق تحصیل محروم شده‌اند، فراموش کنیم. ممنوعیت طالبان نقض شدید حقوق بشر است و افغانستان تنها کشوری در جهان است که دختران را از تحصیل بازداشته است. این وضعیت باید تغییر کند.» ممنوعیت تحصیل دختران در افغانستان، که شامل دوره متوسطه تا دانشگاه می‌شود، از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ اعمال شده است. این تصمیم با واکنش‌های گسترده بین‌المللی روبه‌رو شده است. نهادهای حقوق بشری این اقدام را «ضربه‌ای بزرگ به آینده نسل جوان افغانستان» توصیف کرده‌اند. به گفته فعالان، این محدودیت‌ها نه تنها حقوق اولیه دختران را نقض می‌کند، بلکه روند توسعه اجتماعی و اقتصادی کشور را نیز با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده است. طالبان، با وجود فشارهای بین‌المللی و درخواست‌های مکرر برای بازگشایی مکتب‌ها و دانشگاه‌ها به روی دختران، همچنان به سیاست‌های خود پایبند است. این مقاومت نگرانی‌های گسترده‌ای را در خصوص آینده حقوق بشر و توسعه افغانستان ایجاد کرده است. ریچارد بنت و دیگر نهادهای حقوق بشری از جامعه جهانی خواسته‌اند تا اقدامات جدی‌تری برای مقابله با این ممنوعیت و حمایت از حق تحصیل دختران افغانستان انجام دهند. آنها تأکید دارند که تحصیل، به‌عنوان یک حق بنیادین انسانی، نباید در هیچ کشوری نادیده گرفته شود.
عفو بین‌الملل: عدالت برای زنان افغانستان با پیگرد رهبران طالبان
فرخنده: سازمان عفو بین‌الملل، در واکنش به درخواست صدور حکم بازداشت برای هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی طالبان، این اقدام را یک گام کلیدی در راستای عدالت برای زنان، دختران و اقلیت‌های جنسیتی در افغانستان ارزیابی کرد. در بیانیه عفو بین‌الملل، به اتهاماتی جدی علیه رهبران طالبان اشاره شده است. این اتهامات شامل: آزار و اذیت‌های جنسی محرومیت زنان و دختران از حقوق آموزش محدودیت در آزادی حرکت و بیان آگنس کالامار، دبیرکل عفو بین‌الملل، در واکنش به این اقدام گفت: «این تصمیم دادستان دیوان کیفری بین‌المللی یک تحول مهم است که به زنان و دختران افغانستان و اعضای جامعه اقلیت‌های جنسی امید می‌دهد. این گامی حیاتی برای پاسخگو کردن مسئولان محرومیت مبتنی بر جنسیت از حقوق اساسی است.» عفو بین‌الملل از جامعه بین‌المللی خواسته است تا «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان را به رسمیت بشناسد و تحقیقات دیوان کیفری بین‌المللی را به سایر جنایات ضدبشری گسترش دهد. این تحقیقات باید شامل قتل‌های غیرقانونی، شکنجه، ناپدید شدن‌های اجباری و جنایات جنگی باشد که از سال ۲۰۰۳ تاکنون رخ داده‌اند. پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، افغانستان با بحران جدی حقوق بشری مواجه شده است. زنان و دختران از حقوق آموزش، کار و مشارکت در زندگی اجتماعی محروم شده‌اند. همچنین، گزارش‌های متعددی از آزار و اذیت‌های گسترده علیه اقلیت‌های مذهبی و قومی منتشر شده است. افغانستان از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۷ تحت بررسی اولیه دیوان کیفری بین‌المللی قرار داشت. با مشخص شدن عدم انجام تحقیقات داخلی، دیوان در سال ۲۰۲۲ تحقیقات خود را مجدداً آغاز کرد. عفو بین‌الملل تأکید کرده است که درخواست صدور حکم بازداشت برای رهبران طالبان، نویدبخش امید تازه‌ای برای قربانیان نقض حقوق بشر در افغانستان است و این اقدام می‌تواند آغازگر دوره جدیدی از عدالت در این کشور باشد. جامعه بین‌المللی و نهادهای حقوق بشری اکنون بیش از پیش تحت فشار قرار گرفته‌اند تا به نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان رسیدگی کنند و تعهدات خود را برای تحقق عدالت عملی کنند.
محرومیت ۱.۵ میلیون دختر افغانستان از تحصیل؛ ملل متحد خواستار پایان ممنوعیت آموزشی شد
فرخنده: دفتر هماهنگی امور بشردوستانه ملل متحد (اوچا) در بیانیه‌ای به مناسبت روز جهانی آموزش بر اهمیت آموزش به‌عنوان «یک حق انسانی، یک خیر عمومی و مسئولیت مشترک» تأکید کرده و از محرومیت میلیون‌ها دختر افغان از حق تحصیل ابراز نگرانی کرده است. اوچا در این بیانیه اعلام کرده است: «ممنوعیت تحصیل متوسطه برای دختران در افغانستان که اکنون وارد سومین سال خود شده است، ۱.۵ میلیون دختر را از حق یادگیری محروم کرده است. این تخلف آشکار باید پایان یابد.» پس از تسلط طالبان بر افغانستان در ماه اسد سال ۱۴۰۰، محدودیت‌های گسترده‌ای بر تحصیل دختران اعمال شده است. این ممنوعیت که به دختران بالاتر از مقطع ابتدایی تحمیل شده، با انتقادهای شدید بین‌المللی روبه‌رو شده است. بسیاری از کارشناسان هشدار داده‌اند که این اقدام، آینده آموزشی، اجتماعی و اقتصادی افغانستان را با خطر جدی مواجه خواهد کرد. همزمان با بیانیه اوچا، کارزار گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی با استفاده از هشتگ‌های #روزبین‌المللیآموزش و #بگذاریددخترانافغان_بیاموزند آغاز شده است. این کمپین‌ها با هدف حمایت از حق تحصیل دختران افغان و فشار بر طالبان برای لغو محدودیت‌های آموزشی شکل گرفته‌اند. سازمان ملل متحد و نهادهای حقوق بشری بارها از طالبان خواسته‌اند تا این محدودیت‌ها را لغو کرده و زمینه دسترسی برابر به آموزش را برای همه فراهم سازند. این سازمان‌ها تأکید کرده‌اند که آموزش یک حق بنیادین بشر است و هیچ کشوری نباید از آن محروم بماند. به گفته تحلیل‌گران، محرومیت دختران از آموزش نه تنها حقوق اولیه آنها را نقض می‌کند، بلکه مانعی بزرگ در مسیر توسعه اجتماعی و اقتصادی افغانستان است. این وضعیت می‌تواند پیامدهای بلندمدتی برای نسل‌های آینده کشور به همراه داشته باشد و شکاف‌های عمیق‌تری در ساختار اجتماعی این کشور ایجاد کند. جامعه جهانی همچنان بر طالبان فشار می‌آورد تا با لغو این ممنوعیت، مسیر رشد و پیشرفت برای میلیون‌ها دختر افغان هموار شود.
برنامه جهانی غذا: هیچ کودکی در افغانستان نباید بین غذا و آموزش یکی را انتخاب کند
فرخنده: همزمان با روز جهانی آموزش، برنامه جهانی غذا (WFP) اعلام کرد که هیچ کودکی نباید مجبور شود بین غذا و آموزش یکی را انتخاب کند. این نهاد سازمان ملل روز جمعه (۵ دلو) در پیامی در شبکه اجتماعی «اکس» نوشت که برای بیش از ۷۰۰ هزار دانش‌آموز در افغانستان وعده‌های غذایی مقوی فراهم می‌کند. به گفته برنامه جهانی غذا، این میان وعده‌ها به دانش‌آموزان کمک می‌کند تا «تمرکز کنند، یاد بگیرند و آینده‌ای روشن بسازند که شایسته آن هستند.» روز جهانی آموزش که هر سال در ۲۴ ژانویه برگزار می‌شود، فرصتی برای تأکید بر اهمیت آموزش به‌عنوان یک حق بنیادین بشری است. با این حال، در افغانستان همچنان میلیون‌ها کودک به‌ویژه دختران از این حق محروم‌اند. بر اساس گزارش‌های ملل متحد، از زمان اعمال محدودیت‌های آموزشی توسط طالبان، بیش از ۱.۵ میلیون دختر از تحصیل در بالاتر از صنف ششم منع شده‌اند. این ممنوعیت تاکنون ۱,۲۲۵ روز ادامه یافته است. روزا اوتونبایوا، فرستاده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان، ممنوعیت آموزش دختران را «یک تراژدی» توصیف کرده و تأکید کرده است که این تصمیم نه تنها حقوق بشر را نقض می‌کند، بلکه مانعی جدی بر سر راه توسعه افغانستان است. برنامه جهانی غذا با ارائه وعده‌های غذایی مقوی به دانش‌آموزان تلاش دارد تا دسترسی به آموزش را بهبود بخشد. این ابتکار بخشی از تلاش‌های بین‌المللی برای کاهش تأثیرات بحران انسانی و آموزشی در افغانستان است. جامعه جهانی همچنان از طالبان می‌خواهد که محدودیت‌های اعمال‌شده بر آموزش دختران را لغو کرده و حق آموزش را برای همه شهروندان تضمین کند.
اتحادیه اروپا: آموزش باکیفیت برای همه در افغانستان ضروری است
فرخنده: همزمان با روز جهانی آموزش، اتحادیه اروپا اعلام کرد که در همبستگی با مردم افغانستان که برای حق اساسی آموزش و ساخت آینده‌ای پررونق تلاش می‌کنند، ایستاده است. نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان امروز (جمعه، ۵ دلو) با انتشار پیامی به مناسبت این روز تأکید کرد که آموزش باکیفیت و بدون تبعیض جنسیتی برای رفاه و خودکفایی افغانستان از اهمیت حیاتی برخوردار است. در این پیام آمده است: «اتحادیه اروپا در همبستگی با تمام افغان‌ها ایستاده است، زیرا آنها برای حق اساسی خود به آموزش و آینده‌ای پررونق تلاش می‌کنند.» روز جهانی آموزش، که هر ساله در تاریخ ۲۴ ژانویه برگزار می‌شود، بر اهمیت آموزش در دستیابی به صلح، توسعه پایدار و برابری تأکید دارد. موضوع امسال این روز «هوش مصنوعی و آموزش: حفظ عاملیت انسانی در دنیای خودکار» تعیین شده است که نقش فناوری را در بهبود آموزش برجسته می‌سازد. دفتر هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز این روز را با نگرانی از وضعیت کنونی آموزش دختران گرامی داشت. این نهاد اعلام کرد که بیش از ۱,۲۲۵ روز از منع تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم توسط طالبان می‌گذرد و همچنان بیش از ۱.۵ میلیون دختر از حق تحصیل محروم هستند. از زمان بازگشت طالبان به قدرت، آموزش دختران در افغانستان به یکی از موضوعات اصلی حقوق بشری تبدیل شده است. محدودیت‌های شدید اعمال‌شده از سوی طالبان واکنش‌های گسترده بین‌المللی را به همراه داشته است. اتحادیه اروپا، سازمان ملل و بسیاری از فعالان حقوق بشری بار دیگر تأکید کرده‌اند که دسترسی برابر به آموزش برای همه افغان‌ها، بدون تبعیض جنسیتی، کلید بازسازی و توسعه پایدار افغانستان است.