سازمان ملل: با پرداخت دیجیتلی کمک‌ها به نیازمندان افغان سریع‌تر توزیع خواهد شد
برنامه انکشافی ملل متحد و صندوق توسعه سرمایه این سازمان می‌گویند که پرداخت‌های دیجیتلی می‌تواند کمک‌ها را به نیازمندان افغانستان به ویژه زنان و جوامع منزوی در این کشور سریع‌تر و موثرتر برساند. گزارش این دو اداره ملل متحد که به تازگی نشر شده است، نشان می‌دهد که راه‌اندازی مجدد سیستم پرداخت دیجیتل افغانستان می‌تواند کمک‌ها را ارزان‌تر، سریع‌تر، هدفمندتر و شفاف‌تر کند. این گزارش همچنان گفته است که با چنین روش می‌توان به زنان و به حاشیه رانده‌ترین افراد بیشتر کمک فراهم کرد. پیش از این برنامهٔ انکشافی ملل متحد (UNDP) و صندوق توسعه سرمایه ملل متحد (UNCDF) با راه‌اندازی آزمایشی یک سیستم پرداخت دیجیتلی در ماه مارچ ۲۰۲۲، بیش از یک میلیون دالر را به اضافه‌تر از ۱۵هزار افغان نیازمند در نه ولایت افغانستان پرداخت کرده است. در اعلامیهٔ برنامه انکشافی ملل متحد آمده است: این پروژه توانست هزینه‌های انتقال را تا ۳۰ درصد کاهش دهد و زمان انتقال را از هفت روز به ۴۸ ساعت کاهش دهد. این نوع کمک‌رسانی پس از آن روی دست گرفته شده است که به گفتۀ برنامه انکشافی ملل متحد، بر اساس یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۲، بیش از ۱۷هزار خانواده در افغانستان شرکت کرده بودند، دو سوم پاسخ‌دهندگان به دریافت کمک‌های نقدی ارجحیت دادند. استیفن رودریگز، نماینده برنامۀ انکشافی ملل متحد در افغانستان، گفته است: دریافت پول نقد اضطراری برای افراد در مواقعی که بیشتر به آن نیاز دارند، در حالی که اطمینان حاصل شود که منابع در مسیر توزیع منحرف نمی‌شوند، هرگز به این اندازه مهم نبوده است. او گفته است که این امر مستلزم یک سیستم پرداخت دیجیتلی است که بتواند پول را در سراسر افغانستان «با لمس یک دکمه» جابجا کند، اما به نحوی که به وضوح قابل ردیابی و نظارت باشد.
دیدبان حقوق بشر: طالبان همچنان به سرکوب زنان و دختران ادامه می‌دهد
مسوول بخش زنان دیدبان حقوق بشر اعلام کرد، طالبان سرکوب زنان و دختران را تشدید کرده‌اند و در عین حال همچنان برای دریافت کمک‌های خارجی و به رسمیت شناخته شدن اصرار دارند. به گزارش فرخنده نیوز، هیدربار، مسوول بخش زنان دیدبان حقوق بشر شب گذشته با اشاره به گزارش دیدار نخست وزیر قطر با رهبر طالبان گفته که این دیدار نشانه‌ای از تمایل طالبان برای ادامه گفتگو با جامعه بین‌المللی نیست. به گفته وی، طالبان از یک‌سو پیوسته خواستار به رسمیت شناخته‌شدن اداره خود و دریافت کمک خارجی هستند و از سوی دیگر، سرکوب زنان را تشدید کرده‌اند. خبرگزاری رویترز گزارشی را چهارشنبه به دنبال دیدار محرمانه نخست وزیر قطر با هبت‌الله آخندزاده رهبر طالبان در قندهار در ماه ثور سال جاری منتشر کرد. افغانستان اکنون با محدودیت‌های شدید برای زنان و دختران و سایر در عرصه‌های زندگی مواجه است که بسیاری از کارشناسان بر این باورند که طالبان این محدودیت‌ها را به عنوان یک ابزار چانه زنی با جامعه جهانی استفاده می‌کنند.
دیدبان حقوق بشر می‌گوید «وعده‌های طالبان هیچ ارزشی ندارد»
هیدر بار، معاون بخش امور زنان دیدبان حقوق بشر در واکنش به دیدارهای دبیرکل شورای پناهندگان ناروی با مقام‌های طالبان می‌گوید که «وعده‌های طالبان هیچ ارزشی ندارد». یان ایگلند، دبیرکل شورای پناهندگان ناروی پس از دیدار با شماری از مقام‌های طالبان در قندهار گفته بود که آنان رهنمود بازگشت زنان به کار و تحصیل را «تقریبا» تکمیل کرده‌اند. ایگلند افزوده بود که گروه طالبان مایل به تطبیق راه‌حل «کار زنان برای زنان» برای پاسخگویی به بحران بشری در کشور است. معاون بخش امور زنان دیدبان حقوق بشر روز گذشته (دوشنبه، ۸ جوزا) با همرسانی خبری در این مورد در صفحه‌ی رسمی توییتر خود نوشته است که «بسیار امیدوارم که طالبان این کار را انجام دهند». خانم بار افزوده که «اما آنان بیش از یک‌ونیم سال می‌شود که وعده داده‌اند که به دختران اجازه می‌دهند به مکتب بروند»، در حالی‌که ما هیچ نشانه‌ای از پیشرفت در این زمینه نمی‌بینیم و برعکس، سرکوب زنان و دختران بیشتر شده است. به‌گفته‌ی خانم بار، طالبان در دور اول حاکمیت شان در افغانستان بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ میلادی نیز وعده‌های مشابه داده بودند و به آن عمل نکردند. معاون بخش امور زنان دیدبان حقوق بشر در پایان توییت خود تأکید کرده است که «وعده‌های طالبان هیچ ارزشی ندارد».
سازمان ملل: محدودیت‌های طالبان بر زنان به مثابه «جنایت علیه بشریت» توسط دادگاه لاهه بررسی شود
کارشناسان سازمان ملل متحد از دیوان بین‌المللی کیفری خواسته‌اند که محدودیت‌های وضع شده توسط طالبان بر زنان افغان را از منظر جنایت ضد بشری بررسی کند. دفتر هماهنگ‌کننده امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) این مطلب را روز دوشنبه، ۸ جوزا، به نقل از کارشناسان این سازمان گزارش داده است. در گزارش آمده است که محدودیت‌ها و قوانین وضع شده از سوی طالبان پس از ۱۵ آگست سال ۲۰۲۱، زنده‌گی زنان در افغانستان را هدف قرار داده و مردان از این محدودیت‌ها مستثنا بوده‌اند. براساس این گزارش، کارشناسان سازمان ملل متحد در اوایل ماه می سال ۲۰۲۳ ارزیابی‌های‌شان از محدودیت‌های وضع شده طالبان بر زنان افغان را همگانی کرده‌اند. یافته‌های آنان نشان می‌دهد که اقدامات طالبان، حقوق زنان و دختران افغان در بخش‌های تحصیل، آموزش، کار، آزادی حرکت، سلامت، استقلال بدنی و تصمیم‌گیری، اجتماعات و انجمن‌های مسالمت‌آمیز و دسترسی زنان به عدالت را نقض می‌کند. یک تن از کارشناسان سازمان ملل متحد از دادگاه بین‌المللی کیفری خواسته است تا بررسی کند که آیا جنایت علیه بشریت و آزار جنسی در افغانستان زیر تسلط طالبان اتفاق افتاده است یا خیر؟ دو کارشناس مستقل سازمان ملل متحد از جمله ریچارد بنت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر این سازمان و دوروتی استرادا تانک، رییس گروه کاری تبعیض علیه زنان و دختران، محدودیت‌های وضع شده بر زنان توسط طالبان در ۲۱ ماه تسلط این گروه را بررسی کرده‌اند. پیش از این، سازمان عفو بین‌الملل در پایان یک پژوهش از محدودیت‌های وضع شده توسط طالبان بر زنان افغان، از دادگاه بین‌المللی کیفری خواست که آنچه بر زنان افغانستان زیر تسلط طالبان گذشته است را از منظر جنایت ضد بشری بررسی کند.
کمیسیون حقوق بشر افغانستان خواستار بکارگیری روش‌های تازۀ فشار بر طالبان شد
کمیسیون حقوق بشر افغانستان خواستار بررسی، تشخیص و تعیین روش‌های جدی و تازۀ فشار از سوی جامعه جهانی و نهادهای معتبر بین‌المللی بر طالبان شده است. این کمیسیون ناوقت شب گذشته با نشر اعلامیه‌ای از پیشنهاد عفو بین‌الملل و کمیسیون بین المللی حقوقدانان در مورد ایجاد یک مکانیزم جهانی برای پاسخگویی به تخلفات طالبان علیه زنان نیز حمایت کرده است. کمیسیون حقوق بشر که فعالیت‌هایش را از بیرون افغانستان به پیش می‌برد، در اعلامیه‌ای گفت که باید در جریان رایزنی با فعالان حقوق بشر و مدنی، چنین مکانیزمی ایجاد شود. در اعلامیه آمده است: «کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان…از نهادهای معتبر جهانی و دولت‌های اثرگذار در امور افغانستان می‌خواهد تا در مشوره با نهادهای حقوق بشری و فعالان مدنی، روش‌های جدی و جدید فشار بر طالبان را بررسی، تشخیص و تعین کنند.» به گفته این کمیسیون، سازمان عفو بین‌الملل و کمیسیون بین‌المللی حقوقدانان به تاریخ ۲۵ می با نشر گزارشی، رفتار طالبان با زنان را مصداق جنایت علیه بشریت پنداشته از جامعه جهانی خواست تا با شناسایی این جنایات، میکانیزم‌های حسابدهی را بر طالبان وضع کنند. منبع افزوده است، «کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان در این راستا حاضر به همکاری بوده و زمینه را برای ایجاد گفت‌وشنود سازنده با ساختارها و شخصیت‌های مدنی و حقوق بشری مساعد می‌گرداند.» پیشتر سازمان عفو بین‌الملل و کمیسیون بین‌المللی حقوقدانان نیز به ادامه محدودیت‌های طالبان در برابر زنان واکنش نشان داده بود. عفو بین‌الملل روز جمعه ۲۶ می (پنجم جوزا) در گزارشی گفت که ادامه محدودیت‌ها و سرکوب غیرقانونی زنان باید شامل خشونت‌های ضد بشری و جنسیتی باشد و بر اساس قوانین بین‌المللی مورد بررسی قرار گیرد.
بحران صحی در افغانستان؛ سازمان ملل: 17 میلیون نفر با خطر مرگ مواجه‌اند
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل اعلام کرد عدم سرمایه‌گذاری در خدمات صحی نجات‌دهنده، به افزایش مرگ و میر آسیب پذیرترین افراد این کشور منجر خواهد شد. دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل در توئیترش اعلام کرد عدم سرمایه‌گذاری در خدمات صحی نجات‌دهنده، به افزایش مرگ و میر آسیب پذیرترین افراد این کشور منجر خواهد شد. اوچا افزود در سال جاری میلادی نزدیک به 500 میلیون دالر برای کمک به 15.6 میلیون نفر در افغانستان ضروری و مورد نیاز است. بر اساس برآورد سازمان ملل، آمار افراد نیازمند به خدمات صحی در افغانستان به 17.6 میلیون نفر می‌رسد. این در حالی است که سازمان صحت جهانی پیش از این گفته بود افغانستان با 638 مورد مرگ در هر صدهزار تولد زنده، بیشترین مرگ و میر مادران را در آسیا دارد. همچنین یونیسف نیز گفته بود انتظار می‌رود 2.3 میلیون کودک در سال 2023 با سوتغذیه شدید مواجه شوند و در شرایط کنونی 875 هزار این کودکان به درمان سوءتغذیه حاد شدید نیازمند هستند. این سازمان نیز خبرداد در سال جاری میلادی حدود 840 هزار زن باردار و مادر شیرده احتمالاً دچار سوتغذیه حاد می‌شوند.
نگرانی ائتلاف جنبش‌های اعتراضی زنان از «شرایط وحشتناک» زندانیان زن در زندان‌های طالبان
ائتلاف جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان با نشر اعلامیه‌ای در خصوص گزارش اخیر روزنامه «۸ صبح» در مورد وضعیت زندانیان زن در زندان‌های طالبان اظهار نگرانی کرده است. در اعلامیه ائتلاف جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان آمده است که این ائتلاف «به شدت نگران شرایط وحشتناکی است که زندانیان زن در زندان‌های طالبان در ولایت‌های جوزجان، فاریاب و سمنگان با آن روبرو هستند.» بر اساس گزارش اخیر روزنامه هشت صبح، این زنان در معرض نقض شدید حقوق بشر از جمله شکنجه جسمی، تجاوز جنسی و تحقیر قرار گرفته اند. ائتلاف زنان معترض افزوده است: «متاسفانه، به دلیل خطرات امنیتی وعدم وجود میکانیزم‌های حفاظتی، قربانیان قادر به شکایت مستقیم در مورد این سوء استفاده‌ها نیستند.» به گفته منبع، «بر اساس گزارش روزنامه هشت صبح حدود ۹۰ زن توسط طالبان در این ولایت‌ها زندانی شده‌اند و مورد بدرفتاری و سوء استفاده جنسی قرار گرفته اند. ۱۶ نفر از زندانیان زن در نتیجه تجاوز جنسی مکرر باردار شده و از سوی طالبان مجبور به سقط جنین شده اند. . علاوه بر این، خانواده‌های این زندانیان به دلیل‌عدم اجازه ملاقات با آن‌ها از اوضاع آن‌ها آگاهی ندارند.» این ائتلاف همچنان گفته که «کارمندان صحی در ولایت‌های فاریاب، سمنگان و جوزجان زنان متعددی را که به دلیل شکنجه و تجاوز جنسی دچار اسیب‌های شدید جسمی و روانی شده اند، درمان کرده اند. این نمونه‌ی از نقض فاحش حقوق بشر و نقض صریح ارزش‌های حقوق بشری بین المللی است که نیاز به رسیدگی فوری دارد.» ائتلاف جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان از هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) خواسته است تا فورا تحقیقات کاملی را در مورد نقض حقوق بشر و خشونت‌های مبتنی بر جنسیت در زندان‌های طالبان انجام دهد و طالبان را در برابر این جنایات پاسخگو قرار بدهد. ائتلاف جنبش‌های اعتراضی زنان همچنان خواسته‌اند: «ما همچنان از شورای حقوق بشر سازمان ملل و میکانیزم‌های حقوق بشری سازمان ملل میخواهیم به یافته‌های تکاندهنده گزارش هشت صبح رسیدگی کنند و این قضیه را به صورت جدی پیگیری کنند.» در اخیر اعلامیه تاکید شده است: «اقدام سریع و پاسخگویی برای حفاظت از حقوق، کرامت و رفاه زنان افغانستان به خصوص زنانی که در زندان‌های طالبان مورد شکنجه و تجاوز قرار میگیرند باید در اولویت کاری جامعه بین المللی در افغانستان باشد. جامعه بین المللی باید در محکوم کردن این جنایات از سوی طالبان و تضمین اجرای عدالت برای قربانیان متحد باشد.»
ادامه ممنوعیت کار زنان افغانستان؛ بخش زنان سازمان ملل: با گروه‌های مردانه کار نخواهیم کرد
بخش زنان سازمان ملل در افغانستان، می‌گوید که این نهاد بیشتر از دیگر دفترهای سازمان ملل متحد در افغانستان، از فرمان بازداشتن کار زنان از سوی طالبان متأثر شده است. این نهاد افزوده که زنان حاضر نیست با گروه‌های مردانه کار کنند. بخش زنان سازمان ملل، امروز (دوشنبه، ۱ جوزا) در بیانیهای، گفته که در هیچ کجای جهان، به جز افغانستان، مأموریت سازمان ملل به چالش کشیده نشده و زیر تأثیر قرار نگرفته است. بخش زنان سازمان ملل متحد، بازداشتن زنان از کار در دفترهای این سازمان را آخرین تجاوز به حقوق زنان خوانده است. به گفته این نهاد، «ممنوعیت کار زنان، ارزش‌هایی که ما بر آن باور داریم و جامعه‌ی بین‌المللی بر اساس آن‌ها بنا شده را نقض می‌کند.» بخش زنان سازمان ملل افزوده که ۷۰ درصد کارکنان این بخش و پنج درصد کارکنان همه دفترهای سازمان ملل را زنان تشکیل می‌دهند. در بیانیه‌ی زنان سازمان ملل، آمده است: «زنان سازمان ملل به طور منحصربه‌فردی تحت تأثیر این محدودیت‌های وضع‌شده روی زنان قرار گرفته است؛ اما ما با گروه‌های مردانه کار نخواهیم کرد. ما از روی‌کرد اصولی خود در کار با زنان، دست نخواهیم کشید.» این نهاد، همچنان گفته که هر کاری انجام خواهد داد تا اطمینان حاصل کند که ارائه‌ی کمک‌ها، بر زندگی زنان و دختران مؤثر است. گفتنی است طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان محدودیت‌های زیادی بر زنان وضع کرد؛ منع تحصیل و کار از محدودیت‌های عمده این گروه بر زنان کشور است.
نماینده یونیسف: بیشتر مقامات طالبان با ممنوعیت تحصیل دختران مخالف هستند
نماینده یونیسف در افغانستان اظهارداشت بسیاری از مقامات بلندپایه طالبان با ممنوعیت تحصیل دختران مخالف هستند. فران اکیزا نماینده صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد(یونیسف) در افغانستان می‌گوید، اکثریت عظیم وزیران و والی‌های طالبان با توقف تحصیل دختران پس از پایان تحصیلات ابتدایی مخالف هستند. نماینده یونیسف گفت مقامات طالبان با این حال تأکید می‌کنند که تصمیم برای لغو ممنوعیت آموزش و تحصیل دختران از صلاحیت‌های رئیس طالبان است. وی با اظهار اینکه مدارس در سطح ابتدایی به‌روی دختران در سراسر افغانستان باز هستند و در حال حاضر 2.5 میلیون دختر به مدرسه می‌روند، فعالیت مدارس ابتدایی را در راستای فراهم‌کردن آموزش ابتدایی و تقویت اجتماعی‌شدن دختران مهم خواند. اکیزا افزود طالبان برای احیای حق ادامه تحصیل دختران در مدارس بالاتر از کلاس ششم خواستار جداسازی کلاس‌های درسی براساس جنسیت، آموزش آموزگاران زن به دختران و معرفی لباس ویژه برای دانش‌آموزان هستند.
وضعیت زنان افغانستان؛ طاهره ناصری: باید با افکار طالبانی مبارزه کرد/جامعه بین‌المللی باید از زنان حمایت کند
طاهره از جمله زنان مبارزی‌ست که در جاده‌های کابل روزهای سختی را سپری کرده و حتا در کشور خودش در طول حاکمیت گروه طالبان بی‌پناه و مخفی زندگی کرده است. ترس و استرس اینکه طالبان اورا دست‌گیر کند، آرامش شب‌و روز را از وی گرفته بود. استرس بازداشت از سوی طالبان و از سوی دیگر بی‌کاری، فقر و و ناامنی در کشور دغدغه‌هایی بودند که طاهره ناصری را فرا گرفته بود. طاهره قبل از آمدن طالبان در یک نهاد خصوصی مصروف کار بود. در پهلوی آن فعالیت‌های مدنی و اجتماعی نیز داشت. بعدها با روکار آمدن گروه طالبان و وضع محدودیت‌ها بر زنان از سوی این گروه، طاهره به جنبش‌های اعتراضی در برابر گروه طالبان پیوست. با مبارزه و اعتراض در جاده‌های کابل برای دادخواهی برای زنان حاشیه‌نشین افغانستان به مبارزه پرداخت. فعالیت‌های مدنی طاهره بیشتر از قبل شده بود. مجبور بود تا برای سرکوب این محدودیت‌ها با جمعِ از زنان معترض به جاده ها آمده و علیه این تبعیض جنسیتی در کشورش صدا بلند کند. برایش روزهای سختی بود. طاهر از روزهای سخت مبارزه‌اش در افغانستان چنین روایت می‌کند: تعداد زیادی از مردان افغانستان ایدئولوژی طالبانی دارد. این را از وقتی‌که در صف مبارزات خیابانی پیوستم، فهمیدم. زمانی‌که مرا از برنامه‌ها و مصاحبه‌های تلویزیونی و یا در جاده‌ها در اعتراضات می‌دیدند، مرا تحقیر و توهین میکردند. مرا فاحشه خطاب میکردند. این خیلی اذیت کننده بود.» طاهره از عدم حمایت مردان افغانستان شاکی است. حتا طوری‌که این افکار بر زنان حاشیه‌نشین و زنانِ که از حق و حقوق خویش بی‌خبر اند، خواسته و یا ناخواسته تحمیل شده است که آن‌ها نیز دنباله‌رو مردان زن‌ستیز اند. ادامه این وضعیت و مجادله با افکار طالبانی جمع کثیری از مردم افغانستان، طاهره را نگران ساخته است. او مبارزه با چنین افکاری را کاری دشوار توصیف می‌کند. طاهره از روزی‌که توسط استخبارات طالبان تحت پیگیری بود چنین روایت می‌کند: «زمانی که بخاطر محدودیت‌های گروه طالبان بر زنان هر روز محدودیت‌های جدیدی وضع می‌شد، ما کنفرانس مطبوعاتی دایر کردیم و از تمام رسانه‌ها خواستیم که این کنفرانس را پوشش بدهد و من شخصا انتقاد تندی از این گروه نمودم.» بعداز آن برای مصاحبه با یک تلویزیون خصوصی تحت نظر این گروه دعوت شدم. من آنجا نیز بخاطر این محدودیت‌ها و کنفرانس که دایر کرده بودیم، سخن گفتم. هرچند که توسط آن رسانه به من گفتند که انتقادی از این گروه نداشته باشم. ولی من خاموش نماندم و انتقادم را از این گروه نمودم. بعداز مصاحبه من مورد تعقیب قرار گرفتم. استخبارات این گروه بامن تماس گرفتند که بابت سخن‌هایم در این مصاحبه برای‌شان وضاحت بدهم. یک‌ونیم ماه من تحت تعقیب این گروه بودم. به این خاطر مجبور به ترک وطن شدم.» وی از سلب آزادی بیان در افغانستان شدیدا انتقاد می‌کند. طاهر معتقد است که رسانه‌های داخل افغانستان سانسور شده و تحت نظر طالبان نشرات داشته و «جنایت‌های» گروه طالبان پنهان می‌شود. به گفته وی، طالبان منتقدین خود را دست‌گیر و شکنجه کرده و مردم افغانستان را به یک انزوا فرو برده است. طاهره از تمام مردم افغانستان می‌خواهد که اتحاد و همبستگی شان را حفظ کرده و با ایدئولوژی «زن‌ستیزانه‌ی طالبان» مبارزه کند. طاهره همچنان از سازمان‌های بین‌المللی خواهان این‌ست که در کنار زنان و دختران محروم افغانستان بایستند و گام به گام با زنان افغانستان باشد. وی ابراز نگرانی در حد یک خبر و یا اعلامیه‌ها از سوی نهادهای حامی حقوق‌بشر و سازمان‌های بین‌المللی برای زنان افغانستان، کافی ندانسته و می‌خواهد به‌طور جدی این نهادها بر طالبان بخاطر محدودیت‌ها بر زنان، فشار وارد کند. تا زنان افغانستان بتواند از حقوق ابتدایی‌شان که همانا تحصیل و کار است، بهره‌مند باشد.