Skip to main content

Farkhundanews

حمله مرگبار بر هزاره‌ها در غور؛ موج محکومیت و درخواست عدالت

فرخنده: دفتر هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) حمله مرگبار روز گذشته در مرز دایکندی و غور را محکوم کرده و خواستار «تحقیقات جامع و مجازات عاملان» آن شد. در این حمله، که از سوی گروه داعش مسئولیت آن پذیرفته شده، 14 نفر از باشندگان شیعه و هزاره دایکندی کشته و 6 نفر دیگر زخمی شدند. قربانیان در حالی که برای استقبال از زائران کربلا در مسیر غور بودند، توسط افراد مسلح ناشناس متوقف و تیرباران شدند. یوناما در بیانیه‌ای با خانواده‌های قربانیان ابراز همدردی کرده و تأکید کرد: «حملات علیه غیرنظامیان به ویژه اقلیت‌های مذهبی قابل‌پذیرش نیست و ما خواستار پاسخگویی و مجازات مسئولان این جنایات هستیم.» یوناما همچنین نگرانی خود را در خصوص افزایش خشونت‌ها علیه اقلیت‌های مذهبی و قومی، به‌ویژه شیعیان، در افغانستان ابراز داشته است. گروه داعش مسئولیت این حمله را برعهده گرفته و ادعا کرده که در این حمله 15 نفر را کشته و 6 تن دیگر را زخمی کرده است. طالبان نیز ضمن محکوم کردن این حمله، گفته‌اند که 14 نفر کشته و 6 نفر دیگر زخمی شده‌اند. طالبان این حمله را «جنایت فجیع دشمنان بشریت» توصیف کرده و تأکید کرده‌اند که به زودی تحقیقات لازم در این زمینه انجام خواهد شد. این حمله با واکنش‌های گسترده از سوی جامعه بین‌المللی و مقامات کشورهای مختلف همراه شده است. ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، این حمله را به شدت محکوم کرده و خواستار «اقدام فوری» برای مجازات عاملان آن شده است. وی در بیانیه‌ای این حادثه را «یک اقدام تروریستی» توصیف کرد و بر لزوم محافظت از اقلیت‌های مذهبی در افغانستان تأکید نمود. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، نیز این حمله را به شدت نکوهش کرده و از افزایش حملات داعش علیه هزاره‌ها ابراز نگرانی کرده است. او در بیانیه‌ای اعلام کرد: «کشتار هزاره‌ها در افغانستان دارای نشانه‌هایی از جنایات بین‌المللی است. جامعه جهانی باید به‌طور فوری اقدام کند تا از تکرار این حوادث جلوگیری شود.» در داخل افغانستان، این حمله با موجی از واکنش‌های تند از سوی مقامات و شهروندان روبرو شد. حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین، در صفحه خود در شبکه‌های اجتماعی این حمله را «تروریستی، ضدبشری و ضد اسلامی» خواند. عبدالله عبدالله، رئیس پیشین شورای عالی مصالحه، نیز در پیامی این حمله را محکوم کرده و تأکید کرد: «این حمله جنایتی بی‌رحمانه علیه غیرنظامیان بی‌گناه بود.» رحمت‌الله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان، این حمله را «دلخراش‌ترین نوع خشونت» دانسته و از بی‌توجهی به امنیت هزاره‌ها و دیگر اقلیت‌های مذهبی در کشور انتقاد کرد. با توجه به اینکه جامعه هزاره‌ها به طور مکرر هدف حملات گروه‌های افراطی نظیر داعش قرار گرفته‌اند، این حادثه نگرانی‌ها در مورد وقوع نسل‌کشی سیستماتیک علیه این گروه قومی و مذهبی را تشدید کرده است. جبهه آزادی افغانستان در بیانیه‌ای این حمله را «جنایت علیه بشریت» و «نسل‌کشی» هزاره‌ها توصیف کرده و مدعی شده است که تنها عناصر مسلح در منطقه، نیروهای طالبان و شبه‌نظامیان وابسته به آن‌ها هستند. حرکت ملی صلح و عدالت نیز با محکوم کردن این حمله، خواستار اقدام جدی نهادهای بین‌المللی برای حفاظت از اقلیت‌های مذهبی در افغانستان شد و هشدار داد که ادامه این خشونت‌ها می‌تواند به گسترش ناامنی و بی‌ثباتی بیشتر در کشور منجر شود. وضعیت امنیتی اقلیت‌های مذهبی در افغانستان در سال‌های اخیر، جامعه هزاره‌ها به‌طور فزاینده‌ای هدف حملات گروه‌های تروریستی قرار گرفته‌اند. از حملات به مراکز آموزشی گرفته تا حملات به مراسم مذهبی و تجمعات، هزاره‌ها همواره در معرض تهدید‌های مرگبار بوده‌اند. با روی کار آمدن طالبان در سال 2021، نگرانی‌ها در مورد امنیت این اقلیت‌ها افزایش یافته است. اگرچه طالبان بارها اعلام کرده‌اند که داعش را در افغانستان سرکوب کرده‌اند، اما حملات مرگبار این گروه همچنان ادامه دارد. این حمله مرگبار نشان‌دهنده چالش‌های عمیق امنیتی است که اقلیت‌های مذهبی و قومی افغانستان با آن روبرو هستند. همچنان که مقامات داخلی و بین‌المللی خواستار پاسخگویی و اقدامات فوری شده‌اند، این حمله بار دیگر سوالات جدی در مورد توانایی طالبان برای تأمین امنیت و حفاظت از تمامی اقشار جامعه افغانستان مطرح کرده است. در این حمله مرگبار، که در ولایت غور رخ داد، 14 نفر از باشندگان ولسوالی سنگ تخت ولایت دایکندی کشته و 6 نفر زخمی شدند. تمام قربانیان از شیعیان هزاره بودند و برای استقبال از زائران کربلا به غور سفر کرده بودند. این حادثه بار دیگر توجه جهانیان را به وضعیت ناگوار اقلیت‌های مذهبی در افغانستان جلب کرده است.  

قیام شجاعانه، فریاد آزادی زنان در مرکز کابل

فرخنده: امروز در خیابان‌های کابل، اعضای جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان با برگزاری تظاهراتی جسورانه بار دیگر فریاد عدالت و حقوق از دست‌رفته زنان را به گوش جهانیان رساندند. در حالی که شرایط اجتماعی و سیاسی برای زنان افغانستان به شدت سخت و محدودکننده شده است، این زنان با شجاعت به خیابان‌ها آمدند تا در برابر حکومتی که می‌کوشد صدای آنان را خاموش کند، مقاومت کنند. این روزها که افغانستان در تاریکی استبداد فرو رفته و زنان از حقوق اساسی خود مانند تحصیل، کار و آزادی‌های فردی محروم شده‌اند، زنان و دختران این کشور نشان داده‌اند که سکوت را نمی‌پذیرند. در این اعتراضات، زنانی که در خطر سرکوب و حتی زندان هستند، بی‌هراس در خیابان‌ها قدم گذاشتند و شعارهایی در حمایت از حقوق زنان و در محکومیت ظلم و نابرابری سر دادند. در همین رابطه بانو راحل تلاش، یکی از فعالان حقوق زن که از پیشگامان مبارزه برای حقوق زنان در افغانستان است، در گفتگویی با “رسانه فرخنده” تأکید کرد که این اقدام زنان افغانستان نه تنها شجاعانه بلکه تاریخی است. او بیان کرد: “در روزگاری که حکومت طالبان صدای زنان را خفه می‌کند و حضور آنان را در جامعه انکار می‌کند، این زنان با ایستادگی خود به جهان پیام می‌دهند که حقوق‌شان غیرقابل انکار است.” او افزود که حضور این زنان در خیابان‌ها نشان می‌دهد که حکومت طالبان نمی‌تواند اراده‌ی زنان افغانستان را در هم بشکند. در تظاهرات امروز، زنان شعارهای پرقدرتی همچون “عدالت برای همه”، “آزادی حق ماست” و “نه به حکومت ظلم” سر دادند. آنها به وضوح اعلام کردند که خواهان بازگشت به گذشته‌ی پر از خشونت و تبعیض نیستند و از جهان می‌خواهند تا صدای آنها را بشنود و به حمایت از آنان برخیزد. این اعتراض‌ها در حالی رخ می‌دهد که در گذشته، بسیاری از اعتراضات زنان با خشونت و سرکوب گسترده از سوی طالبان مواجه شده است. بسیاری از زنان معترض بازداشت یا مجبور به زندگی در خفا شده‌اند. با این حال، امروز بار دیگر ثابت شد که سرکوب نمی‌تواند زنان افغانستان را از حق‌خواهی و مبارزه باز دارد. خانم راحل تلاش در ادامه سخنانش اظهار داشت که مبارزات زنان افغانستان نه برای شهرت یا نمایش، بلکه برای بقای انسانیت و عدالت است. او گفت: “ما حکومتی نمی‌خواهیم که در آن صدای زن خفه شود. ما دولتی نمی‌خواهیم که در آن حقوق بشر نادیده گرفته شود. امروز زنان افغانستان در خیابان‌ها فریاد زدند که ظلم را نمی‌پذیرند و دنیا باید بداند که مشروعیت دادن به طالبان یعنی مخالفت با مردم افغانستان.” اعتراض امروز زنان در کابل نمونه‌ای از عزم راسخ و ایستادگی زنان افغانستان است که نه تنها برای خود، بلکه برای همه زنان و دخترانی که در گوشه‌های تاریک این کشور در سکوت رنج می‌برند، به میدان آمده‌اند. آنها با شجاعت تمام اعلام کردند که هیچ حکومتی نمی‌تواند حق آنان را سلب کند و تا رسیدن به عدالت و آزادی به مبارزه ادامه خواهند داد. این اعتراض‌ها یادآوری‌ای است از اینکه زنان افغانستان دیگر زنان دهه‌های گذشته نیستند. آنها حالا با شهامت و جسارت به مبارزه برخاسته‌اند و نشان داده‌اند که تنها با تلاش و پایداری خود می‌توانند آینده‌ای آزادتر و برابرتر برای افغانستان رقم بزنند. گزارش: م ش ج  

دختری از دل بحران: از افغانستان تا بورسیه تحصیلی در کانادا

فرخنده: در میان اخبار و وقایع تلخ افغانستان، داستان‌های موفقیت و پشتکار به خوبی می‌تواند الهام‌بخش باشد. نیکبخت سرور، دانشجوی 20 ساله دانشگاه ابن‌سینا، یکی از این داستان‌های الهام‌بخش است که به تازگی موفق به دریافت بورسیه تحصیلی از کشور کانادا شده است. این موفقیت نه تنها برای او، بلکه برای مادرش که از ابتدای زندگی‌اش تنها حامی و پشتیبانش بوده، پیروزی بزرگی محسوب می‌شود. نیکبخت، که در کابل متولد شده و اهل ولایت غزنی است، دوران کودکی‌اش را در شرایطی دشوار گذرانده است. فقدان پدر و تنها بودن در کنار مادر و برادرش، باعث شد که او از همان سنین پایین با مشکلات و چالش‌های زیادی روبرو شود. با این حال، مادر نیکبخت همیشه به او انگیزه می‌داد و او را برای دنبال کردن رویاهایش تشویق می‌کرد. این حمایت و محبت مادر باعث شد تا نیکبخت با تمام قدرت و تلاش، به اهدافش نزدیک‌تر شود. نیکبخت در گفتگو با خبرنگار” رسانه فرخنده” از مسیر پر فراز و نشیب خود گفت: «من مکتب را در لیسه عالی شکوه به پایان رساندم و در دانشگاه ابن‌سینا رشته کامپیوتر ساینس را آغاز کردم. اما با بسته شدن دانشگاه، تصمیم گرفتم تا روی تقویت زبان انگلیسی خود تمرکز کنم و برای امتحان تافل آماده شوم.» او افزود که موفقیت در این امتحان نقطه عطفی در زندگی‌اش بود و به او این امکان را داد که به دنبال بورسیه‌های تحصیلی برود. زمانی که طالبان به قدرت رسیدند، نیکبخت با مشکلات جدیدی مواجه شد. «من در حال آماده‌سازی برای کنکور بودم، اما با تسلط طالبان بر کابل، دیگر به دانشگاه نرفتم. تصمیم گرفتم که در یکی از دانشگاه‌های خصوصی رشته کامپیوتر ساینس را آغاز کنم، اما آن دانشگاه نیز بسته شد.» این دانشجوی پر تلاش، با وجود همه مشکلات، به دنبال بورسیه‌های تحصیلی بود و در نهایت موفق به دریافت بورسیه از کانادا شد. اما این مسیر نیز بی‌دردسر نبود. او با چالش‌هایی مانند عدم اطمینان به سفر به پاکستان بدون محرم و دریافت ویزای کانادا برای دختران افغان مواجه شد. در خصوص آینده‌اش، نیکبخت با امیدواری گفت: «من حتماً به افغانستان برمی‌گردم. اگر طالبان نباشد، برای زندگی کردن برمی‌گردم، اما اگر طالبان باشد، فقط برای کسب و کار به افغانستان خواهم رفت. هدف من این است که دانش و توانمندی‌های خود را در افغانستان به کار بگیرم و به توانمندسازی بانوان افغانستان کمک کنم.» او همچنین به دوران سه ساله حکومت طالبان اشاره کرد که در آن به صورت آنلاین در دانشگاه آمریکایی تحصیل کرده و در «آموزشگاه ابر ستاره» در غرب کابل زبان انگلیسی تدریس می‌کرد. نیکبخت در پاسخ به این سؤال که اگر طالبان وجود نداشت، اکنون کجا بود، گفت: «اگر طالبان نمی‌بود، من رشته کامپیوتر ساینس را در دانشگاه ابن‌سینا تقریباً به اتمام رسانده بودم و حالا می‌توانستم برای دوره ماستری اقدام کنم.» این دختر جوان آرزویش این است که روزی شاهد بازگشایی مدارس و دانشگاه‌ها برای دختران در افغانستان باشد تا دختران دیگر نیز بتوانند به تحصیل و پیشرفت ادامه دهند. نیکبخت پیام خود را به دختران جوان افغانستان این‌گونه بیان کرد: «با توجه به وضعیت کنونی، باید تلاش کنید تا بورسیه‌های تحصیلی بگیرید و در کشورهای خارجی به تحصیل ادامه دهید. همچنین باید روی تقویت زبان انگلیسی خود کار کنید و در امتحانات بین‌المللی شرکت کنید.» او همچنین از جامعه بین‌المللی خواست که مکتب‌ها و دانشگاه‌ها برای دختران باز شوند و نخبه‌های کشور مجبور به ترک وطن خود نشوند. داستان نیکبخت سرور نمونه‌ای از اراده، تلاش و امید در برابر چالش‌هاست و می‌تواند منبع الهام برای همه کسانی باشد که در مسیر تحقق آرزوهایشان با مشکلات روبرو هستند. گزارش: کبرا علی‌زاده

واکنش خبرنگاران به اظهارات طالبان درباره تحصیل دختران

فرخنده: در پی اظهارات ندامحمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان، درباره وضعیت تحصیل دختران، انتقادات شدیدی از سوی خبرنگاران و فعالان حقوق بشر مطرح شده است. ندیم در نشست خبری اخیر در کابل اعلام کرد که «تا امر ثانی» تحصیل دختران معلق است و پرسیدن درباره این موضوع نیز معطل است. احمد، مستعار خبرنگار افغانستان، در واکنش به این تصمیم طالبان گفت: «سانسور رسانه به معنای محدود کردن یا کنترل اطلاعاتی است که به عموم مردم ارائه می‌شود. این عمل می‌تواند تأثیرات مخربی بر جامعه داشته باشد و حق افراد برای بیان نظرات و ایده‌های خود را محدود کند. چنین اقدامی می‌تواند منجر به سرکوب خلاقیت و تنوع فکری شود.» همچنان عاطفه سهرابی، خبرنگار دیگر افغانستان، نیز اظهار داشت: «این اقدام طالبان تضعیف حقوق بشر است. سانسور رسانه‌ها معمولاً با نقض حقوق بشر همراه است و می‌تواند به سرکوب فعالان حقوق بشر و روزنامه‌نگاران منجر شود. عدم وجود فضای آزاد برای بحث و تبادل نظر می‌تواند به افزایش تنش‌های اجتماعی و سیاسی منجر شود و مردم ممکن است احساس کنند که صدایشان شنیده نمی‌شود.» سهرابی افزود: «سانسور رسانه نه تنها بر آزادی بیان تأثیر منفی دارد، بلکه می‌تواند به تضعیف پایه‌های جامعه، کاهش اعتماد عمومی، و افزایش تنش‌های اجتماعی منجر شود. برای یک جامعه سالم و پویا، وجود رسانه‌های آزاد و مستقل ضروری است تا اطلاعات معتبر را به عموم مردم ارائه دهند و فضایی برای بحث و تبادل نظر فراهم کنند.» طالبان در ماه قوس ۱۴۰۱ درهای دانشگاه‌ها را به روی دختران بستند و اعلام کردند که تحصیل زنان و دختران بالاتر از صنف ششم تا امر ثانی تعلیق است. این سیاست به شدت مورد انتقاد جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشر قرار گرفته است و نگرانی‌هایی در مورد وضعیت حقوق بشر و آزادی‌های اساسی در افغانستان به وجود آورده است.