واکنش های تند جهانی نسبت به آپارتاید جنسیتی در افغانستان
آپارتاید جنسیتی در افغانستان واکنش های تند جهانی را بر انگیخته است. فرخنده: به تازگی رئیس پارلمان اروپا در نشستی خبری گفته است که آپارتاید جنسیتی در افغانستان را محکوم میکند. روبرتامتسولا، رئیس پارلمان اتحادیه اروپا گفته است که این اتحادیه آپارتاید جنسیتی را در افغانستان محکوم کرده است. خانم متسولا طی سخنانی دیروز پنج شنبه 2حمل 1403 گفت که علیرغم بحرانها در اتحادیهی اروپا یا در همسایگیاش، آنچه را که در افغانستان میگذرد و نقض حقوق زنان در این کشور توسط طالبان را فراموش نمیکند. پارلمان اروپا بهتازگی با تصویب قطعنامهای از طالبان خواسته بود که به حقوق زنان و دختران افغان احترام بگذارند. این نهاد هم چنان گفته است که طالبان، از زمان برگشت دوباره در افغانستان ده ها موارد محدود کننده ی را علیه کار زنان وضع کرده و آنان را از زندگی عمومی حذف کردند که این به مثابه ی آپارتاید جنسیتی است. پارلمان اروپا هم چنان گفته است که از فراخوان جامعهی مدنی افغانستان برای پاسخگویی طالبان در قبال جنایات شان از طریق تحقیقات دادگاه کیفری بینالمللی با ایجاد یک مکانیسم تحقیق مستقل از سوی سازمان ملل متحد، حمایت میکند. این در حالی است که طالبان پس از تسلط دوباره در افغانستان دروازه های مراکز آموزشی را بروی دختران بستند و آنان را از گشت و گزار آزاد منع کردند. که این عملکرد طالبان واکنش های تند جهانی را در پی داشته است.
خشونت بی پایان در مسیر زندگی زنان افغانستان
روز گذشته 29 حوت 1402 دو زن در ولایت ننگرهار در دو رویداد جداگانه جان باختند. مسؤلان امنیتی طالبان در ولایت ننگرهار می گوید یک زن 30 ساله که نسرین نام دارد در روستایی ( خیوه ) ولسوالی کوز کنر این ولایت خودکشی کرده است و یک زن دیگر توسط خانواده ی شوهر اس به قتل رسیده است. عبدالبصیر زابلی سخنگوی طالبان در ولایت ننگرهار می گوید علت اصلی این رویداد خشونت ها و اختلافات خانوادگی بوده است. آقایی زابلی هم چنان افزود؛ که نسرین با دختر خُسر خود به«بدل» داده شده بوده و زمانیکه پدر و برادر نسرین از این رویداد مطلع شدهاند، عروس خود را به ضرب چاقو به قتل رساندهاند. اسم این زن فرشته بوده و ۲۹ سال سن داشته است. به گفتهی زابلی، پدر و برادر نسرین وقتی عروس خود را به قتل رساندهاند، از ساحه فرار کردهاند؛ اما توسط نیروهای طالبان در حوزهی هشتم شهر جلالآباد بازداشت شده و اکنون تحت نظارت و بازجویی قرار دارند. این در حالی است که در این اواخر خشونت ها و اختلافات خانوادگی در ولایت های مختلف ازجمله ننگرهار افزایش یافته که سبب خود کشی و قتل زنان می شود. چند روز قبل نیز یک مرد در جلال آباد خانم خود را باشلیک گلوله به قتل رسانده بود یک زن دیگر نیز در ولسوالی المار ولایت فاریاب خواهرش را به ضرب چاقو به قتل رسانده بود.
جنبش روزنه آزادی زنان افغانستان: برای آزادی مبارزه میکنند
اعضای جنبش ( روزنه ی آزادی زنان افغانستان ) در یک گرد همایی امروز چهارشنبه اولین روز سال نو۱۴۰۳ هجری شمسی می گوید بار دیگر بهار آمدنی است و این تاریکی از زندگی ما خواهد رفت. اعضای این گروه در یک پیام تبریکی سال نو را به مردم افغانستان تبریک گفته و افزودند که تجلیل از نوروز رسم تاریخی ودیرینه ی افغانستان است و هیچ کس نمی تواند مانع تجلیل از آن شود. این گروه از زنان که در یک مکان سر بسته گردهمایی داشتند با شعار دادن« بهار آمدنی است و تاریکی حاکم بر زندگی ما رفتنی است» می گوید برای آزادی مبارزه می کنند. طالبان پس تسلط در افغانستان در سال ۱۴۰۰ هجری شمسی دروازه های مکاتیب و دانشگاه ها را بروی دختران بستند و در حال حاضر آن ها اجازه ی کار آموزش و گشت و گزار آزاد را ندارد. این گروه هم چنان پس از حاکمیت در افغانستان برای سال سوم است که از تجلیل از روز باستانی نوروز را منع کرده و حرام اعلام کرده اند.
پارلمان اروپا: قومیت هزارهگی لایه دیگری از ظلم برای زنان هزاره در افغانستان است
فرخنده: کارن ملکیور، یکی از اعضایی پارلمان اروپا، روز پنج شنبه(24حوت1402) در پارلمان اروپا طی صحبت هایش گفت«برای زنان هزاره، قومیت آنها لایهی دیگری از ظلم و ستم را به واقعیت بیرحمانهای که صرفا با زن بودن با آن روبرو هستند، اضافه میکند.» خانم ملکیور با ابراز نگرانی از وضعیت دختران در افغانستان گفت، امروز ما شاهد نابودی یک نسل در افغانستان هستیم. زنان افغانستان در خانه های شان زندانی و از زندگی تحت حاکمیت طالبان رنج می برند. وی همچنان گفت تاریخ عملکرد ما را قضاوت خواهد کرد نه سخنان مارا، اگر اپارتاید جنسیتی در افغانستان عادی سازی شود تاریخ ما را قضاوت خواهد کرد. به گفته ی این عضو پارلمان اروپا ، در حالیکه جهان «معاملهگرانه» و با «سکوت» وضعیت زنان افغانستان را تماشا میکند، ما باید به حرف زدن در مورد وضعیت این کشور ادامه بدهیم. او هم چنان افزود: «ما نباید این آپارتاید جنسیتی را عادیسازی کنیم، تاریخ ما را با عملکرد ما قضاوت خواهد کرد، نه با کلمات ما.» با این حال پارلمان اروپا با صدور قطع نامه ی گفته است که طالبان عملا زنان را از اجتماع حذف و این به مثابه آزار جنسی و آپارتاید جنسیتی است آنان هم چنان از طالبان خواستند که به حقوق زنان احترام بگزارند و مجازات در ملا عام را نیز متوقف کنند. پارلمان اروپا از فراخوان جامعهی مدنی افغانستان برای پاسخگویی طالبان در قبال جنایات شان از طریق تحقیقات دادگاه کیفری بینالمللی با ایجاد یک مکانیسم تحقیق مستقل از سوی سازمان ملل متحد، نیز حمایت میکند. با وجود واکنش های تند جهانی در برابر عملکرد طالبان در مقابل زنان، این گروه محدودیت های تازه ی بر کار زنان در رسانه ها وضع کرده است.
مسوول اجرایی ملل متحد: افغانستان، جدیترین بحران حقوق زنان را تجربه میکند
بر اساس گزارشها روز گذشته سیما باهوس مسوول اجرایی بخش زنان سازمان ملل متحد در حاشیهای شصت و هشتمین نشست کمیسیون مقام زن در سازمان ملل متحد که تحت عنوان«جنایت علیه بشریت در افغانستان با نگاه جنسیتی» برگزار شده بود، وضعیت زنان افغانستان را وخیم خوانده و گفته است که افغانستان، جدیترین بحران حقوق زنان را تجربه میکند. او هم چنان افزوده است که باید خیلی تلاش کرد تا فضا را برای زنان افغانستان فراهم کنیم که در تمام تصمیمات تاثیرگذار بر کشورشان مشارکت کنند. وی هم چنان وضعیت کنونی زنان افغانستان را جدی ترین و بزرگ ترین بحران بشری خوانده و گفته است نباید اشتباه کنیم که محرومیت زنان از حقوق شان را به دین نسبت دهیم. این تصمیمات هیچ ربطی به دین اسلام ندارد. لانا نصیبه سفیر امارات متحدهی عربی در سازمان ملل متحد هم در سخنان خود تأکید کرده است که رفاه، صلح و امنیت از تحصیل زنان و دختران در جوامع شان حاصل میشود. این در حالی است که امروزه حقوق زنان در افغانستان بحث جدی در کمیسیون ها و نشست های بزرگ جهانی است.
راه انداز کمپاین بهرسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی در افغانستان و ایران
مسیح علینژاد، فعال حقوق بشر ایرانی کمپاین را برای بهرسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی در افغانستان و ایران به راه انداخته و از تمام کشورهای جهان خواسته است که به این کمپاین ملحق شوند. مسیح علینژاد، فعال حقوق بشر ایرانی با نشر یک نوار تصویری در صفحه ایکس خود برای بهرسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی در افغانستان و ایران کمپاینی را راه اندازی نموده و از کشورهای جهان خواسته است تا با آنان به این کمپاین برای به رسمیتشناسی آپارتاید جنسیتی در افغانستان و ایران متحد شوند. خانم علینژاد در این نوار تصویری گفته: «ما در روز جهانی زن، در برابر آپارتاید جنسیتی متحد میایستیم و تلاش میکنیم تا داستانهای خود را به اشتراک بگذاریم تا از جهان آزاد بخواهیم با ما در جرمانگاری آپارتاید جنسیتی متحد شوند.» او تاکید کرده است که زن بودن در حکومت طالبان و جمهوری اسلامی ایران «جرم» است و ما هر روز به جرم زن بودن در افغانستان و ایران از سوی این گروهها زندان، شلاق، تجاوز جنسی، کور شدن، اعدام و وحشت دائمی را تجربه میکنیم. در همین رابطه، ملاله یوسفزی، فعال حقوق بشر اهل پاکستان و یکی از برندگان جایزهی صلح نوبل نیز میگوید که بهرسمیت شناختن «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان، نیازمند حمایت اعضای سازمان ملل متحد است. یوسفزی در صفحهی ایکس خود نگاشته است که وی در دیدار با برخی از زنان اهل افغانستان و سفیران افریقای جنوبی و جمهوری آلبانی در سازمان ملل متحد در شهر نیویورک امریکا، این موضوع را مطرح کرده است. او افزوده است که از کشورهای جهان خواستار تدوین آپارتاید جنسیتی به عنوان جنایت علیه بشریت در شورای امنیت سازمان ملل متحد شده و با دختران افغان که خواستار معرفی آپارتاید جنسیتی بهعنوان جنایت علیه بشریتاند، همراه میشود. درهمین حال، رینا امیری، نماینده ویژه امریکا در امور زنان و حقوق بشر در افغانستان نیز گفته است که برای رهایی افغانستان از وابستهگی به کمک و فقر، سیاستهای طالبان باید تمام محدودیتهای علیه زنان و دختران را لغو کنند. به گفته او، افغانستان سالانه بیش از یک میلیارد دالر را به دلیل محدودیتهای شدید طالبان علیه زنان و دختران از دست میدهد. با این حال، ایتلاف حقوق بشر در افغانستان شامل نُه سازمان حقوق بشری در یک اعلامیه مشترک در روز روز جهانی زن، خواستار عدالت و پاسخگوی درباره تمام جنایات ارتکابی علیه زنان و دختران در افغانستان از طریق دادگاههای بینالمللی شدند. این واکنشها در حالی است که بعداز حاکم شدن گروه طالبان در افغانستان این گروه محدودیتهای شدیدی را علیه زنان و دختران افغانستان وضع نموده که با واکنشهای تند جامعه جهانی و سازمانهای بینالمللی روبرو شده است.
تبعیض جنیستی و هزینه ميلياردي در افغانستان
رینا امیری، نمایندهی ویژهی ایالات متحده در امور زنان و حقوق بشر افغانستان میگوید که افغانستان سالانه بیش از یک میلیارد دالر را بهدلیل سیاستهای طالبان علیه زنان از دست می دهد. فرخنده: خانم امیری روز گذشته(شنبه، ۱۹ حوت) این موضوع را در صفحهی ایکس خود مطرح کرده است. امیری توضیح داده است که این سیاستهای طالبان شامل ممنوعیت آموزش، تحصیل و اشتغال زنان و دختران در افغانستان است. خانم امیری تاکید کرده است که این سیاستهای طالبان نه تنها بر زنان، بلکه به همهی شهروندان افغانستان آسیب میرساند. امیری گفته است که برای رهایی افغانستان از فقر و وابستگی شدید به کمکهای خارجی، این سیاستها باید تغییر کنند. در همین حال، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجهی امریکا نیز پیش از این گفته بود که اگر بتوانیم شکاف جنسیتی در میان نیروی کار را در سراسر جهان از بین ببریم، تخمین زده میشود که ۲۸ تریلیون دلار به اقتصاد جهانی اضافه میشود. او گفته است که «به بیان ساده، وقتی زنان بهتر کار میکنند، همه بهتر کار میکنند.» این اظهارات درحالی مطرح میشود که زنان و دختران در افغانستان که نصف جمعیت کشور را تشکیل میدهند، با اقدامات زنستیزانهی طالبان از تمامی عرصههای زندگی عمومی حذف و خانهنشین شدهاند. زنان و دختران افغانستان در حال حاضر حق کار در ادارهها و سازمانهای دولتی و غیر دولتی را ندارند و از حق آمورزش، تحصیل و حتا بیرون شدن از خانه بدون همراه مرد محروم هستند. اقدامات محدودکنندهی طالبان بارها مورد انتقاد تند کشورها و نهادهای حقوق بشری قرار گرفته؛ اما طالبان همواره این انتقادات را نابهجا و مغرضانه عنوان کردهاند. چند روز پیش دبیر کل سازمان ملل متحد در گزارش سه ماههی خود گفته بود که محدودیتها علیه زنان و دختران در افغانستان همچنان پابرجا است و در برخی زمینهها، شدیدتر هم شده است.
جنبش زنان افغانستان خواهان به رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان شد
جنبش زنان افغانستان برای عدالت و آزادی به مناسبت هشتم مارچ از سازمان ملل و جامعه جهانی میخواهد که اپارتاید جنسیتی جاری در افغانستان را به رسمیت بشناسد. فرخنده: آنان خطاب به سازمان ملل و جامعه جهانی گفتند، فرستادن پول های میلیون دالری هفته وار را که سبب تقویت ظلم و جنایت طالب میشود را متوقف نموده و در عوض طالبان را به عنوان یک گروه تروریستی و ناقضین بین المللی حقوق بشر در لیست سیاه سازمان ملل قرار داده و به دادگاه های کیفری بین المللی بکشاند. هشتم مارچ در اکثر کشورهای جهان تجلیل و این روز را به عنوان دست آورد های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، آموزشی و فرهنگی زنان تجلیل میدانند. جنبش زنان افغانستان برای عدالت و آزادی گفتند که در افغانستان، هشت مارچ امسال را در حالی سپری میشود که زنان از هرگونه نقش آفرینی در حیات اجتماعی محروم و بصورت کل از جامعه حذف شده اند. به باور معترضان اکنون در سیاست و در اجتماع جایی برای زنان و حقوق زنان نبوده، زنان همیشه مورد تعرض و تجاوز واقع شده و فقط برای چانهزنیها و معاملات سیاسی روی میز مذاکرات قرار میگیرد. معترضان گفتند که زنان امروز در افغانستان به آگاهی سیاسی و مدنی رسیده و در مقابل ظلم و حق تلفی ها سکوت نکنند، آنان میگویند که بزرگترین دستآورد زنان در دهههای اخیر، همین خودآگاهی و بینش سیاسی و اجتماعی آنها است که آنان را وا میدارد تا صدای خود را بلند کنند و به بی عدالتی نه بگویند، اما با مسلط شدن گروه طالبان اولین نیروی که در مقابل ظلم و جنایت بصورت قاطع ایستادگی کرده زنان بوده و تا اکنون این مبارزات حتا به قیمت از دست دادن جان شأن، ادامه دارد. معترضان گفت، اکنون زنان در افغانستان خواسته و مطالبات شأن را بصورت واضح مطرح کرده و از آن دفاع میکند. معترضان میگویند” ما زنان، امروز خواهان تساوی در حقوق و مشارکت در تمام عرصههای سیاسی، اجتماعی،اقتصادی، فرهنگی و هنری هستیم و برای رسیدن به این حق اساسی خود از تمام امکانات و ابزارهای ممکن استفاده خواهیم کرد. جنبش زنان افغانستان برای عدالت و آزادی ضمن ابراز سپاس و قدر دانی از مبارزات خسته گی ناپذیر زنان در مقابل جهل و جنایت بار دیگر تاکید بر ایستادگی کرده و از تمام زنان افغانستان و مردم افغانستان میخواهد تا در کنار زنان معترض قرار گرفته و از مطالبات انسانی آنها دفاع کنند.” آنان باور دارند کهدمبارزات شان، مبارزهای استوار بر حق و عدالت برای رسیدن تمام زنان افغانستان و اقشار تحت ستم این جامعه به حقوق شان بوده و این مبارزه منحصر به دوره و زمان خاص نبوده و تا زمانی که زن افغانستانی به جایگاه واقعی خود در سیاست و اجتماع دست نیابد این مبارزات ادامه خواهد یافت. آنان خواهان کرامت، احترام، حق برابر و مشارکت برای زنان در تمام عرصهها هستند.
دبیرکل سازمان ملل: محدودیتهای طالبان علیه زنان و دختران همچنان به قوت خود باقی است
در گزارش سه ماههی گوترش که امروز (چهارشنبه، ۱۶ حوت) منتشر شده، آمده است که محدودیتهای وضعشده از سوی طالبان علیه زنان و دختران به قوت خود باقی است و در بعضی از مناطق شدیدتر هم شده است. فرخنده: در این گزارش آمده است که از اواخر سال ۲۰۲۳ میلادی، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در مناطق مشخصی شهر کابل و ولایتهای بامیان، بغلان، بلخ، دایکندی، غزنی و سمنگان، زنان و دختران را به اتهام نقض دستور پوشش موردنظر این گروه بازداشت کرده یا به آنان هشدار داده است. بر اساس گزارش، از جمله در شهر کابل طالبان تعداد زیادی از زنان را بازداشت و برای چند ساعت توقیف کردند. دبیرکل سازمان ملل گفته است که خبرنگاران و فعالان مدنی همچنان با خطرات قابل توجهی در انجام فعالیتهای خود مواجه هستند. او از صدور حکم یکسال زندان برای سلطانعلی جوادی، مدیر مسئول پیشین «رادیو نسیم» در دایکندی و حبس منیژه صدیقی، فعال حقوق زنان، یاد کرده است. در گزارش دبیرکل سازمان ملل دربارهی ادعاهای بدرفتاری با زنان در بازداشت و درخواست پول در ازای رهایی آنان آمده است که یوناما یک مورد از این ادعاها را مستند کرده است. در این گزارش گوترش آمده است که طالبان همچنان افراد در ملاءعام مجازات میکنند و کسانی را که از جریان این مجازاتها عکس یا فیلم بگیرند، نیز شلاق میزنند. این گزارش همچنین به تداوم قتلهای فراقانونی و بازداشتهای خودسرانه نظامیان و مقامهای حکومت پیشین پرداخته و گفته است که در طول دوره گزارش، یوناما دستکم پنج مورد قتل فراقانونی و هفت مورد بازداشت خودسرانهی مقامها و نظامیان پیشین افغانستان را مستند کرده است. به گفته او، یوناما همچنین دو مورد قتل فراقانونی، ۱۷ مورد بازداشت خودسرانه و دو مورد شکنجه افراد متهم به وابستگی به «جبهه مقاومت ملی افغانستان» و داعش را نیز ثبت کرده است. دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارش خود گفته است که رویدادهای مربوط به امنیت در سه ماه تحت پوشش گزارش در افغانستان نسبت به زمان مشابه در سال قبل، ۳۸ درصد افزایش یافته است. بر اساس این گزارش بین اول نوامبر ۲۰۲۳ تا ۱۰ جنوری ۲۰۲۴ سازمان ملل متحد، یک هزار و ۵۰۸ رویداد امنیتی را ثبت کرده است، در حالی در مدت مشابه در سال گذشته، هزار و ۹۰ رویداد را ثبت کرده بود. در این گزارش آمده است که از این میان ۲۶۳ رویداد در مناطق مرکزی و ۲۴۷ رویداد در مناطق شمالشرق رخ داده است. بر اساس این گزارش ۲۶۳ مورد از این رویدادها، مربوط به بازداشت فروشندگان مواد مخدر در مقیاس کوچک بوده است. در این گزارش آمده است که میزان درگیری مسلحانه در این مدت تقریبا در سطح دوره مشابه در سال قبل بوده و از ۶۱ مورد به ۶۰ مورد کاهش یافته است. قرار است که گزارش گوترش امروز در جلسه شورای امنیت سازمان ملل که دربارهی افغانستان برگزار میشود، ارایه گردد. در این جلسه فعالیت یوناما نیز بررسی میشود. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارش تازهی خود گفته است که طالبان پس از دوونیم سال حضور در قدرت در افغانستان، روی موضوعات کلیدی حکومتداری دچار اختلاف داخلی فزاینده هستند. در گزارش سه ماههی گوترش آمده است که طالبان از جمله در مورد اجرای فرمان ممنوعیت مواد مخدر دچار اختلاف هستند. دبیرکل سازمان ملل متحد گفته که هیچ پیشرفتی در راستای فراگیری ساختارها و فرآیندهای تصمیمگیری از سوی طالبان صورت نگرفته است و جابهجایی و انتصاب افراد نزدیک به رهبری این گروه ادامه دارد. در گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد آمده است در دورهی این گزارش، جابهجایی مقامهای طالبان در سطح ولایتها و ولسوالیها، عمدتاً در قندهار و بدخشان انجام شده است. این گزارش افزوده است که جابهجاییها در بدخشان عمدتاً به دلیل عدم تبعیت برخی از مقامهای این گروه از اجرای فرمان ممنوعیت تریاک بوده است.
مقاومت زنان افغانستان در برار طالبان بی پیشینه است
امروز دو شنبه ۱۴ حوت ۱۴۰۲ نشستی تحت عنوان« نقش جامعه ی مدنی و نیروهای دموکراتیک در آینده ی افغانستان» در شهر آنتالیایی ترکیه برگزار شد رسانه فرخنده: نصیر احمد اندیشه نماینده ی دائمی افغانستان در سازمان ملل متحد در جینوا میگوید که مبارزات جنبشهای زنان علیه طالبان در تاریخ افغانستان بیپیشینه است. آقای اندیشه امروز در حاشیهی سومین نشست«مرکز ملی دیالوگ و ترقی جینوا» در شهر انتالیای ترکیه، در صحبت با رسانه ها مطرح کرده است. وی هم چنان میگوید که حقوق اساسی مردم افغانستان بهصورت کل و حقوق زنان بهصورت خاص از موضوعات اساسی مورد بحث در این گفتمان است. اندیشه هم چنان نقش زنان در همهی عرصهها در افغانستان را مهم و حیاتی خوانده و گفته است که وقتی نقش زنان در جامعه به صفر برسد، انکشاف پایدار امکانپذیر نیست و مشروعیت نظام زیر سوال میرود و افغانستان به سوی«آپارتاید جنسیتی» سوق داده میشود. به باور آقایی اندیشه ما باید حقوق بشر بهویژه حقوق زنان را تنها به مکتب رفتن و یا نرفتن چند دختر خلاصه نکنیم و باید آن در ابعاد مختلف بررسی کنیم؛ بحث چند بعدی حقوق زن و حقوق بشر در اینجا مطرح است. اندیشه در مورد«آپارتاید جنسیتی» در افغانستان میگوید که این یک درد بزرگی برای همهی زنان افغانستان است و ابتدا باید«جرمانگاری» شود تا توجه جهان به افغانستان جلب شود، چون برخی از کشورهای جهان میخواهند که این مساله را «سادهانگاری» کنند و طوری نشان بدهند که آنچه در افغانستان جریان دارد، از فرهنگ مردم این کشور منشاء گرفته است.