پنج سال محرومیت از آموزش؛ اعتراض جنبشهای زنان به حذف هدفمند دختران در افغانستان
فرخنده: همزمان با آغاز سال تعلیمی جدید و ادامه محرومیت دختران از آموزش، شماری از جنبشهای اعتراضی زنان این وضعیت را سیاستی هدفمند برای حذف زنان از عرصه آموزش دانسته و نسبت به پیامدهای آن هشدار دادهاند. با گذشت پنج سال از بسته ماندن دروازههای مکاتب به روی دختران بالاتر از صنف ششم، موج تازهای از اعتراضها از سوی جنبشهای زنان در افغانستان شکل گرفته است. این جنبشها در بیانیههایی اعلام کردهاند که سال تعلیمی جدید در حالی آغاز شده که میلیونها دختر همچنان از ابتداییترین حقوق انسانی خود، یعنی حق آموزش، محروم ماندهاند. در این بیانیهها تأکید شده است که ادامه این وضعیت نه یک تصمیم موقت، بلکه بخشی از یک سیاست هدفمند برای حذف سیستماتیک زنان از عرصههای آموزشی و اجتماعی است؛ روندی که به باور آنان، آینده افغانستان را با بحران عمیقتری روبهرو خواهد کرد. در همین حال، «جنبش آفتاب آزادی» این محرومیت را نقض آشکار حقوق بنیادی زنان دانسته و تصریح کرده است که حق آموزش، بهعنوان یک حق اساسی انسانی، نباید با توجیههای سیاسی، فرهنگی یا ایدئولوژیک محدود شود. این جنبش هشدار داده است که جامعهای که نیمی از جمعیت آن از آموزش محروم باشد، هرگز قادر به دستیابی به ثبات، توسعه و عدالت نخواهد بود. این واکنشها در شرایطی مطرح میشود که طی پنج سال گذشته، محرومیت دختران از آموزش بارها با انتقادهای گسترده داخلی و بینالمللی روبهرو شده است. با این حال، طالبان تاکنون پاسخ قانعکنندهای به این انتقادها ارائه نکردهاند و محدودیتها همچنان پابرجاست. ادامه محرومیت دختران از آموزش، اکنون نهتنها یک بحران آموزشی، بلکه به یک مناقشه جدی حقوق بشری و اجتماعی تبدیل شده است؛ مسألهای که به باور بسیاری، آینده افغانستان را در سطحی عمیقتر از یک نسل تحت تأثیر قرار خواهد داد.
آغاز سال تعلیمی بدون دختران؛ فشار جهانی بر طالبان برای بازگشایی مکاتب افزایش یافت
فرخنده: همزمان با آغاز سال جدید تعلیمی در افغانستان بدون بازگشایی مکاتب دخترانه بالاتر از صنف ششم، مقامها و نهادهای بینالمللی بار دیگر بر حق آموزش برای همه، بهویژه دختران، تأکید کرده و خواستار پایان فوری این محدودیتها شدند. با شروع سال تعلیمی جدید، افغانستان بار دیگر در حالی به استقبال مکتبها رفت که میلیونها دختر از ادامه آموزش محروم ماندهاند؛ وضعیتی که واکنش گسترده نهادهای بینالمللی را در پی داشته است. طالبان روز پنجشنبه سال تعلیمی را بدون بازگشایی مکاتب برای دختران بالاتر از صنف ششم آغاز کردند؛ تصمیمی که افغانستان را همچنان به تنها کشوری در جهان تبدیل کرده است که در آن دختران از آموزش فراتر از دوره ابتدایی محروماند. در واکنش به این وضعیت، سنجی ویجیسیکرا، مدیر منطقهای یونیسف برای جنوب آسیا، تأکید کرده است که زمان بازگشایی دروازههای مکاتب به روی دختران فرا رسیده است. او در شبکه اجتماعی اکس نوشته که دختران افغان مدت زیادی در انتظار ماندهاند و بازگشایی مکتبها باید بار دیگر امید را به زندگی آنان بازگرداند. به گفته او، آموزش نقطه آغاز امید، کرامت و آینده است. همزمان، تاجالدین اویوالی، نماینده یونیسف در افغانستان، نیز بر حق آموزش برای همه دختران تأکید کرده و گفته است که آموزش دختران نهتنها یک حق اساسی است، بلکه به تقویت جوامع و روشنتر شدن آینده برای همه کمک میکند. این موضعگیریها تنها به یونیسف محدود نبوده است. ریچارد لینزی، نماینده ویژه بریتانیا برای افغانستان، هشدار داده که حذف زنان و دختران از نظام آموزشی، آینده این کشور را با آسیب جدی مواجه میکند و تأکید کرده که آموزش باید بدون تبعیض در دسترس همه قرار گیرد. در همین حال، سفارت ایتالیا برای افغانستان نیز با اشاره به آغاز سال تعلیمی، ابراز امیدواری کرده است که روزی فرا برسد که همه دختران بتوانند دوباره به صنفهای درسی بازگردند. چند روز پیش از این نیز ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، اعلام کرده بود که این کشور بار دیگر سال تعلیمی را در شرایطی آغاز میکند که دختران بالاتر از صنف ششم از رفتن به مکتب محروماند و زنان نیز اجازه تحصیل در دانشگاهها را ندارند. او خواستار پایان فوری این محدودیتها شده است.
رواداری: قتلهای هدفمند، سرکوب گستردهای زنان و نقض سیستماتیک حقوق بشر در افغانستان افزایش یافته است
فرخنده: گزارش سالانه ۲۰۲۵ نشان میدهد وضعیت حقوق بشر در افغانستان نهتنها بهبود نیافته، بلکه با افزایش چشمگیر قتلهای هدفمند، بازداشتهای خودسرانه و محدودیتهای شدید علیه زنان، وارد مرحلهای نگرانکننده و سازمانیافته شده است؛ روندی که به باور نهادهای حقوق بشری میتواند مصداق جنایت علیه بشریت باشد. یافتههای این گزارش نشان میدهد که در سال ۲۰۲۵ میزان خشونت و نقض حق حیات در افغانستان بهطور قابل توجهی افزایش یافته است. در این دوره، دستکم ۱۱۵۴ نفر کشته و زخمی شدهاند که شامل ۶۱۷ کشته و ۵۳۷ زخمی میشود؛ رقمی که نسبت به سال گذشته بیش از پنجاه درصد افزایش را نشان میدهد. قربانیان این خشونتها طیف گستردهای را در بر میگیرند، از کارمندان حکومت پیشین و فعالان مدنی گرفته تا خبرنگاران، زنان و کودکان، که این موضوع نشاندهنده گستردگی و هدفمند بودن این خشونتها است. در همین حال، قتلهای هدفمند و فراقضایی بهعنوان یکی از برجستهترین ابعاد این بحران، روندی صعودی داشته است. در سال ۲۰۲۵ دستکم ۶۱۱ مورد قتل مشکوک و هدفمند ثبت شده که نسبت به سال قبل افزایش قابل توجهی را نشان میدهد. بسیاری از این قتلها با انگیزههای انتقامجویانه انجام شده و در مواردی با روشهای بسیار خشن همراه بوده است. نبود هرگونه پاسخگویی مؤثر در قبال این رویدادها باعث شده تا عاملان این خشونتها عملاً در مصونیت کامل عمل کنند و این وضعیت به تداوم چرخه خشونت دامن بزند. گزارش همچنین به نقش حملات هوایی پاکستان در افزایش تلفات غیرنظامیان اشاره میکند. بر اساس این گزارش، این حملات دستکم ۳۲۴ کشته و زخمی برجای گذاشته و در برخی موارد اصول اساسی حقوق بشردوستانه، از جمله اصل تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی و اصل تناسب، رعایت نشده است. در میان قربانیان، زنان و کودکان نیز حضور دارند که بر شدت نگرانیها افزوده است. از سوی دیگر، بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و ناپدیدسازی اجباری نیز در این دوره افزایش یافته است. گزارش حاکی از آن است که بسیاری از افراد بدون طی مراحل قانونی بازداشت شده و در برخی موارد تحت شکنجه قرار گرفتهاند، در حالی که هیچ سازوکار نظارتی مستقلی برای بررسی وضعیت زندانها وجود ندارد. این شرایط موجب شکلگیری فضای گستردهای از ترس در جامعه شده است که شهروندان را از بیان آزادانه دیدگاههای خود بازمیدارد. در بخش دیگری از گزارش، وضعیت زنان بهعنوان یکی از بحرانیترین حوزهها توصیف شده است. محدودیتهای شدید بر آموزش، اشتغال و آزادی رفتوآمد زنان همچنان ادامه دارد و دسترسی آنان به عدالت نیز با موانع جدی مواجه است. این شرایط بهگونهای است که برخی از نهادهای حقوق بشری آن را نوعی تعذیب مبتنی بر جنسیت ارزیابی کردهاند. همزمان، آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات نیز بهشدت محدود شده است. نظارت گسترده بر شبکههای اجتماعی، بازداشت خبرنگاران، و اعمال محدودیت بر انتشار اطلاعات باعث شده تا فضای رسانهای بهشدت کنترل شود. در برخی موارد حتی دسترسی به اینترنت نیز محدود یا قطع شده است که این امر به گسترش خودسانسوری و پنهان ماندن بسیاری از موارد نقض حقوق بشر انجامیده است. علاوه بر این، گزارش به تبعیض علیه اقلیتهای قومی و مذهبی اشاره میکند. این تبعیضها در حوزههایی مانند استخدام، دسترسی به خدمات دولتی و آزادیهای مذهبی مشاهده میشود و نشاندهنده روندی است که بهتدریج در حال نهادینه شدن است. این گزارش بر اساس مصاحبه با قربانیان، شاهدان عینی و فعالان مدنی و با پوشش ۳۰ ولایت افغانستان تهیه شده است. با این حال، محدودیتهایی مانند تهدید منابع، نبود دسترسی به زندانها و سانسور اطلاعات باعث شده تا ثبت کامل موارد نقض حقوق بشر با چالشهای جدی مواجه باشد؛ موضوعی که نشان میدهد آمار واقعی احتمالاً بیش از ارقام ارائهشده است.
سفیر فرانسه: زنان افغانستان باید در تصمیمگیریها حضور داشته باشند
فرخنده: ایزابل روم، سفیر فرانسه در امور حقوقبشر، اعلام کرده است که کشورش هرگونه گفتوگو با طالبان را رد میکند و در برابر قوانین محدودکنندهای که حقوق اساسی زنان در افغانستان را هدف قرار داده، موضع قاطع دارد. خانم روم با تأکید بر وضعیت زنان در افغانستان گفت که محدودیتهای اعمالشده بر دسترسی زنان به آموزش، کار و فضاهای عمومی غیرقابل قبول است و باید مورد محکومیت جدی جامعه جهانی قرار گیرد. او تصریح کرد که زنان افغانستان نباید از روندهای تصمیمگیری حذف شوند و حضور آنان در هرگونه گفتوگو و تصمیم سیاسی ضروری است. سفیر فرانسه روز یکشنبه، دوم حمل، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس، از ویوین تایتلبام، عضو سنای بلجیم، بهدلیل سازماندهی نشستی در حمایت از زنان افغانستان قدردانی کرد. این نشست در مجلس سنای بلجیم برگزار شده و بر وضعیت زنان در افغانستان تمرکز داشته است. در همین حال، شماری از چهرههای سیاسی و مدنی افغانستان نیز در نشستهایی در پارلمان اروپا و مجلس سنای بلجیم گردهم آمدهاند تا توجه رهبران اروپایی را به وضعیت جاری در افغانستان جلب کنند. اشتراککنندگان این نشستها تأکید کردهاند که طالبان تغییری در سیاستهای خود نیاورده و همچنان به محدودسازی گسترده حقوق زنان ادامه میدهد. ایزابل روم در بخشی از پیام خود نوشته است: «زنان افغانستان قربانی نیستند؛ آنان بازماندگان و مبارزاناند. ما در کنارشان میایستیم و باید در هر تصمیمی حضور داشته باشند.» او همچنین یادآوری کرده است که فرانسه همراه با چند کشور دیگر از تلاشها برای پیگرد رهبران طالبان در نهادهای قضایی بینالمللی حمایت کرده و بر ایجاد سازوکارهای تحقیقاتی برای مستندسازی نقض حقوقبشر در افغانستان تأکید دارد.
دبیرکل سازمان ملل: حذف نظاممند زنان از زندگی عمومی در افغانستان ادامه دارد
فرخنده: آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی از وضعیت زنان در افغانستان اعلام کرده است که زنان و دختران بهطور نظاممند از زندگی عمومی حذف شدهاند؛ وضعیتی که بهگفته او نشاندهنده عقبگرد جدی در مسیر برابری جنسیتی است. گوترش با اشاره به ممنوعیتهای گسترده آموزشی و اجتماعی، تأکید کرده که محدودیتهای اعمالشده بر زنان و دختران، دسترسی آنان به آموزش، کار و مشارکت در عرصههای عمومی را بهشدت کاهش داده و آنان را به حاشیه رانده است. دبیرکل سازمان ملل در پیامی در صفحه اکس خود، ضمن نشر تصویری از ملاله یوسفزی، فعال برجسته حقوقبشر و برنده جایزه نوبل، از تلاشهای او برای دفاع از حقوق زنان و دختران در سراسر جهان، بهویژه افغانستان، قدردانی کرده است. او تأکید کرده که حمایت از حقوق زنان و دختران باید در اولویت جامعه جهانی قرار گیرد و بیتوجهی به این مسئله میتواند پیامدهای گستردهای برای آینده افغانستان داشته باشد. پس از بازگشت طالبان به قدرت، محدودیتهای گستردهای بر زنان و دختران در افغانستان اعمال شده است؛ از جمله ممنوعیت آموزش، محدودیت در اشتغال و جلوگیری از مشارکت در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی. بهگفته نهادهای حقوقبشری، این سیاستها مصداق «آپارتاید جنسیتی» تلقی میشود. با وجود فشارها و واکنشهای مکرر جامعه جهانی برای لغو این محدودیتها، طالبان تاکنون تغییری در رویکرد خود ایجاد نکردهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره آینده حقوق زنان در افغانستان را افزایش داده است.
مرکز خبرنگاران: طالبان در سال گذشته ۲۰۷ نقض آزادی رسانهای انجام داده است
فرخنده: مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرده است که در سال ۱۴۰۴ خورشیدی دستکم ۲۰۷ مورد نقض آزادی رسانهها و حقوق خبرنگاران در کشور ثبت شده؛ آماری که نشاندهنده تشدید فشارها بر رسانهها و روزنامهنگاران است. این نهاد حامی خبرنگاران روز چهارشنبه، ۲۷ حوت، به مناسبت روز ملی خبرنگار، گزارش سالانه خود درباره وضعیت رسانهها در افغانستان را منتشر کرد و هشدار داد که روند سرکوب، سانسور و محدودسازی فعالیتهای رسانهای در یک سال گذشته شدت گرفته است. بر بنیاد این گزارش، در میان موارد ثبتشده، دو مورد کشتهشدن، یک مورد زخمیشدن و ۱۸۳ مورد تهدید وجود دارد که شامل ۲۱ مورد بازداشت خبرنگاران و فعالان رسانهای نیز میشود. این مرکز همچنین اعلام کرده که موارد تلفات خبرنگاران به حمله منتسب به نیروهای پاکستانی نسبت داده شده است. در ادامه این گزارش آمده است که طالبان دامنه محدودیتها بر رسانهها را گسترش داده و ممنوعیت نشر تصاویر زندهجان را اکنون در ۱۸ ولایت افغانستان اعمال کردهاند؛ اقدامی که تأثیر مستقیم بر فعالیت رسانههای تصویری گذاشته است. بر اساس این دادهها، در نتیجه این محدودیتها، فعالیت ۲۱ تلویزیون محلی متوقف شده یا به رادیو تغییر یافته است. همچنین در سال ۱۴۰۴، هشت رسانه بهدلیل عدم رعایت سیاستهای تعیینشده از سوی طالبان تعطیل شده و جواز فعالیت دستکم ۱۰ نهاد رسانهای نیز لغو شده است. مرکز خبرنگاران افغانستان افزوده که مواردی چون اعترافهای اجباری، جلوگیری از حضور زنان خبرنگار در نشستها و سانسور صدای زنان نیز از جمله موارد برجسته نقض آزادی رسانهها در این دوره بوده است. این نهاد با ابراز نگرانی از پیامدهای ادامه این روند، تأکید کرده که تشدید فشارها بر رسانهها میتواند تأثیرات گسترده و منفی بر دسترسی به اطلاعات و آزادی بیان در افغانستان داشته باشد و از طالبان خواسته است به حقوق و آزادیهای خبرنگاران احترام بگذارند.
سازمان ملل: سرکوب سیستماتیک زنان در افغانستان با قوانین جدید نهادینه میشود
فرخنده: گروه کاری سازمان ملل متحد در مورد تبعیض علیه زنان و دختران اعلام کرده است که روند سرکوب سیستماتیک زنان و دختران در افغانستان همچنان ادامه دارد و تصویب اصولنامه کیفری جدید، این تبعیض را بهگونه رسمی نهادینه میکند. این نهاد با نشر پیامی در صفحه ایکس تأکید کرده که اصولنامه جدید شامل محدودیتهای گسترده، از جمله ممنوعیت آموزش متوسطه و عالی برای زنان و دختران و حذف آنان از زندگی عمومی است؛ اقداماتی که بهگفته این سازمان، نشانهای از تشدید سیاستهای تبعیضآمیز علیه زنان بهشمار میرود. در این پیام آمده است که جلسه اخیر شورای امنیت سازمان ملل نیز به تداوم این سرکوبها پرداخته و بهویژه نسبت به پیامدهای اصولنامه کیفری جدید هشدار داده است؛ اصولنامهای که به باور این نهاد، ساختارهای تبعیض علیه زنان را تقویت میکند. گروه کاری سازمان ملل متحد تأکید کرده که این وضعیت تهدیدی جدی برای حقوق اساسی زنان و دختران در افغانستان است و جامعه جهانی باید بهگونه فوری برای مهار آن اقدام کند. این نهاد همچنان خواستار بسیج جهانی برای حفاظت از حقوق زنان و دختران شده و هشدار داده که بیعملی در برابر این روند، به وخامت بیشتر وضعیت خواهد انجامید. در همین حال، پیش از این نیز دفتر منطقهای سازمان عفو بینالملل در جنوب آسیا اعلام کرده بود که محدودیتهای وضعشده بر زنان و دختران در افغانستان در حال افزایش است و اصولنامه جدید میتواند این محدودیتها را عمیقتر و گستردهتر سازد.
فوزیه کوفی: محدودیتهای گسترده طالبان بالای خانمها مرگ تدریجی زنان است
فرخنده: فوزیه کوفی، عضو پیشین پارلمان افغانستان، با تمرکز بر وضعیت بحرانی زنان در کشور، از جامعه جهانی بهویژه اتحادیه اروپا خواست تا در برابر آنچه «نابودی تدریجی حقوق زنان» خواند، موضع قاطع اتخاذ کند و ناقضان حقوقبشر را پاسخگو سازد. کوفی در نشست دو روزه مخالفان طالبان در پارلمان اروپا، وضعیت زنان در افغانستان را نتیجه سیاستهای سیستماتیک و هدفمند طالبان دانست و گفت که این گروه با حذف کامل زنان از آموزش، کار و زندگی اجتماعی، نوعی «آپارتاید جنسیتی» را در کشور حاکم کرده است. او تأکید کرد که محدودیتهای گسترده علیه زنان، تنها نقض حقوقبشر نیست، بلکه تلاشی برای حذف نیمی از جامعه از ساختار کشور بهشمار میرود. به گفته او، زنان در افغانستان امروز با شرایطی روبهرو هستند که نهتنها آزادیهای اساسیشان سلب شده، بلکه حق حضور در سادهترین عرصههای زندگی نیز از آنان گرفته شده است. کوفی با اشاره به تعهدات طالبان در مذاکرات دوحه گفت این گروه برخلاف وعدههای خود، بهجای بهبود وضعیت، سیاستهای سختگیرانهتر و سرکوبگرانهتری را بهویژه علیه زنان اعمال کرده است. او افزود که این رویکرد، افغانستان را به محیطی ناامن برای زنان و در کل برای شهروندان کشور تبدیل کرده است. این عضو پیشین پارلمان افغانستان همچنین هشدار داد که بیتوجهی جامعه جهانی به وضعیت زنان، عملاً به تقویت طالبان منجر میشود. او گفت که هرگونه تعامل دیپلماتیک با این گروه باید مشروط به رعایت حقوق زنان، تأمین حقوقبشر و ایجاد یک حکومت همهشمول باشد. کوفی با انتقاد از برخی دیدارهای دیپلماتیک با طالبان، تأکید کرد که در این تعاملات باید موضوع حقوق زنان در اولویت قرار گیرد و جامعه جهانی نباید اجازه دهد این مسئله به حاشیه رانده شود. او همچنین به تلاشها برای آغاز گفتوگوهای بینالافغانی اشاره کرد و آن را راهی برای ایجاد تغییر دانست، اما تأکید کرد که در هر روند سیاسی، حضور و نقش زنان باید تضمین شود. همچنین، کوفی خواستار تسریع بررسی پروندههای مرتبط با افغانستان در نهادهای قضایی بینالمللی شد و بر ضرورت بهرسمیت شناختن «آپارتاید جنسیتی» بهعنوان یک جرم جهانی تأکید کرد؛ اقدامی که به باور او میتواند گامی مهم در جهت احقاق حقوق زنان افغانستان باشد.
ابتکار زنان در کویته برای بزرگداشت روز جهانی زن؛ نمایش توانمندیها و همبستگی زنان افغانستان
فرخنده: برای نخستینبار در شهر کویته پاکستان، گروهی از زنان با ابتکار خود برنامهای فرهنگی و اجتماعی را به مناسبت هشتم مارچ، روز جهانی زن، برگزار کردند؛ برنامهای که با هدف برجستهسازی توانمندیها، خلاقیتها و نقش زنان در جامعه شکل گرفت و با حضور گسترده فعالان زن همراه شد. برگزارکنندگان این مراسم میگویند، این برنامه به ابتکار لطیفه شجاعی و از سوی مؤسسه «سیمای هستی زنان» برگزار شد. برگزارکنندگان هدف از این ابتکار را فراهم کردن فضایی برای معرفی دستاوردها و تواناییهای زنان و تقویت روحیه همبستگی میان آنان عنوان کردند. در جریان این رویداد، نمایشگاهی از آثار و تولیدات زنان برپا شد که بخشهای گوناگونی از جمله صنایع دستی، مجسمهسازی، نقاشی، لباسهای سنتی، کتابها و محصولات مربوط به مراقبت از مو و پوست را در بر میگرفت. این نمایشگاه فرصتی فراهم کرد تا زنان خلاق و کارآفرین بتوانند ابتکارها و تولیدات خود را در معرض دید جامعه قرار دهند. در این برنامه بیش از ۲۰۰ تن از فعالان حقوق بشر، هنرمندان، خبرنگاران و اعضای جامعه مدنی حضور داشتند. شرکتکنندگان با حضور خود همبستگی و حمایتشان را از زنان و دختران افغانستان نشان دادند. همچنین شماری از زنان کارآفرین و فعال اجتماعی با ارائه دستاوردهای خود جلوهای از خلاقیت، نوآوری و تلاش زنان را به نمایش گذاشتند. برگزارکنندگان میگویند این ابتکار نشان داد که زنان، حتی در شرایط دشوار، همچنان برای تقویت حضور اجتماعی و اقتصادی خود تلاش میکنند. در این مراسم، نزدیک به صد زن شرکتکننده به پاس تلاشها و فعالیتهایشان با اهدای تقدیرنامه و هدایای ویژه قدردانی شد.
زنان افغانستان در کویته: محرومیت زنان از آموزش و کار نقض آشکار حقوق بشر است
فرخنده: شماری از زنان افغانستان مقیم شهر کویته پاکستان به مناسبت هشتم مارچ، روز جهانی زن، در یک گردهمایی اعتراضی نقض گسترده حقوق زنان در افغانستان را محکوم کردند و خواستار اقدام جدی جامعه جهانی برای حمایت از زنان این کشور شدند. اعضای شبکه قدرت و سیاست زنان افغانستان که در این گردهمایی حضور داشتند، اعلام کردند محرومیت زنان از آموزش، کار و مشارکت سیاسی نقض آشکار حقوق بشر است و ادامه چنین وضعیت قابل پذیرش نیست. شرکتکنندگان در این تجمع تأکید کردند که زنان افغانستان حق دارند آموزش ببینند، کار کنند و در سرنوشت سیاسی و اجتماعی کشورشان نقش داشته باشند. به گفته آنان، سکوت در برابر محدودیتها و تبعیضهای گسترده علیه زنان به معنای نادیده گرفتن حقوق اساسی نیمی از جامعه افغانستان است. این زنان از جامعه جهانی خواستند که وضعیت زنان افغانستان را فراموش نکند و برای تأمین حقوق اساسی، کرامت انسانی و آزادی زنان اقدامات جدی و مؤثر انجام دهد. آنان همچنین تأکید کردند که با وجود فشارها و محدودیتهای گسترده، زنان افغانستان تسلیم ظلم و تبعیض نخواهند شد و به مبارزه برای حق، عدالت و آزادی ادامه خواهند داد.