اتحادیه اروپا بر تداوم حمایت از خدمات صحی برای زنان در افغانستان تأکید کرد
فرخنده: اتحادیه اروپا هم‌زمان با کارزار جهانی ۱۶ روزه مبارزه با خشونت علیه زنان اعلام کرد که به پشتیبانی خود از خدمات صحی در افغانستان ادامه می‌دهد تا زنان، دختران و مادران بتوانند به مراقبت‌های ضروری دسترسی داشته باشند. این نهاد روز سه‌شنبه با نشر بیانیه‌ای گفت که تقویت دسترسی زنان به درمان و مراقبت‌های حیاتی بخشی از تعهدات آن در برابر بحران جاری افغانستان است. به‌گفتهٔ اتحادیه اروپا، کمک‌ها تنها به عرصه خدمات صحی محدود نمی‌شود و آموزش زنان برای تبدیل‌شدن به کادرهای متخصص نیز شامل برنامه‌ها است. اتحادیه اروپا تأکید کرده است که پایان‌دادن به خشونت و ایجاد محیط امن، شرط اساسی برای ارائه خدمات درمانی قابل‌اعتماد به همه شهروندان است. این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که پس از بازگشت طالبان به قدرت، محدودیت‌ها و فشارها بر زنان در بخش صحی افزایش یافته و بسیاری از آنان برای دسترسی به خدمات ابتدایی با موانع گسترده مواجه‌اند.
جنبش زنان افغانستان: خشونت در افغانستان یک نظام سازمان‌یافته است، نه یک رفتار فردی
فرخنده: هم‌زمان با آغاز کارزار جهانی شانزده‌روزه مبارزه با خشونت علیه زنان، جنبش زنان افغانستان برای عدالت و آزادی با نشر بیانیه‌ای هشدار داد که زنان و دختران افغان زیر «ساختاری‌ترین و بی‌سابقه‌ترین موج خشونت در جهان» قرار دارند و از جامعه جهانی خواست به بحران حقوق بشری در افغانستان واکنش فوری و عملی نشان دهد. با شروع کارزار جهانی شانزده‌روزه محو خشونت علیه زنان، جنبش زنان افغانستان برای عدالت و آزادی در بیانیه‌ای اعلام کرد که وضعیت زنان و دختران در افغانستان به مرحله‌ای رسیده که خشونت دیگر یک پدیده اجتماعی یا فردی نیست، بلکه به گفته این جنبش، «به ستون اصلی حکمرانی طالبان تبدیل شده است». در این بیانیه، ممنوعیت آموزش و کار، حذف زنان از فضاهای عمومی، محدودیت‌های شدید رفت‌وآمد، بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه، ناپدیدسازی، قتل‌های هدفمند و شلاق‌های علنی از جمله نشانه‌های نظام‌مند شدن خشونت در افغانستان عنوان شده است. جنبش زنان افغانستان تاکید کرده که آنچه امروز در افغانستان جریان دارد «یک سازوکار برنامه‌ریزی‌شده برای خاموش‌سازی زنان» است؛ روندی که نه‌تنها هویت و صدا، بلکه آزادی و آینده نسل جدید را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این جنبش می‌گوید بی‌تفاوتی سیاسی و سکوت جامعه جهانی در برابر این وضعیت، عملاً به تقویت ساختار خشونت کمک کرده و تعامل بدون قیدوشرط با طالبان، مسیر پاسخ‌گویی را مسدود می‌سازد. در بخشی از این بیانیه آمده است که سیاست‌های طالبان علیه زنان مصداق آشکار خشونت جنسیتی و «آپارتاید جنسیتی» است و باید به‌عنوان یک پرونده فوری حقوق بشری در سازمان ملل مطرح شود. جنبش زنان تعامل سیاسی با طالبان را بدون تضمین حقوق زنان «مشروعیت‌بخشی به خشونت» توصیف کرده و از جامعه جهانی خواسته است از مدافعان و فعالان زن افغان حمایت عملی و قابل‌سنجش انجام دهد. این جنبش همچنین بر ضرورت برچیده‌شدن ساختارهای مردسالار و پاسخ‌گو ساختن عاملان خشونت تأکید کرده و هشدار داده است که «سکوت در برابر خشونت، همدستی با خشونت است». در پایان بیانیه، با اشاره به آغاز کارزار جهانی شانزده‌روزه، پیام جنبش چنین جمع‌بندی شده است: زنان افغانستان به مبارزه ادامه خواهند داد و صدای آنان خاموش نخواهد شد؛ ایستادگی آنان برای حق زندگی، حق آزادی، حق آموزش و حق کار ادامه دارد.
فعالان زن افغانستان در ایران: سازمان ملل باید خشونت ساختاری طالبان علیه زنان در افغانستان را پیگیری کند
فرخنده؛ شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان در ایران، به مناسبت ۲۵ نوامبر و آغاز کارزار جهانی منع خشونت علیه زنان، گردهمایی اعتراضی و آگاهی‌بخشی برگزار کرد و از سازمان ملل خواست که باید خشونت ساختاری طالبان علیه زنان در افغانستان را پیگیری کند. همچنان آنان نسبت به افزایش خشونت‌های ساختاری، اجتماعی و خانوادگی علیه زنان در افغانستان هشدار داد. در این برنامه، شرکت‌کنندگان با رنگ‌آمیزی دستان خود به رنگ نارنجی و پوشیدن شال‌های نارنجی—نماد جهانی مبارزه با خشونت—همبستگی‌شان را با کارزار «دنیا را نارنجی کنیم» اعلام کردند. برگزارکنندگان گفتند زنان افغانستان در ایران، باوجود شرایط دشوار مهاجرت، تلاش دارند صدای اعتراض و مطالبه‌گری‌شان خاموش نشود. این تجمع با قرائت بیانیه رسمی شبکه همراه بود؛ بیانیه‌ای که در آن خشونت علیه زنان «نقض آشکار حقوق بشر» خوانده شده و تأکید شده که زنان و دختران افغان سال‌هاست زیر فشار تبعیض‌های سیستماتیک، محدودیت‌های اجتماعی، ناامنی، خشونت خانگی و آزار روزمره زندگی می‌کنند. در بخشی از این بیانیه آمده است که: خشونت علیه زنان توسط طالبان هیچ توجیهی ندارد و باید بی‌درنگ متوقف شود؛ آموزش، آگاهی‌بخشی و توانمندسازی زنان از ابزارهای کلیدی کاهش خشونت است؛ حمایت از قربانیان، به‌ویژه زنانی که در افغانستان شکنجه شده‌اند، باید از طریق پناه، مشاوره و خدمات اجتماعی گسترش یابد؛ مشارکت معنادار زنان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی به‌عنوان شرط بنیادین برای جامعه برابر باید تضمین شود؛ نهادهای بین‌المللی و مدافع حقوق بشر باید به وضعیت زنان افغانستان توجه فوری و ویژه نشان دهند. برگزارکنندگان تأکید کردند که انتخاب نماد نارنجی نشان‌دهنده امید و مقاومت است و آنان با این اقدام اعلام می‌کنند که «خشونت را نمی‌پذیرند، سکوت نمی‌کنند و برای آینده‌ای امن‌تر و برابرتر ایستادگی خواهند کرد.»
دختر افغانستان در ملبورن برنده جایزه نخست‌وزیر و عنوان دانشجوی بین‌المللی سال شد
فرخنده: ادیبه عرفان، دانشجوی افغان در دانشگاه ملبورن، در مراسم جوایز سالانه آموزش ویکتوریا عنوان «دانشجوی بین‌المللی سال» را به‌همراه جایزه نخست‌وزیر ایالت ویکتوریا دریافت کرد. این مراسم روز جمعه، ۲۸ نوامبر برگزار شد. دانشگاه ملبورن اعلام کرده است که عرفان این جایزه را به ۲.۵ میلیون دختر افغان تقدیم کرده؛ دخترانی که از سال ۲۰۲۱ تا کنون از تحصیلات متوسطه و عالی محروم مانده‌اند. او در سخنانش تأکید کرد که این تقدیرها برایش نمادی از ایمان به قدرت آموزش است و آن‌ها را «به نمایندگی از کسانی می‌پذیرد که صدایشان شنیده نمی‌شود.» عرفان که در رشته علوم با تخصص علوم اعصاب تحصیل می‌کند، بنیان‌گذار «بنیاد آموزش صورتی» است؛ نهادی که بر ارتقای آموزش و آگاهی در حوزه سلامت برای زنان و دختران افغانستان کار می‌کند. بر اساس اعلام برگزارکنندگان، برندگان جوایز انفرادی هر یک ۳ هزار دلار دریافت کردند و دارنده جایزه نخست‌وزیر—که عرفان است—۵ هزار دلار دیگر نیز به‌عنوان پاداش دریافت کرد. در این مراسم، آنجلا سوجان، دانشجوی هندی رشته کامپیوتر دانشگاه ملبورن نیز عنوان «دانشجوی بین‌المللی سال در آموزش عالی» را از آن خود کرد. جوایز آموزش ویکتوریا هرسال با هدف تقدیر از نقش اجتماعی، علمی و بین‌المللی دانشجویان خارجی در ایالت ویکتوریا برگزار می‌شود.
سفر ریچارد بنت به دوحه برای ایجاد هماهنگی منطقه‌ای درباره بحران حقوق بشر افغانستان
فرخنده: ریچارد بنت، گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل در امور افغانستان، به‌زودی راهی دوحه می‌شود تا با طیفی از مقام‌های منطقه‌ای و نمایندگان جامعه افغان درباره وضعیت حقوق بشر گفت‌وگو کند. دفتر او اعلام کرده که این سفر از اول تا چهارم دسامبر انجام خواهد شد. بر اساس بیانیه منتشرشده، بنت در جریان این سفر با مقام‌های قطر، افغان‌های مقیم دوحه و نمایندگان نهادهای بین‌المللی دیدار خواهد کرد. هدف اصلی این رایزنی‌ها، بررسی مسیرهای عملی برای پشتیبانی از حقوق مردم افغانستان و ایجاد هماهنگی بیشتر میان کشورهای دخیل در وضعیت افغانستان عنوان شده است. در توضیح این سفر آمده که حضور بنت در منطقه بخشی از تلاش‌های مداوم او برای شکل‌دادن به یک رویکرد مشترک نسبت به بحران حقوق بشر در افغانستان است؛ رویکردی که به گفته او، باید بر بهره‌گیری از «همه ابزارهای ممکن» تکیه کند تا شرایط برای شهروندان افغان بهبود یابد. شورای حقوق بشر سازمان ملل مأموریت بنت را در سال جاری تمدید کرده، اما او همچنان امکان سفر به افغانستان را ندارد؛ زیرا طالبان ورودش را ممنوع کرده‌اند. این محدودیت، به گفته ناظران، مانع ارزیابی میدانی وضعیت حقوق بشر در کشوری شده که نقض آزادی‌ها در آن رو به افزایش است.
هشدار سازمان ملل از فروپاشی خدمات حمایتی زنان در افغانستان به‌دلیل بحران بودجه
فرخنده: نهادهای بین‌المللی هشدار می‌دهند که ظرفیت حمایت از زنان افغانستان بار دیگر در آستانه فروپاشی قرار گرفته است. بخش زنان سازمان ملل اعلام کرده که مؤسسات ارائه‌دهنده خدمات به زنان خشونت‌دیده با کاهش شدید منابع مالی روبه‌رو هستند و تنها بخش کوچکی از نیازهای خود را برآورده کرده‌اند. بر اساس اعلام این نهاد که هم‌زمان با کارزار «۱۶ روز مبارزه با خشونت جنسیتی» منتشر شد، سازمان‌های حامی زنان در سال جاری نزدیک به ۸۰ درصد بودجه مورد نظرشان را دریافت نکرده‌اند و در بهترین حالت توانسته‌اند کمتر از ۶۰ درصد منابع لازم را تأمین کنند. به گفته این بخش، بخشی از این کمبود ناشی از قطع یا کاهش کمک‌های بین‌المللی است؛ روندی که برنامه‌های حمایتی را به‌شدت محدود کرده است. کاهش بودجه در شرایطی رخ می‌دهد که محدودیت‌های طالبان بر زندگی و آزادی زنان هر روز گسترده‌تر می‌شود. هم‌زمان، گزارش‌های تازه نشان می‌دهد که میزان خشونت علیه زنان در دو سال گذشته حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است؛ آماری که بار دیگر نیاز به حمایت مؤثر و پایدار را برجسته می‌کند. با وجود تنگنای مالی، بخش زنان سازمان ملل تأکید کرده که این نهاد همچنان برای محافظت از زنان در معرض خطر و ارائه خدمات اضطراری تلاش می‌کند؛ اما هشدار داده که بدون تأمین فوری منابع، بسیاری از برنامه‌های حیاتی در معرض توقف قرار خواهند گرفت.
فعالان حقوق بشر: طالبان به‌دنبال ساختن جامعه‌ای بدون اندیشه آزاد اند
فرخنده: اتحادیه فعالان حقوق بشر با ابراز نگرانی از روندهای جاری در افغانستان اعلام کرده است که حاکمان فعلی عمداً در حال شکل‌دادن به جامعه‌ای «خاموش و بی‌تفکر» هستند. این نهاد روز شنبه، ۸ قوس، در پیام تازه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس هشدار داده که کشور با «پاک‌سازی فکری سازمان‌یافته» روبه‌رو است؛ روندی که به گفته این نهاد از حذف استادان متخصص آغاز شده و تا مسدود کردن دانشگاه‌ها و کنارزدن رشته‌های اساسی ادامه یافته است. بر اساس این اعلامیه، محدود شدن علوم اجتماعی، حقوق و رسانه بخشی از یک برنامه گسترده‌تر برای ساختن جامعه‌ای مطیع است؛ برنامه‌ای که فعالان حقوق بشر آن را تلاش هدفمند برای خاموش‌سازی نسل جوان و کاهش توان فکری جامعه می‌دانند. اتحادیه فعالان حقوق بشر با اشاره به یافته‌های یونسکو و یونیسف تأکید کرده که نظام آموزشی افغانستان در بحران بی‌سابقه‌ای غرق شده است. کمبود شدید معلمان ـ به‌ویژه زنان ـ نبود منابع آموزشی و آشفتگی کامل در مضمون‌های درسی، از عوامل اصلی سقوط کیفیت آموزش عنوان شده است. این هشدارها در حالی مطرح می‌شود که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰، دروازه‌های مکاتب و دانشگاه‌ها به روی دختران بسته شده و هزاران معلم زن از کار بازمانده‌اند؛ وضعیتی که کارشناسان آن را بخشی از روند حذف سیستماتیک زنان از عرصه عمومی و ضربه‌ای جدی به آینده آموزشی کشور می‌دانند.
سفارت افغانستان در بلجیم: طالبان شدیدترین محدودیت‌ها را علیه زنان اعمال کرده‌اند
فرخنده: سفارت افغانستان در بلجیم با حمایت از کارزار جهانی «۱۶ روز مبارزه با خشونت مبتنی بر جنسیت» تأکید کرده است که حقوق زنان افغان غیرقابل مذاکره است. در بیانیه این سفارت آمده است که نقض حقوق زنان توسط طالبان روزبه‌روز افزایش می‌یابد و پس از سال ۲۰۲۱، تمام مکانیسم‌هایی که تضمین‌کننده حقوق آنان بودند، از بین رفته است. سفارت افغانستان در بلجیم هشدار داده است که طالبان تلاش می‌کنند تصویری ثابت از افغانستان ارائه دهند، در حالی که شدیدترین محدودیت‌ها را بر زنان اعمال کرده‌اند. در این بیانیه آمده است: «جامعه بین‌المللی باید تضمین کند که هر نوع تعامل با طالبان مشروط به بهبود قابل اندازه‌گیری و غیرقابل بازگشت در حقوق زنان و دسترسی آنان به آموزش، اشتغال و زندگی عمومی باشد، زیرا رویکرد کنونی حتی یک سیاست سرکوبگرانه را لغو نکرده است.» سازمان ملل نیز اعلام کرده است که خشونت علیه زنان در افغانستان طی دو سال گذشته ۴۰ درصد افزایش یافته و طالبان بیش از چهار سال است زنان را از اساسی‌ترین حقوق خود از جمله تحصیل، کار، آزادی‌های فردی، درمان و حضور در اجتماع محروم کرده‌اند.
سازمان ملل: خشونت علیه زنان در افغانستان ۴۰ درصد افزایش یافته است
فرخنده: بخش زنان سازمان ملل هشدار داده است که خشونت علیه زنان در افغانستان با سرعتی نگران‌کننده در حال افزایش است و میلیون‌ها زن و دختر به حمایت و حفاظت فوری نیاز دارند. این سازمان در گزارشی اعلام کرده است که در کمتر از دو سال، شمار زنانی که در معرض خطر جدی قرار دارند، ۴۰ درصد افزایش یافته است. به گفته بخش زنان سازمان ملل، کاهش کمک‌های مالی باعث شده است که ارائه خدمات حیاتی مقابله با خشونت مبتنی بر جنسیت در افغانستان محدود شود. هم‌اکنون نزدیک به ۱۴ میلیون زن نیازمند دسترسی به خدمات حمایتی هستند. این گزارش همچنین می‌گوید که سازمان‌های محلی تحت رهبری زنان در افغانستان حدود یک‌پنجم بودجه خود را از دست داده‌اند و با فروپاشی نظام‌های حمایتی پیشین پس از بازگشت طالبان، میلیون‌ها زن جایی برای مراجعه ندارند و دسترسی آنان به خدمات حیاتی به شدت محدود شده است.
یوناما: آزادی حرکت زنان حق اساسی است، نه امتیاز ویژه
فرخنده: هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) با تأکید بر حق آزادی حرکت زنان اعلام کرده است که مسیر زندگی هیچ زن نباید در دروازه خانه‌اش متوقف شود. این بیانیه به مناسبت روز جهانی محو خشونت علیه زنان منتشر شد و بر این نکته تأکید دارد که گشت‌وگذار زنان یک حق اساسی است، نه امتیازی که باید به آنان داده شود. یوناما یادآور شد هر زن حق دارد آزادانه و در امنیت قدم بزند و هیچ محدودیتی نباید مانع حضور و مشارکت او در جامعه شود. این سازمان هشدار داد که پس از بازگشت طالبان به قدرت، محدودیت‌های اعمال‌شده، حضور زنان در فضاهای عمومی و مشارکت اجتماعی آنان را به شدت کاهش داده است. بخش زنان سازمان ملل نیز گزارش داده است که خشونت علیه زنان در افغانستان افزایش یافته و نزدیک به ۱۴ میلیون زن در این کشور نیازمند دسترسی به خدمات حمایتی هستند.