ترس از اخراج و به دام افتادن طالبان، کابوس مهاجران افغانستان در ایران
فرخنده: شماری از خبرنگاران، فعالان حقوق بشر و نظامیان پیشین در یک تجمع اعتراضی دست کمک به سوی ایران دراز کردند تا با اخراج اجباری، آنان را به طالبان تسلیم نکنند. بر اساس گزارش ها، دیروز یکشنبه ۹ ثور سال جاری برخی از روزنامه‌نگاران، فعالان حقوق زن و مدافعان حقوق بشر، که از ترس طالبان و برای حفظ جان خود و فامیل شان به ایران پناه برده بردند در یک گردهمایی خواستار توقف اخراج اجباری از ایران شدند. این فعالان جامعه ی مدنی و روزنامه نگاران می گویند اگر به افغانستان برگردانده شود با خطر مرگ روبرو می شوند زیرا کسانیکه که قبلا به افغانستان برگشته توسط طالبان، بازداشت شکنجه و حتی کشته شده است. آنان، از دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهنده‌گان خواسته‌اند تا مانع اخراج اجباری‌شان از ایران به افغانستان شوند. این افراد همچنان با صدور قطع‌نامه‌ای از نهادهادهای بین‌المللی و کشورها خواستار تسریع روند رسیده‌گی به درخواست‌های پناهنده‌گی‌شان شده‌اند. امید پویا، یکتن از برگزارکننده‌گان این نشست گفته است که شمار زیادی از پناهنده‌گان افغان در ایران، تحت تعقیب طالبان قرار دارند. این در حالی است که پس از تسلط دوباره طالبان در افغانستان تعدادی زیادی از خبرنگاران، فعالان حقوق زن و و نظامیان پیشین به خاطر امنیت جان شان به کشور همسایه مهاجر شدند. بربنیاد آمارهایی غیررسمی، حدود ۷۰ خبرنگار و خانواده‌های‌شان در ایران به سر می‌برند. آنان از نزدیک به سه سال به این‌سو در انتظار دریافت ویزای بشردوستانه از سوی کشورهای مهاجرپذیر هستند. با وجود اینکه طالبان عفو عمومی اعلام کرده بود اما این گروه هر روز جان نظامیان پیشین را می گیرد. دو روز قبل نیز دو تن از نظامیان حکومت پیشین که به تازگی از ایران اخراج شده بود توسط طالبان بازداشت و پس از آزادی در اثر شکنجه ی زیاد این گروه جان باخت.
نگرانی گزارشگران بدون مرز، از افزایش محدودیت های طالبان علیه خبرنگاران زن در افغانستان
گزارشگران بدون مرز، از افزایش محدودیت های طالبان علیه رسانه ها مخصوصا روز نامه نگاران زن در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. این نهاد در مورد محدودیت‌ها در باره ی پوشش زنان روزنامه‌نگار، دسترسی زنان به رسانه‌های دیداری و شنیداری و ممنوعیت فیلمبرداری یا عکاسی از سوی طالبان، گفته است که طالبان باید به این اقدام سرکوب گرایانه پایان دهد. امروز سه شنبه ۳۰ حمل، گزارشگران بدون مرز طی نشر یک گزارش گفته است که سرکوب روزنامه‌نگاران و رسانه‌ها در افغانستان همچنان در حال تشدید است و به‌طور خاص دسترسی زنان به رسانه‌ها، چه به‌عنوان روزنامه‌نگار و چه به‌عنوان شنونده و تماشاگر را هدف قرار می‌دهد. این نهاد می گویند خبرنگاران که تحت حاکمیت طالبان اسیر، سانسور و خود سانسوری هستند افزایش محدودیت ها علیه کار روزنامه نگاران، چشم اندازه چشم‌انداز رسانه‌های افغانستان را بیشتر ویران میکند. این نهاد از ملا هیبت الله آخون زاده رهبر طالبان خواسته است که به اقدامات سرکوب گرایانه علیه رسانه ها و پشش زنان روزنامه نگار پایان دهد. این در حالی است که طالبان پس از تسلط دوباره در افغانستان ده ها موارد محدودیت کننده ی را علیه رسانه ها وضع کرده و آزادی مطبوعات را محدود کرده است قسمی که دیروز فرمانده ی امنیه فاریاب به خبرنگاران آزاد اجازه ی شرکت در نشست خبری خود را نداد.
کمیته حفاظت از خبرنگاران: مسدودکردن فیسبوک سانسور اطلاعات است
پس از بیانیه ی اخیر نجیب‌الله حقانی، سرپرست وزارت مخابرات و تکنولوژی معلوماتی در مورد محدود یا مسدود کردن فیسبوک در افغانستان، کمیته ی حفاظت از خبرنگاران می گویند که این تصمیم طالبان به آزادی اطلاعات ضربه می زنند. کمیته ی حفاظت از خبرنگاران طی یک اعلامیه از طرح جدید طالبان برای مسدود کردن فیسبوک در افغانستان ابراز نگرانی کرده و این عملکرد طالبان را سانسور اطلاعات خوانده و گفته است که این گروه باید دست از اقداماتی که بیشتر مانع جریان آزاد اطلاعات می‌شود، بردارند. بر اساس اعلامیه ی این کمیته، طالبان از زمان دست‌یافتن به قدرت، خبرنگاران را بازداشت، ویب‌سایت‌های خبری افغانستان را تعطیل و دسترسی به رسانه‌های خارجی را محدود کرده‌اند؛ اما صفحات فیسبوک این رسانه‌ها در دسترس اند. به لیه یی، (هماهنگ‌کننده‌ی کمیته حفاظت از خبرنگاران در آسیا)گفته است: «طرح طالبان برای محدود یا مسدودکردن دسترسی به فیسبوک ضربه‌ی بیشتری به آزادی اطلاعات در افغانستان خواهد بود.» این در حالی است که اخیرا نجیب‌الله حقانی، سرپرست وزارت مخابرات و تکنولوژی معلوماتی طالبان در گفت‌وگو با طلوع‌نیوز گفته است که این گروه طرحی را برای محدود یا مسدودکردن کامل دسترسی به فیسبوک در افغانستان نهایی کرده است. اما ذبیح الله مجاهد سخنگوی این گروه گفته است که فیسبوک در افغانستان مسدود نه، بلکه محدودیت های بر آن اعمال خواهد شد.
سو قصد به جان خبرنگار افغانستان در پاکستان
فرخنده: بر اساس گزارش ها افراد مسلح ناشناس شب گذشته(چهارشنبه ۱۵ حمل) احمد هنایش، خبرنگار رادیو آزادی و مسئول دو رادیوی محلی در افغانستان را در اسلام‌آباد مورد حمله قرار داده و زخمی کردند. گفته می شود آقایی هنایش پس از تسلط دوباره طالبان در افغانستان به خاطر حفظ جانش به پاکستان پناهنده شده بود. داکتران وضعیت صحی این خبرنگار افغان را وخیم خوانده و‌گفته است که وی از ناحیه ی پا و سر بر اثر اثابت گلوله زخم شدید بر داشته است. شماری از خبرنگاران افغان در پاکستان می گوید که آقای هنایش ابتدا به شفاخانه پی‌آی‌ام‌اس و پس از آن به یکی از شفاخانه‌های خصوصی در شهر اسلام‌آباد پاکستان منتقل شده است. این خبرنگاران که از ترس طالبان به کشور های همسایه فرار کرده می گویند در تبعید نیز به تهدید مواجه هستند. این در حالی است که پس تسلط طالبان در افغانستان شماری از خبرنگاران، فعالان حقوق بشر و جامعه مدنی و نیروهای حکومت پیشین به خاطر حفظ امنیت جان شان به کشور های همسایه از جمله پاکستان پناهنده شدند
زندانی شدن یک خبرنگار توسط طالبان در قندهار
فرخنده: بر اساس گزارش‌ها یک خبرنگار آزاد در قندهار از چهار روز به این سو در بند طالبان است منابع می‌گویند که طالبان جمشید زواب خبرنگار آزاد در قندهار را بازداشت کرده‌اند. به گفته منابع، این خبرنگار از چهار روز به این‌سو در زندان طالبان است. طالبان تا اکنون در این باره چیزی نگفته‌اند. این در حالی است که طالبان هفته گذشته چهار خبرنگار را در قندز بازداشت کردند. از این میان تنها یکی از آنان رها شده است.
خبرنگاران خواهان آزادی همکاران شان از بند طالبان شدند
برخی از خبرنگاران تبعید شده از افغانستان در یک نامه ی سرگشاده خواهان آزادی عبیدالله احمدی و رامین آمیری از زندان طالبان شدند. این گروپ از خبرنگاران تبعیدشده از افغانستان در آمریکایی شمالی و اروپا امروز پنج شنبه ۹ حوت طی یک نامه سرگشاده از دفتر هیآت معاونت سازمان ملل متحد یا یوناما خواسته اند که به هر طریق ممکن باید رامین امیری و عبیدالله احمدی را از قید طالبان آزاد کنند. آنان هم چنان از ریچاردبنت گزارشگر ویژه ی شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان خواسته است که باید در یکی از گزارش هایش روی وضعیت خبرنگاران و سلب آزادی آنان در افغانستان کار کنند. در اعلامیه هم چنان امده است که سازمان ملل متحد و تمام نهاد های مرتبط با این سازمان باید با فشار وارد کردن برگروه طالبان از ادامه ی باز داشت همکاران ما جلوگیری کنند. این در حالی است که طالبان اخیرا عبیدالله احمدی را در کندز و رامین امیری مدیرمسؤل تلویزیون جهانی صلح را در هرات باز داشت کردند. طالبان اما در مورد دلیل باز داشت این دو خبرنگار ابراز نظری نکرده است.
باز داشت یک خبرنگار محلی توسط طالبان در قندوز
عبدالله احمدی فرخنده: منابع، در قندوز از بازداشت یک خبرنگار محلی توسط استخبارات طالبان خبر می دهد. به گفته ی منابع این خبرنگار عبدالله احمدی نام داشته و گزارش گر تلویزیون« یک» بوده است. طالبان همراه با اقایی احمدی سه خبرنگار دیگر را نیز بازداشت کرده بود اما بعد از چند ساعت تحقیق آن ها را آزاد کرده است. نزدیکان این خبرنگار به رسانه ها گفته است که وی ساعت ۱۱:۰۰ پیش‌ازچاشت روز گذشته (یکشنبه، ۵ حمل) از یک مراسم در (هتل شهرداری)در قندوز بازداشت شده است. تا اکنون دلیل باز داشت این خبرنگار روشن نیست طالبان بعد از حاکمیت دوباره در افغانستان، محدودیت های زیادی علیه کار رسانه ها و خبرنگاران وضع کرده است. به‌گفته‌ی مرکز خبرنگاران افغانستان، در سال گذشته‌ی خورشیدی ۱۳۹ مورد نقض حقوق رسانه‌ها و خبرنگاران را ثبت کرده است. این آمار شامل ۸۰ مورد تهدید و ۵۹ مورد بازداشت خبرنگاران است.
خبرنگاران: روند اطلاع رسانی زنان با تحقیر و توهین همراه است
فرخنده: خبرنگاران از روند اطلاع رسانی در افغانستان شکایت کرده، می‌گویند با محدودیت و سانسور‌های بسیاری مواجه شده است. دختران خبرنگار از کار رسانه‌ای خسته شده است، گفتند تحقیر، اهانت و رفتار زشت از سوی گروه حاکم بالای زنان و دختران، فضای سالم کاری را از ایشان گرفته است. عایشه اسم( مستعار) در مصاحبه با رسانه فرخنده گفت: آنان در زمان کار بخصوص زمانی‌که به ادارات دولتی جهت اشتراک در برنامه‌ها اقدام کرده است، با اهانت و تحقیرها روبرو شده است. عایشه می‌گوید” در خیلی از برنامه‌ها بخاطر دختر بودن پس برگشتم و اجازه اشتراک در برنامه برایم داده نشده است، در جاده‌ها و حین مصاحبه مزاحمت از نیروهای طالبان شده است. من گیج می‌مانم که به پاسخ بدهم، هرکس از من استنطاق میکند و مرا جاسوس می‌خواند.” وی گفت، از محدودیت‌های طرز پوشش، داشتن ماسک، و نوع برخورد ستیزانه طالبان به ستوه آمده است. سحر تابش ( مستعار) یکی دیگر از خبرنگاران زن می گوید:« خبرنگار شدن یکی از رویایی کودکی ام بود، در زمان جمهوریت بی عدالتی های زیادی در نهاد های مختلف دولتی و غیر دولتی وجود داشت و من می خواستم با بلند کردن صدایم به این بی عدالتی ها نقطه ی پایان بگذارم. متآسفانه بعد از روی کار امدن طالبان و وضع محدودیت‌ها علیه رسانه ها و کار زنان باعث شد تا خانه نشین شوم» وی هم چنان گفت: فعلا خبرنگاران زن هیچ کدام شان نمی تواند به صورت مستقل فعالیت کنند خانم تابش هم چنان افزود وضع محدودیت علیه رسانه ها وکار زنان از سوی طالبان باعث می شود که وعلاقه آن ها نسبت به شغل شان کمتر شوند و بیشتر از خبرنگاران کشور را ترک و یا خانه نشین شدند. با این حال در شماری از ولایت‌ها هیچ خبرنگار زن وجود ندارد؛ زیرا طالبان عمدا خبرنگاران زن و سایر کارمندان رسانه‌ای را هدف قرار داده و قوانین تازه علیه رسانه ها و کار زنان در رسانه ها وضع کرده است. در تازه‌ترین مورد، فرماندهی امنیه‌ی طالبان در ولایت خوست، تماس تلفنی زنان و دختران با رسانه‌های شنیداری و دیداری را ممنوع اعلام کرد. پیش از آن ،ملا شیرین، والی گروه طالبان در ولایت قندهار فیلمبرداری و عکس‌برداری از «موجودات زنده» در تمام مجالس دولتی را ممنوع اعلام کرده بود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده توسط سازمان ملل متحد و سایر سازمان‌های بین المللی، گروه طالبان مسئول بیشترین خشونت علیه خبرنگاران در دو دهه گذشته بوده‌اند. اما در بیش از دو سال گذشته که این گروه بر افغانستان حاکم بوده‌اند نیز خشونت علیه خبرنگاران را کنار نگذاشته‌اند و بارها خبرنگاران را در خیابان‌ها شلاق زدند و سرکوب کردند. خشونت و سرکوب گروه طالبان باعث شده است که بسیاری از خبرنگاران افغانستان را ترک بکنند و شماری از خبرنگاران نیز که در کشور باقی مانده‌اند، یا در خفا زندگی کنند و یا اینکه از ترس جان شان، نتوانند فعالیت آزاد خبرنگاری داشته باشند. بر اساس گزارش بخش حقوق بشر سازمان ملل متحد، گروه طالبان از زمان تسلط بر افغانستان، بارها اقدام به بازداشت های خودسرانه و زندانی کردن خبرنگاران کرده است. هم اکنون نیز شماری از خبرنگاران در زندان گروه طالبان به سر می‌برند، بدون اینکه جرم آنها مشخص باشد و یا به پرونده‌های آنها رسیدگی عادلانه شود. با این حال، طالبان پس از تسلط در افغانستان ده ها موارد محدود کننده ی را علیه خبرنگاران زن نیز وضع کرده است. پوشیدن ماسک سیاه، حجاب از جمله شرایط بودند که طالبان در اوایل حکومت شان برای زنان خبرنگار وضع کردند اما در این اواخر طالبان در یک قانون جدید گفته اند که زنان خبرنگار باید تنها دو چشم اش معلوم شود در غیر او از وظیفه برکنار خواهد شد. مصطفی شهریار
مرکز خبرنگاران: در ۱۲ ماه گذشته، فشار بر رسانه‌ها و خبرنگاران بیشتر شده است
مرکز خبرنگاران افغانستان به مناسبت «روز ملی خبرنگار» می‌گوید که رسانه‌ها و خبرنگاران در سال ۱۴۰۲ در افغانستان، به لحاظ سطح آزادی و برخورداری از حقوق بنیادی و قانونی‌شان، با محدودیت‌های شدیدی مواجه بوده‌اند. این مرکز در گزارش سالانه اش توضیح داده است که در ۱۲ ماه گذشته، فشار بر رسانه‌ها و خبرنگاران و تهدید آنان از سوی طالبان، با شدت بیشتری نسبت به سال قبل ادامه داشته است. مرکز خبرنگاران افغانستان، مبنای این فشارها و تهدیدها را دستورالعمل‌هایی دانسته است که با وجود قابل اجرا خوانده‌شدن قانون رسانه‌های همگانی؛ اما از سوی طالبان و مقام‌های محلی آنان صادر شده است. در این گزارش آمده است که هرچند در مورد پیامدهای خودداری خبرنگاران و رسانه‌ها از این دستورالعمل‌ها، طالبان وضاحتی نداده‌اند؛ اما یافته‌های مرکز خبرنگاران افغانستان نشان می‌دهد، رسانه‌ها و خبرنگارانی که دستورالعمل‌های طالبان را نادیده گرفته‌اند، از سوی آنان یا تهدید و یا هم زندانی شده‌اند. این در حال است که خبرنگاران بدون مرز در اعلامیه اخیر از وضعیت زنان خبرنگار در افغانستان ابراز نگرانی کرده و گفته است که طالبان با وضع محدودیت های جدید بر خبرنگاران زن، دسترسی خبرنگاران زن به تماس های صوتی، تصویری و هم چنان تصویر برداری برای تلویزیون ها می خواهند، زنان را از رسانه ها حذف کنند. در همین حال فدراسیون خبرنگاران افغان در تبعید به مناسبت روز ملی خبرنگار گفته است:«کشور ما اکنون بدترین روزهای حیاتش را سپری میکند از روز خبرنگار در حالِ تجلیل بعمل میاید که فعالیت ژورنالیستیکی خبرنگاران شدیداً زیر سانسور نظام طالبان قرار دارد و منسوبین و کارمندان رسانه ای اکثراً توسط حکام و عُمال طالبان به بدترین نوع شکنجه و زندانی می‌شوند.» این فدراسیون از تمام نهاد های حامی خبرنگاران می‌خواهد تا به مشکلات و بی سرنوشتی خبرنگاران که در کشورهای ترکیه ، ایران و پاکستان به سر می‌برند، پایان دهند. قابل ذکر است که در هجده سال اخیر، رسانه ها در افغانستان نقش بسیار مهم و موثر را در زمینه اطلاع رسانی، آگاهی دهی، آموزش و نقد کارکرد دولت و جامعه جهانی، تقویت روند مردم سالاری، تحلیل اوضاع کشور و فراهم کردن سرگرمی برای شهروندان ایفا نموده است.
نگرانی خبرنگاران بدون مرز از وضعیت زنان خبرنگار در افغانستان
طالبان این بار کار زنان در رسانه ها را هدف قرار داده است گروه طالبان با وضع محدودیت های اخیر بر رسانه ی اجتماعی کار زنان را در رسانه ها هدف قرار داده و می خواهد که زنان را از رسانه ها حذف کنند. فرخنده: امروز پنج شنبه (۲۴حوت ۱۴۰۲) گزارشگران بدون مرز طی یک اعلامیه‌ای، نگرانی اش را از وضعیت رسانه‌ها مخصوصا زنان خبرنگار ابراز کرده و گفته است که طالبان با وضع محدودیت های جدید بر خبرنگاران زن، دست رسی خبرنگاران زن به تماس های صوتی و تصویری و هم چنان تصویر برداری برای تلویزیون ها می خواهد زنان را از رسانه ها حذف کنند. سازمان گزارشگران بدون مرز هم چنان می‌گوید سرکوب رسانه‌ها در افغانستان همچنان در حال تشدید است و به‌طور خاص دسترسی زنان به رسانه‌ها را چه به عنوان روزنامه‌نگار و چه به‌عنوان منبع، هدف قرار داده‌اند. در این اعلامیه هم چنان امده است که ممنوعیت تماس زنان و دختران با رسانه‌های دیداری و شنیداری در ولایت خوست و ممنوعیت فیلمبرداری و عکس‌برداری از مقامات طالبان در ولایت قندهار، همه نشانه‌های نگران کننده‌ای از سخت‌گیری ایدئولوژیک طالبان است که به ویژه زنان روزنامه‌نگار را هدف قرار داده است. این سازمان هم چنان از ملا هبت الله آخوندزاده رهبر گروه طالبان خواسته است که به اقدامات سخت گیرانه علیه رسانه ها و خبرنگاران زن پایان دهد و محدودیت های وضع شده بالای رسانه ها در ولایت های خوست و قندهار را برطرف نماید. این اعلامیه از نحوه ی پوشش زنان نیز یاد کرده و گفته است که وزیر امربه معروف و نهی از منکر طالبان از زنان خبرنگاران خواسته است که صورت شان را با چادر سیاه بپوشانند و تنها چشم های شان معلوم شود در غیر آن صورت از وظیفه بر کنار خواهد شد. زهرا صمیم(مستعار) یکی از خبرنگاران در رسانه های اجتماعی می گوید پس از تسلط دوباره ی طالبان در افغانستان وی کار اش را از دست داده و خانه نشین شده است خانم صمیم به این باور است که با وضع محدودیت های جدید طالبان بر رسانه های دیداری و شنیداری به مرور زمان جایگاه این رسانه ها در بین مردم از بین خواهد رفت. وی هم چنان می گوید دیگر جایی برای زنان در رسانه ها نیست خبرنگاران زن اجازه ی تماس با شنونده ها و مصاحبه کننده ها را ندارد. در همین حال تعداد از کارمندان رسانه ی هم چنان می گوید طالبان پس از تسلط در افغانستان روز به روز کارهای رسانه ی را محدود کرده و می خواهد که زنان را از رسانه ها حذف کنند. طاهره علی زاده (مستعار) یکی دیگر از کارمندان رسانه ی در ولایت بامیان است وی می گوید نشرات نصف از رادیوها و تلویزیون ها به دلیل محدودیت های طالبان متوقف شده است. این واکنش‌ها درحالی مطرح می‌شود که چندی قبل فرماندهی امنیه‌ی طالبان در ولایت خوست، تماس تلفنی زنان و دختران با رسانه‌های شنیداری و دیداری را ممنوع اعلام کرد. این در حالی است که چندی قبل،ملا شیرین، والی گروه طالبان در ولایت قندهار فیلم برداری و عکس‌برداری از «موجودات زنده» در تمام مجالس دولتی (رسمی و غیررسمی) را ممنوع اعلام کرده بود.