فریاد جنبش زنان افغانستان؛ مبارزه علیه زن‌ستیزی طالبان ادامه دارد
فرخنده: همزمان با فرارسیدن روز جهانی محو خشونت علیه زنان (۲۵ نوامبر)، جنبش “زنان افغانستان برای عدالت و آزادی” بار دیگر صدای خود را علیه بی‌عدالتی‌ها و سرکوب گسترده زنان در افغانستان بلند کرد. این جنبش با تأکید بر ادامه مبارزه برای برابری و آزادی، اعلام کرده است که زنان آگاه افغانستان هرگز در برابر اقدامات زن‌ستیزانه طالبان سکوت نخواهند کرد. بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که طی سه سال اخیر، حضور طالبان در افغانستان منجر به افزایش بی‌سابقه خشونت علیه زنان شده است. این خشونت‌ها شامل قتل‌های مرموز، خودکشی‌های ناشی از فشارهای اجتماعی، محکمه‌های صحرایی، ازدواج‌های اجباری، فروش دختران خردسال، و لت‌وکوب زنان توسط عوامل طالبان است. نبود ساختارهای قانونی پاسخگو و اعمال دستورات زن‌ستیزانه، افغانستان را به محیطی خفقان‌آور و ناامن برای زنان تبدیل کرده است. این جنبش در بیانیه‌ای از سازمان‌های حقوق بشری و جامعه بین‌المللی درخواست کرده است که برای دفاع از ارزش‌های انسانی، فشار بیشتری بر طالبان وارد کنند. مطالبات آنان شامل لغو دستورات زن‌ستیزانه، بازگشایی مدارس دخترانه، و تضمین حقوق اساسی زنان در افغانستان است. “جنبش زنان افغانستان برای عدالت و آزادی” با تأکید بر پایداری در مبارزه، اعلام کرد که استوارتر از همیشه، صدای زنان در برابر نابرابری خواهد ماند. آنان تصریح کرده‌اند که تلاش‌شان تنها برای دفاع از حقوق زنان نیست، بلکه مبارزه‌ای برای عدالت و کرامت انسانی است. این روز جهانی یادآور تعهد جامعه بین‌الملل به مبارزه با خشونت علیه زنان است. زنان افغانستان نیز با تحمل شرایط دشوار، پیام واضحی به جهان مخابره می‌کنند: مقاومت و مبارزه برای عدالت، حتی در تاریک‌ترین شرایط، ادامه دارد.
مستند «شلیک به صدای آزادی» صدای مبارزات زنان افغانستان را به جشنواره بین‌المللی آمستردام رساند
فرخنده: مستند تکان‌دهنده و تأثیرگذار «شلیک به صدای آزادی» که به روایت مبارزات زنان افغانستان در برابر سرکوب و تبعیض می‌پردازد، در جشنواره بین‌المللی فیلم آمستردام (IDFA) به نمایش درآمد. این جشنواره که یکی از معتبرترین رویدادهای سینمای مستند جهان است، امسال میزبان ده‌ها فیلم از سراسر جهان است و مستند «شلیک به صدای آزادی» نیز در رقابت‌های این دوره حضور دارد. این مستند به ابتکار رشمین جوینده و نسترن نستو، از اعضای اتحاد فعالان حقوق بشر، ساخته شده است. تصویربرداری آن توسط زینب انتظار، مستندساز افغان، انجام شده که روایت تصویری آن را به یکی از قدرتمندترین بازتاب‌های مقاومت زنان افغانستان در برابر ظلم و «طالبانیزم» تبدیل کرده است. مستند «شلیک به صدای آزادی» نمادی از ایستادگی زنان افغانستان در برابر سرکوب و تبعیض جنسیتی است و نشان می‌دهد که صدای حق‌طلبی آنها، حتی در دشوارترین شرایط، خاموش نمی‌شود. این اثر، پیام قدرت، شجاعت، و امید را به جهانیان مخابره کرده و به عنوان نماینده‌ای از ایستادگی زنان افغان، افتخارآفرینی در عرصه بین‌المللی را دنبال می‌کند. جشنواره بین‌المللی فیلم آمستردام از تاریخ ۲۴ عقرب تا ۴ قوس برگزار می‌شود و هر ساله به نمایش و رقابت آثار مستند برجسته از سراسر جهان می‌پردازد. امسال نیز حضور مستند «شلیک به صدای آزادی» در این رویداد، فرصتی ارزشمند برای بازتاب صدای زنان افغانستان در سطح جهانی فراهم کرده است. این مستند نه تنها به عنوان یک اثر هنری، بلکه به عنوان سندی از عدالت‌خواهی زنان افغانستان شناخته می‌شود و یادآور این پیام است که مبارزات آنان همچنان ادامه دارد. رشمین جوینده و نسترن نستو با این اثر، قدرت هنر را برای بازگو کردن داستان‌هایی از شجاعت و مقاومت به نمایش گذاشته‌اند.
مستند «نان و گل سرخ»: روایت مقاومت زنان افغانستان از طریق هنر و حقیقت
فرخنده: مستند جدید «نان و گل سرخ» که به بررسی مبارزات زنان افغانستان برای حقوق انسانی‌شان پس از بازگشت طالبان به قدرت در آگوست ۲۰۲۱ می‌پردازد، قرار است روز جمعه از طریق اپل تی‌وی منتشر شود. این اثر، به کارگردانی صحرا مانی و با تهیه‌کنندگی ملاله یوسفزی و جنیفر لارنس، داستان تلاش سه زن افغانستان برای بازپس‌گیری آزادی‌ها و خودمختاری‌شان را روایت می‌کند. جنیفر لارنس، بازیگر مطرح و هم‌تهیه‌کننده این مستند، در مصاحبه‌ای با تلویزیون سی‌بی‌اس به چالش‌هایی که برای حضور در این پروژه با آن روبه‌رو بوده، اشاره کرد. او گفت: «خانواده و دوستانم من را از حضور در این پروژه منع کردند. این کار خطرناک است، اما وضعیت ۲۰ میلیون زن در افغانستان بحرانی است و نیازمند توجه جهانی است.» لارنس، که در انتظار تولد دومین فرزندش است، در کنار صحرا مانی و ملاله یوسفزی تأکید کرد که این پروژه فراتر از یک موضوع سیاسی است و جنبه‌ای عمیقاً انسانی دارد. او افزود: «همیشه انتقاداتی وجود دارد، اما این مستند درباره حقوق انسان‌ها است. هدف ما این است که صدای زنان افغانستان را به گوش جهان برسانیم و دولت‌ها را برای مقابله با آپارتاید جنسیتی تحت فشار قرار دهیم.» ملاله یوسفزی، برنده جایزه نوبل و یکی از فعالان برجسته حقوق زنان، در این مستند نقش هم‌تهیه‌کننده را ایفا کرده است. او در این گفتگو از اهمیت این مستند به‌عنوان ابزاری برای افزایش آگاهی عمومی سخن گفت و افزود که شرایط زنان افغانستان، به‌ویژه در زمینه آموزش، نیازمند اقدامی فوری و قاطع است. «نان و گل سرخ» در حالی منتشر می‌شود که زنان افغانستان تحت شدیدترین سرکوب‌های تاریخ خود به سر می‌برند. از محرومیت از تحصیل و کار گرفته تا محدودیت‌های گسترده در زندگی عمومی، این مستند تلاش دارد تا صدای زنانی را به گوش جهان برساند که هر روز برای بقای حقوق انسانی خود مبارزه می‌کنند. این اثر در آستانه روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنانمنتشر می‌شود، که هم‌زمانی آن پیام قدرتمندی درباره اهمیت مقابله با نقض حقوق زنان در هر گوشه جهان دارد. مستند «نان و گل سرخ» نه‌تنها به روایت دشواری‌ها و چالش‌های زنان افغانستان می‌پردازد، بلکه نشان‌دهنده قدرت مقاومت و امید آنها نیز هست. این پروژه تأکیدی است بر اینکه زنان افغانستان نیازمند حمایت جامعه بین‌المللی‌اند و جهانیان باید این بحران انسانی را جدی بگیرند.
زنان افغانستان زیر فشار قانون امر به معروف طالبان: محدودیت‌های فزاینده و سرکوب آزادی‌ها
فرخنده: سه ماه پس از اجرای قانون تازه امر به معروف و نهی از منکر طالبان، زندگی زنان و دختران افغانستان با محدودیت‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌رو شده است. بر اساس آمارهای وزارت امر به معروف طالبان، در این مدت ۳۸ نفر، از جمله هفت زن، در ولایت‌های مختلف به اتهام‌هایی مانند جادوگری و فساد اخلاقی بازداشت شده‌اند. این قانون که در ۴ فصل و ۳۵ ماده تدوین شده، محدودیت‌های سنگینی بر زنان و دختران وضع کرده است. از جمله این محدودیت‌ها، ممنوعیت آوازخوانی زنان، نظارت شدید بر پوشش آنان و حتی ممانعت از حضورشان در فضاهای عمومی است. زنان افغانستانمی‌گویند قانون امر به معروف به ابزاری برای سرکوب آزادی‌های فردی و اجتماعی آنها تبدیل شده است. طوبا عطایی، فعال حقوق زنان، درباره تأثیرات این قانون می‌گوید: > «محتسبان به طور مداوم در امور روزمره مردم مداخله می‌کنند و به بهانه‌های واهی، آزادی‌های فردی را محدود می‌کنند. بازداشت‌های بی‌دلیل و ایجاد فضای ترس، نقض آشکار حقوق بشر و آزادی‌های اساسی است.» بر اساس گزارش‌های محلی، بازداشت‌های خودسرانه توسط محتسبان در ولایت‌هایی چون کابل، بلخ، فراه و کندهار روزبه‌روز افزایش یافته است. برخی شهروندان می‌گویند که محتسبان نه تنها زنان را از جاده‌ها جمع‌آوری و بازداشت می‌کنند، بلکه دخالت‌های خود را به رسانه‌ها و دیگر بخش‌های اجتماعی نیز گسترش داده‌اند. با وجود انتقادهای گسترده داخلی و بین‌المللی، رهبران طالبان بر اجرای کامل این قانون اصرار دارند. این در حالی است که سازمان‌های حقوق بشری و نهادهای بین‌المللی بارها خواستار لغو این قانون شده‌اند. محدودیت‌های ناشی از قانون امر به معروف و نهی از منکر، اثرات گسترده‌ای بر زندگی روزمره زنان و دختران افغانستانداشته است. بسیاری از آنان مجبور به ترک تحصیل یا کار شده‌اند و از حضور در فضاهای عمومی اجتناب می‌کنند. فعالان حقوق بشر هشدار داده‌اند که این قوانین به تشدید فضای ترس، انزوای اجتماعی و بحران روانی در میان زنان منجر شده است. این وضعیت نشان‌دهنده تداوم سرکوب سیستماتیک زنان در افغانستان است؛ سرکوبی که جامعه جهانی هنوز نتوانسته برای توقف آن اقدامی مؤثر انجام دهد.
زمستان کابل؛ قصه فاطمه و مبارزه برای گرمای زندگی
فرخنده: در خانه‌های گِلی غرب کابل، جایی که سرمای زمستان کم کم مانند سیخی به قلب انسان نفوذ می‌کند، و همه در تقلای فراهم نمودن مواد گرمایشی است، تا خانه‌های خود را گرم نگه دارد و از گزند سرما در امان باشد. در این میان زنانی هم است، که تنها نان‌آور و سرپرست فرزندان‌شان استند و برای زنده ماندن خود و فرزندان‌شان تلاش می‌کنند. در انتهایی این کوچه، فاطمه، زنی سی و هفت ساله، در خانه‌ای که تهکویی است و نمناک هم به نظر می‌رسد، با پنج عضو خانواده‌اش زندگی می‌کند. شوهرش را چند سال پیش در انفجاری از دست داده و از آن زمان تا امروز، بار زندگی و سرپرستی کودکانش به تنهایی بر دوش او افتاده است. با فرارسیدن زمستان، خانه سرد فاطمه که نمایانگر فقر شدید است، تبدیل به جایی شده که نفس کشیدن در آن دشوار است. امسال، برخلاف سال‌های گذشته، هیچ‌کس برایشان سوخت زمستانی تهیه نکرده است. او می‌گوید: «هر سال یکی از افراد خیِر به ما زغال یا چوب کمک می‌کرد، اما امسال هیچ خبری از کمک او شخص نیست. نمی‌دانم چطور زمستان را پشت سر بگذارم.» در این وضعیت، فاطمه که هیچ پولی برای خریدن سوخت زمستان ندارد، مجبور شده است که به شکستن پوست بادام پناه ببرد تا از آن به عنوان سوخت استفاده کند. او ساعت‌ها وقت خود را صرف جمع‌آوری و شکستن پوست‌های خشک بادام می‌کند و به سختی آنها را برای گرم کردن خانه جمع‌آوری می‌کند. اما این مقدار سوخت برای یک خانواده شش نفری کافی نیست. فاطمه می‌گوید:« مه منتظر کمک بودم ولی حالا کمکی وجود ندارد، و تصمیم بر این گرفتم که پوست بادام میده کنم اگرچی شکستاندن پوست بادام هم با چالش همراه است، ناخن برایم نمی‌ماند، و وقتی بادام می‌شکنیم هم کمر درد و هم فشارم سقوط می‌کند، که حالا هیچ چاره‌ی به جز شکستاندن پوست بادام ندارم.» فاطمه با حسرت به طرف کودکانش نگاه می‌کند. آنها لباس‌های کهنه و نازکی بر تن دارند که از سرمای تازه وارد استخوان‌سوز کابل محافظت نمی‌کند. هر ساله او از لیلامی‌فروشی‌ها لباس‌های دست دوم و کهنه خریداری می‌کند تا فرزندانش دست‌کم چیزی برای پوشیدن داشته باشند. اما این لباس‌ها کهنه و فرسوده‌اند و به سختی می‌توانند در برابر سرما مقاومت کنند. زهرا، دختر ده‌ساله فاطمه، در حال ناامیدی و تکیه به مادرش می‌گوید: «آرزوی من این است که مادرم دیگر این‌قدر سختی نکشد و ما هم مثل بقیه کودکان لباس‌های نو داشته باشیم. شب‌ها از سرما نمی‌توانم بخوابم. هر سال مادرم پول داشت و شار می‌رفت برای ما لباس زمستانی می‌آورد اما امسال پول نداریم و لباس زمستانی هم نداریم.» فاطمه که خود زنی مقاوم و تندرستی است، هنوز با غم و اندوه از دست دادن همسرش دست و پنجه نرم می‌کند. او می‌گوید: « شوهرم تنها نان‌آور خانه بود. وقتی در انفجار از بین رفت، زندگی ما از هم پاشید. اما من مجبور بودم به خاطر بچه‌هایم قوی باشم. فرزندانم بعد از شوهرم تنها امیدی برای زندگی‌ام شدند.» این زن که هیچ‌گونه درآمد ثابتی ندارد، گاهی اوقات، از اقاریب نزدیک اش برایش کمک می‌کند، اما در این روزهای سخت اقتصادی، حتی آنها نیز توان کمک زیادی ندارند. او می‌گوید: « زندگی ما به خدا وابسته است. هر روز دعا می‌کنم کسی پیدا شود که به ما کمک کند، اما مثل‌که امسال زمستان برای ما سخت‌تر از همیشه است.» خانه فاطمه، با دیوارهای سمنتی که بوی نم هنوز به مشام می‌خورد، و پنجره‌های کلان و بدون آفتاب، حتی با وجود تلاش‌های او برای گرم کردن، همچنان سرد و یخ است. کودکان‌اش یکی پس از دیگری بیمار می‌شوند، که می‌توان با دیدن سرفه‌های متدوام کودک اش مشاهده‌گر این وضعیت بود، و او هیچ پولی برای دوا یا مراجعه به داکتر ندارد. اما با وجود تمام این مشکلات، فاطمه می‌خواهد برای فرزندان‌اش مادر خوبی باشد. او با صدایی لرزان اما پر از امید می‌گوید: « من در جریان زندگی خود با چالش‌های فراوان روبرو شدم، اما از وقت که طالبان آمده، دو برابر افزایش یافته است هیچ کاری نیست که انجام بدهم و هرجای که بروم خیلی با مزد اندک باید کار کنم، با آن مزد نمی‌توانم مصارف خود را برآورده کنیم. » فاطمه می‌گوید: « من از گروه طالبان می‌خواهم برای مردم زمینه کار را فراهم کند، و جلو قیمتی را بگیرند، نرخ‌ها را کاهش بدهد، تا مردم در زمستان سرد و تاریک بتواند مواد غذایی و گرمایشی خود را بخرند.» فاطمه و خانواده‌اش، تنها یکی خانواده‌های است که در دل آستانه‌ی زمستان کابل جریان دارد. زمستانی که نه تنها هوا، بلکه امیدها را هم منجمد می‌کند. این زن با دستان خالی و قلبی پر از نگرانی، همچنان برای زنده ماندن تلاش می‌کند، به امید اینکه روزی سرما جایش را به گرما و رنج جایش را به آرامش بدهد.
قانون جدید طالبان برای «اصلاح» زنان و واکنش‌ها به آن
فرخنده: معاون وزارت امر به معروف طالبان، سیدعلی صدیق‌الله، در یک نشست خبری اخیر اعلام کرد که قانون تازه این وزارت برای «اصلاح زنان» طراحی شده است و حقوق زنان در این قانون به مراتب بیشتر از آن چیزی است که در گذشته تصور می‌شده است. وی تاکید کرد که هیچ جایی برای زنان به اندازه این قانون احترام قائل نشده‌اند و هدف از آن حفظ «کرامت» و «حقوق» زنان است. صدیق‌الله در این نشست اظهار داشت: «اگر این قانون را ببینید، از اول تا آخر برای اصلاح خانواده است، برای اصلاح زنان است. اگر تمام جهان و فعالان حقوق بشر هم جمع شوند، ما به خداوند عقیده داریم، نه این‌قدر به زن احترام شده که تصورش وجود ندارد.» این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از زنان و دختران افغانستان از محدودیت‌های شدید اجتماعی که به دنبال اجرای این قانون بر آنان اعمال شده، ابراز نگرانی کرده‌اند. بسیاری از آنان گزارش می‌دهند که حضور محتسبان در خیابان‌ها و نظارت‌های اجتماعی زندگی روزمره آنها را دشوار کرده و باعث شده تا با ترس از خانه بیرون بروند. گروه‌های حقوق بشری، از جمله دیدبان حقوق بشر، به شدت از وضعیت زنان در افغانستان تحت حکومت طالبان انتقاد کرده‌اند. این سازمان‌ها هشدار داده‌اند که وضعیت حقوق زنان در این کشور در حال تبدیل شدن به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های انسانی است. هیدر بار، معاون بخش زنان دیدبان جهانی حقوق بشر، می‌گوید: «بحران برای زنان و دختران در افغانستان در حال حاضر نگران‌کننده‌تر از هر زمان دیگری است. طالبان به هدف خود برای رسیدن به مشروعیت نزدیک‌تر می‌شوند. آنها این هفته در نشست تغییرات اقلیمی در آذربایجان حضور دارند و جهان به شدت درگیر مسائل دیگری است.» دیدبان حقوق بشر همچنین بر لزوم پاسخگو قرار دادن طالبان توسط جامعه جهانی تاکید کرده و از دولت‌ها خواسته است که بیشتر در برابر سیاست‌های این گروه در حوزه حقوق بشر، به ویژه حقوق زنان، واکنش نشان دهند. طبق قانون جدید وزارت امر به معروف طالبان، برخی از مهم‌ترین دستورها و ممنوعیت‌ها به طور خاص زنان را هدف قرار داده است. این قانون برخی از حقوق اجتماعی و فردی زنان را محدود کرده و از جمله به طور صریح اعلام کرده که «صدای زنان عورت است» و شنیدن آن را ممنوع کرده است. همچنین، مجموعه‌ای از محدودیت‌ها شامل الزام پوشش‌های خاص، ممنوعیت حضور زنان در برخی مشاغل و محدودیت‌های شدید در حوزه آموزش و سفر، از جمله مواردی هستند که نگرانی‌های فراوانی را در میان زنان برانگیخته است. به گفته منتقدان، این قوانین نه تنها حقوق زنان را نقض می‌کند، بلکه باعث افزایش ترس و اضطراب در میان آنان شده است. بسیاری از زنان اکنون از حضور در فضای عمومی و شرکت در فعالیت‌های اجتماعی خودداری می‌کنند. در حالی که اکثریت کشورهای جهان خواستار لغو یا بازنگری در قوانین جدید طالبان شده‌اند، وزارت امر به معروف این گروه اعلام کرده است که در صورتی که حتی یک روز هم در قدرت بمانند، از اجرای کامل این قوانین کوتاه نخواهند آمد. وزیر این وزارتخانه گفته است که این قانون برای اصلاح جامعه است و حتی اگر فشارهای جهانی هم ادامه یابد، آنها به راه خود ادامه خواهند داد. در همین حال، برخی گزارش‌ها از اجرای تدریجی این قانون حکایت دارند. به عنوان مثال، در برخی ولایت‌ها، پخش تصویر زنده‌جان از رسانه‌ها متوقف شده و محدودیت‌های جدیدی برای رسانه‌ها و فعالیت‌های عمومی وضع شده است. وضعیت حقوق زنان در افغانستان پس از تسلط طالبان بر این کشور همچنان یکی از مسائلی است که توجه جهانیان را به خود جلب کرده است. در حالی که وزارت امر به معروف طالبان بر قانونی بودن و احترام‌آمیز بودن این قوانین تاکید می‌کند، واکنش‌ها از سوی زنان افغانستان و سازمان‌های حقوق بشری نشان‌دهنده نگرانی‌های جدی در مورد نقض حقوق انسانی و اجتماعی زنان است. چالش‌های پیش روی زنان افغانستان همچنان ادامه دارد و به نظر می‌رسد که این بحران به زودی به پایان نخواهد رسید.
امر به معروف طالبان؛ محدودیت‌های شدید برای زنان و مردان افغانستان
فرخنده: اداره بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان (سیگار) در شصت و پنجمین گزارش فصلی خود اعلام کرد که قوانین و دستورالعمل‌های جدید طالبان، به ویژه در زمینه «امر به معروف و نهی از منکر»، مشابه سیاست‌های حاکمیت پیشین طالبان در دهه 90 میلادی است. این نهاد تاکید کرده است که در طول سه سال گذشته، طالبان با وجود وعده‌هایشان قبل از تسلط مجدد بر افغانستان، سیاست‌هایی را در پیش گرفته‌اند که شباهت زیادی به دوران پیشین حاکمیت‌شان دارد. سیگار با اشاره به تحلیل‌های انستیتوت صلح ایالات متحده، تفسیر طالبان از شریعت اسلام را به عنوان عامل تشدید تنش‌های درونی میان اعضای گروه طالبان و همچنین محدودیت‌های جدی بر حقوق بشر و آزادی‌های فردی معرفی کرده است. در این گزارش آمده است که طالبان با تصویب قانون جدید خود، اختیارات گسترده‌ای به محتسبان «امر به معروف» داده‌اند، به گونه‌ای که این مقامات به راحتی قادر به اجرای مجازات‌های بدنی همچون شلاق و قصاص افراد متهم به «زنا» هستند. سیگار همچنین تصریح کرده است که این قانون به طور خاص آزادی‌های محدود باقی‌مانده زنان را نیز لغو کرده و به نظر می‌رسد که رویکرد طالبان در برابر حقوق زنان، نه تنها با ارزش‌های جهانی مخالف است، بلکه منجر به افزایش نقض حقوق بشر در افغانستان خواهد شد. گزارش می‌افزاید که سیما باهوس، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، از افزایش خطر مرگ‌ومیر مادران تا ۵۰ درصد و احتمال افزایش خودکشی‌ها در پی اجرایی شدن این قانون هشدار داده است. بیشتر زنان افغانستان، هم در داخل و هم خارج از کشور، با واکنش‌های شدید به این قانون پاسخ داده‌اند. آنان با انتشار ویدئوهایی از آواز خواندن خود در فضای مجازی، به ممنوعیت صدای زنان توسط طالبان اعتراض کرده‌اند. فاطمه اعتمادی، فعال حقوق زنان، در این زمینه اظهار کرده است: «طالبان هر روز به دنبال راه‌های جدیدی برای سرکوب زنان هستند. آنان تا زمانی که زنده‌اند، زنان را سرکوب خواهند کرد.» این گزارش همچنین اشاره می‌کند که قانون جدید طالبان تنها به زنان محدود نمی‌شود، بلکه حقوق مردان افغانستان را نیز تحت تاثیر قرار داده است. به گفته سیگار، محتسبان امر به معروف به خانه‌ها وارد شده‌اند تا افراد را به دلیل عدم حضور در نماز جماعت در مسجدها مورد بازجویی قرار دهند و حتی در برخی موارد، آنان را به دادگاه معرفی کرده و مطابق تفسیر خود از شریعت، مجازات کرده‌اند. در پایان گزارش آمده است که سیگار، با استناد به گزارش‌هایی از واشنگتن پست، تأکید کرده است که بسیاری از مردم افغانستان از ترس بازجویی‌ها و تحقیر شدن توسط محتسبان طالبان، در زندگی روزمره خود احساس ترس و ناامنی می‌کنند.
طالبان به دلیل سرکوب زنان، افغانستان را از اولویت منطقه‌ای آمریکا خارج کرد
فرخنده: روزنامه اکسپرس تریبون در گزارشی عنوان کرده است که افغانستان تحت حاکمیت طالبان، به دلیل سیاست‌های سخت‌گیرانه علیه زنان و رویکرد محدودکننده این گروه نسبت به حقوق زنان، دیگر در اولویت منطقه‌ای آمریکا قرار ندارد. به گزارش این روزنامه، محدودیت‌های شدیدی که طالبان بر زنان و دختران افغان تحمیل کرده‌اند و عدم توجه به اصول حقوق بشری، موجب شده است که ایالات متحده تمرکز خود را بر مسائل دیگری در منطقه معطوف کند. اکسپرس تریبون به نقل از تحلیلگران می‌افزاید که خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در سال ۲۰۲۱، نشانه‌ای از کاهش اهمیت این کشور برای واشنگتن بود و با گذشت زمان، تأکید آمریکا بر اولویت‌های استراتژیک دیگری همچون مهار چین و حفظ امنیت منطقه بدون تروریسم آشکارتر شده است. این گزارش به چالش‌های ویژه‌ای که سیاست‌های طالبان برای جامعه بین‌المللی و کشورهای همسایه ایجاد کرده اشاره می‌کند. کشورهای اروپایی با نگرانی از افزایش مهاجرت‌ها، قاچاق مواد مخدر، و بازگشت گروه‌های افراط‌گرای ضدغربی، تمایل بیشتری به تعامل با طالبان دارند. واشنگتن نیز مدیریت این تعاملات را تا حدی به شرکای اروپایی خود واگذار کرده است. بر اساس این گزارش، کشورهای همسایه افغانستان تأکید دارند که هرگونه به رسمیت شناختن طالبان باید وابسته به بهبود حقوق زنان و شرایط امنیتی این کشور باشد. از سوی دیگر، اختلافات داخلی میان جناح‌های ایدئولوژیک و عمل‌گراتر طالبان نیز، که اغلب بر سر اجرای دقیق قوانین سخت‌گیرانه علیه زنان است، بر پویایی حاکمیت طالبان اثر گذاشته و بر سردرگمی‌های سیاسی این گروه افزوده است. این سیاست‌ها و محدودیت‌ها علیه زنان و نادیده گرفتن حقوق بشری، افغانستان را به کشوری تبدیل کرده که از اولویت‌های منطقه‌ای ایالات متحده خارج شده و به نظر می‌رسد که روابط بین‌المللی و تلاش‌ها برای تعامل جهانی با این کشور، بیش از پیش به نتایج و واکنش‌های داخلی طالبان و احترام به حقوق زنان بستگی خواهد داشت.
افزایش خشونت علیه زنان در هرات: خودکشی، لت‌وکوب و قتل در سایه محدودیت‌های طالبان
فرخنده: آمارهای جدید از شفاخانه دولتی هرات نشان می‌دهد که تنها در ماه میزان سال جاری، ۳۸ مورد اقدام به خودکشی، دو مورد خودکشی و یک مورد قتل زنان به ثبت رسیده است. علاوه بر این، ۷۳ مورد لت‌وکوب زنان نیز در این شفاخانه ثبت شده است. این آمارها تصویری ناراحت‌کننده از وضعیت زنان در افغانستان در دوران حاکمیت طالبان ارائه می‌دهد. زنان و دختران افغانستان در شرایطی دشوار و در زیر محدودیت‌های شدید طالبان زندگی می‌کنند. در میان این وضعیت، بسیاری از زنان قربانی خشونت‌های خانوادگی و اجتماعی هستند. یکی از این زنان، صابره است که پس از مرگ همسرش، به مدت ماه‌ها از سوی خانواده همسرش مورد خشونت قرار گرفته است. این تنها یک نمونه از داستان‌های تلخ زنان افغانستانی است که در سایه بحران‌های اجتماعی و اقتصادی روزهای دشوار را سپری می‌کنند. آمارهای شفاخانه دولتی هرات نشان می‌دهد که خشونت خانگی و اجتماعی علیه زنان در حال افزایش است. علاوه بر موارد خودکشی و قتل، که خود نمایانگر وضعیت وخیم روانی و اجتماعی زنان است، آمار ۷۳ مورد لت‌وکوب زنان در یک ماه، عمق بحران خشونت‌های خانگی را نشان می‌دهد. این ارقام تنها در سطح یک ولایت ثبت شده‌اند و نشان می‌دهند که ممکن است هزاران زن دیگر در سراسر کشور نیز با مشکلات مشابه مواجه باشند. با بازگشت طالبان به قدرت، محدودیت‌های شدیدتری بر زنان اعمال شده است. از جمله این محدودیت‌ها می‌توان به ممنوعیت آموزش دختران، محدودیت‌های شغلی و اجتماعی، و سخت‌گیری‌های بیشتر در زمینه پوشش اشاره کرد. قانون امر به‌معروف و نهی از منکر، که از سوی طالبان در حال اجرا است، همچنین به افزایش نگرانی‌ها درباره نقض حقوق زنان دامن زده است. سیما نوری، فعال حقوق بشر، می‌گوید: «ما نیاز داریم که جامعه جهانی اقداماتی جدی برای رصد و پاسخگویی نقض حقوق بشر توسط طالبان انجام دهد. باید مکانیزم‌هایی برای ارجاع رهبران طالبان به دادگاه‌های بین‌المللی به‌وجود آید تا مسئولیت‌پذیری از آنان مطالبه شود.» پژوهش‌های اخیر سازمان ملل متحد و سازمان جهانی مهاجرت نشان داده است که بسیاری از زنان در افغانستان به نوعی «حبس خانگی» محکوم شده‌اند و نگرش‌های تبعیض‌آمیز نسبت به زنان در حال تقویت شدن است. این نگرش‌ها می‌توانند منجر به وضعیت‌هایی شوند که در آن زنان به عنوان «شهروند درجه دوم» شناخته شوند، که نه تنها حقوقشان پایمال می‌شود، بلکه جامعه را نیز در یک بحران اجتماعی و انسانی عمیق‌تر فرو می‌برد. دولت طالبان بارها ادعا کرده است که حقوق زنان در افغانستان تامین شده است. اما فعالان حقوق بشر به شدت از این ادعاها انتقاد می‌کنند و بر این باورند که وضعیت کنونی، به ویژه با توجه به سخت‌گیری‌های قانونی طالبان، نشان‌دهنده نقض گسترده حقوق زنان است. آنها تأکید دارند که وضعیت زنان افغانستان در حال حاضر به یک بحران جدی تبدیل شده که نیاز به واکنش سریع و قوی جامعه جهانی دارد. وضعیت زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان روز به روز بحرانی‌تر می‌شود. آمارهای منتشر شده از شفاخانه‌ها، همچون آنچه در هرات گزارش شده، نشان می‌دهند که زنان افغانستان در حال دست و پنجه نرم کردن با خشونت‌های شدید جسمی و روانی هستند. این بحران نه تنها یک مسئله انسانی است بلکه نیازمند توجه فوری جامعه جهانی و اقداماتی جدی از سوی نهادهای بین‌المللی برای محافظت از حقوق زنان افغانستان است.
عفو بین‌الملل: طالبان باید به خاطر نقض حقوق زنان در افغانستان پاسخگو باشد
فرخنده: سازمان عفو بین‌الملل بار دیگر تأکید کرد که طالبان باید به‌خاطر سرکوب حقوق زنان و دختران در افغانستان پاسخگو باشد و صرفاً بیانیه‌ها و سخنان نمی‌توانند این وضعیت را تغییر دهند. این سازمان امروز (جمعه) در پیامی در اکس به اهمیت اقدام عملی از سوی جامعه جهانی علیه طالبان اشاره کرد و خواستار فشارهای جدی‌تر بر این گروه شد. عفو بین‌الملل از دولت‌های سراسر جهان خواسته است تا گام‌های عملی بردارند و طالبان را به دلیل نقض قوانین بین‌المللی و حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و دختران، پاسخگو کنند. این سازمان همچنین تأکید کرده است که باید از تمام ابزارهای ممکن برای تحت فشار قرار دادن طالبان به منظور احترام به حقوق زنان، پایان دادن به آزارهای جنسیتی و ایجاد فضایی برای مشارکت معنادار زنان در عرصه‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی استفاده شود. در ماه سنبله سال جاری، عفو بین‌الملل طوماری را برای جلب توجه جامعه جهانی به نقض حقوق بشر در افغانستان راه‌اندازی کرد و خواستار «اقدامات قوی و هماهنگ‌تری» برای ایجاد سازوکاری جهت پاسخگویی فوری طالبان شد. این اظهارات در شرایطی بیان می‌شود که طالبان به دلیل سرکوب‌های مستمر حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و دختران، با انتقادات شدیدی روبه‌رو است. عفو بین‌الملل معتقد است که تنها با فشار بین‌المللی و اقدامات عملی می‌توان به تغییر وضعیت حقوق بشری در افغانستان دست یافت و آینده‌ای بهتر برای زنان و دختران افغان فراهم کرد.