ترس از اخراج و به دام افتادن طالبان، کابوس مهاجران افغانستان در ایران
فرخنده: شماری از خبرنگاران، فعالان حقوق بشر و نظامیان پیشین در یک تجمع اعتراضی دست کمک به سوی ایران دراز کردند تا با اخراج اجباری، آنان را به طالبان تسلیم نکنند. بر اساس گزارش ها، دیروز یکشنبه ۹ ثور سال جاری برخی از روزنامه‌نگاران، فعالان حقوق زن و مدافعان حقوق بشر، که از ترس طالبان و برای حفظ جان خود و فامیل شان به ایران پناه برده بردند در یک گردهمایی خواستار توقف اخراج اجباری از ایران شدند. این فعالان جامعه ی مدنی و روزنامه نگاران می گویند اگر به افغانستان برگردانده شود با خطر مرگ روبرو می شوند زیرا کسانیکه که قبلا به افغانستان برگشته توسط طالبان، بازداشت شکنجه و حتی کشته شده است. آنان، از دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهنده‌گان خواسته‌اند تا مانع اخراج اجباری‌شان از ایران به افغانستان شوند. این افراد همچنان با صدور قطع‌نامه‌ای از نهادهادهای بین‌المللی و کشورها خواستار تسریع روند رسیده‌گی به درخواست‌های پناهنده‌گی‌شان شده‌اند. امید پویا، یکتن از برگزارکننده‌گان این نشست گفته است که شمار زیادی از پناهنده‌گان افغان در ایران، تحت تعقیب طالبان قرار دارند. این در حالی است که پس از تسلط دوباره طالبان در افغانستان تعدادی زیادی از خبرنگاران، فعالان حقوق زن و و نظامیان پیشین به خاطر امنیت جان شان به کشور همسایه مهاجر شدند. بربنیاد آمارهایی غیررسمی، حدود ۷۰ خبرنگار و خانواده‌های‌شان در ایران به سر می‌برند. آنان از نزدیک به سه سال به این‌سو در انتظار دریافت ویزای بشردوستانه از سوی کشورهای مهاجرپذیر هستند. با وجود اینکه طالبان عفو عمومی اعلام کرده بود اما این گروه هر روز جان نظامیان پیشین را می گیرد. دو روز قبل نیز دو تن از نظامیان حکومت پیشین که به تازگی از ایران اخراج شده بود توسط طالبان بازداشت و پس از آزادی در اثر شکنجه ی زیاد این گروه جان باخت.
جان باختن دوتن پس از آزادي از زندان طالبان
با وجود آنکه پس از حاکميت طالبان در کشور جنگ های داخلی به ندرت کاهش یافته اما بازار مرگ افراد ملکی، نیروهای های نظامی پیشین و حوادث طبیعی به گونه ی چشم گیری افزایش یافته است. بر اساس گزارش ها دو تن از نظامیان حکومت پیشین پس از آزادی از زندان طالبان جان باخته است. منابع محلی شنبه( ۲۸ ثور) در ولایت پروان می گویند که یک تن از نظامیان پیشین بعد از چاشت روز جمعه پس از یک روز رهایی از زندان طالبان در اثر شکنجه ی زیاد جان باخت. گفته می شود این نظامی فواد نام داشته و به تازگی از ایران اخراج شده بود. وی روز پنج شنبه هفته ی گذشته باز داشت و پس از یک شبانه روز آزاد شده بود. با این حال یک نظامی پیشین دیگر نیز یک سال پس از رهایی از زندان طالبان در پروان جان باخته است. این نظامی پیشین ناظر نام داشت و روز جمعه، ۷ ثور، در روستای «خواجه‌محمدخیل» از مربوطات ولسوالی جبل‌السراج جان باخت. منابع از ولایت پکتیکا خبر می دهد که یک نوجوان ۱۴ ساله از روستای غت ولسوالی وازیخوا ولایت پکتیکا توسط نیروی های استخبارات طالبان بازداشت و کشته شده است. به گفته ی منابع این نوجوان محمد رفیق نام داشت و پس از بازداشت توسط طالبان در داخل ساختمان مدیریت استخبارات این گروه تیر باران شده است. این در حالی است که طالبان پس از تسلط دوباره در کشور بارها از امنیت کامل شهروندان کشور خبر داده و گفته است که مردم افغانستان در یک فضایی صلح و آرامش زندگی می کنند. این گروه هم چنان در اوایل روزهای حاکميت اش در افغانستان عفو عمومی نیز اعلان کرده بود.
نگرانی عفو بین الملل، از آزادی بیان در افغانستان
فرخنده: سازمان عفو بین‌الملل روز جمعه (۲۷ ثور) در گزارش تازه خود خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط چهار خبرنگار از بند طالبان در ولایت‌های خوست و غزنی و لغو دستور تعلیق نشرات تلویزیون‌های «نورین» و «بریا» از سوی این گروه شد. سازمان عفو بین‌الملل گفته است: «فضای آزادی بیان با حملات مداوم طالبان به شدت کاهش یافته است و تا آگست ۲۰۲۳ بیش از ۸۰ درصد از زنان روزنامه‌نگار به‌دلیل افزایش محدودیت‌ها توسط طالبان رسانه‌ها را ترک کرده‌اند.» این سازمان هم چنان گفته است که هیچ خبرنگار نباید به خاطر انجام مسؤلیت بازداشت یا زندانی شوند. طالبان با حمله به رسانه ها می خواهد که آزادی بیان را در این کشور به طور کامل از بین ببرد. در اعلامیه ی این سازمان هم چنان آمده است که پس از تسلط دوباره ی طالبان در کشور، نیم از رسانه ها فعالیت شان را توقف داده و خبرنگاران به خاطر حفظ امنیت مهاجر ویا وظیفه اش را ترک کردند. طالبان روز دوشنبه (۳ ثور) اسماعیل سعات، خبرنگار «رادیو ناز»، وحیدا‌لله معصوم، خبرنگار «رادیو اقرأ« احسان‌الله تسل، خبرنگار رادیو «اولس غږ» در ولایت خوست را به اتهام «نشر موسیقی» و «تماس تلفنی با شنوندگان زن» بازداشت کردند. در ولایت غزنی اما این گروه حبیب الرحمان تاثیر، گزارشگر رادیو آزادی را در اوسط ماه حمل بازداشت و زندانی کرده است. وزارت اطلاعات فرهنگ طالبان هم چنان در ۲۸ ماه حمل دستور تعلیق نشرات تلویزیون‌های خصوصی «نورین» و «بریا» را تا زمان تصمیم دادگاه، صادر کرد. این سازمان در حالی برای خبرنگاران دادخواهی می کنند که در این اواخر باز داشت و زندانی کردن خبرنگاران افزایش یافته و طالبان به بهانه های مختلف روزنامه نگاران را باز داشت و زندانی می کنند
اتحادیه جهان اسلام، خواهان بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها برروی دختران در افغانستان شدند
فرخنده: اتحادیه‌ی جهان اسلام با ابراز نگرانی از وضعيت زنان در افغانستان، و منع دختران از تحصیل را محکوم کرده و از طالبان خواستند تا دوباره دروازه های مکاتب و دانشگاه‌ها را به روی دختران باز کنند. این اتحادیه روز جمعه ۲۷ ثور در نشست بیست و سومین اجلاس شورای فقه اسلامی که در مکه برگزار شده بود خطاب به طالبان گفت: این گروه از حدود سه سال به این‌سو دختران و زنان را از آموزش، تحصیل و کار در افغانستان منع کرده‌اند. طالبان تا اکنون برخلاف خواست بیشتر کشورهای اسلامی، مکاتب و دانشگاه‌ها را به روی دختران بازگشایی نکرده‌اند. در اعلامیه ی اتحادیه ی جهان اسلام که «این شورا توصیه می‌کند که کشورها و مسلمانان در سراسر جهان به زنان اجازه دهند تا دانش مفید در زمینه‌های مختلف را فرا گیرند و آنان را از این امر محروم نکنند.» آین اتحادیه هم چنان نقش زنان را در جامعه ارزنده خوانده و گفته است که زنان و مردان بجز بعضی موارد استثنا، حقوق برابر دارند. این در حالی است که طالبان پس از تسلط دوباره در کشور دروازه های مکاتب و دانشگاه‌ها را به روی دختران بستند این عملکرد طالبان علیه زنان و دختران افغانستان، واکنش های تند جهانی را نیز در پی داشته است.
فعالان زن: جهان نباید روند زن ستیزانه در افغانستان را نادیده بگیرد
فرخنده: جنبش اعتراضی زنان” پنجره ی امید” در پاکستان جمعه ۲۶ اپریل طی یک اعلامیه از نقض حقوق بشر در افغانستان گفته است که جهان باید در کنار زنان و مردم افغانستان بایستد. این زنان در پیوند به افزایش نقض حقوق بشر در افغانستان گفته است که حمایت های غیر مستقیم جامعه جهانی،تحت نام کمک های بشر دوستانه وتعامل سازمان های بین المللی وکشور های منطقه با طالبان، ونیز چشم پوشی ازجنایات بشری طالبان باعث افزایش بی پیشینه نقض حقوق بشری وحذف سیستماتیک زنان گردیده است. در ادامه ی اعلامیه هم چنان آمده است که معافیت طالبان از جنایات جنگی وجنایت علیه بشریت به طالبان جرئت داده است تا مجازات های خلاف کرامت انسانی، اعدام ها،سنگسارها، شلاق وقطع عضو را بالای شهر وندان افغانستان عمومی وعلنی اجرا نماید. جنبش اعتراضی پنجره ی امید با اشاره به گزارش سالانه ی وزارت خارجه ی آمریکا و سازمان ملل گفته، با وجودیکه وزارت خارجه آمریکا باانعکاس انواع جنایات بشری طالبان در گزارش سالانه خود بالخصوص تجاوز جنسی گروهی بر زنان زندانی گوشه از فاجعه حقوق بشری را به نشر رسانده اما این نشر این گزارش ها بدون عملکرد علیه طالبان هیچ امیدی برای زنان ندارد. این در حالی است که سازمان عفو بین‌الملل نیز در گزارش سالانه خود بحران حقوق بشری درافغانستان را راپور داد اعضای این جنبش می گوید ما به ده ها اعلامیه وگزارش را توسط دولت ها وسازمان ها شاهد هستیم.ولی گزارش دهی هیچ تغیر دروضع زنان به میان نیاورده است. به گفته‌ی اعضای این جنبش، این اعلامیه ها در صورت مفید است. که محتوای آن برای حامیان منطقوی و جهانی طالبان عبرت انگیز باشد. واز آن برای بهبود وضع حقوق بشر درآینده کار گرفته شود. در صورتیکه کمک های مالی، روابط دیپلماتیک،تلاش های پیدا وپنهان برای به رسمیت شناسی طالبان، عادی سازی روابط وچشم پوشی از جنایات طالبان همچنان ادامه یابد. ما بیش تر از امروز شاهد فاجعه حقوق بشری وسرکوب وانزوای زنان خواهیم بود. در ادامه ی این اعلامیه هم چنان در اشاره به وضعيت زندگی زنان در زندان های طالبان گفته شده و آمده است که زنان معترض و زندانی شده در زندان های خفن طالبان با انواع شکنجه، آزار و اذیت، تجاوز روبرو هستند که باعث می شود این زنان بعد از حمل سقط جنین کنند. این جنبش خطاب به حامیان طالبان گفته است که باید عملکرد طالبان علیه زنان و مردم افغانستان احساس شرم کنند. در آخیر این اعلامیه اعضای جنبش پنجره ی امید از جهان خواسته است که دست از کمک و حمایت طالبان بردارند و طالبان باید تحت فشار قرار بگیرد.طالبان تحریم شود. محاکمه ومجازات طالبان جایگزین معافیت از مجازات جنایات بشری شان شود. این اعتراضات در حالی صورت می‌گیرد که طالبان پس از تسلط دوباره در افغانستان متهم به نقض حقوق بشر در افغانستان بوده و این با وضع ده ها موارد محدود کننده علیه زنان، رسانه ها و مردم افغانستان آنان را مجبور به مهاجرت ویا از اجتماع حذف کردند.
کرن دیکر: آمریکا برای ایجاد تغییر در افغانستان، در کنار مردم است
فرخنده: کرن دیکر، کاردار سفارت آمریکا برای کابل، دیروز پنج شنبه ۶ ثور در صفحه ی ایکس نوشت که مدافعان حقوق بشر قهرمانانش هستند و هرگز از ایجاد تغییر در افغانستان، دست نخواهد کشید. وی همچنان افزوده است که گزارش آخیر وزارت خارجه ی آمریکا در مورد نقض حقوق زنان و محدویت های طالبان علیه رسانه ها، اقلیت ها و زنان مبارز، را برسی کرده است. خانم دیکر هم چنان گفته است که «هر روز ما مخالفت خود را با این محدودیت‌ها ابراز می‌داریم. من می‌خواهم مردم افغانستان بدانند که در این راستا تنها نیستند و ما هرگز از دادخواهی برای ایجاد تغییر دست نخواهیم کشید.» این در حالی است که طالبان پس از تسلط دوباره در کشور محدودیت های زیادی را علیه شهروندان کشور مخصوصا بر زندگی زنان وضع کرده است. با بسته کردن دروازه های مکاتب، دانشگاه و مراکز آموزشی به روی دختران بالاتر از صنف ششم این گروه بار ها از سوی کشورهای جهان و نهاد های حقوق بشر به نقض حقوق بشر متهم شده است. اتهامی که بار از سوی این گروه رد شده است.
ژولیا پارسی، نامزد جایزه‌ای نوبل انتخاب شد
فرخنده: بر اساس گزارش ها، فریدنوم (یکی از نهاد های حقوق بشر در کشور) پنج شب شنبه ۶ ثور اعلام کرده است که ژولیا پارسی یکی از اعضایی جنبش خودجوش زنان معترض، از سوی این نهاد منحیث نامزد جایزه ی معادل نوبل حقوق بشر معروف به ” مارتین انالز ایوارد” در میان ده زن دیگر انتخاب شده است. برنده ی نهایی این جایزه در تابستان سال ۲۰۲۴ اعلام خواهد شد. خانم پارسی پس از تسلط دوباره ی طالبان در کشور، برای دفاع از حقوق زنان، بار ها با بلند کردن صدای اعتراض در مقابل طالبان، در جاده های کابل راه پیمایی کردند. به رغم سرکوب اعتراضات زنان توسط طالبان، اما ژولیا پارسی در مدت بیشتر از دونیم سال حاکميت طالبان در کشور، در زمینه ی حقوق از دست رفته ی زنان مبارزه کرد. وی در به تاریخ ۵ میزان سال گذشته این زن معترض را همراه با فرزندش از خانه‌‌شان در منطقه قلعه فتح‌الله شهر کابل بازداشت کرده بودند. سرانجام خانم پارسی پس از حدود سه ماه در ۲۷ ماه قوس گذشته از زندان طالبان آزاد شده بود. جایزه ” مارتین انالز دیوارد” برای کسانی اهدا می شود که به خاطر نقض حقوق بشر مبارزه کرده باشد این جایزه در سال ۲۰۱۹ به عبدالعزیز محمد، فعال حقوق بشر از سودان و دو سال پیش از آن در سال ۲۰۱۷ به محمد زارع از مصر اهدا شده بود.
نگرانی سازمان ملل، از نقض حقوق هزاره‌ها در افغانستان
سازمان ملل در گزارش سالانه ی خود بیشتر به نقص حقوق هزاره تحت حاکمیت طالبان پرداخته و گفته است که طی بیشتر از دونیم سال حاکميت طالبان، هزاره های افغانستان در سکتور های مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بيشترين آسیب را دیده است. فرخنده: سازمان ملل متحد در( ۵ثور) گزارش سالانه ی خود را در مورد وضعیت حقوق بشر در جهان و افغانستان نشر کرد. در این گزارش آمده است که در افغانستان طالبان دعاوی بر سر زمین و مواشی را به نفع کوچی‌ها که از نظر قومی پشتون هستند، فیصله کرده‌اند و هزاره‌ها را در پرونده‌های مربوط به مفقودشدن مواشی در بیش از بیست سال پیش، مجبور به پرداخت غرامت به آنان کرده‌اند. این سازمان هم چنان گفته است که در یک سال اخیر چندین موارد از حمله ی کوچی ها علیه هزاره ها ره ثبت کرده و هم چنان به قتل های زنجیره ی هزاره در ولسوالی های مختلف نیز پرداخته شده است. سازمان عفو بین‌الملل گفته است: «علاوه بر ضرب‌وشتم هزاره‌ها و تخریب اموال آنان، از جمله وسایل نقلیه، خانه‌ها و محصولات زراعتی، شش مرد هزاره بین ماه جون تا آگست [۲۰۲۳] در منطقه‌ی خاص ارزگان ولایت ارزگان کشته شده‌اند.» این سازمان هم چنان گزارش داده است که در ادامه ی قتل و کشتار هزاره ها در طول چندین سال اخیر دو مرد هزاره نیز در ماه اکتبر سال ۲۰۲۳ در مرز بین ولسوالی‌های لعل‌وسرجنگل و دولت‌یار در غور کشته شده اند. به گفته ی این سازمان، در حکومت طالبان، بر علاوه ی هزاره ها تاجک ها و ازبک ها نیز به حاشیه رانده شده و مجبور یه ترک پناه گاه خود شدند. سخنگوی این سازمان در اشاره به عقاید دینی مردم گفته است که طالبان مراسم عزاداری شیعیان را محدود ک آزادی بیان را نیز سانسور کرده است. با این حال ، در ۲۸ جولای سال ۲۰۲۳ براثر تیراندازی نیروهای طالبان برای متفرق کردن عزاداران روز عاشورا، چهار شیعه‌ی هزاره، به‌شمول یک کودک و یک زن کشته و شش نفر دیگر زخمی شده‌اند. این سازمان هم چنان با ابراز نگرانی از وضعيت حقوق بشر در افغانستان گفته است که مردم افغانستان در یک سرنوشت نامعلوم زندگی می کند زنان و دختران افغانستان حملات و کشتار غیرقانونی، مجازات‌های علنی، آزادی بیان و آزادی اجتماعات، وضعیت دگرباشان جنسی و مدافعان حقوق بشر، حقوق پناهندگان و آوارگان داخلی مشکلات اساسی مردم طی یک سال اخیر بودند. سازمان عفو بین‌الملل گفته است که در سال ۲۰۲۳ میلادی دسترسی مردم افغانستان به عدالت به‌شدت محدود شد؛ زیرا طالبان قوانین سابق را به تعلیق درآوردند و یا لغو کردند و به‌جای آن تفسیر محدودی از قوانین شرعی معرفی کردند. این نهاد همچنین گفته است که طالبان متخصصان قضایی و حقوقی را برکنار و به‌جای آنان افراد مورد نظر خود را جایگزین کرده‌اند. این در حالی است که سازمان ملل بار ها از نقض حقوق بشر در افغانستان شکایت کرده است اما طالبان نقض حقوق بشر را در افغانستان کاذب خوانده و گفته است مسائل داخلی کشور مربوط کشورهای جهان نمی شود.
افتتاح سنگ تهداب یک مکتب دخترانه توسط مردم در دایکندی
فرخنده: با آن که طالبان هر روز در ولایت های مختلف کشور مکاتب دخترانه را به مدارس دینی تبدیل می کنند اما باشندگان علم پرور دایکندی دیروز چهارشنبه( ۵ثور) سنگ تهداب یک مکتب دخترانه را در روستایی عاسور شهرستان به هزینه ی شخصی خود گذاشت. منابع محلی در ولایت دایکندی می گوید قرار است این مکتب ۱۲ صنف درسی داشته باشد که کار ساخت و سازمان آن در ماه قوس سال جاری به پایان خواهد رسید. این مکتب با هزینه ی چهار میلیون افغانی ساخته می شود که این پول از طرف افراد خیرخواه، کسبه‌کاران، تاجران و مهاجران پرداخت می‌شود. باشندگان روستایی عاسور می گویند که این مکتب در حال حاضر ۲۷۶ دانش‌آموز در دوره‌ی ابتدائیه دارد و با تکمیل شدن ساختمان آن، این دانش‌آموزان صاحب صنف‌های درسی معیاری خواهند شد. قبل از این نیز در برخی از ولسوالی ها و مناطق دور دست کشور، مردم از پول شخصی خویش مکتب یا شفاخانه ساخته بودند.
فعالان حقوق زن: صدای زنان افغانستان باید به طور مستقیم به گوش جهانیان برسد
فرخنده: بخش زنان سازمان ملل متحد امروز چهارشنبه( ۵ثور) به مناسبت روز جهانی( چندجانبه گرایی و دیپلوماسی برای صلح) در صفحه ی ایکس خود نوشت صدای زنان افغانستان باید به طور مستقیم به گوش جهانیان برسد. به گفته این نهاد، زنان افغانستان قربانی اصلی رویداد های طبیعی و سیاسی در کشور هستند و صدای زنان باید به طور مستقیم به جهان انعکاس داده شود. این نهاد هم چنان گفته است که «ما از هر بازیگر چندجانبه می‌خواهیم تا فضاهایی را ایجاد کند که در آن صدای زنان افغان به‌طور مستقیم شنیده شود و کمک مالی را پشت سر زنان افغان بگذارند.» به گفته این نهاد زنان و دختران بیشترین آسیب رویدادهای طبیعی را نیز در افغانستان متحمل می‌شوند. بخش زنان سازمان ملل گفته است که این نهاد در افغانستان، به‌طور خستگی‌ناپذیر با شرکای خود کار می‌کند تا نیازهای زنان را در مرکز پاسخ‌های بشردوستانه قرار دهد. این در حالی است افغانستان اخیرا گواه رویدادهای مرگ‌بار طبیعی بوده است. بارندگی شدید و سیلاب روزهای اخیر در کشور جان ده‌ها نفر را گرفته‌اند. مخ زنان بیشترین قربانی این رویداد های طبیعی هستند.